Chào các bạn học tiếng Nhật! Chào mừng các bạn đến với bài học số 26 trong chuỗi bài học ôn tập JLPT N4. Ở mốc thời gian năm 2026, nhu cầu học tiếng Nhật để du học, lao động (Specified Skilled Worker – SSW, Kỹ sư/Kinh doanh nhân văn – Engineer/Specialist in Humanities/International Services) hay đơn giản là đam mê văn hóa Nhật Bản vẫn đang rất nóng. Bài 26 thường nằm ở nửa sau của các giáo trình phổ biến như Minna no Nihongo II (Bài 26 tương ứng với ngữ pháp cấp độ N4 nâng cao) hoặc các sách ôn thi chuyên sâu như Shin Kanzen Master N4, Sou Matome N4.

Bài viết này sẽ là hướng dẫn toàn diện, chi tiết nhất cho Bài 26: từ giải thích ngữ pháp cốt lõi, mở rộng từ vựng, phân tích cấu trúc câu, lỗi thường gặp, đến chiến lược ôn thi thực chiến cho kỳ thi JLPT năm 2026. Hãy chuẩn bị sổ tay và bút, chúng ta bắt đầu ngay!

1. Tổng Quan Về Bài 26 Trong Chương Trình N4 (Cập Nhật 2026)

Trước khi đi vào chi tiết, chúng ta cần xác định rõ “Bài 26” ở đây tham chiếu đến đâu để tránh nhầm lẫn. Hiện nay, hai luồng phổ biến nhất:

  1. Minna no Nihongo II (Minna 2) – Bài 26: Đây là bài học về Câu bị động (受け身 – Ukemi) và Câu làm nhờ/nhờ vả (使役 – Shieki) cơ bản. Đây là “xương sống” ngữ pháp N4.
  2. Sách ôn thi chuyên đề (Sou Matome N4 / Shin Kanzen Master N4 / Try N4) – Tuần 26 / Bài 26: Thường ôn tập tổng hợp các ngữ pháp khó, từ vựng Kanji N4, đọc hiểu (Dokkai) và nghe hiểu (Choukai) mức độ khó hơn.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung sâu vào ngữ pháp cốt lõi của Minna no Nihongo Bài 26 (Ukemi & Shieki) vì đây là nền tảng bắt buộc để đậu N4 năm 2026, đồng thời mở rộng các biến thể, ngoại lệ và bài tập thực chiến theo xu hướng đề thi mới nhất.

2. Phần 1: Ngữ Pháp Cốt Lõi – Câu Bị Động (受け身 – Ukemi)

Câu bị động là ngữ pháp quan trọng nhất trong Bài 26 và là “cây gậy phép thử” phân biệt trình độ N5 và N4. Năm 2026, JLPT vẫn kiểm tra rất kỹ cấu trúc này ở phần Ngữ pháp (Bunpo), Đọc hiểu (Dokkai) và Nghe (Choukai).

2.1. Công Thức Chuyển Động Từ (Động Từ Có Mục Tiêu – 他動詞 – Tadoushi)

Đây là loại dễ nhất. Cấu trúc:

Chủ thể (bị động) + は/が + Người làm (行為者) + に + Động từ bị động

Quy tắc chuyển đổi động từ (Nhóm 1, 2, 3):

Nhóm Động Từ Dictionary Form (辞書形) Cách Chuyển Ví Dụ Bị Động (受け身形)
Nhóm 1 (Godan/五段) 去ります (kaerimasu) – Về Bỏ ます -> れます 帰られます (Kareraremasu)
書きます (kakimasu) – Viết Bỏ ます -> かせます (Sai! Phải là: Bỏ i -> a + れます) -> 書かれます (Kakareremasu) 書かれます
話します (hanashimasu) – Nói Bỏ ます -> されます 話されます (Hanasareremasu)
待ちます (machimasu) – Đợi Bỏ ます -> たれます 待たれます (Matareremasu)
飲みます (nomimasu) – Uống Bỏ ます -> まれます 飲まれます (Nomareremasu)
死にます (shinimasu) – Chết (Tự động từ) KHÔNG CÓ BỊ ĐỘNG –
Nhóm 2 (Ichidan/一段) 食べます (tabemasu) – Ăn Bỏ ます -> られます 食べられます (Taberareremasu)
見ます (mimasu) – Xem Bỏ ます -> られます 見られます (Miareremasu)
寝ます (nemasu) – Ngủ (Tự động từ) KHÔNG CÓ BỊ ĐỘNG –
Nhóm 3 (Bất quy tắc) します (shimasu) – Làm -> されます されます (Sareremasu)
来ます (kimasu) – Đi/Đến -> こられます こられます (Korareremasu)

⚠️ CẢNH BÁO QUAN TRỌNG (Cập nhật 2026): Nhiều bạn nhầm lẫn giữa Khả năng (Potential – 能動態) và Bị động (Passive – 受け身) của Nhóm 2.
Khả năng: 食べられます (Taberareru – Ăn được).
Bị động: 食べられます (Taberareru – Bị ăn).
Phân biệt: Nhìn vào Trợ từ (Joshi).
Khả năng: 用 が/を (ケーキが食べられます – Bánh ăn được / Tôi ăn được bánh).
Bị động: 用 に (弟にケーキを食べられました – Bị em trai ăn bánh).

