Từ Vựng Về Thời Tiết Trong Tiếng Nhật: Tổng Hợp Chi Tiết Nhất Năm 2026, Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Khi học tiếng Nhật, từ vựng về thời tiết (天気に関する語彙 – Tenki ni kansuru goi) là một trong những chủ đề bắt buộc, xuất hiện với tần suất cực cao trong giao tiếp hàng ngày, tin tức, dự báo thời tiết (天気予報 – Tenki yohou) và cả các bài thi JLPT từ cấp độ N5 đến N1. Năm 2026, với xu hướng học tiếng Nhật trực tuyến và tự học ngày càng phổ biến, việc nắm vững từ vựng này không chỉ giúp bạn “sinh tồn” khi du lịch, sinh sống tại Nhật mà còn là chìa khóa để hiểu sâu hơn về văn hóa, thơ ca và tinh thần người Nhật qua các từ vựng chỉ mùa vụ, hiện tượng tự nhiên đặc trưng.

Bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ kiến thức từ vựng về thời tiết trong tiếng Nhật mới nhất, hệ thống hóa theo cấp độ, chủ đề, kèm theo Kanji, Hiragana, Romaji, nghĩa tiếng Việt, ví dụ thực tế và các mẹo học hiệu quả áp dụng cho năm 2026.

Phần 1: Tại Sao Từ Vựng Thời Tiết Quan Trọng Trong Tiếng Nhật?

Trước khi đi vào chi tiết, hãy hiểu rõ “tại sao” để có động lực học tập bền vững.

1. Tần suất sử dụng cực cao: Người Nhật có thói quen chào hỏi, mở đầu cuộc trò chuyện bằng câu “Hôm nay thời tiết đẹp nhỉ?” (今日はいい天気ですね – Kyou wa ii tenki desu ne). Đây là “social lubricant” (chất bôi trơn xã hội) số 1.
2. Văn hóa mùa vụ (季節 – Kisetsu): Nhật Bản có 4 mùa rõ rệt, người Nhật cực kỳ quan tâm đến sự thay đổi của thiên nhiên (Hoa anh đào nở – 桜, Lá momiji đỏ – 紅葉, Tuyết rơi – 雪). Từ vựng thời tiết gắn liền với từ vựng mùa vụ.
3. An toàn & Sinh hoạt: Dự báo bão (台風 – Taifuu), động đất (地震 – Jishin – thường đi kèm cảnh báo sóng thần), mưa lớn (大雨 – Ooame), nhiệt độ cao (猛暑 – Moshou) là thông tin sống còn.
4. Đề thi JLPT & EJU: Mọi cấp độ đều có từ vựng/Kanji liên quan đến thời tiết, khí hậu, thiên nhiên.
5. Công việc & Du lịch: Đọc được ứng dụng thời tiết (Yahoo Tenki, Weather News), hiểu hướng dẫn an toàn khi leo núi, bơi biển,滑雪 (ski).

Phần 2: Cấu Trúc Câu Hỏi & Trả Lời Cơ Bản (N5 – N4)

Đây là khung xương sống để bạn giao tiếp ngay lập tức.

1. Hỏi về thời tiết

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa tiếng Việt	Mức độ
今日の天気はどうですか。	Kyou no tenki wa dou desu ka?	Hôm nay thời tiết thế nào?	Chuẩn/Trang trọng
今日の天気、どう？	Kyou no tenki, dou?	Hôm nay thời tiết sao?	Thân mật
明日の天気予報は？	Ashita no tenki yohou wa?	Dự báo thời tiết mai sao?	Thông dụng
外、雨？	Soto, ame?	Ngoài trời có mưa không?	Rất ngắn gọn

2. Trả lời / Miêu tả thời tiết (Cấu trúc: 「〜です」/「〜だ」)

• いい天気です (Ii tenki desu): Thời tiết đẹp/tốt.
• 悪い天気です (Warui tenki desu): Thời tiết xấu.
• 晴れです (Hare desu): Trời nắng/rạng.
• 曇りです (Kumori desu): Trời nhiều mây/âm u.
• 雨です (Ame desu): Trời mưa.
• 雪です (Yuki desu): Trời tuyết.
• 風が強いです (Kaze ga tsuyoi desu): Gió to.
• 蒸し暑いです (Mushiatsui desu): Nóng ẩm, ngột ngạt (đặc trưng mùa hè Nhật).
• 寒いです (Samui desu): Trời lạnh (khí hậu).
• 涼しいです (Suzushii desu): Trời mát mẻ, dễ chịu.

Mẹo 2026: Khi chat Zalo/Line/Messenger với bạn bè Nhật, người ta thường dùng từ lóng/viết tắt: 「天気いいね」(Tenki ii ne), 「雨やば」(Ame yaba – Mưa khủng khiếp), 「激アツ」(Gekiatsu – Nóng cực độ).

Phần 3: Tổng Hợp Từ Vựng Theo Danh Mục Chi Tiết (Core Vocabulary)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Về Nấu Ăn Tiếng Nhật Toàn Tập Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Học Một Lần Nhớ Mãi

Chúng ta sẽ phân loại theo Hiện tượng thời tiết, Nhiệt độ, Gió/Mây, Mùa vụ, Thiên tai và Đơn vị đo lường.

