Ngày Tết tại Nhật Bản, được gọi là Oshogatsu (お正月), là một trong những dịp quan trọng nhất trong năm, mang đậm nét văn hóa truyền thống và tinh thần gia đình. Không giống như Tết Nguyên Đán tại Việt Nam được tính theo âm lịch, Oshogatsu tại Nhật Bản theo dương lịch và thường diễn ra vào ngày 1 tháng 1. Năm 2026, ngày Tết Nhật Bản rơi vào thứ Năm, ngày 1 tháng 1 năm 2026, kéo dài qua các ngày nghỉ chính thức cho đến ngày 3 tháng 1. Đối với những ai đang học tiếng Nhật hoặc quan tâm đến văn hóa Nhật Bản, nắm vững từ vựng tiếng Nhật ngày Tết không chỉ giúp bạn hiểu sâu hơn về phong tục địa phương mà còn tạo điều kiện giao tiếp tự nhiên hơn khi đến du lịch hoặc làm việc tại Nhật Bản trong dịp đầu năm 2026.
Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ từ vựng tiếng Nhật liên quan đến ngày Tết, từ cấp độ cơ bản đến nâng cao, kèm theo cách đọc (hiragana, katakana, kanji), phát âm theo bảng 로마 (romaji), nghĩa tiếng Việt và ví dụ sử dụng thực tế. Nội dung được cập nhật mới nhất cho năm 2026, phù hợp với xu hướng học tập và du lịch hiện nay.
1. Tổng quan về Oshogatsu – Ngày Tết Nhật Bản năm 2026
Trước khi đi vào chi tiết từ vựng, bạn cần nắm rõ khung thời gian và ý nghĩa của Oshogatsu. Tại Nhật Bản, ngày Tết chính thức bắt đầu từ Ganjitsu (元日) vào ngày 1 tháng 1 và đạt điểm cao vào Sanganichi (三が日), tức là ba ngày đầu tiên của năm (1, 2, 3 tháng 1). Năm 2026, ngày 1 tháng 1 là thứ Năm, tạo thành một khung nghỉ lễ dài tiện lợi cho nhiều người lạo động và học sinh.
Oshogatsu khác hẳn với Tết ở Việt Nam ở một số điểm: người Nhật không dùng lì xì trong bao đỏ mà dùng pochibukuro (ポチ袋); họ không ăn bánh chưng mà ăn osechi-ryori (おせち料理) và ozoni (お雑煮); đồng hồ chúc Tết không phải là âm lịch mà là dương lịch, nhưng vẫn giữ nguyên hệ thống Can chi (Eto – えと) để chỉ năm sinh. Năm 2026 là năm Ngọ (午年 – Uma-doshi) theo Can chi Nhật Bản, mang những ý nghĩa riêng về vận mệnh và tính cách theo quan điểm dân gian tại Nhật.
2. Từ vựng cơ bản về thời gian và ngày lễ trong Oshogatsu
Dưới đây là các từ không thể thiếu khi nói về ngày Tết Nhật Bản, đặc biệt hữu ích cho người mới bắt đầu học tiếng Nhật.
| Tiếng Nhật | Đọc (Hiragana) | Romaji | Tiếng Việt |
|---|---|---|---|
| お正月 | おしょうがつ | Oshogatsu | Ngày Tết / Xuân mới |
| 元日 | がんじつ | Ganjitsu | Ngày đầu tiên của năm (1/1) |
| 三が日 | さんがにち | Sanganichi | Ba ngày đầu năm (1-3/1) |
| 大晦日 | おおみそか | Omisoka | Ngày Remove Tất cả (31/12) |
| 除夜の鐘 | じやのかね | Joya no kane | Chuông Remove Tất cả (đánh 108 lần) |
| 初詣 | はつもうで | Hatsumode | Lần đầu tiên đi chùa/mùa trong năm mới |
| 年越し | としごし | Toshikoshi | Qua năm cũ sang năm mới |
| 初日の出 | はつひので | Hatsuhinode | Mặt trời mọc đầu tiên trong năm mới |
| 初売り | はつうり | Hatsuuri | Lần bán hàng đầu tiên của năm |
Ví dụ câu:
-
明日からお正月です。
Ashita kara Oshogatsu desu.
