Khi bạn bắt đầu học tiếng Nhật hoặc lên kế hoạch đi du lịch, làm việc tại Nhật Bản, một trong những kỹ năng cơ bản nhất mà bạn không thể bỏ qua chính là tính tiền và đọc số tiền bằng tiếng Nhật. Hệ thống tiền tệ của Nhật Bản có một số đặc điểm riêng so với Việt Nam, từ cách đọc đơn vị lớn, cách viết số tiền trên hóa đơn, đến phân biệt tiền có thuế và chưa có thuế. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, cập nhật theo tình hình thực tế năm 2026, giúp bạn tự tin xử lý mọi tình huống liên quan đến tiền bạc tại Nhật Bản.
1. Đơn vị tiền tệ Nhật Bản: Yên (円 – En)
Tiền tệ chính thức của Nhật Bản là yên, ký hiệu là ¥, mã quốc tế là JPY. Trong tiếng Nhật, đơn vị này được viết là 円 và đọc là en.
Không giống như đồng Việt Nam có đồng xu, đơn vị tiền nhỏ hơn yên hiện nay đã gần như không còn được sử dụng trong giao dịch thực tế. Do đó, khi người Nhật nói về số tiền, họ thường tính bằng số nguyên yên, không có phần lẻ (ví dụ: không có 10 yên 50 sen trong mua sắm hàng ngày).
Một số mệnh giá tiền mặt phổ biến tại Nhật năm 2026 bao gồm:
- Tiền lẻ: 1 en, 5 en, 10 en, 50 en, 100 en, 500 en
- Tiền giấy: 1.000 en, 2.000 en (hiếm), 5.000 en, 10.000 en
Khi đọc giá một món hàng, người Nhật thường đọc theo con số sau đó mới đến từ en. Ví dụ:
- 100 en → hyaku-en
- 500 en → go-hyaku-en
- 1.000 en → sen-en
- 3.500 en → san-sen go-hyaku-en
2. Cách đọc số tiền bằng tiếng Nhật
Để đọc số tiền chính xác, bạn cần nắm vững cách đọc số trong tiếng Nhật và kết hợp với đơn vị en. Dưới đây là bảng tham khảo nhanh cho các mệnh giá thường gặp:
Có thể bạn quan tâm: Tính Tiền Tiếng Nhật Là Gì? Cách Quy Đổi Và Sử Dụng Yen Nhật (JPY) Năm 2026 Chi Tiết Nhất
| Số tiền | Cách đọc | Giải thích |
|---|---|---|
| 1 en | ichi-en | Một yên |
| 10 en | jū-en | Mười yên |
| 100 en | hyaku-en | Một trăm yên |
| 500 en | go-hyaku-en | Năm trăm yên |
| 1.000 en | sen-en | Một nghìn yên |
| 5.000 en | go-sen-en | Năm nghìn yên |
| 10.000 en | ichi-man-en | Một vạn yên |
| 50.000 en | go-man-en | Năm vạn yên |
| 100.000 en | jū-man-en | Mười vạn yên |
| 1.000.000 en | hyaku-man-en | Một trăm vạn yên |
Lưu ý: Khi đọc số có chữ số 4 (yon/yon) hoặc 7 (nana/shichi), trong ngữ cảnh tiền tệ người Nhật thường dùng yon cho 4 và nana cho 7 để tránh nhầm lẫn, ví dụ 400 en đọc là yon-hyaku-en, 700 en đọc là nana-hyaku-en.
3. Đơn vị lớn: Man, Oku và Chō
Người Việt quen với đơn vị nghìn, triệu, tỷ. Còn người Nhật sử dụng hệ đơn vị dựa trên man (万 – vạn), oku (億 – tỷ) và chō (兆 – ngàn tỷ). Đây là điểm bạn phải chú ý khi đọc biên lai, lương hoặc giá bất động sản tại Nhật.
- 1 man = 10.000
- 1 oku = 100.000.000 (một tỷ)
- 1 chō = 1.000.000.000.000 (ngàn tỷ)
Ví dụ thực tế:
- Lương tháng 300.000 en đọc là san-jū-man-en (ba mươi vạn yên).
- Giá căn hộ 50.000.000 en đọc là go-oku-en (năm tỷ yên).
- Doanh thu năm 3.000.000.000 en đọc là san-oku-en (ba tỷ yên).
Khi quy đổi sang đồng Việt Nam, bạn nhớ nhân số yên với tỷ giá hiện tại. Năm 2026, tỷ giá JPY/VND tiếp tục biến động theo thị trường, nên trước khi tính chính xác bạn nên kiểm tra tỷ giá tại ngân hàng hoặc sàn giao dịch tiền tệ uy tín.