3.1. Hiện Tượng Thời Tiết (天気現象 – Tenki Genshou) – Bắt buộc thuộc lòng

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Ghi chú / Ví dụ
晴れ	はれ	Hare	Nắng, trời quang	晴れる (Hareru – Động từ): Trời quang lên. Ví dụ: 午後から晴れる予報です (Gogo kara hareru yohou desu – Dự báo chiều nay trời sẽ quang).
曇り	くもり	Kumori	Nhiều mây, âm u	曇る (Kumoru): Trời chuyển nhiều mây. Ví dụ: 空が曇ってきた (Sora ga kumotte kita – Bầu trời bắt đầu nhiều mây).
雨	あめ	Ame	Mưa	雨が降る (Ame ga furu): Mưa rơi. 小雨 (Kosame): Mưa phùn. 大雨 (Ooame): Mưa lớn. 土砂降り (Doshaburi): Mưa như trút nước.
雪	ゆき	Yuki	Tuyết	雪が降る (Yuki ga furu): Tuyết rơi. 積もる (Tsumoru): Tuyết 쌓 lên (đóng băng). 粉雪 (Konayuki): Tuyết bột.
霧	きり	Kiri	Sương mù	霧が出る (Kiri ga deru): Có sương. 濃霧 (Noumu): Sương mù đậm (termy chuyên môn).
霰 / 雹	あられ / ひょう	Arare / Hyou	Mưa đá / Mưa bão	Arare: Viên nhỏ (mưa đốm). Hyou: Viên to (mưa bão). Nguy hiểm cho xe cộ, nông nghiệp.
雷	かみなり	Kaminari	Sấm chớp	雷が鳴る (Kaminari ga naru): Sấm rền. 落雷 (Rakurai): Sấm đánh (trúng).
虹	にじ	Niji	Cầu vồng	虹が出る (Niji ga deru): Có cầu vồng. Văn hóa: Niji là biểu tượng hy vọng, may mắn.
露	つゆ	Tsuyu	Sương điểm	朝露 (Asatsuyu): Sương sớm.
霜	しも	Shimo	Sương giá	霜が降りる (Shimo ga oriru): Có sương giá. 初霜 (Hatsushimo): Lần đầu có sương giá trong năm.

💡 Phân biệt các loại mưa (Rất hay gặp trong tin tức 2026):

1. 小雨 (Kosame) / 霧雨 (Kirisame): Mưa phùn, mưa tươi (như sương).
2. 本降り (Honfurri): Mưa to, mưa liên tục.
3. 大雨 (Ooame): Mưa lớn (cảnh báo).
4. 豪雨 (Gouu): Mưa bão, mưa rất lớn (nguy hiểm, ngập lụt).
5. ゲリラ豪雨 (Gerira Gouu): Mưa bão kiểu du kích (Xuất hiện bất chợt, cục bộ, dữ dội, khó dự báo – từ khóa nóng năm 2026 do biến đổi khí hậu).
6. 通り雨 (Tooriame) / にわか雨 (Niwakaame): Mưa rào (đến nhanh đi cũng nhanh).
7. 夕立 (Yuudachi): Mưa chiều (đặc trưng mùa hè).
8. 長雨 (Nagaame) / 梅雨 (Tsuyu/Baiu): Mưa liên tục nhiều ngày (Mùa mưa – Tsuyu).

3.2. Nhiệt Độ & Cảm Giác (気温・体感 – Kion / Taikan)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Phân biệt quan trọng
気温	きおん	Kion	Nhiệt độ không khí	今日の最高気温は35度です (Kyou no saikou kion wa 35-do desu).
体感温度	たいかんおんど	Taikan ondo	Nhiệt độ cảm nhận	Quan trọng năm 2026: App thời tiết đều hiển thị chỉ số này.
温度	おんど	Ondo	Nhiệt độ (chung)	Dùng cho nước, máy lạnh, cơ thể.
度	ど	Do	Độ (đơn vị °C)	Nhật Bản dùng Celsius (摂氏 – Sesshi). Không dùng Fahrenheit.
暑い	あつい	Atsui	Nóng (khí hậu, không khí)	Kanji: 暑い (Nhiệt độ cao).
熱い	あつい	Atsui	Nóng (vật thể, nước, cảm xúc)	Kanji: 熱い (Chạm vào nóng, hoặc “nhiệt huyết”).
寒い	さむい	Samui	Lạnh (khí hậu, không khí)	Kanji: 寒い (Trời lạnh).
冷たい	つめたい	Tsumetai	Lạnh (vật thể, nước, thái độ)	Kanji: 冷たい (Nước lạnh, người lạnh lùng).
涼しい	すずしい	Suzushii	Mát mẻ, dễ chịu	Từ tích cực. “Mát lạnh” dễ chịu.
肌寒い	はだざむい	Hada-zamui	Lạnh lẽo (da cảm thấy lạnh)	Thường dùng giữa mùa thu/đông, hoặc khi mưa.
蒸し暑い	むしあつい	Mushi-atsui	Nóng ẩm, ngột ngạt	Từ “đặc sản” mùa hè Nhật (Tsuyu & Hè). High humidity + High temp.
カラッと	からっと	Karatto	Khô ráo, nồng nàn (thời tiết đẹp)	“Karatto hare” = Trời nắng khô ráo, dễ chịu.
ひんやり	ひんやり	Hinyari	Mát lạnh, se lạnh (cảm giác)	Dùng cho gió, nước, ga giường làm mát (hit item mùa hè 2026).