Ngày mai là ngày Tết rồi. -
三が日に実家に帰ります。
Sanganichi ni jikka ni kaerimasu.
Tôi sẽ về nhà trong ba ngày đầu năm. -
大晦日に年越しそばを食べます。
Omisoka ni toshikoshi soba o tabemasu.
Tôi ăn mì Toshikoshi vào ngày Remove Tất cả.
3. Cụm từ chúc Tết và lời chào đầu năm
Giao tiếp trong dịp Oshogatsu đòi hỏi bạn phải biết các cụm từ chúc Tết đúng ngữ cảnh, độ trang trọng và quan hệ giữa hai người.
3.1. Lời chào phổ biến
明けましておめでとうございます
Akemashite omedetou gozaimasu
Chúc mừng năm mới. (Dùng từ ngày 1 tháng 1 trở đi, là câu chào phổ biến nhất.)
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Ngành Thực Phẩm 2026: Bộ Sưu Tập Toàn Diện, Chuẩn Nhật Bản Cho Người Làm Việc & Du Học
今年もよろしくお願いします
Kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu
Hy vọng năm nay cũng được mọi người quan tâm, hợp tác như năm ngoái. (Dùng sau câu trên, thể hiện quan hệ dài hạn.)
謹賀新年
Kinga Shinnen
Kính chúc năm mới. (Thường dùng trên thẻ chúc, banner, hoặc văn bản trang trọng.)
良いお年を
Yoi otoshi o
Chúc bạn có một năm mới tốt đẹp. (Dùng trước khi vào năm mới, thường vào ngày 31/12.)
3.2. Cách sử dụng trong thực tế
Khi bạn gặp đồng nghiệp Nhật Bản vào ngày làm việc đầu tiên của năm 2026 (thường là ngày 4 tháng 1, vì 1-3/1 là ngày nghỉ), bạn có thể nói:
明けましておめでとうございます。今年もよろしくお願いします。
Akemashite omedetou gozaimasu. Kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu.
Chúc mừng năm mới. Hy vọng năm nay cũng được mọi người chỉ giáo.
Nếu bạn gửi email chúc Tết cho đối tác kinh doanh, có thể viết:
謹賀新年。本年もどうぞよろしくお願い申し上げます。
Kinga Shinnen. Honnen mo dozo yoroshiku onegai moushiagemasu.
Kính chúc năm mới. Kính mong năm nay cũng được quý công ty hợp tác.
4. Từ vựng về đồ trang trí và biểu tượng ngày Tết
Nhà cửa người Nhật vào dịp Oshogatsu thường được trang trí rất đặc trưng, mỗi vật dụng đều mang ý nghĩa phúc lợi, bình an và thịnh vượng.
4.1. Các vật trang trí phổ biến
門松
Kadomatsu
Cây cắm trước cổng nhà, làm từ tre, cây lúa và cây dương, dùng để chào đón thần Toshigoku (thần năm mới).
鏡餅
Kagami mochi
Hai chiếc bánh gạo tròn xếp chồng lên nhau, đặt trên bàn thờ hoặc kệ cao, biểu thị sự thịnh vượng và sự liên kết giữa thế giới con người và thần linh.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Ngành May Mặc 2026: Bí Kíp Chinh Phục Môi Trường Làm Việc Tại Nhật Bản & Các Tập Đoàn Toàn Cầu
しめ縄
Shimenawa
Dây sợi rơm tròn trônica, thường treo trên cửa hoặc nơi thờ cúng, dùng để đánh trừ tà khí và đánh dấu vùng đất tinh khiết.
獅子舞
Shishimai
Múa lân, biểu diễn vào dịp Tết để cầu xin bình an và scattering tà quỷ.
だるま
Daruma
Búp bê hình người tu tập Bodhidharma, không tay không chân, dùng để cầu nguyện đạt mục tiêu trong năm mới. Khi đặt mục tiêu, bạn vẽ một mắt; khi đạt mục tiêu, bạn vẽ mắt kia.
えと
Eto
Hệ thống Can chi, gồm 12 con giáp. Năm 2026 là năm 午年 (Uma-doshi) – năm Ngọ.