4. Cách viết số tiền (Kanji và chữ số Arab)
Trong生活 cotidiano, người Nhật viết số tiền bằng chữ số Arab (1, 2, 3…) kèm theo ký hiệu ¥ hoặc chữ 円. Ví dụ trên giá hàng ở siêu thị thường thấy: ¥980 hoặc 980円.
Có thể bạn quan tâm: Tính Cách Người Nhật Bản: Bản Sắc Văn Hóa, Thói Quen Và Xu Hướng Năm 2026
Tuy nhiên, trong các văn bản chính thức, hợp đồng, hoặc trên phong bì li xì (otoshidama), họ có thể dùng chữ Hán Việt (kanji) để viết số tiền nhằm ngăn chặn việc chỉnh sửa số. Các chữ kanji thường dùng bao gồm:
- 壱 (ichi – một)
- 弐 (ni – hai)
- 参 (san – ba)
- 萬 (man – vạn)
- 億 (oku – tỷ)
Ví dụ: 壱萬円 (10.000 en), 五千円 (5.000 en).
Khi bạn điền đơn ngân hàng hay viết số tiền trên phiếu giao dịch tại Nhật, hãy lưu ý viết rõ ràng và nếu có thể dùng cả chữ số Arab lẫn kanji để tránh sai sót.
5. Thành tiền có thuế hay không? (Zeikomi và Zeinuki)
Một điểm rất quan trọng khi tính tiền tại Nhật là phân biệt giữa giá đã bao thuế và giá chưa bao thuế. Nhật Bản áp dụng thuế tiêu dùng (shōhizei) với mức suất hiện nay là 10% đối với hầu hết hàng hóa và dịch vụ, và 8% đối với một số thực phẩm, uống không rượu và báo chí (giảm thuế).
Hai thuật ngữ bạn sẽ gặp nhiều trên hóa đơn:
- Zeikomi (税込み): giá đã bao gồm thuế. Đây là giá bạn thực sự phải trả tại quầy thanh toán.
- Zeinuki (税抜き): giá chưa bao gồm thuế. Khi thanh toán, số tiền cuối cùng sẽ được cộng thêm thuế.
Ví dụ: Một món hàng giá zeinuki là 1.000 en. Với thuế 10%, thành tiền zeikomi sẽ là 1.100 en. Nếu bạn chỉ nhìn thấy con số 1.000 en trên giá niêm yết mà không chú ý chữ zeikomi/zeinuki, bạn có thể bị surprise khi thanh toán.
Năm 2026, hầu hết các cửa hàng tiện lợi, siêu thị và trung tâm thương mại tại Nhật đều đã ghi rõ giá zeikomi trên nhãn giá để người mua dễ dàng tính toán, nhưng ở một số cửa hàng nhỏ hoặc nhà hàng, giá trên menu có thể vẫn là zeinuki, nên bạn nên hỏi lại nhân viên: Kore, zeikomi desu ka? (Cái này có bao gồm thuế không?).
Có thể bạn quan tâm: Tính Cách Con Người Nhật Bản: Bản Sắc Văn Hóa Và Xu Hướng Vào Năm 2026
6. Làm tròn tiền và cách xử lý phần lẻ
Vì đơn vị nhỏ nhất của yên hiện nay là 1 en, nhưng trong thực tế các món hàng thường có giá kết thúc bằng con số không chia hết cho 10 hoặc 100 (ví dụ: 998 en, 1.053 en). Khi thanh toán bằng tiền mặt, bạn sẽ nhận lại tiền lẻ chính xác đến đơn vị 1 en.
Tuy nhiên, khi thanh toán bằng thẻ hoặc ví điện tử, hệ thống sẽ trừ chính xác số tiền trên hóa đơn, không có vấn đề làm tròn. Một số chương trình khuyến mãi hoặc điểm thưởng (point) có thể được tính làm tròn theo quy định của từng cửa hàng, nhưng đó là quy định nội bộ, không phải quy định chung của pháp luật tiền tệ Nhật Bản.
7. Cụm từ thực tế khi mua sắm và thanh toán
Dưới đây là các câu mẫu tiếng Nhật bạn có thể dùng ngay khi đi mua sắm, ăn uống hoặc thanh toán dịch vụ tại Nhật:
- Ikura desu ka? – Bao nhiêu tiền?
- O-kanjō onegaishimasu. – Xin gọi tiền (tính tiền) cho tôi.
- Genkin de onegaishimasu. – Tôi thanh toán bằng tiền mặt.
- Kādo de onegaishimasu. – Tôi thanh toán bằng thẻ.
- Sumaho de haraitai desu. – Tôi muốn thanh toán bằng điện thoại.
- Point o tsukaimasu. – Tôi dùng điểm thưởng.
- Tsuriai wa arimasu ka? – Có tiền thừa không?
Khi nghe giá, nhân viên thường nói nhanh. Bạn có thể yêu cầu họ viết lại trên máy tính hoặc giấy bằng cách nói: Kaite kudasai (Vui lòng viết cho tôi).