Cực quan trọng (N5/N4 Grammar Point): Phân biệt Atsui & Samui vs Tsumetai & Atsui (vật).
Không khí: 暑い (Atsui) / 寒い (Samui).
Vật/Nước/Cảm xúc: 熱い (Atsui) / 冷たい (Tsumetai).
Ví dụ: ビールが冷たい (Biiru ga tsumetai – Bia lạnh). 今日のビールは美味しいね、でも外は暑い (Kyou no biiru wa oishii ne, demo soto wa atsui).

3.3. Gió, Mây & Áp Suất (風・雲・気圧 – Kaze / Kumo / Kiatsu)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Ghi chú
風	かぜ	Kaze	Gió	風が強い (Kaze ga tsuyoi): Gió to. 風が弱い (Kaze ga yowai): Gió nhẹ.
北風	きたかぜ	Kitakaze	Gió Bắc (Gió mùa Đông)	Lạnh, khô. Biểu tượng mùa đông.
南風	みなみかぜ	Minamikaze	Gió Nam (Gió mùa Hè)	Nóng, ẩm. Mang mưa.
木枯らし	こがらし	Kogarashi	Gió lá khô (Gió bắc đầu mùa đông làm rụng lá)	Từ rất “Nhật”, báo hiệu mùa đông chính thức đến.
春一番	はるいちばん	Haru Ichiban	Cơn gió nam đầu tiên mạnh trong năm	Báo hiệu mùa xuân đến. Tin tức hàng năm báo “Haru Ichiban đã thổi”.
台風	たいふう	Taifuu	Bão (Typhoon)	Số hiệu: 台風1号, 台風2号… 進路, 上陸, 暴風域, 強風域.
突風	とっぷう	Toppuu	Cơn gió giật / Gió lốc	Nguy hiểm khi lái xe, leo núi.
竜巻	たつまき	Tatsumaki	Lốc xoáy / Dragon roll	Hiếm nhưng có ở vùng đồng bằng Kanto.
雲	くも	Kumo	Mây	雲一つない青空 (Kumo hitotsu nai aozora): Bầu trời xanh không một đám mây.
積乱雲	せきらんうん	Sekiran-un	Mây tích lũy (Mây bão)	Nguyên nhân mưa bão, sấm sét, mưa đá. App thời tiết 2026 thường cảnh báo “Sekiran-un hatten chuui”.
気圧	きあつ	Kiatsu	Áp suất không khí	高気圧 (Koukiatsu): Cao áp (Thời tiết đẹp). 低気圧 (Teikiatsu): Thấp áp (Mưa, bão, đau đầu – 気象病 Kishoubyou).
前線	ぜんせん	Zensen	Mặt trận (Khí tượng)	梅雨前線, 寒冷前線, 温暖前線, 停滞前線.

3.4. Mùa Vụ & Khí Hậu (季節・気候 – Kisetsu / Kikou) – Văn hóa cốt lõi

Nhật Bản chia 4 mùa chính (春夏秋冬) nhưng văn hóa chia tinh tế hơn rất nhiều (24 tiết khí – Nijushi Sekki, 72候 – Shichijuni Kou). Năm 2026, xu hướng “Saisonal” (theo mùa) trong ẩm thực, du lịch, thời trang rất mạnh.

4 Mùa Cơ Bản:

Mùa	Kanji	Hiragana	Romaji	Đặc trưng từ vựng đi kèm
Xuân	春	はる	Haru	桜, 花見, 卒業, 入学, 花粉症, 春一番, 暖かい
Hè	夏	なつ	Natsu	梅雨, 熱中症, 花火, 海水浴, 盆休み, 蒸し暑い, 猛暑日, 熱帯夜
Thu	秋	あき	Aki	紅葉, 食欲の秋, 運動会, 台風, 涼しい, 彼岸花, 栗, さつまいも
Đông	冬	ふゆ	Fuyu	雪, クリスマス, 正月, 忘年会, 新年会, 木枯らし, 乾燥, インフルエンザ

Các Mùa/Thời Kỳ Đặc Thù (Keywords 2026):

1. 梅雨 – Tsuyu (Baiu): Mùa mưa đầu hè (tháng 6 – đầu tháng 7).
   • Từ khóa: 梅雨入り – Nyuubai (Vào mùa mưa), 梅雨明け – Tsuyuake (Kết thúc mùa mưa), 梅雨寒 – Tsuyuzamu (Lạnh do mưa mùa), カビ – Kabi (Nấm mốc – đối thủ số 1 mùa này).
2. 残暑 – Zansho: Nóng oi cuối hè (tháng 8 – 9).
   • Văn hóa: Gửi thư 残暑見舞い – Zansho mimai (Thư hỏi thăm sức khỏe vì nóng oi).
3. 花粉症 – Kafunshou: Dị ứng hoa phấn (Tháng 2-5). “Quốc bệnh” của Nhật. Từ khóa: スギ, ヒノキ, 花粉飛散量, 対策グッズ.
4. 熱中症 – Netchuushou: Say nắng / Sốc nhiệt. Từ khóa nóng năm 2026: WBGT (Heat Stress Index), クーリングシェルター (Cooling Shelter – Trú mát công cộng), 熱中症警戒アラート.
5. 猛暑日 – Moshoubi: Ngày nhiệt độ ≥ 35°C.
   • Mới: 酷暑日 – Kokushoubi (Ngày nhiệt độ ≥ 40°C – xuất hiện nhiều hơn năm 2026).
   • Đêm: 熱帯夜 – Nettaiya (Nhiệt độ tối thiểu ≥ 25°C).
6. 紅葉 – Kouyou / Momiji: Lá thay màu đỏ/vàng (Tháng 10-11). Du lịch 紅葉狩り – Momijigari.
7. 乾燥 – Kansou: Khô hanh (Mùa đông). Từ khóa: 加湿器, 保湿, 静電気, 火事注意.