4.2. Ý nghĩa của năm Ngọ 2026
Trong văn hóa Nhật Bản, người sinh năm Ngọ thường được cho là năng động, tự do, yêu thích sự thay đổi và có năng khiếu lãnh đạo. Nếu bạn đang tìm quà tặng hoặc thẻ chúc Tết cho người sinh năm Ngọ vào năm 2026, có thể chọn những mẫu mã có hình ngựa hoặc màu sắc tươi sáng.
5. Từ vựng về ẩm thực ngày Tết Nhật Bản
Ăn uống là phần không thể thiếu của Oshogatsu. Mỗi món ăn đều có ý nghĩa 상징 riêng.
5.1. Osechi-ryori – món ăn truyền thống
おせち料理
Osechi ryori
Bộ món ăn Tết được chuẩn bị sẵn từ trước, đặt trong hộp đựng nhiều tầng gọi là jubako (重箱). Mỗi món trong osechi có ý nghĩa:
- Kuromame (黒豆): đậu đen nấu đường, cầu sức khỏe và sự chăm chỉ.
- Kazunoko (数の子): trứng cá ngừ, cầu nhiều con cái và sự thịnh vượng.
- Tazukuri (田作り): cá voi khô chiên, cầu mùa màng bội thu.
- Datemaki (伊達巻): bánh trứng cuộn ngọt, biểu thị kiến thức và văn hóa.
5.2. Ozoni – súp bánh trắng
お雑煮
Ozoni
Súp dùng bánh trắng (mochi), rau và thịt, vị nấu khác nhau tùy theo vùng miền (Kanto dùng miso, Kansai dùng nước dùng trong). Ozoni thường ăn vào buổi sáng ngày 1 tháng 1.
5.3. Toshikoshi soba – mì qua năm
年越しそば
Toshikoshi soba
Mì mạch nha ăn vào đêm 31/12, biểu thị sự lâu dài và cắt đứt những điều xấu của năm cũ.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Ngành Cơ Khí: Tổng Hợp Từ A-Z Cho Kỹ Sư Và Công Nhân
5.4. Otoso – rượu Tết
お屠蘇
Otoso
Rượu thảo mộc uống vào sáng ngày Tết, cầu sức khỏe cho cả gia đình trong năm mới.
Ví dụ câu về ẩm thực:
-
お正月にはおせち料理を食べます。
Oshogatsu ni wa osechi ryori o tabemasu.
Vào ngày Tết, người ta ăn osechi ryori. -
年越しそばを食べて、新年を迎えます。
Toshikoshi soba o tabete, shinnen o mukaemasu.
Ăn mì Toshikoshi để đón năm mới.
6. Từ vựng về lì xì và quà tặng
Tại Nhật Bản, lài xì không được đặt trong bao đỏ mà trong một loại phong bì nhỏ gọi là Pochibukuro.
お年玉
Otoshidama
Lì xì cho trẻ em trong dịp Tết. Số tiền thường tùy theo tuổi và mối quan hệ gia đình.
ポチ袋
Pochibukuro
Phong bì nhỏ đựng lì xì, thường có hình ảnh cute, họa tiết truyền thống hoặc nhân vật hoạt hình.
年賀状
Nengajo
Thẻ chúc năm mới gửi qua bưu điện. Đây là một truyền thống rất quan trọng, người Nhật thường gửi nengajo đến bạn bè, họ hàng và đối tác kinh doanh vào cuối tháng 12 hoặc đầu tháng 1.
Ví dụ:
-
甥っ子にお年玉をあげます。
Oissoo ni otoshidama o agemasu.
Tôi lì xì cho cháu trai. -
年賀状を出し忘れました。
Nengajo o dashimashimashita.
Tôi quên gửi thẻ chúc Tết rồi.
7. Các hoạt động và phong tục đón Tết
7.1. Hatsumode – lần đầu tiên đi chùa
初詣
Hatsumode
Lần đầu tiên trong năm bạn đi đến chùa hoặc đền thờ để cầu nguyện bình an, sức khỏe và may mắn. Nhiều người đi vào đêm 31/12 hoặc sáng 1/1. Năm 2026, các chùa nổi tiếng như Meiji Jingu (Tokyo), Fushimi Inari (Kyoto) dự kiến thu hút hàng triệu du khách trong ba ngày đầu năm.
