Nhật Bản luôn được xếp trong nhóm các nước dẫn đầu thế giới về công nghệ cơ khí, sản xuất ô tô, robot công nghiệp và thiết bị chế tạo chính xác. Đối với các kỹ sư, kỹ sư điện tử, công nhân lắp ráp, nhân viên nhập xuất khẩu hay người học tiếng nhật chuyên ngành, việc nắm vững từ vựng tiếng nhật ngành cơ khí không chỉ giúp đọc hiểu Catalogue, hướng dẫn sử dụng (取扱説明書) hay bản vẽ kỹ thuật, mà còn mở ra nhiều cơ hội việc làm tại các công ty Nhật Bản đầu tư tại Việt Nam hoặc đi làm tại Nhật Bản theo chương trình lao động có kỹ năng (特定技能).
Bài viết dưới đây tổng hợp từ vựng tiếng nhật ngành cơ khí theo từng chuyên đề, kèm chữ Hán-Việt, cách đọc (Romaji), nghĩa tiếng Việt và ví dụ minh họa, giúp bạn tra cứu nhanh và áp dụng trực tiếp vào công việc.
1. Tại sao cần học từ vựng tiếng nhật ngành cơ khí?
Công nghiệp cơ khí của Nhật Bản nổi tiếng với tiêu chuẩn chất lượng cao, sự chính xác đến micron và văn hóa cải tiến liên tục (改善 – かいぜん – Kaizen). Nhiều hãng xe như Toyota, Honda, Nissan, Mitsubishi hay các tập đoàn thiết bị công nghiệp như Fanuc, Komatsu, Yamazaki Mazak đều sử dụng tiếng Nhật làm ngôn ngữ chính trong tài liệu kỹ thuật.
Khi làm việc trong môi trường này, bạn sẽ thường xuyên gặp các từ như:
- 機械 (きかい – kikai): máy móc, cơ khí
- 部品 (ぶひん – buhin): linh kiện, phụ tùng
- 製造 (せいぞう – seizou): sản xuất
- 検査 (けんさ – kensa): kiểm tra, kiểm định
Nếu không nắm vững từ vựng này, rất dễ gây hiểu lầm kỹ thuật, ảnh hưởng đến an toàn lao động và chất lượng sản phẩm.
2. Từ vựng cơ bản về máy móc và thiết bị cơ khí
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật N5 Có Phiên Âm: Tổng Hợp Đầy Đủ Nhất Cho Người Mới Bắt Đầu Năm 2026
2.1. Các từ về máy móc tổng quát
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 機械 | きかい (kikai) | Máy móc, thiết bị cơ khí | Từ cơ bản nhất |
| 機器 | きき (kiki) | Thiết bị, máy móc | Thường dùng cho thiết bị nhỏ hơn |
| エンジン | エンジン (enjin) | Động cơ (xe hơi, máy bay) | Mượn từ English “engine” |
| モーター | モーター (mōtā) | Động cơ điện | Dùng cho máy điện |
| 装置 | そうち (souchi) | Thiết bị, hệ thống | Dùng cho hệ thống phức tạp |
| 装置 | そうち (souchi) | Thiết bị, hệ thống | Dùng cho hệ thống phức tạp |
Ví dụ:
- この機械は自動車の部品を作ります。(Kono kikai wa jidōsha no buhin o tsukurimasu.) – Máy này sản xuất phụ tùng ô tô.
- モーターの回転が速すぎます。(Mōtā no kaiten ga hayasugimasu.) – Tốc độ quay của động cơ điện quá nhanh.
2.2. Các thành phần cơ bản của máy
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 軸 | じく (jiku) | Trục |
| 歯車 | はぐるま (haguruma) | Cánh răng, bánh răng |
| 軸受 | じくうけ (jikuuke) | Lăn, bi |
| ばね | ばね (bane) | Lò xo |
| 封口 | ふうごく (fuugoku) | Chống rò rỉ, kín |
| 配管 | はいかん (haikan) | Ống dẫn, hệ thống ống |
| ベルト | ベルト (beruto) | Dây đai truyền |
| チェーン | チェーン (chēn) | Dây chuyền |
Ví dụ:
- 歯車が噛み合わない。(Haguruma ga kami awanai.) – Cánh răng không khớp với nhau.