3.5. Thiên Tai & Cảnh Báo (災害・警報 – Saigai / Keihou) – Sinh tồn 2026

Nhật Bản là quốc gia thiên tai. Hiểu từ vựng này = Bảo vệ tính mạng.

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Cấp độ cảnh báo (JMA – 気象厅)
地震	じしん	Jishin	Động đất	震度 – Shindo (Cấp độ rung tại địa điểm, khác Magnitude/M). Max Shindo 7.
津波	つなみ	Tsunami	Sóng thần	津波警報 – Tsunami Keihou (Cảnh báo sóng thần). 津波注意報 – Tsunami Chuihou (Chú ý sóng thần).
台風	たいふう	Taifuu	Bão	暴風警報 – Boufuu Keihou (Cảnh báo gió giật). 大雨警報 – Ooame Keihou.
大雨	おおあめ	Ooame	Mưa lớn	線状降水帯 – Senjou Kousuitai (Đài mưa dải – Gây ngập lụt đột ngột, từ khóa 2020-2026).
土砂災害	どしゃさいがい	Dosha Saigai	Sạt lở đất / Sông đá	土砂災害警戒情報 – Dosha Saigai Keikai Jouhou.
洪水	こうずい	Kouzui	Lụt lội	洪水警報 – Kouzui Keihou.
高潮	たかしお	Takashio	Triệu triều (Nước biển dâng do bão)	高潮警報 – Takashio Keihou.
雷	かみなり	Kaminari	Sấm chớp	雷注意報 – Kaminari Chuihou.
竜巻	たつまき	Tatsumaki	Lốc xoáy	竜巻注意情報 – Tatsumaki Chui Jouhou.
熱中症	ねっちゅうしょう	Netchuushou	Say nắng	熱中症警戒アラート – Netchuushou Keikai Alert (Mới từ 2021, chuẩn hóa 2026).

Hệ Thống Cảnh Báo (5 Cấp – 5段階) – Bắt buộc nhớ:

1. 早期注意情報 – Souki Chui Jouhou (Thông tin chú ý sớm – Trước vài ngày).
2. 注意報 – Chuihou (Chú ý – Nguy cơ thiệt hại).
3. 警報 – Keihou (Cảnh báo – Nguy cơ thiệt hại nghiêm trọng).
4. 特別警報 – Tokubetsu Keihou (Cảnh báo đặc biệt – Nguy cơ thiệt hại cực lớn, hiếm gặp, cấp độ cao nhất). Ví dụ: Bão Isewan 1959, Mưa lớn Tây Nhật 2018.
5. 避難情報 – Hinan Jouhou (Thông tin sơ tán – Phát hành bởi địa phương):
   • レベル3: 高齢者等避難 (Koureisha tou Hinan) – Người già/khuyết tật sơ tán.
   • レベル4: 避難指示 (Hinan Shiji) – Lệnh sơ tán (Bắt buộc mọi người ở vùng nguy hiểm phải đi ngay).
   • レベル5: 緊急安全確保 (Kinkyuu Anzen Kakuho) – Khẩn cấp đảm bảo an toàn (Đã quá muộn để sơ tán, phải bảo vệ tính mạng tại chỗ).

Thực tế 2026: App “Yahoo!防災速報” hoặc “NHK News & Disaster” cài sẵn trên điện thoại là bắt buộc cho người sống/du lịch Nhật. Hỗ trợ tiếng Anh, tiếng Việt (một số app).

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Về Quần Áo Tiếng Nhật Toàn Tập Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Kèm Kanji, Hiragana, Romaji Và Ví Dụ Thực Tế

3.6. Đơn Vị Đo Lường & Thuật Ngữ Chuyên Môn (Đọc Dự Báo Như Chuyên Gia)

Thuật ngữ	Romaji	Nghĩa	Cách đọc/Hiểu
ミリメートル	Miri-meetoru	Milimét (mm)	Lượng mưa. 時間雨量 – Jikan Uryou (Lượng mưa/giờ). 24時間雨量.
メートル / 秒	Meetoru / Byou	m/s (Met/giây)	Tốc độ gió. 最大瞬間風速 – Saidai Shunkan Fuusoku (Tốc độ gió giật tối đa).
ヘクトパスカル	Hekuto Pasukaru	hPa (Hectopascal)	Đơn vị áp suất. Tiêu chuẩn ~1013 hPa. Bão < 980 hPa.
度	Do	Độ C (°C)	Nhiệt độ.
%	Paasento	Phần trăm	湿度 – Shitsudo (Độ ẩm). 降水確率 – Kousui Kakuritsu (Xác suất mưa).
キロメートル	Kiro-meetoru	Km	Khoảng cách, bán kính bão.
視程	Shitei	Tầm nhìn	濃霧 – Noumu (Sương mù đậm) < 1km.