7.2. Hatsuhinode – nhìn mặt trời mọc đầu năm
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật N5 Có Phiên Âm: Tổng Hợp Đầy Đủ Nhất Cho Người Mới Bắt Đầu Năm 2026
初日の出
Hatsuhinode
Nhiều người dậy sớm để nhìn mặt trời mọc đầu tiên của năm, niềm tin rằng điều này sẽ mang lại may mắn trong suốt năm mới.
7.3. Fukubukuro – túi may mắn
福袋
Fukubukuro
Túi quà sorpresa được bán vào dịp Tết, giá cố định nhưng nội dung không rõ ràng, thường có giá trị cao hơn giá bán. Đây là xu hướng mua sắm phổ biến tại Nhật Bản vào đầu năm 2026.
8. Bảng từ vựng nâng cao cho người học cấp trung trở lên
Nếu bạn đã nắm cơ bản, hãy mở rộng từ kho với các từ sau:
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa |
|---|---|---|
| 年始 | Nenshi | Đầu năm |
| 年末 | Nenmatsu | Cuối năm |
| 正月休み | Shogatsu yasumi | Nghỉ lễ Tết |
| 初売りセール | Hatsuuri seeru | Giảm giá đầu năm |
| 初梦 | Hatsuyume | Giấc mơ đầu tiên của năm |
| 一富士二鷹三茄子 | Ichifujini takasannasubi | Mơ Fuji, chim sẻ, cà tim – mơ tốt đầu năm |
| 七草粥 | Nanakusa gayu | Cháo bảy loại cây thảo (ăn ngày 7/1) |
| 小正月 | Koshogatsu | Tết nhỏ (ngày 15/1) |
| 左義長 | Sagicho | Lễ đốt đồ trang trí Tết ngày 15/1 |
Câu ví dụ nâng cao:
-
七草粥を食べて、一年の無病息災を願います。
Nanakusa gayu o tabete, ichinen no musubisokusai o negaimasu.
Ăn cháo bảy loại thảo dược để cầu nguyện sức khỏe suốt năm. -
初夢で富士山を見たら、一年運が良いと言われています。
Hatsuyume de Fujisan o mitara, ichinen un ga yoi to iwareteimasu.
Người ta nói nếu mơ thấy núi Fuji trong giấc mơ đầu năm, vận may sẽ tốt suốt năm.
9. Lịch sự kiện quan trọng tháng 1 năm 2026
Dưới đây là lịch các sự kiện liên quan đến ngày Tết Nhật Bản vào năm 2026, hữu ích cho bạn nếu có kế hoạch du lịch hoặc học tập:
| Ngày | Sự kiện | Tiếng Nhật | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 31/12/2025 | Ngày Remove Tất cả | 大晦日 | Ăn toshikoshi soba, nghe chuông Joya no kane |
| 1/1/2026 | Ngày đầu năm | 元日 / Ganjitsu | Nghỉ lễ chính thức, ăn osechi, ozoni |
| 2/1/2026 | Ngày thứ hai của Sanganichi | 三が日 | Tiếp tục hatsumode, thăm họ hàng |
| 3/1/2026 | Ngày thứ ba của Sanganichi | 三が日 | Kết thúc ba ngày nghỉ chính thức |
| 4/1/2026 | Ngày làm việc đầu tiên | 仕事始め / Shigoto hajime | Nhiều công ty bắt đầu làm việc |
| 7/1/2026 | Ăn cháo bảy thảo dược | 七草粥 / Nanakusa gayu | Cầu sức khỏe |
| 11/1/2026 | Lễ cắt bánh Kagami mochi | 鏡開き / Kagami biraki | Cắt và ăn bánh kagami mochi |
| 15/1/2026 | Tết nhỏ | 小正月 / Koshogatsu | Các lễ hội dân gian, đốt shimenawa |
10. Cách dùng từ vựng Tết trong tình huống giao tiếp thực tế
Dưới đây là hai đoạn hội thoại mẫu giúp bạn áp dụng từ vựng đã học.
10.1. Hội thoại giữa bạn bè
A: 明けましておめでとうございます！
Akemashite omedetou gozaimasu!
Chúc mừng năm mới!
B: 明けましておめでとうございます。今年もよろしくね。
Akemashite omedetou gozaimasu. Kotoshi mo yoroshiku ne.