- 軸受に油をさしてください。(Jikuuke ni abura o sasete kudasai.) – Hãy đổ dầu vào bi.
3. Từ vựng về sản xuất và chế tạo (Monozukuri)
Nhật Bản đặt trọng tâm lớn vào Monozukuri (ものづくり – nghệ thuật sản xuất). Dưới đây là từ vựng bạn sẽ gặp trong xưởng sản xuất.
3.1. Các quy trình gia công
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật N5 Bài 8: Tổng Hợp Từ Mới, Ngữ Pháp Và Hướng Dẫn Học Hiệu Quả Năm 2026
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 切削 | せっさく (sessaku) | Cắt削, gia công cắt |
| 旋削 | せんさく (sensaku) | Đ车, xoay |
| 切削加工 | せっさくかこう (sessaku kakō) | Gia công cắt削 |
| 研削 | けんさく (kensaku) | Mài, mài giũa |
| 溶接 | ようせつ (yousetsu) | Hàn |
| 組み立て | くみたて (kumitate) | Lắp ráp |
| 塗装 | とそう (tosou) | Sơn, phủ lớp |
| 熱処理 | ねつしょり (netsushori) | Xử lý nhiệt |
| プレス | プレス (puresu) | Ép, bấm |
| 鋳造 | いぞう (izou) | Đúc |
Ví dụ:
- 溶接作業は危険なので、保護具を着用してください。(Yousetsu sagyou wa kiken nanode, hogu o chakuyou shite kudasai.) – Công việc hàn nguy hiểm, hãy indoss trang bảo hộ.
- この部品は熱処理が必要です。(Kono buhin wa netsushori ga hitsuyou desu.) – Linh kiện này cần xử lý nhiệt.
3.2. Chất lượng và kiểm tra
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 品質 | ひんしつ (hinshitsu) | Chất lượng |
| 検査 | けんさ (kensa) | Kiểm tra |
| 寸法 | すんぽう (sunpou) | Kích thước, quy cách |
| 公差 | こうさ (kousa) | Sai số, dung sai |
| 不良 | ふりょう (furyou) | Sản phẩm lỗi, phẩm lỗi |
| 合格 | ごうかく (gou-kaku) | Đạt chuẩn |
| 不合格 | ふごうかく (fu-gou-kaku) | Không đạt chuẩn |
| 検査表 | けんさひょう (kensahyou) | Bảng kiểm tra |
| 目視検査 | もくしけんさ (mokushi kensa) | Kiểm tra bằng mắt |
Ví dụ:
- 公差が0.01ミリ以内に収まっています。(Kousa ga 0.01 miri nai ni osamatte imasu.) – Sai số nằm trong khoảng 0.01 mm.
- この製品は検査に不合格でした。(Kono seihin wa kensa ni fu-gou-kaku deshita.) – Sản phẩm này không đạt kiểm tra.
4. Từ vựng về bảo trì và sửa chữa (Maintenance)
Trong các nhà máy Nhật Bản, bảo trì định kỳ (点検 – てんけん – tenken) được thực hiện nghiêm ngặt.
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 点検 | てんけん (tenken) | Kiểm tra định kỳ |
| 修理 | しゅうり (shuuri) | Sửa chữa |
| 故障 | こしょう (koshou) | Hỏng hóc, hư hỏng |
| 交換 | こうかん (koukan) | Thay thế |
| 潤滑 | じゅんかつ (junkatsu) | Trơn trượt, bôi trơn |
| グリース | グリース (gurīsu) | Dầu mỡ, gríp |
| オイル | オイル (oiru) | Dầu |
| フィルター | フィルター (firutā) | Bộ lọc |
| ベアリング | ベアリング (bearingu) | Bi |
| シール | シール (shīru) | Tấm chống rò rỉ, seal |
Ví dụ:
- ベアリングから異音がします。(Bearingu ku i-on ga shimasu.) – Có tiếng động lạ từ bi.
- フィルターを定期的に交換してください。(Firutā o teiteki ni koukan shite kudasai.) – Hãy thay bộ lọc định kỳ.
- 潤滑油が不足しています。(Junkatsu-yu ga fusoku shite imasu.) – Thiếu dầu bôi trơn.
