Khi bước vào năm 2026, nhu cầu làm việc tại Nhật Bản hoặc trong các môi trường đa quốc gia sử dụng tiếng Nhật ngày càng gia tăng. Dù bạn là sinh viên du học chuẩn bị làm thêm (arubaito), kỹ sư IT định cư lâu dài, y tá trong chương trình EPA, hay nhân viên văn phòng giao dịch với đối tác Nhật, việc nắm vững từ vựng các ngành nghề bằng tiếng Nhật là nền tảng bắt buộc. Không chỉ giúp bạn giới thiệu bản thân tự tin trong phỏng vấn (mensetsu), kiến thức này còn hỗ trợ đắc lực cho việc đọc hiểu mô tả công việc (shokumu shosai), hợp đồng lao động (rodo keiyaku) và giao tiếp hàng ngày tại nơi làm việc.
Bài viết này sẽ tổng hợp hệ thống hóa bộ từ vựng ngành nghề hoàn chỉnh nhất, kèm theo cách đọc (Hiragana/Romaji), ký tự Kanji thông dụng, phân loại theo ngành, các mẫu câu giao tiếp thực tế và xu hướng tuyển dụng nóng năm 2026.
1. Cấu Trúc Cơ Bản: Cách Hỏi & Trả Lời Về Nghề Nghiệp
Trước khi đi vào chi tiết từng ngành, bạn cần nắm chắc 3 mẫu câu “vàng” nhất để giao tiếp:
| Tình huống | Câu tiếng Nhật | Đọc (Romaji) | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|---|
| Hỏi nghề nghiệp (Trang trọng) | 仕事は何ですか。 | Shigoto wa nan desu ka? | Bạn làm nghề gì? / Công việc của bạn là gì? |
| Hỏi nghề nghiệp (Thân mật/Thông thường) | 何の仕事をしていますか。 | Nan no shigoto o shite imasu ka? | Bạn đang làm công việc gì? |
| Trả lời | 私はNgành nghềです。 | Watashi wa Ngành nghề desu. | Tôi là Ngành nghề. |
| Trả lời (Có chỗ làm việc) | 私はCông ty/Địa điểmでNgành nghềをしています。 | Watashi wa Basho de Ngành nghề o shite imasu. | Tôi làm Ngành nghề tại Công ty/Địa điểm. |
Mẹo năm 2026: Trong môi trường doanh nghiệp hiện đại (startup, IT, môi trường quốc tế), người Nhật thường dùng từ 「職業」 より 「仕事」 hoặc 「役割」 trong giới thiệu bản thân (jiko shoukai) để nghe tự nhiên hơn.
2. Phân Loại Hệ Thống Các Ngành Nghề Theo Ngành Ngành (Bản Cập Nhật 2026)
Chúng tôi phân loại dựa trên Mã ngành nghề Nhật Bản (Japan Standard Occupational Classification – JSOC) và thực tế tuyển dụng hiện nay.
2.1. Ngành Công Nghệ Thông Tin & Kỹ Thuật (IT・エンジニア系) – Nóng Nhất Năm 2026
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Nghề Nghiệp Bằng Tiếng Nhật Toàn Diện Nhất 2026: Phân Loại Chi Tiết, Cách Đọc, Ví Dụ Và Xu Hướng Việc Làm Mới Nhất
Với làn sóng chuyển đổi số (DX – Digital Transformation) và AI Generative bùng nổ, nhân lực IT tại Nhật thiếu hụt trầm trọng (dự báo thiếu ~800.000 người đến năm 2030).
| Tên Ngành Nghề (Tiếng Việt) | Kanji | Hiragana | Romaji | Ghi chú/Nhân sự liên quan |
|---|---|---|---|---|
| Kỹ sư phần mềm / Lập trình viên | ソフトウェアエンジニア / プログラマー | ソフトウェアエンジニア / プログラマー | Sofutowea enjinia / Purogurama | Phân biệt: SE (System Engineer) thiết kế, PG (Programmer) code. |
| Kỹ sư Front-end | フロントエンドエンジニア | フロントエンドエンジニア | Furontoendo enjinia | React, Vue, TypeScript là tiêu chuẩn 2026. |
| Kỹ sư Back-end | バックエンドエンジニア | バックエンドエンジニア | Bakkuendo enjinia | Go, Java, Python, Node.js. |
| Kỹ sư Full-stack | フルスタックエンジニア | フルスタックエンジニア | Furusutakku enjinia | Rất được ưu tiên tại startup. |
| Kỹ sư AI / Machine Learning | AIエンジニア / 機械学習エンジニア | エーアイエンジニア / きかいがくしゅうエンジニア | EEAI enjinia / Kikai gakushu enjinia | Xu hướng LLM, MLOps hot năm 2026. |
| Khoa học dữ liệu / Data Scientist | データサイエンティスト | データサイエンティスト | Deeta saientisuto | Cần thống kê + coding + domain knowledge. |
| Kỹ sư DevOps / SRE | DevOpsエンジニア / SREエンジニア | デブオプスエンジニア / エスアールイーエンジニア | Debuopusu enjinia / Esu-aru-ii enjinia | AWS/Azure/GCP, Kubernetes, CI/CD. |
| Kỹ sư nhúng (Embedded) | 組み込みエンジニア | 組み込みエンジニア | Kumikomi enjinia | Quan trọng cho ngành Auto, IoT, Robot. |
| Kiểm thử phần mềm (QA/QC) | テストエンジニア / QAエンジニア | テストエンジニア / キューエーエンジニア | Tesuto enjinia / Kyuuee enjinia | Tự động hóa test (Automation) là xu hướng. |
| Quản trị hệ thống / Network | インフラエンジニア / ネットワークエンジニア | インフラエンジニア / ネットワークエンジニア | Infura enjinia / Nettowaku enjinia | Cloud Native, Security. |
| Quản lý dự án (PM/PL) | プロジェクトマネージャー / プロジェクトリーダー | プロジェクトマネージャー / プロジェクトリーダー | Purojekuto manejaa / Purojekuto ridaa | PM quản lý toàn bộ, PL lãnh đạo team kỹ thuật. |
| Kiến trúc sư giải pháp (Solution Architect) | ソリューションアーキテクト | ソリューションアーキテクト | Soryuushon aakitekuto | Cầu nối giữa business và tech. |
| Thiết kế UI/UX | UI/UXデザイナー | ユーアイ/ユーエックス デザイナー | Yuuai/Yuuekkusu dezaina | Figma, User Research. |
| Bảo mật thông tin (Security Engineer) | セキュリティエンジニア | セキュリティエンジニア | Sekyuriti enjinia | SOC, Pen-test, Compliance (ISMS, P-mark). |
Từ vựng đi kèm quan trọng (IT):
開発 – Phát triển.