Phần 4: Ngữ Pháp & Cấu Trúc Biểu Điển Với Thời Tiết (Grammar Patterns)

Để nói tự nhiên, không chỉ liệt kê từ vựng.

1. 〜そうです (Sou desu) – Dựa trên quan sát trực quan (Trông như sắp…)

• 雨が降りそうです (Ame ga furisou desu): Trông như sắp mưa rồi. (Nhìn mây đen).
• 晴れそうです (Haresou desu): Trông như sắp nắng.
• 雪が積もりそうです (Yuki ga tsumorisou desu): Trông như sắp có tuyết 쌓.
• Lưu ý: Dùng với động từ Masu-stem. Không dùng cho cảm giác chủ quan (nóng/lạnh) -> Dùng 〜そう (Atsusou – có vẻ nóng).

2. 〜ようです (You desu) – Suy luận, phán đoán

• 雨が降ったようです (Ame ga futta you desu): Có vẻ như đã mưa rồi (nhìn đất ướt).
• 台風が近づいているようです (Taifuu ga chikazuite iru you desu): Có vẻ bão đang tiến gần.

3. 〜てくる / 〜ていく – Sự thay đổi theo thời gian

• 雨が降ってきました (Ame ga futte kimashita): Bắt đầu mưa (Từ không mưa -> mưa).
• 風が強くなってきました (Kaze ga tsuyoku natte kimashita): Gió đang dần mạnh lên.
• 晴れていきます (Harete ikimasu): Trời sẽ dần quang lên (tương lai).

4. 〜まま – Trạng thái không đổi

• 雨が降ったままです (Ame ga futta mama desu): Mưa liên tục không ngừng (từ lúc nãy giờ vẫn mưa).
• 曇りのままです (Kumori no mama desu): Trời vẫn âm u không nắng.

5. Cấu trúc “Trở thành” (なって / になる) – Báo hiệu chuyển mùa

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Về Hoa Quả Tiếng Nhật Toàn Tập Nhất 2026: Học Kanji, Phát Âm & Cách Dùng Thực Tế

• 涼しくなりましたね (Suzushiku narimashita ne): Trời trở nên mát mẻ rồi nhỉ (Báo hiệu thu về).
• 暑くなる予報です (Atsuku naru yohou desu): Dự báo sẽ trở nên nóng.

6. Từ nối chuyên dụng trong dự báo (Tin tức/TV)

• その後: Sau đó.
• 一時: Một lúc / Tạm thời (Mưa 一時 mạnh – Mưa tạm thời mạnh).
• 断続的: Gián đoạn / Ranh rành (Mưa 断続的 – Mưa rơi gián đoạn).
• 局地的: Cục bộ (Mưa 局地的 lớn – Mưa lớn cục bộ).
• 広範囲: Phạm vi rộng (Mưa rơi 広範囲 – Mưa rơi khu vực rộng).
• ピーク: Đỉnh điểm (Mưa ピーク – Mưa lúc mạnh nhất).
• 落ち着く: Dịu đi / Yên ổn (Thời tiết 落ち着く – Thời tiết ổn định lại).

Phần 5: Biểu Điện Thông Dụng & Idiom (慣用句・ことわざ) – Nâng cấp Level

Sử dụng thành thạo các thành ngữ này khiến tiếng Nhật của bạn tự nhiên như người bản xứ (Native-like).

5.1. Thành ngữ chỉ thời tiết

1. 晴れのち曇り / 曇りのち晴れ (Hare nochi kumori / Kumori nochi hare): Nắng sau đó mây / Mây sau đó nắng. (Cấu trúc dự báo chuẩn).
2. 雨模様: Trời có vẻ như sắp mưa / Trời u ám (Diễn tả bầu không khí, không chắc chắn 100% mưa). Ví dụ: 今日は雨模様だね (Hôm nay trông như sắp mưa nhỉ).
3. 天気崩れ: Thời tiết xấu đi / Thời tiết chuyển xấu. Ví dụ: 午後から天気が崩れる (Chiều nay thời tiết sẽ xấu đi).
4. 天気回復: Thời tiết hồi phục / Thời tiết đẹp lại. Ví dụ: 明日は天気回復の見込み (Mai có triển vọng thời tiết đẹp lại).
5. 五月晴れ – Satsuki Bare: Ngày nắng đẹp giữa mùa mưa (tháng 6 dương lịch). Từ “Satsuki” (tháng 5 âm lịch). Diễn tả ngày nắng quý giá trong mùa Tsuyu.
6. 小春日和 – Koharubiyori: Thời tiết ấm áp như mùa xuân (vào cuối thu/đầu đông). “Koharu” = Mùa xuân nhỏ (tháng 10 âm lịch). Rất thơ mộng.
7. 冬晴れ – Fuyubare: Trời nắng đẹp mùa đông (Trời trong xanh, khô ráo, lạnh).
8. 春うらら – Haru Urara: Mùa xuân tươi sáng, nắng nhẹ, yên bình. Dùng trong thơ ca, văn học.