Chúc mừng năm mới! Năm nay cũng thân thiết nhé.
A: 初詣はどこに行った？
Hatsumode wa doko ni itta?
Bạn đi hatsumode ở đâu?
B: 近所の神社に行ったよ。おみくじを引いたら大吉だった。
Kinjo no jinja ni itta yo. Omikuji o hiitara daikichi datta.
Tôi đi đến đền gần nhà. Quẻ xiam ra đại cát.
A: すごい！お年玉はいくらもらった？
Sugoi! Otoshidama wa ikura moratta?
Đỉnh! Bạn nhận được bao nhiêu lì xì?
B: 5000엔だった。
5000-en datta.
5000 Yên.
10.2. Email chúc Tết đối tác kinh doanh
Tiêu đề: 謹賀新年 / Kinga Shinnen
Nội dung:
株式会社〇〇
佐藤様
明けましておめでとうございます。
旧年中は大変お世話になり、ありがとうございました。
本年もどうぞよろしくお願い申し上げます。
皆様のご健勝とご発展を心よりお祈り申し上げます。
Trang trọng,
Tên bạn
Công ty Tên công ty
11. Xu hướng học tiếng Nhật và du lịch Tết năm 2026
Năm 2026, du lịch Nhật Bản vào dịp đầu năm tiếp tục là xu hướng nổi bật của du khách Việt Nam. Nhiều tour du lịch được thiết kế đặc biệt để trải nghiệm Oshogatsu, từ tham gia hatsumode tại chùa Meiji Jingu, ăn osechi tại nhà hàng truyền thống, đến mua sắm fukubukuro tại các trung tâm thương mại lớn như Ginza Six hay Osaka Station City.
Đối với học viên tiếng Việt, việc nắm vững từ vựng ngày Tết không chỉ giúp giao tiếp tự tin hơn mà còn tạo điểm cộng trong các kỳ thi năng lực tiếng Nhật (JLPT) nếu câu hỏi liên quan đến văn hóa. Các ứng dụng học tiếng Nhật phổ biến hiện nay như Duolingo, Memrise, hoặc các khóa học trực tuyến tại Việt Nam thường bổ sung bài học chuyên về Oshogatsu vào tháng 12 và tháng 1 hàng năm.
Nếu bạn định đi du lịch Nhật Bản vào đầu năm 2026, hãy lưu ý rằng nhiều cửa hàng, nhà hàng và văn phòng sẽ đóng cửa từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 1. Tuy nhiên, các cửa hàng tiện lợi (konbini), trung tâm mua sắm lớn và các khu du lịch nổi tiếng vẫn hoạt động, thường có chương trình giảm giá đầu năm (hatsuuri seeru).
12. Lời khuyên để ghi nhớ từ vựng hiệu quả
Để không quên các từ vựng tiếng Nhật ngày Tết, bạn có thể áp dụng các phương pháp sau:
- Làm thẻ nhớ (flashcard): Một mặt viết từ tiếng Nhật, mặt đối diện viết nghĩa và ví dụ.
- Gắn với hình ảnh: Tìm ảnh osechi, kadomatsu, otoshidama và gán từ vựng tương ứng.
- Luyện viết nengajo: Thử viết một thẻ chúc Tết bằng tiếng Nhật và gửi cho bạn bè.
- Nghe thực tế: Xem phim, anime hoặc vlog Nhật Bản bối cảnh đầu năm để nghe cách người bản địa phát âm các câu chúc Tết.
Kết luận
Từ vựng tiếng Nhật ngày Tết là cổng vào để hiểu rõ hơn về tinh thần Oshogatsu – một phần văn hóa tinh hoa của đất hoa anh đào. Năm 2026, khi bạn áp dụng các từ và câu nói trên vào giao tiếp thực tế, bạn không chỉ thể hiện sự tôn trọng với truyền thống Nhật Bản mà còn mở rộng mối quan hệ với người bạn, đồng nghiệp và đối tác tại Nhật Bản.
Hy vọng bài viết tổng hợp này sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho hành trình học tiếng Nhật của bạn trong năm mới. Chúc bạn một năm 2026 thật thành công, bình an và đầy năng lượng!
明けましておめでとうございます！