運用保守 – Vận hành & Bảo trì.
要件定義 – Định nghĩa yêu cầu (Giai đoạn thượng lưu).
基本設計 / 詳細設計 – Thiết kế cơ bản / Thiết kế chi tiết.
製造 / 実装 – Chế tạo / Triển khai (Code).
単体テスト / 結合テスト / 総合テスト – Test đơn vị / Test tích hợp / Test hệ thống.
リリース / デプロイ – Release / Deploy.
アジャイル / スクラム / ウォーターフォール – Agile / Scrum / Waterfall.
2.2. Ngành Y Tế, Chăm Sóc & Phúc Lợi (医療・介護・福祉系) – Cánh Mở Lớn Cho Lao Động Việt Nam
Chương trình EPA và visa “Kaigo” (Nursing Care) vẫn là con đường chính thức. Năm 2026, Nhật Bản đẩy mạnh “Kaigo Robot” và “ICT Kaigo” nên từ vựng công nghệ y tế cũng cần nắm.
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Bác sĩ | 医師 / 医者 | いし / いしゃ | Ishi / Isha | Ishi trang trọng, Isha thông dụng. |
| Y tá / Điều dưỡng | 看護師 | かんごし | Kangoshi | Cần quốc gia chứng chỉ (Kokushi). |
| Y tá thực tập / Hộ lý | 准看護師 | じゅんかんごし | Junkangoshi | Chứng chỉ cấp tỉnh, quyền hạn hẹp hơn Kangoshi. |
| Chăm sóc người già (Caregiver) | 介護福祉士 / 介護士 | かいごふくしし / かいごし | Kaigo fukushishi / Kaigoshi | Kaigo Fukushishi là chứng chỉ quốc gia cao nhất. |
| Nhân viên chăm sóc (Không chứng chỉ) | 介護職員 / ヘルパー | かいごしょくいん / ヘルパー | Kaigo shokuin / Herupaa | Gọi chung là Herupaa (Helper). |
| Dược sĩ | 薬剤師 | やくざいし | Yakuzaishi | |
| Kỹ thuật viên X-quang / Chẩn đoán hình ảnh | 診療放射線技師 | しんりょうほうしゃせんぎし | Shinryou houshasen gishi | |
| Kỹ thuật viên xét nghiệm lâm sàng | 臨床検査技師 | りんしょうけんさぎし | Rinshou kensa gishi | |
| Vật lý trị liệu | 理学療法士 | りがくりょうほうし | Rigaku ryouhoushi | PT (Physical Therapist). |
| Nhận điều trị trị liệu | 作業療法士 | さぎょうりょうほうし | Sagyou ryouhoushi | OT (Occupational Therapist). |
| Ngôn ngữ trị liệu | 言語聴覚士 | げんごちょうかくし | Gengo choukakushi | ST (Speech Therapist). |
| Quản lý dinh dưỡng | 管理栄養士 | かんりえいようし | Kanri eiyoushi | |
| Cố vấn hỗ trợ xã hội (Social Worker) | 社会福祉士 / 精神保健福祉士 | しゃかいふくしし / せいしんほけんふくしし | Shakai fukushishi / Seishin hoken fukushishi | MSW / PSW. |
| Trợ sản (Bà đỡ) | 助産師 | じょさんし | Josanshi | |
| Hành chính y tế (Medical Clerk) | 医療事務 | いりょうじむ | Iryou jimu | Làm lễ tân, tính phí bảo hiểm (レセプト – Recept). |
Từ vựng chuyên ngành y tế/kaigo cần nhớ:
利用者 – Người sử dụng dịch vụ (người già, bệnh nhân – gọi khách quan).
入居者 – Người nhập cư (ở nhà dưỡng lao).
ケアプラン – Care Plan (Kế hoạch chăm sóc).
アセスメント – Assessment (Đánh giá).
ADL / IADL – Hoạt động đời sống hàng ngày / Hoạt động đời sống hàng ngày phức tạp.
褥瘡 – Vết đè (Bedsore).
服薬管理 – Quản lý uống thuốc.
排泄介助 – Hỗ trợ bài tiết.
移乗介助 – Hỗ trợ di chuyển (xe lăn, giường…).
夜勤 – Ca đêm (Night shift – rất quan trọng trong Kaigo).
オンコール – On-call (Đứng bằng điện thoại/đi cấp cứu ban đêm).
2.3. Ngành Kinh Doanh, Bán Hàng, Hành Chính & Quản Lý (営業・事務・管理系)
Đây là nhóm lớn nhất, áp dụng cho hầu hết các công ty Nhật (日系企業).