5.2. Thành ngữ (Kanyoku) dùng từ vựng thời tiết để ẩn dụ cuộc sống

1. 雨降って地固まる (Ame futte ji katamaru): “Mưa rơi đất cứng” / Sau cơn bão đến sự bình yên. Ý nghĩa: Sau khó khăn, tranh cãi, mọi thứ sẽ ổn định, chắc chắn hơn. (Rất hay dùng trong kinh doanh, tình bạn, gia đình).
2. 晴れの舞台 (Hare no Butai): “Sân khấu ngày vinh quang” / Diễn biến quan trọng, ngày lớn. (Tốt nghiệp, kết hôn, trình diễn lớn).
3. 風雲急を告げる (Fuun kyuu o tsugeru): “Tình hình gấp gáp / Biến cố xảy ra bất ngờ” (Gió mây báo hiệu sự kiện khẩn cấp). Dùng cho chính trị, kinh doanh, thể thao.
4. 雷同 – Raidou: Theo phong trào, theo đám đông mà không có ý kiến riêng. (Từ “Sấm” – Sấm rền theo chớp). Péjorative.
5. 朝露の命 (Asatsuyu no inochi): Đời người ngắn ngủi, mong manh như sương sớm. (Phật ngữ, thơ ca).
6. 嵐の前の静けさ (Arashi no mae no shizukesa): “Sự yên tĩnh trước cơn bão” / Sự im lặng trước biến cố lớn.
7. 追い風 – Oikaze: Gió theo / May mắn, điều kiện thuận lợi. Ví dụ: 追い風が吹いている (Đang có gió theo – công việc suôn sẻ).
8. 向かい風 – Mukaikaze: Gió ngược / Khó khăn, cản trở. Ví dụ: 強い向かい風に遭う (Gặp gió ngược mạnh – gặp nhiều khó khăn).
9. 雲隠れ – Kumogakure: Mất tích, biến mất bất ngờ (Như mây che lấp).
10. 虹の橋 – Niji no Hashi: Cầu vồng (Văn hóa Pet: Nơi thú cưng qua đời đi qua để chờ chủ nhân).

Phần 6: Từ Vựng Theo Cấp Độ JLPT (Roadmap 2026)

JLPT N5 (Cơ bản – Sinh tồn)

• 天気, 晴れ, 雨, 雪, 曇り, 風, 暑い, 寒い, 涼しい, 暖かい, 度, 春, 夏, 秋, 冬, 季節, 予報, 今日, 明日, 昨日, 今.

JLPT N4 (Giao tiếp hàng ngày – Mô tả chi tiết)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Về Giao Thông Tiếng Nhật Toàn Tập Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Kèm Cấu Trúc, Ví Dụ Thực Tế Và Mẹo Học Hiệu Quả

• 蒸し暑い, 肌寒い, 霧, 雷, 虹, 梅雨, 台風, 気温, 最高気温, 最低気温, 湿度, 降水確率, 避難, 注意報, 警報, 木枯らし, 紅葉, 花見, 花粉症, 熱中症, 乾燥, 加湿器.

JLPT N3 (Đọc báo, nghe tin tức, văn bản đời thường)

• Kanji: 暴風, 大雨, 洪水, 土砂災害, 前線, 低気圧, 高気圧, 積乱雲, 線状降水帯, 避難指示, 避難勧告 (cũ), 特別警報, 熱帯夜, 猛暑日, 真夏日, 夏日, 冬日, 真冬日, 霜, 露, 霰, 雹, 突風, 竜巻, 津波, 震度, マグニチュード, 余震, 本震.

JLPT N2 (Văn bản chuyên nghiệp, báo chí, học thuật)

• Kanji/Go: 気象庁, 観測, 予測, シミュレーション, 異常気象, 温暖化, ヒートアイランド現象, エルニーニョ, ラニーニャ, フェーン現象, 寒冷渦, 台風の目, 暴風域, 強風域, 進路予想, 上陸, 通過, 温帯低気圧に変わる, 記録的短時間大雨情報, 土砂災害警戒区域, ハザードマップ, 避難所, 避難経路, 防災グッズ, 非常持ち出し袋, ローリングストック.

JLPT N1 (Văn học, báo cáo khoa học, ngữ pháp cổ/kanji khó)

• Kanji/Go: 時雨 – Shigure (Mưa rào mùa thu/đông), 霙 – Mizore (Mưa lẫn tuyết), 凍雨 – Touu (Mưa đóng băng), 霧氷 – Muhyou (Bông băng trên cây – Rime ice), 樹氷 – Juuhyo (Băng trên cây – Frost flowers – Zao Onsen), 氷点下 – Hyoutenka (Dưới 0 độ), 厳寒 – Genkan (Lạnh khắc nghiệt), 酷暑 – Kokusho (Nóng khủng khiếp), 残暑 – Zansho, 新緑 – Shinryoku (Lá xanh non đầu hè), 青葉 – Aoba, 木漏れ日 – Komorebi (Nắng lọt qua khe lá – Từ cực “aesthetic”), 夕立 – Yuudachi, 夕焼け – Yuuyake (H hoàng hôn), 朝焼け – Asayake (H bình minh), 天気図 – Tenkizu (Bản đồ thời tiết), 等圧線 – Touatsusen (Đường đồng áp).