5. Từ vựng về an toàn lao động (An toàn và vệ sinh職業)
An toàn là thứ được đặt lên hàng đầu tại Nhật Bản. Khi đi làm tại các công ty Nhật, bạn phải hiểu rõ các chỉ thị an toàn bằng tiếng Nhật.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật N5 Bài 7: Tổng Hợp Đầy Đủ, Cách Học Và Ôn Thi Hiệu Quả Năm 2026
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 安全 | あんぜん (anzen) | An toàn |
| 危険 | きけん (kiken) | Nguy hiểm |
| 緊急停止 | きんきゅうていし (kinkyuu teishi) | Dừng khẩn cấp |
| 保護具 | ほごぐ (hogu) | Trang bảo hộ |
| ヘルメット | ヘルメット (herumetto) | Nón bảo hộ |
| 保護メガネ | ほごめがね (hogu megane) | Kính bảo hộ |
| 手袋 | てぶくろ (tebukuro) | Găng tay |
| 安全靴 | あんぜんぐつ (anzen-gutsu) | Giày bảo hộ |
| 立ち入り禁止 | たちいりきんし (tachiiri kinshi) | Cấm vào |
| 火気厳禁 | かきげんきん (kaki genkin) | Cấm lửa, cấm hút thuốc |
Ví dụ:
- 緊急停止ボタンを押してください。(Kinkyuu teishi botan o oshite kudasai.) – Hãy nhấn nút dừng khẩn cấp.
- このエリアは立ち入り禁止です。(Kono eria wa tachiiri kinshi desu.) – Khu vực này cấm vào.
- 保護メガネを必ず着用してください。(Hogu megane o kanarazu chakuyou shite kudasai.) – Hãy mặc kính bảo hộ bắt buộc.
6. Từ vựng về bản vẽ kỹ thuật và kích thước
Kỹ sư cơ khí thường phải đọc bản vẽ (図面 – ずめん – zumen) bằng tiếng Nhật.
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 図面 | ずめん (zumen) | Bản vẽ, phác thảo kỹ thuật |
| 設計図 | せっけいず (sekkeizu) | Bản vẽ thiết kế |
| 断面図 | だんめんず (danmenzu) | Bản vẽ mặt cắt |
| 立面図 | りつめんず (ritsumenzu) | Bản vẽ mặt đứng |
| 平面図 | へいめんず (heimenzu) | Bản vẽ mặt phẳng |
| 尺度 | しゃくど (shakudo) | Tỷ lệ, scale |
| 公差 | こうさ (kousa) | Dung sai |
| 幾何公差 | きかこうさ (kika kousa) | Dung sai hình học |
| 表面粗さ | ひょうめんあらさ (hyoumen arasa) | Khớp shá bề mặt |
| 材料 | ざいりょう (zairyou) | Chất liệu |
Ví dụ:
- 図面をよく読んでください。(Zumen o yoku yonde kudasai.) – Hãy đọc kỹ bản vẽ.
- この寸法は公差内に収まっています。(Kono sunpou wa kousa nai ni osamatte imasu.) – Kích thước này nằm trong dung sai.
- 材料はSS400鋼を使用してください。(Zairyou wa SS400 kou o shiyou shite kudasai.) – Hãy sử dụng thép SS400 làm chất liệu.
7. Cụm từ và câu mẫu giao tiếp trong môi trường cơ khí
Dưới đây là các câu tiếng Nhật thường dùng trong xưởng sản xuất hoặc khi làm việc với đối tác Nhật Bản.
7.1. Giao tiếp hàng ngày trong xưởng
- おはようございます。(Ohayou gozaimasu.) – Chào buổi sáng.
- お疲れ様です。(Otsukaresama desu.) – Chào/cảm ơn sau khi làm việc (dùng khi gặp đồng nghiệp).
- すみません、この機械の使い方を教えてください。(Sumimasen, kono kikai no tsukaikata o oshiete kudasai.) – Xin lỗi, hãy hướng dẫn cách dùng máy này.
- どこに工具箱がありますか。(Doko ni kouguubako ga arimasu ka.) – Hộp công cụ ở đâu?
- この部品はどこに取り付けますか。(Kono buhin wa doko ni tori tsukemasu ka.) – Linh kiện này lắp ở đâu?
7.2. Báo cáo sự cố
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Từ Vựng Tiếng Nhật N5 Bài 3 (minna No Nihongo): Hướng Dẫn Chi Tiết, Phân Tích Sâu & Chiến Lược Học Tập Hiệu Quả Nhất Năm 2026
- 機械が止まりました。(Kikai ga tomarimashita.) – Máy đã dừng.