A. Bộ phận Kinh doanh / Bán hàng (営業)
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji |
|---|---|---|---|
| Nhân viên kinh doanh (Bán hàng) | 営業職 / 営業マン / 営業担当 | えいぎょうしょく / えいぎょうマン / えいぎょうたんとう | Eigyoushoku / Eigyou man / Eigyou tantou |
| Kinh doanh doanh nghiệp (B2B) | 法人営業 | ほうじんえいぎょう | Houjin eigyou |
| Kinh doanh cá nhân (B2C) | 個人営業 | こじんえいぎょう | Kojin eigyou |
| Kinh doanh route (Đi tuyến cố định) | ルート営業 | ルートえいぎょう | Ruuto eigyou |
| Kinh doanh mới (Mở rộng khách hàng mới) | 新規開拓営業 | しんきかいたくえいぎょう | Shinki kaitaku eigyou |
| Quản lý khu vực / Trưởng nhóm kinh doanh | 営業課長 / 営業係長 / エリアマネージャー | えいぎょうかちょう / えいぎょうかかりちょう / エリアマネージャー | Eigyou kachou / Eigyou kakarichou / Eria manejaa |
| Hỗ trợ kinh doanh (Sales Admin/Assistant) | 営業事務 / 営業アシスタント | えいぎょうじむ / えいぎょうアシスタント | Eigyou jimu / Eiguyo ashisutanto |
| Kế hoạch kinh doanh / Chiến lược | 営業企画 | えいぎょうきかく | Eigyou kikaku |
B. Bộ phận Hành chính / Văn phòng (事務・管理)
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji |
|---|---|---|---|
| Nhân viên văn phòng (Tổng hợp) | 事務職 / 一般事務 | じむしょく / いっぱんじむ | Jimushoku / Ippan jimu |
| Kế toán / Tài chính | 経理 / 財務 | けいり / ざいむ | Keiri / Zaimu |
| Nhân sự / Tuyển dụng | 人事 / 採用担当 | じんじ / さいようたんとう | Jinji / Saiyou tantou |
| Tổng vụ / Hành chính nhân sự | 総務 | そうむ | Soumu |
| Hành chính pháp lý | 法務 | ほうむ | Houmu |
| Thư ký / Trợ lý | 秘書 | ひしょ | Hisho |
| Tiếp viên / Lễ tân | 受付 | うけつけ | Uketsuke |
| Nhập liệu / Data Entry | データ入力 | データにゅうりょく | Deeta nyuuryoku |
| Dịch thuật / Thông dịch | 翻訳 / 通訳 | ほんやく / つうやく | Hon’yaku / Tsuuyaku |
C. Quản lý & Chuyên môn cao (管理・専門職)
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji |
|---|---|---|---|
| Giám đốc / Điều hành | 取締役 / 代表取締役 | とりしまりやく / だいひょうとりしまりやく | Torishimariyaku / Daihyou torishimariyaku |
| Trưởng bộ phận / Trưởng phòng | 部長 / 課長 | ぶちょう / かちょう | Buchou / Kachou |
| Trưởng nhóm / Capitán | 係長 / 主任 / リーダー / チーフ | かかりちょう / しゅにん / リーダー / チーフ | Kakarichou / Shunin / Riidaa / Chiifu |
| Chuyên gia / Specialist | 専門職 / スペシャリスト | せんもんしょく / スペシャリスト | Senmonshoku / Supesharisuto |
| Consultant (Tư vấn) | コンサルタント | コンサルタント | Konsarutanto |
2.4. Ngành Sản Xuất, Kỹ Thuật Cơ Khí, Điện, Xây Dựng (製造・技術・建設系)
Có thể bạn quan tâm: Các Ngành Học Bằng Tiếng Nhật Tại Việt Nam 2026: Danh Sách Chi Tiết, Cơ Hội Việc Làm Và Hướng Dẫn Chọn Ngành Chuẩn Không Cần Điều Chỉnh
Nhật Bản nổi tiếng với “Monozukuri” (Tinh thần chế tạo). Năm 2026, ngành sản xuất thông minh (Smart Factory) và năng lượng tái tạo (Carbon Neutral) tạo ra nhiều vị trí mới.
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Kỹ sư cơ khí / Thiết kế máy | 機械設計 / 機械エンジニア | きかいせっけい / きかいエンジニア | Kikai sekkei / Kikai enjinia | CAD (SolidWorks, CATIA, NX). |
| Kỹ sư điện / Điện tử / Điều khiển | 電気設計 / 制御設計 / 電子回路設計 | でんきせっけい / せいぎょせっけい / でんしきろせっけい | Denki sekkei / Seigyo sekkei / Denshi kiro sekkei | PLC, HMI, Robot, Circuit design. |
| Kỹ sư hóa học / Vật liệu | 化学エンジニア / 材料エンジニア | かがくエンジニア / ざいりょうエンジニア | Kagaku enjinia / Zairyou enjinia | Pin, 半導体, Carbon neutral. |
| Kỹ sư xây dựng / Kiến trúc | 建築士 / 施工管理技士 | けんちくし / せこうかんりぎし | Kenchikushi / Sekou kanri gishi | 1/2 cấp Kenchikushi, Sekou kanri (Quản lý thi công). |
| Kỹ sư môi trường / Thoát nước | 環境エンジニア / 上下水道エンジニア | かんきょうエンジニア / じょうげすいどうエンジニア | Kankyou enjinia / Jouge suidou enjinia | |
| Công nhân sản xuất / Dây chuyền | 生産技術 / 製造オペレーター / ライン作業員 | せいさんぎじゅつ / せいぞうオペレーター / ラインさぎょういん | Seisan gijutsu / Seizou operetaa / Rain sagyouin | Seisan gijutsu = Kỹ thuật sản xuất (quản lý quy trình), không phải công nhân đơn thuần. |
| Kiểm soát chất lượng (QC/QA) | 品質管理 / 品質保証 | ひんしつかんり / ひんしつほしょう | Hinshitsu kanri / Hinshitsu hoshou | QC 7 tools, ISO 9001, IATF 16949 (Auto). |
| Bảo trì / Bảo dưỡng thiết bị | 設備保全 / メンテナンス | せつびほぜん / メンテナンス | Setsubi hozen / Mentenansu | TPM (Total Productive Maintenance). |
| Kỹ sư an toàn / Môi trường làm việc | 安全管理者 / 衛生管理者 | あんぜんかんりしゃ / えいせいかんりしゃ | Anzen kanrisha / Eisei kanrisha | Bắt buộc có chứng chỉ theo luật An toàn vệ sinh lao động. |
| Quản lý dự án xây dựng (PM) | 現場代理人 / 施工管理 | げんばだいりにん / せこうかんり | Genba dairinin / Sekou kanri | Genba = Công trường. |
Từ vựng “Genba” (现场 – Công trường/Xưởng) cực kỳ quan trọng:
現場 – Công trường, xưởng, nơi thực tế việc xảy ra.