Phần 7: Ứng Dụng Thực Tế Năm 2026 – Công Cụ & Mẹo Học

7.1. Top App & Website Dự Báo “Chuẩn Nhất” Nhật Bản (2026)

1. Yahoo!天気・災害 (Yahoo! Tenki Saigai): App quốc dân. UI đẹp, thông báo push chính xác (mưa trong 10 phút, cảnh báo động đất, bão). Có widget màn hình chính.
2. ウェザーニュース (Weather News): Cộng đồng lớn, có “Weather Reporter” livestream 24/7, dự báo siêu cục bộ (đến từng chome), cam thời tiết thực tế.
3. 気象庁 (JMA – Japan Meteorological Agency): Nguồn gốc chính thức. Web/app “気象庁防災情報” cho cảnh báo chuyên sâu.
4. tenki.jp (日本気象協会): Dễ đọc, bài viết giải thích chuyên môn dễ hiểu, chỉ số “体感温度”, “洗濯指数” (Chỉ số pha phôi), “紫外線指数” (UV Index).
5. NHK News & Disaster: Tin tức + Cảnh báo đa ngôn ngữ (Tiếng Anh, Tiếng Trung, Tiếng Hàn, Tiếng Việt – một số khu vực).

7.2. Mẹo Học Từ Vựng Hiệu Quả (Active Recall + Context)

1. Học theo “Cặp đối lập” (Antonyms):
   • 晴れ ↔ 曇り/雨
   • 暑い ↔ 寒い / 涼しい
   • 湿度が高い ↔ 乾燥している
   • 低気圧 ↔ 高気圧
   • 追い風 ↔ 向かい風
2. Học theo “Bộ từ gắn liền” (Collocations):
   • Không học đơn lẻ “雨”, hãy học: 雨が降る, 雨がやむ, 雨宿り, 傘をさす, 濡れる, 水たまり.
   • Không học “台風”, hãy học: 台風が近づく, 台風が上陸する, 台風が通過する, 台風一過, 暴風域に入る.
3. Shadowing Dự Báo Thời Tiết (NHK 7 giờ sáng / Weather News):
   • Nghe -> Lặp lại ngay -> Ghi chép từ mới -> Đọc lại bản ghi âm.
   • Tập trung vào ngữ điệu, tốc độ, từ nối (その後、一時的に、広範囲に).
4. Đổi ngôn ngữ Phone/App sang tiếng Nhật:
   • Widget màn hình khóa hiển thị: “東京 晴れ 28℃/18℃ 降水確率 10%”. Mỗi lần mở điện thoại là một lần ôn từ.
5. Học qua “24 Tiết Khí” (Nijushi Sekki) & “72 候” (Shichijuni Kou):
   • Năm 2026, xu hướng “Slow living”, “Wellness” làm từ vựng này hot: 立春, 雨水, 啓蟄, 春分, 清穀, 穀雨, 立夏, 小満, 芒種, 夏至, 小暑, 大暑, 立秋, 処暑, 白露, 秋分, 寒露, 霜降, 立冬, 小雪, 大雪, 冬至, 小寒, 大寒.
   • Mỗi tiết khí có 3候 (Ví dụ: 立春: 東風解凍 – Gió đông tan băng, 黄鶯睍睆 – Vàng anh hót, 魚上氷 – Cá nhảy lên mặt băng). Rất hay cho viết bài, làm content, hiểu văn hóa sâu.

7.3. Checklist “Cần Có” Cho Du Khách / Người Mới Đi Nhật (2026)

• Biết đọc 避難所 (Hinanjo) và 避難経路 (Hinan Keiro) tại khách sạn/nhà ở.
• Cài app Yahoo!防災速報 bật thông báo vị trí hiện tại (GPS).
• Biết câu: “避難所はどこですか？” (Hinanjo wa doko desu ka? – Trú ẩn ở đâu?).
• Hiểu icon trên app: 🌂 (Mưa), ⚡ (Sấm), 🌪️ (Lốc xoáy/Bão), 🌊 (Sóng thần), 🏃 (Sơ tán).
• Chuẩn bị 非常持ち出し袋 (Hijimochidashibukuro) (Túi đồ khẩn cấp) nếu ở lâu dài.

Phần 8: Bài Tập Tự Luyện (Quiz) – Kiểm Tra Kiến Thức 2026

Hãy thử dịch các câu sau sang tiếng Nhật (Dạng Desu/Masu). Đáp án ở cuối bài.

1. Hôm nay thời tiết rất đẹp, trời nắng không một đám mây.
2. Theo dự báo, chiều nay sẽ có mưa lớn kèm sấm chớp.
3. Mùa hè năm nay nóng kỷ lục, có nhiều ngày nhiệt độ trên 35 độ.
4. Vì bão số 7 tiến gần, gió đã rất to rồi.
5. Sương mù đậm bao phủ thành phố, tầm nhìn kém, rất nguy hiểm khi lái xe.
6. Trời đang mưa phùn, nhưng tôi quên mang ô.
7. Mùa thu năm nay lá momiji đỏ rất đẹp, tôi dự định đi xem lá đỏ cuối tuần này.
8. Đã phát布命令 sơ tán (Hinan Shiji) cho khu vực này do nguy cơ sạt lở đất.
9. Cảm giác như sắp mưa, trời u ám quá.
10. Sau cơn mưa, bầu trời quang lên và có một chiếc cầu vồng đẹp.