- どこか故障したところはありますか。(Doko ka koshou shita tokoro wa arimasu ka.) – Có chỗ nào hỏng không?
- 修理に時間がかかります。(Shuuri ni jikan ga kakarimasu.) – Sửa chữa sẽ mất thời gian.
- 部品を注文しました。(Buhin o chuumon shimashita.) – Đã đặt mua linh kiện.
7.3. Hỏi về chất lượng và tiến độ
- この製品の品質はどうですか。(Kono seihin no hinshitsu wa dou desu ka.) – Chất lượng sản phẩm này thế nào?
- 納期は何日までですか。(Nouki wa nan nichi made desu ka.) – Hạn giao đến ngày mấy?
- 予定通りに進んでいます。(Yotei dōri ni susunde imasu.) – Đang tiến hành theo kế hoạch.
8. Hướng dẫn ghi nhớ Kanji trong ngành cơ khí
Nhiều từ vựng cơ khí sử dụng Kanji có nghĩa hình tượng, giúp bạn dễ ghi nhớ nếu phân tích thành các bộ phận.
8.1. Các Kanji phổ biến
| Kanji | Nghĩa | Ví dụ từ vựng |
|---|---|---|
| 機 | Cơ, máy | 機械 (kikai), 機器 (kiki) |
| 製 | Sản xuất, chế tạo | 製造 (seizou), 製品 (seihin) |
| 図 | Bản vẽ, hình | 図面 (zumen), 設計図 (sekkeizu) |
| 部 | Bộ phận, phần | 部品 (buhin), 部長 (buchou) |
| 品 | Chất lượng, sản phẩm | 品質 (hinshitsu), 製品 (seihin) |
| 工 | Công việc, công nhân | 工場 (koujou), 工具 (kougu) |
| 安 | An toàn | 安全 (anzen), 安全靴 (anzen-gutsu) |
| 危 | Nguy hiểm | 危険 (kiken), 危険物 (kikenbutsu) |
Mẹo học: Khi gặp từ mới, hãy viết ra Kanji, phân tích nghĩa từng chữ, rồi ghép lại. Ví dụ: 検査 (けんさ) = 検 (kiểm tra) + 查 (tra cứu) = kiểm tra.
9. Tài liệu và nguồn lực học tập đề xuất
Nếu bạn muốn chuyên sâu hơn, có thể tham khảo các tài liệu sau:
- Sách giáo khoa tiếng Nhật chuyên ngành cơ khí: Các nhà xuất bản tại Việt Nam thường có sách “Tiếng Nhật cho ngành công nghiệp” với phần từ vựng cơ khí.
- Ứng dụng tra từ: Jisho.org, Japanese Dictionary, hoặc ứng dụng MimiKit để tra từ Kanji.
- Katalog sản phẩm Nhật Bản: Tải Catalogue của Fanuc, Yamazaki Mazak, Toyota để đọc thực tế.
- Học JLPT N3-N2: Từ vựng N3-N2 chứa nhiều từ về công việc và công nghiệp, hữu ích cho môi trường làm việc.
- Kênh YouTube: Tìm kiếm “Tiếng Nhật ngành cơ khí”, “Tiế Nhật công nghiệp” để nghe phát âm chuẩn.
10. Kết luận
Từ vựng tiếng nhật ngành cơ khí là chìa khóa giúp bạn tiếp cận công nghệ sản xuất hiện đại của Nhật Bản, làm việc hiệu quả với đối tác và mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Thay vì học máy móc, hãy bắt đầu bằng các từ cơ bản nhất như 機械 (máy móc), 部品 (linh kiện), 製造 (sản xuất), rồi dần mở rộng sang các chuyên đề như bảo trì, an toàn và bản vẽ kỹ thuật.
Hy vọng bảng từ vựng và ví dụ trong bài viết này sẽ hỗ trợ bạn tốt trong quá trình học tập và làm việc. Chúc bạn thành công trên hành trình chinh phục tiếng Nhật chuyên ngành!
Nếu bạn cần tra cứu thêm từ vựng cụ thể cho một loại máy móc nào đó (ví dụ: CNC, máy hàn, robot hàn), hãy bình luận dưới bài để mình bổ sung trong các bài viết tiếp theo.