図面 – Bản vẽ kỹ thuật.
仕様書 – Thông số kỹ thuật (Spec).
公差 – Dung sai (Tolerance).
納期 – Hạn giao hàng (Deadline).
不良 – Sản phẩm lỗi (Defect).
改善 – Cải tiến (Kaizen – tinh thần cốt lõi).
5S – Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu, Shitsuke (5S).
報連相 – Báo – Liên – Tham (Hourensou – Giao tiếp cơ bản).
2.5. Ngành Dịch Vụ, Du Lịch, Ăn Uống, Bán Lẻ (サービス・飲食・販売・接客系)
Nhóm này hấp thụ lượng lớn lao động sinh viên, technical intern (Thực tập sinh) và Specified Skilled Worker (SSW – Tokutei Ginou).
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Nhân viên phục vụ / Serve | ホールスタッフ / 接客係 | ホールスタッフ / せっきゃくがかり | Hooru sutaffu / Sekkyaku gakari | “Hall” = Khu vực khách ngồi. |
| Đầu bếp / Phụ bếp | 調理師 / キッチンスタッフ / 調理補助 | ちょうりし / キッチンスタッフ / ちょうりほじょ | Chourishi / Kicchin sutaffu / Chouri hojo | Chourishi cần chứng chỉ. |
| Quản lý nhà hàng / Quán | 店長 / マネージャー | てんちょう / マネージャー | Tencho / Manejaa | Tencho = Store Manager. |
| Nhân viên bán hàng (Retail) | 販売員 / ショップスタッフ / アパレル店員 | はんばいいん / ショップスタッフ / アパレルてんいん | Hanbaiin / Shoppu sutaffu / Apareru tenin | Apparel = Thời trang. |
| Thu ngân | レジ打ち / レジ係 / キャッシャー | レジうち / レジがかり / キャッシャー | Reji uchi / Reji gakari / Kyasshaa | “Reji” = Cash register. |
| Nhân viên khách sạn / Lễ tân | ホテルフロント / 宿泊係 / ベルボーイ | ホテルフロント / しゅくはくがかり / ベルボーイ | Hoteru furonto / Shukuhaku gakari / Beruboi | |
| Hướng dẫn viên du lịch | ツアーコンダクター / 通訳ガイド / 添乗員 | ツアーコンダクター / つうやくガイド / てんじょういん | Tsuaa kondakutaa / Tsuuyaku gaido / Tenjoin | Tenjoin = Tour conductor (đi cùng đoàn). |
| Chăm sóc khách hàng (Call Center) | コールセンタースタッフ / オペレーター / カスタマーサポート | コールセンタースタッフ / オペレーター / カスタマーサポート | Kooru sentaa sutaffu / Operetaa / Kasutamaa oto | Inbound (Nhận) / Outbound (Gọi ra). |
| Bảo vệ / An ninh | 警備員 / セキュリティスタッフ | けいびいん / セキュリティスタッフ | Keibiin / Sekyuriti sutaffu | Cần chứng chỉ Keibi (2 loại: 1号, 2号). |
| Lái xe / Tài xế | 運転手 / ドライバー / トラック運転手 | うんてんしゅ / ドライバー / トラックうんてんしゅ | Untenshu / Doraibaa / Torakku untenshu | Cần bằng lái xe loại 2 (大型二種) cho xe khách. |
| Giao hàng / Bưu kiện | 配達員 / 宅配ドライバー | はいたついん / たくはいドライバー | Haitatsuin / Takuha doraibaa | Yamato, Sagawa, Japan Post. |
Từ vựng “Keigo” (Kính ngữ) bắt buộc trong dịch vụ:
いらっしゃいませ – Chào mừng quý khách.
少々お待ちください – Xin vui lòng chờ một chút.
恐れ入りますが – Rất xin lỗi / Dám phiền (đề nghị).
承知いたしました – Tôi hiểu / Tôi đã nhận lệnh (trả lời cấp trên/khách).
失礼いたします – Xin phép (khi vào phòng, đi ra,挂电话).
お客様 – Quý khách (Khách hàng).
2.6. Ngành Giáo Dụng, Nghiên Cứu, Công Chức, Chuyên Nghiệp Khác
| Tên Ngành Nghề | Kanji | Hiragana | Romaji |
|---|---|---|---|
| Giáo viên (Tiểu học/THCS/THPT) | 教師 / 教諭 / 先生 | きょうし / きょうゆ / せんせい | Kyoushi / Kyouyu / Sensei |
| Giảng viên Đại học | 教授 / 准教授 / 講師 | きょうじゅ / じゅんきょうじゅ / こうし | Kyouju / Junkyouju / Koushi |
| Giáo viên tiếng Nhật / Tiếng Anh | 日本語教師 / 英語講師 | にほんごきょうし / えいごこうし | Nihongo kyoushi / Eigo koushi |
| Nghiên cứu viên | 研究員 / リサーチャー | けんきゅういん / リサーチャー | Kenkyuuin / Risaachaa |
| Luật sư | 弁護士 | べんごし | Bengoshi |
| Kế toán viên độc lập (CPA) | 公認会計士 | こうにんかいけいし | Kounin kaikeishi |
| Kiến trúc sư (Đăng ký) | 一級建築士 / 二級建築士 | いっきゅうけんちくし / にきゅうけんちくし | Ikkyuu kenchikushi / Nikyuu kenchikushi |
| Biên dịch / Phiên dịch (Chuyên nghiệp) | 翻訳家 / 通訳者 | ほんやくか / つうやくしゃ | Hon’yakuka / Tsuuyakusha |
| Công chức (Quốc gia/Địa phương) | 国家公務員 / 地方公務員 | こっかこうむいん / ちほうこうむいん | Kokka koumuin / Chihou koumuin |
| Nhà báo / Biên tập viên | 記者 / 編集者 | きしゃ / へんしゅうしゃ | Kisha / Henshuusha |
| Designer (Thiết kế đồ họa, nội thất…) | デザイナー / グラフィックデザイナー / インテリアデザイナー | デザイナー / グラフィックデザイナー / インテリアデザイナー | Dezaina / Gurafikku dezaina / Interia dezaina |
3. Từ Vựng Về Hình Thức Làm Việc & Hợp Đồng (Năm 2026)
Hiểu rõ loại hợp đồng giúp bạn bảo vệ quyền lợi mình.