Đáp án gợi ý:

1. 今日はとてもいい天気で、雲一つない青空です。
2. 予報では、午後から大雨と雷だそうです。
3. 今年の夏は記録的な猛暑で、35度以上の猛暑日が多いです。
4. 7号台風が近づいているため、もう風が強くなっています。
5. 濃霧が街を覆っており、視程が悪く、運転は危険です。
6. 霧雨が降っているのに、傘を忘れました。
7. 今年の紅葉はきれいなので、今週末は紅葉狩りに行く予定です。
8. この地域には土砂災害の恐れがあるため、避難指示が出されました。
9. 雨模様ですね、もう降り出しそうです。
10. 雨が上がって晴れて、きれいな虹が出ました。

Phần 9: Xu Hướng Từ Vựng Thời Tiết Năm 2026 – Những Gì Mới?

Ngôn ngữ sống động. Năm 2026, một số từ mới/xu hướng nổi bật:

1. 線状降水帯 (Senjou Kousuitai) – “Đài mưa dải”: Từ khóa số 1 phòng chống thiên tai 5 năm gần đây. Dự báo sớm hơn (nửa ngày/trước 1 ngày) là mục tiêu của 気象庁 năm 2026.
2. 熱中症警戒アラート (Netchuushou Keikai Alert) & 熱中症特別警戒アラート: Hệ thống cảnh báo 2 cấp độ. Năm 2026 có thể tích hợp AI dự báo rủi ro cá nhân dựa trên smartwatch (nhịp tim, nhiệt độ cơ thể).
3. クーリングシェルター (Cooling Shelter) / 指定暑熱避難施設: Nơi trú mát công cộng được pháp lý hóa (Luật ứng biến khí hậu). Từ vựng bắt buộc trên bản đồ Google Maps / Yahoo Map.
4. 異常気象 – Ijou Kishou (Thời tiết bất thường) / 気候変動 – Kikou Hendou (Biến đổi khí hậu): Không còn là “bất thường” mà thành “thường mới” (New Normal). Báo chí dùng nhiều: 観測史上最多, 統計開始以来最も遅い/早い.
5. フェーン現象 (Foen Genshou) – Hiện tượng Foehn: Gió nóng khô thổi xuống từ núi (thường ở phía biển Nhật – Toyama, Niigata, Joetsu) khiến nhiệt độ bật lên 35-40°C bất chợt. Nguy hiểm cho sức khỏe, cháy rừng.
6. ゲリラ豪雨 (Gerira Gouu) – Mưa bão du kích: Được thay thế dần bởi thuật ngữ chuyên môn hơn: 局地的な大雨 (Kyokuchiteki na Ooame) hoặc 短時間強雨 (Tanji Kyouu) trong báo cáo chính thức, nhưng “Gerira Gouu” vẫn phổ biến trong tiếng nói.
7. 天気痛 – Tenki-tsuu (Đau do thời tiết) / 気象病 – Kishoubyou (Bệnh thời tiết): Đau đầu, đau khớp, chóng mặt khi áp suất thấp (低気圧). App “Headache-ru” (ずつーる) phổ biến năm 2026 để quản lý sức khỏe theo áp suất.

Phần 10: Kết Luận – Hành Trình Chinh Phục “Tenki” Không Bao Giờ Kết Thúc

Tóm lại, từ vựng về thời tiết trong tiếng Nhật không chỉ là danh sách các từ Kanji khô khan. Đó là cửa ngõ vào tâm hồn người Nhật, là kỹ năng sinh tồn và là chìa khóa mở kho tàng văn hóa (thơ Haiku, tiểu thuyết, phim anime, drama, ẩm thực theo mùa).

Từ năm 2026 trở đi, với bối cảnh biến đổi khí hậu gay go, việc nắm vững từ vựng này nâng tầm từ “học để thi” lên “học để sống”.

Lộ trình hành động cho bạn ngay hôm nay:

1. Tuần 1: Học thuộc 50 từ N5/N4核心 (Phần 2, 3.1, 3.2). Đổi ngôn ngữ app thời tiết sang tiếng Nhật.
2. Tuần 2: Chinh phục Kanji N3 (Phần 3.3, 3.5, 3.6). Xem 1 đoạn dự báo NHK/Weather News mỗi ngày, ghi chép 3 từ mới.
3. Tuần 3: Học thành ngữ, thành ngữ ẩn dụ (Phần 5). Thử viết nhật ký 3 dòng/ngày dùng từ vựng thời tiết.
4. Tuần 4: Ôn tập JLPT level mục tiêu. Tìm hiểu 24 Tiết Khí năm 2026 (Lịch âm/dương).

Hãy bắt đầu từ hôm nay: 「今日の天気はどうですか？」 – Hãy tự trả lời câu hỏi này bằng tiếng Nhật một cách tự nhiên và chi tiết nhất có thể!

Chúc bạn học tập hiệu quả, an toàn và luôn “晴れのち晴れ” (Nắng sau đó nắng – Luôn may mắn, suôn sẻ) trên con đường chinh phục tiếng Nhật năm 2026!