Có thể bạn quan tâm: Tính Cách Bằng Tiếng Nhật: Từ Vựng, Văn Hóa Và Xu Hướng Năm 2026
8. Xu hướng thanh toán tại Nhật năm 2026
Nhật Bản từng được biết đến là nước “nghiện tiền mặt”, nhưng tình hình đã thay đổi mạnh mẽ trong giai đoạn 2020–2026. Chính phủ Nhật Bản đã thiết lập mục tiêu tăng tỷ lệ thanh toán không tiền mặt (cashless payment ratio) và nhiều cửa hàng, đặc biệt là ở thành phố lớn như Tokyo, Osaka, Kyoto, đã trang bị thiết bị nhận thẻ và thanh toán qua mã QR.
Các hình thức thanh toán phổ biến tại Nhật năm 2026 bao gồm:
- Tiền mặt (genkin): Vẫn được chấp nhận ở hầu hết mọi nơi, đặc biệt là chợ truyền thống, nhà hàng nhỏ, vùng nông thôn và các điểm du lịch xa xôi.
- Thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ (kādo): VISA, MasterCard, JCB được chấp nhận rộng rãi.
- Ví điện tử và thanh toán di động: PayPay, d払い, Rakuten Pay, LINE Pay, Merpay… cùng các thẻ giao thông điện tử như Suica, Pasmo, ICOCA có thể dùng để mua hàng tại tiện lợi, máy bán tự động và thậm chí một số taxi.
Dù xu hướng cashless đang tăng, bạn vẫn nên mang theo một khoản tiền mặt đủ dùng cho các chi phí nhỏ (tiền xe buýt địa phương, tiền vào chùa, mua đồ ăn đường phố…) vì không phải mọi nơi đều chấp nhận thẻ.
9. Quy đổi tiền và tính toán tỷ giá
Khi bạn cần đổi tiền từ đồng Việt Nam (VND) sang yên (JPY) hoặc ngược lại, công thức tính đơn giản là:
Số tiền JPY = Số tiền VND ÷ Tỷ giá (VND/JPY)
Hoặc:
Số tiền VND = Số tiền JPY × Tỷ giá (VND/JPY)
Ví dụ minh họa (chỉ mang tính tham khảo, không phải tỷ giá thực tế cố định): Giả sử tỷ giá 1 JPY = 170 VND, thì 10.000 en sẽ tương đương 1.700.000 VND. Tuy nhiên, tỷ giá thực tế năm 2026 có thể khác tùy theo từng thời điểm và từng ngân hàng, do đó bạn nên tra cứu tỷ giá cập nhật trước khi đổi tiền hoặc thanh toán quốc tế.
Một lưu ý nhỏ: Khi rút tiền tại ATM Nhật Bản bằng thẻ quốc tế, một số máy có thể thu phí giao dịch và áp dụng tỷ giá của ngân hàng phát hành thẻ, nên bạn nên kiểm tra trước tại ngân hàng của mình tại Việt Nam.
10. Lưu ý văn hóa về tiền bạc tại Nhật
Ngoài việc tính toán số tiền, bạn cũng cần nắm một số văn hóa giao tiếp liên quan đến tiền tại Nhật Bản:
- Không có văn hóa tip: Tại Nhật, bạn không cần và thậm chí không nên để tip cho nhân viên phục vụ, tài xế taxi hay người dẫn tour. Giá đã bao gồm dịch vụ, và việc để tip có thể gây khó xử cho người nhận.
- Tư cách giao dịch: Khi thanh toán, người Nhật thường đặt tiền lên khay nhỏ (tray) trên quầy thay vì đưa trực tiếp vào tay nhân viên. Đây là cách thể hiện sự tôn trọng và giữ khoảng cách礼貸 (reigi).
- Tiền mặt vẫn được trân trọng: Dù năm 2026 nhiều nơi đã hiện đại hóa, việc mang tiền mặt vẫn được xem là thói quen an toàn và tiện lợi trong nhiều trường hợp.
Kết luận
Tính tiền và đọc số tiền bằng tiếng Nhật không quá khó nếu bạn nắm được đơn vị cơ bản là en, hiểu hệ đơn vị lớn man – oku – chō, và phân biệt rõ zeikomi với zeinuki. Kết hợp với việc cập nhật xu hướng thanh toán không tiền mặt tại Nhật năm 2026, bạn sẽ tự tin hơn trong mọi tình huống mua sắm, ăn uống hoặc làm việc tại Nhật Bản.
Hãy luyện tập đọc các con số tiền hàng ngày, ghi nhớ những câu mẫu giao tiếp và luôn kiểm tra tỷ giá trước khi quy đổi. Chúc bạn có những trải nghiệm thú vị và thuận lợi với tiếng Nhật!