| Loại hình | Kanji | Hiragana | Romaji | Giải thích |
|---|---|---|---|---|
| Nhân viên chính thức (Toàn thời gian) | 正社員 | せいしゃいん | Seishain | Không hạn hợp đồng, đầy đủ phúc lợi, khó sa thải. |
| Nhân viên hợp đồng (Có hạn) | 契約社員 | けいやくしゃいん | Keiyaku shain | Hợp đồng 1-3-5 năm. Có thể chuyển Seishain. |
| Nhân viên 파견 (Outsourcing/Dispatch) | 派遣社員 | はけんしゃいん | Haken shain | Ký hợp đồng với công ty 파견 (Haken gaisha), làm tại công ty nhận (Ukeoi gaisha). Giới hạn 3 năm tại 1 bộ phận (luật 2015/2020). |
| Nhân viên bán thời gian / Part-time | アルバイト / パート / 短時間正社員 | アルバイト / パート / たんじかんせいしゃいん | Arubaito / Paato / Tanjikan seishain | Arubaito: Sinh viên, trẻ. Paart: Phụ nữ gia đình/người lớn tuổi. Tanjikan seishain: Seishain làm ít giờ (hệ mới). |
| Thực tập sinh (Technical Intern) | 技能実習生 | ぎのうじっしゅうせい | Ginou jisshuusei | Chương trình TITP (3-5 năm). Năm 2026 đang chuyển dịch sang “Ikusei Shuro” (培育就労). |
| Lao động kỹ năng đặc định (SSW) | 特定技能外国人 | とくていぎのうがいこくじん | Tokutei ginou gaikokujin | Visa SSW 1 (5 năm) & SSW 2 (Định cư). 16 ngành (2026 có mở rộng). |
| Highly Skilled Professional (HSP) | 高度専門職 / 高度人材 | こうどせんもんしょく / こうどじんざい | Koudo senmonshoku / Koudo jinzai | Điểm số ≥ 70/80. Ưu đãi visa, định cư nhanh. |
| Freelancer / Tự do | フリーランス / 個人事業主 | フリーランス / こじんじぎょうぬし | Furiiransu / Kojin jigyounushi | Kojin jigyounushi = Có đăng ký kinh doanh (Mã số thuế). |
| Thử việc (Probation) | 試用期間 | しようきかん | Shiyou kikan | Thường 3-6 tháng. |
4. Từ Vựng Về Quy Trình Tuyển Dụng & Phỏng Vấn (採用・面接) – Chuẩn Năm 2026
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Các Mẫu Câu Hỏi Trong Tiếng Nhật: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (cập Nhật 2026)
Quy trình online/hybrid trở nên chuẩn mực.
| Bước / Thuật ngữ | Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa |
|---|---|---|---|---|
| Tuyển dụng | 採用 | さいよう | Saiyou | |
| Đơn xin việc / Hồ sơ | 履歴書 / 職務経歴書 | りれきしょ / しょくむけいれきしょ | Rirekisho / Shokumu keirekisho | Rirekisho: Lý lịch (mẫu chuẩn JIS). Shokumu keirekisho: Kinh nghiệm làm việc (tự do format, bắt buộc cho IT/Chuyên môn). |
| Thư tự giới thiệu | エントリーシート (ES) / 志望動機書 | エントリーシート / しぼうどうきしょ | Entorii shiito / Shibou doukisho | ES thường cho fresh graduate (Shinsotsu). |
| Đăng ký ứng tuyển | エントリー / 応募 | エントリー / おうぼ | Entorii / Oubo | |
| Sàng lọc hồ sơ | 書類選考 | しょるいせんこう | Shorui senkou | |
| Test tính cách / Năng lực | 適性検査 / SPI / Webテスト | てきせいけんさ / エスピーアイ / ウェブテスト | Tekisei kensa / Supii ai / Webu tesuto | SPI3, Tamatebako, GAB, C-GAB phổ biến. Năm 2026 nhiều AI assessment. |
| Phỏng vấn Online | Web面接 / オンライン面接 | ウェブめんせつ / オンラインめんせつ | Webu mensetsu / Onrain mensetsu | Zoom, Teams, Google Meet, HireVue (AI interview). |
| Phỏng vấn trực tiếp | 対面面接 / 来社面接 | たいめんめんせつ / らいしゃめんせつ | Taimen mensetsu / Raisha mensetsu | |
| Phỏng vấn nhóm | グループ面接 / グループディスカッション (GD) | グループめんせつ / グループディスカッション | Guruupu mensetsu / Guruupu disukasshon | |
| Phỏng vấn cuối (Ban giám đốc) | 役員面接 / 最終面接 | やくいんめんせつ / さいしゅうめんせつ | Yakuin mensetsu / Saishuu mensetsu | |
| Thông báo trúng tuyển | 内定 / 内々定 | ないてい / ないないてい | Naiitei / Nainaitei | Nainaitei: Thông báo không chính thức (thường trước ngày giải cấm 10/1). |
| Chấp nhận Offer | 承諾 / 入社意思確認 | しょうだく / にゅうしゃいしかくにん | Shoudaku / Nyuusha ishi kakunin | |
| Ngày nhập công ty | 入社日 | にゅうしゃび | Nyuusha bi | Thường là 1/4 (tháng 4) cho Shinsotsu. Chuyển việc (Tenshoku) thoả thuận. |
| Hồ sơ nhập cảnh/visa | 在留資格認定証明書交付申請 | ざいりゅうしかくにんていしょうめいしょこうふしんせい | Zairyuu shikaku nintei shoumeisho koufu shinsei | COE (Certificate of Eligibility) – Cần cho người nước ngoài nhập cảnh lần đầu. |
5. Từ Vựng Phúc Lợi, Lương Thưởng & Đánh Giá (給与・評価・福利厚生)
| Thuật ngữ | Kanji | Hiragana | Romaji | Giải thích chi tiết |
|---|---|---|---|---|
| Lương cơ bản | 基本給 | きほんきゅう | Kihonkyuu | Cố định hàng tháng. |
| Lương thô (Trước thuế) | 額面給与 / 総支給額 | がくめんきゅうよ / そうしきゅうがく | Gakumen kyuuyo / Soushikyuugaku | |
| Lương net (Trên tay) | 手取り額 | てどりがく | Tedori gaku | Sau khi trừ thuế, bảo hiểm. |
| Thưởng | 賞与 / ボーナス | しょうよ / ボーナス | Shouyo / Boonasu | Thường 2 lần/năm (Hạ/Đông). Trung bình 2-4 tháng lương. |
| Phụ cấp đi lại | 通勤手当 / 交通費 | つうきんてあて / こうつうひ | Tsuukin teate / Koutsuuhi | Thường trả full (định kỳ vé tàu/xe bus). |
| Phụ cấp nhà ở | 住宅手当 / 家賃補助 | じゅうたくしゅうてあて / やちんほじょ | Juutaku teate / Yachin hojo | 10-50% tiền thuê, hoặc ký túc xá công ty (Shataku – 社宅). |
| Phụ cấp gia đình | 家族手当 / 扶養手当 | かぞくてあて / ふようてあて | Kazoku teate / Fuyou teate | Có vợ/chồng, con cái. |
| Phụ cấp chức vụ | 役職手当 | やくしょくてあて | Yakushoku teate | Cho Kacho, Bucho… |
| Phụ cấp kỹ năng/Chứng chỉ | 資格手当 / 技能手当 | しかくてあて / ぎのうてあて | Shikaku teate / Ginou teate | VD: IPA, PMP, N1, CPA… |
| Lương làm thêm giờ | 残業手当 / 時間外手当 | ざんぎょうてあて / じかんがいてあて | Zangyou teate / Jikangai teate | Bắt buộc trả theo luật (1.25x – 1.5x). Năm 2026 kiểm tra chặt “Service Zangyou” (OT không pay). |
| Lương làm đêm/ngày lễ | 深夜手当 / 休日手当 | しんやてあて / きゅうじつてあて | Shin’ya teate / Kyuujitsu teate | +25% (đêm 22h-5h), +35% (ngày nghỉ). |
| Hệ thống thăng tiến | 昇給 / 昇格 / 昇進 | しょうきゅう / しょうかく / しょうしん | Shoukyuu / Shoukaku / Shoushin | Shoukyuu: Tăng lương. Shoukaku: Tăng cấp bậc. Shoushin: Thăng chức. |
| Đánh giá nhân sự | 人事考課 / 評価面談 / 目標管理 (MBO) | じんじかか / ひょうかめんだん / もくひょうかんり | Jinji kaka / Hyouka mendan / Mokuhyou kanri | Thường 6 tháng/1 lần. Năm 2026 xu hướng OKR, 1-on-1 meeting thường xuyên. |
| Bảo hiểm xã hội (4 bảo hiểm) | 社会保険 | しゃかいほけん | Shakai hoken | 健康保険, 厚生年金保険, 介護保険 (từ 40t), 雇用保険. Công ty & Nhân viên chia sẻ 50/50. |
| Nghỉ phép năm | 有給休暇 / 年次有給休暇 | ゆうきゅうきゅうか / ねんじゆうきゅうきゅうか | Yuu kyuuka / Nenji yuu kyuuka | 10 ngày/năm đầu, tối đa 20 ngày. Năm 2026 bắt buộc dùng tối thiểu 5 ngày/năm. |
| Nghỉ ốm / Nghỉ việc riêng | 欠勤 / 公休 / 特別休暇 | けっきん / こうきゅう / とくべつきゅうか | Kekkin / Koukyuu / Tokubetsu kyuuka | Tokubetsu: Đám cưới, tang lễ, sinh con, menopause (mới 2024/2025). |
| Hưu trí / Thoái việc | 退職 / 定年退職 / 早期退職 | たいしょく / ていねんたいしょく / そうきたいしょく | Taishoku / Teinen taishoku / Souki taishoku | Teinen: 60-65 tuổi (luật 2021 yêu cầu tuyển dụng đến 65, nỗ lực 70). |
| Tiền nghỉ việc | 退職金 | たいしょっきん | Taishokukin | Thường chỉ có Seishain làm > 3-5 năm. |
6. Các Mẫu Câu Giao Tiếp Thực Tế Tại Môi Trường Làm Việc (Biz Japanese)
6.1. Giới Thiệu Bản Thân (自己紹介 – Jiko Shoukai) – Chuẩn Phỏng Vấn 2026
Cấu trúc: Chào -> Tên -> Quốc tịch/Trường -> Kinh nghiệm nổi bật (STAR) -> Lý do ứng tuyển -> Kết thúc.
Ví dụ (IT Engineer):
「初めまして、グエン・ヴァン・アンと申します。ベトナムのハノイ工科大学を卒業後、5年間、日系SIerでJava, Spring Bootを用いた基幹システムの開発に携わってきました。特に要件定義からテストまでの一連の工程と、オフショア開発のブリッジSEとして、日本側顧客とベトナム側開発チームの調整を経験しました。
御社のグローバル展開におけるDX推進に、私の技術力と橋渡し力で貢献したく、志望いたしました。本日はよろしくお願いいたします。」
6.2. Hỏi Đáp Về Nghề Nghiệp Trong Phỏng Vấn
- Q: 現在のお仕事の内容を教えてください。 (Hãy cho biết nội dung công việc hiện tại.)
- A: 現在は、〇〇株式会社で、〇〇（部署名）の〇〇（役職：主任・リーダーなど）として、〇〇（業務内容：システム開発・営業・経理など）を担当しております。 (Hiện tại tôi phụ trách… tại công ty… với vai trò…)
- Q: これまでで一番苦労した経験（やりがいを感じた経験）は何ですか？ (Kinh nghiệm khó khăn/đáng nhớ nhất?)
- A: 〇〇のプロジェクトで、〇〇（課題：納期遅れ・仕様変更・メンバー間の摩擦など）という課題がありました。その際、私は〇〇（自分の行動：スケジュール再編・顧客交渉・コードリファクタリングなど）を行い、結果として〇〇（成果：納期遵守・品質向上・コスト削減）につなげることができました。 (Dùng phương pháp STAR: Situation, Task, Action, Result).
6.3. Giao Tiếp Hàng Ngày (Hourensou – 報連相)
Có thể bạn quan tâm: Các Loại Thể Trong Tiếng Nhật
- Báo cáo (Hou – 報告): 「部長、〇〇の件ですが、進捗を報告します。現状は〇〇で、次のアクションは〇〇です。」（Bucho, về việc XX, tôi báo cáo tiến độ. Hiện tại là…, bước tiếp theo là…）
- Liên lạc (Ren – 連絡): 「関係各位、明日の会議の資料を共有フォルダにアップロードしました。ご確認ください。」（Các bên liên quan, tài liệu họp ngày mai đã up lên folder share. Mong check.）
- Tham vấn/Số vấn (Sou – 相談): 「課長、少し相談があります。〇〇の仕様について、A案とB案で迷っています。私の考えはA案ですが、課長のご意見を伺いたいです。」（Kacho, tôi muốn tham vấn. Về spec XX, tôi lúng băn giữa A và B. Tôi nghĩ A nhưng muốn nghe ý kiến Kacho.）
6.4. Xin Nghỉ / Xin Phép / Xử Lý Sự Cố
- Xin nghỉ ốm (Sáng sớm): 「おはようございます。体調不良のため、本日は休ませていただきます。業務の引き継ぎは〇〇さんにお願いしてあります。」（Chào buổi sáng. Do sức khỏe không ổn, hôm nay tôi xin nghỉ. Việc bàn giao đã nhờ anh/chị XX.）
- Xin phép về sớm/đi muộn: 「申し訳ありませんが、〇〇（理由：通院・家族の介護・配送受取など）のため、今日は〇時退社（遅刻）させていただきたく存じます。」（Xin lỗi, do lý do…, hôm nay tôi xin phép về lúc…giờ / đi muộn.）
- Khi mắc lỗi: 「大変申し訳ございません。私の確認不足により、〇〇というミスを発生させてしまいました。原因は〇〇で、再発防止策として〇〇を徹底します。」（Rất xin lỗi. Do tôi kiểm tra không kỹ gây ra lỗi… Nguyên nhân là…, biện pháp phòng tránh là…）
7. Xu Hướng Ngành Nghề & Từ Vựng Mới Năm 2026 (Trend 2026)
Năm 2026 đánh dấu sự trưởng thành của các mô hình làm việc lai và ứng dụng AI thực tế.
7.1. Hybrid Work & Remote Work (ハイブリッドワーク・リモートワーク)
- 出社 – Đi làm tại văn phòng.
- 在宅勤務 / リモートワーク / テレワーク – Làm từ xa / Làm tại nhà. (Telework từ ngữ cũ, Remote work/Hybrid phổ biến hơn).
- フレックスタイム制 / スーパーフレックス – Flextime / Super Flex (Không core time).
- ワーケーション – Workation (Làm việc + Du lịch – được nhiều công ty cho phép 2026).
- サテライトオフィス / コワーキングスペース – Văn phòng vệ tinh / Không gian làm việc chung.
- ハイブリッド型採用 – Tuyển dụng hybrid (Phỏng vấn online, onboarding lai).
7.2. AI & Generative AI Trong Công Việc (生成AI・業務効率化)
- 生成AI (ChatGPT, Copilot, Gemini, Claude) – Generative AI.
- プロンプトエンジニアリング – Prompt Engineering (Kỹ năng viết prompt).
- 業務自動化 / RPA / ノーコード・ローコード – Tự động hóa nghiệp vụ / RPA / No-code Low-code.
- AI活用スキル – Kỹ năng 활용 AI (Yêu cầu bắt buộc trong JD nhiều vị trí năm 2026).
- シャドーIT対策 – Đối phó Shadow IT (Nhân viên tự dùng tool AI ngoài kiểm soát).
7.3. Visa & Hệ Thống Quản Lý Lao Động Mới
- 育成就労 (いくせいしゅうろう) – Hệ thống mới thay thế Thực tập sinh (TITP) từ 2027, nhưng năm 2026 đang chạy thử/chuẩn bị. Mục đích: “Nuôi dưỡng nhân tài” -> Chuyển visa Tokutei Ginou 1/2 dễ dàng hơn.
- 特定技能2号 (とくていぎのう2ごう) – SSW Visa loại 2 (Định cư lâu dài, đưa gia đình). Năm 2026 mở rộng ngành (Giao thông, Lâm nghiệp, Wood industry…).
- 高度人材ポイント制 (こうどじんざいポイントせい) – Hệ thống điểm HSP. Điểm ≥ 70: Visa 5 năm -> PR 3 năm. Điểm ≥ 80: PR 1 năm. Năm 2026 điều kiện chấm điểm cập nhật (thêm điểm cho AI skills, Green skills).
- デジタルノマドビザ – Digital Nomad Visa (Năm 2024 ra mắt, 2026 phổ biến). Cho phép ở 6 tháng, thu nhập > 1000 man yen/năm.
7.4. Từ Vựng “Green Jobs” & “Care Jobs” (Xanh & Chăm Sóc)
- グリーンジョブ / 脱炭素人材 – Green Jobs / Nhân lực Carbon Neutral.
- カーボンニュートラル / カーボンクレジット – Carbon Neutral / Carbon Credit.
- 介護ロボット / 見守りセンサー / ICT介護 – Robot Kaigo / Sensor giám sát / ICT Kaigo.
- リスキリング / リカレント教育 – Reskilling / Recurrent Education (Học lại suốt đời – Chính sách chính của chính phủ Kishida/Ishiba).
8. Mẹo Học & Ghi Nhớ Từ Vựng Ngành Nghề Hiệu Quả (Cho Người Việt)
- Học theo cặp “Kanji + Ý nghĩa + Âm On”: Kanji là chữ Hán, người Việt có lợi thế lớn. Hãy liên hệ Hán-Việt.
- VD: 経理 -> Kế lý (Kế toán). 人事 -> Nhân sự. 営業 -> Kinh doanh. 開発 -> Khai phát (Phát triển). 設計 -> Thiết kế.
- Phân biệt “Shoku” (職) vs “In” (員) vs “Shi” (師) vs “Ka” (家) vs “Shi” (士):
- ~職: Nghề nghiệp chung (事務職, 技術職, 専門職).
- ~員: Nhân viên, thành viên (社員, 店員, 警備員, 乗務員).
- ~師: Chuyên gia có kỹ năng/nghệ thuật cao, thường có chứng chỉ (医師, 薬剤師, 調理師, 美容師, 弁護士, 税理士).
- ~士: Chuyên gia có tư cách pháp lý/quốc gia (看護師 lưu ý, 介護福祉士, 建築士, 公認会計士, 社会保険労務士). Lưu ý: Kangoshi dùng “Shi” nhưng là quốc gia chứng chỉ.
- ~家: Nhà chuyên môn, nghệ thuật, học thuật (評論家, 作家, 経済学者, デザイナーthường dùng Katakana).
- Học theo “Set” (Bộ): Học luôn bộ từ đi kèm (Collocation).
- VD: Không chỉ học “営業” mà học: 営業職, 営業部, 営業担当, 営業先, 営業ノルマ, 営業車, 営業報告.
- Dùng Flashcard App (Anki, Quizlet) + Context: Đừng học đơn lẻ. Hãy nhập cả câu ví dụ từ JD (Job Description) thật năm 2026.
- Theo dõi JD (Job Description) thực tế: Vào Wantedly, Green, LinkedIn Japan, Daijob, Rikunabi NEXT… tìm từ khóa “ベトナム語” hoặc ngành bạn muốn. Copy phần “業務内容” (Nội dung công việc) và “応募要件” (Yêu cầu ứng tuyển) -> Đó là từ vựng “sống” nhất.
9. Kết Luận: Trang Bị “Vũ Khí” Ngôn Ngữ Cho Cuộc Đời Làm Việc Tại Nhật Năm 2026
Nắm vững từ vựng các ngành nghề bằng tiếng Nhật không chỉ là học thuộc lòng danh sách từ. Đó là việc hiểu được bối cảnh văn hóa doanh nghiệp (Business Culture), hệ thống pháp lý lao động (Labor Law) và xu hướng công nghệ (Tech Trends) của Nhật Bản năm 2026.
- Nếu bạn là Kỹ sư IT: Hãy thành thạo thuật ngữ Agile, Cloud, AI/ML, Security.
- Nếu bạn theo Y tế/Kaigo: Hãy tập trung vào từ vựng thực hành (Assessment, ADL, Care Plan, Night shift) và Keigo với bệnh nhân/người già.
- Nếu bạn làm Văn phòng/Kinh doanh: Hourensou, Keigo (Sonkeigo/Kenjougo), Email business, Báo cáo (Report) là sinh tử.
- Nếu bạn là Thực tập sinh / SSW: Hiểu rõ visa, hợp đồng, bảo hiểm, quyền lợi, an toàn lao động (Anzen Dai-ichi).
Năm 2026, Nhật Bản đang ở ngã rẽ: Già hóa dân số trầm trọng + Chuyển đổi số (DX) + Carbon Neutral. Cơ hội lớn nhất dành cho những người có chuyên môn (Specialist) + Tiếng Nhật giao tiếp tốt (N2/N1 level) + Kỹ năng mềm (Soft skills) + Thích nghi công nghệ mới (Adaptability).
Hãy biến bộ từ điển này thành “bàn tay phải” trong quá trình tìm kiếm việc làm, phỏng vấn, nhập cảnh và thăng tiến tại xứ sở Hoa Anh Đào. Chúc bạn sớm đạt được “Naitei” (内定 – Trúng tuyển) mơ ước và xây dựng sự nghiệp vững chắc tại Nhật Bản!
📌 Lưu ý quan trọng: Từ vựng tiếng Nhật thay đổi theo thời gian (ví dụ: việc gọi “Programmer” dần được thay bằng “Engineer”, “Telework” thành “Remote/Hybrid”, xuất hiện “Prompt Engineer”). Hãy luôn cập nhật qua các trang tuyển dụng lớn (Wantedly, Green, BizReach, LinkedIn Japan) và cộng đồng người Việt tại Nhật (VJC, các group Facebook/Zalo) để nắm bắt từ ngữ “sống” nhất.
Bài viết được biên soạn dựa trên bối cảnh năm 2026, tham khảo JSOC (Phân loại ngành nghề chuẩn Nhật Bản), Luật Lao động Nhật Bản, Xu hướng visa Immigration Services Agency & Thực tế tuyển dụng các công ty lớn (Sony, Toyota, Hitachi, Rakuten, Mercari, CyberAgent, các Startup unicorn…).