2.2. Câu Bị Động Với Động Từ Tự Động Từ (自動詞 – Jidoushi) & “Bị Động Phiền Toái” (迷惑受け身 – Meiwaku Ukemi)

Đây là đặc trưng riêng của tiếng Nhật, rất hay xuất hiện ở N4 và N3. Dùng khi chủ thể chịu ảnh hưởng tiêu cực từ hành động của người khác, dù động từ gốc là tự động từ (không có mục tiêu trực tiếp).

Cấu trúc:

Chủ thể (Người chịu hại) + は + Người/Nguyên nhân + に + Động từ tự động từ (bị động hình)

Tiếng Nhật N4 Bài 26
Tiếng Nhật N4 Bài 26

Ví dụ điển hình:

  • 雨に降られた。 (Ame ni furareta) – Tôi bị mưa rơi (mặc dù “mưa rơi” là tự động từ, nhưng tôi chịu khổ).
  • 父に死なれた。 (Chichi ni shinareta) – Bị cha qua đời (Rất đau khổ, mất người phụ thuộc).
  • 隣の人に大声で歌われて、眠れませんでした。 (Tonari no hito ni oogoe de utawarete, nemuremasen deshita) – Bị người hàng xóm hát to tiếng, không ngủ được.

💡 Mẹo nhớ 2026: Hãy dịch trong đầu là “Bị ai đó làm việc gì khiến mình khổ/chिँu”. Cấu trúc này chỉ dùng cho động từ tự động từ. Không nói: ケーキを食べられた (Bị ăn bánh – Động từ he động từ) -> Phải dùng câu bị động thường: ケーキを食べられた (Đúng, vì “ăn” là he động từ). Nhưng: 雨が降られた (Sai – Mưa không phải người làm) -> Phải: 雨に降られた (Đúng – Bị mưa rơi addon mình).

2.3. Câu Bị Động Với Động Từ Cho/Nhận (授受動詞 – Juyo Doushi)

Khi chủ thể là người nhận vật/chuyện từ người cho.

  • 主动: 田中さんは私に本をくれました (Tanaka-san gave me a book).
  • 被动: 私は田中さんに本をもらいました (Tôi nhận sách từ Tanaka-san) -> Đây là chủ động “morau”.
  • 被动 thật sự (Ukemi): 私は田中さんに本をくれられました (Tôi được Tanaka-san tặng sách / Tôi bị Tanaka-san tặng sách – nghe hơi lạ nhưng đúng ngữ pháp).
    • Thường dùng: 私は田中さんにプレゼントをもらいました (Tôi nhận quà từ Tanaka – Tự nhiên hơn).
    • Ukemi dùng khi nhấn mạnh sự “bị động” nhận: 私は先生に褒められました (Tôi bị khen bởi thầy cô – Hạnh phúc/Bình thường). 私は先生に叱られました (Tôi bị mắng bởi thầy cô – Phiền toái).

2.4. Trợ Từ “Ni” (に) vs “Kara” (から) vs “Ni Yotte” (によって)

  • に (Ni): Chuẩn mực nhất cho người làm (Agent) trong câu bị động. 田中さんに褒められた.
  • から (Kara): Dùng khi người làm là nguồn gốc của thông tin, cảm xúc, hoặc trong các động từ như: 言われる (bị nói), 教わる (bị dạy), 生まれる (sinh ra – hiếm dùng bị động).
    • 彼から「バカ」と言われた。 (Bị cậu ấy nói là ngu).
  • によって (Ni yotte): Dùng trong Văn viết (Bunshou), báo chí, văn bản trang trọng. Dùng cho tác giả, người sáng tạo, nguyên nhân tự nhiên.
    • この小説は夏目漱石によって書かれた。 (Cuốn tiểu thuyết này được viết bởi Natsume Soseki).
    • 多くの家が地震によって倒された。 (Nhiều nhà bị sập do động đất).

3. Phần 2: Ngữ Pháp Cốt Lõi – Câu Làm Nhờ / Sai Làm (使役 – Shieki)

Câu làm nhờ (Causative) biểu thị “Ai đó làm ai đó làm gì”. Đây là ngữ pháp “đau đầu” thứ 2 của Bài 26.

3.1. Công Thức Chuyển Động Từ (Giống hệt Bị Động)

Nhóm Dictionary Form Quy Tắc Làm Nhờ Hình (使役形)
Nhóm 1 書きます (kakimasu) ます -> させます 書かせます (Kakasemasu)
行きます (ikimasu) ます -> せます 行かせます (Ikasemasu)
話します (hanashimasu) ます -> させます 話させます (Hanasasemasu)
Nhóm 2 食べます (tabemasu) ます -> させます 食べさせます (Tabesasemasu)
見ます (mimasu) ます -> させます 見させます (Misasemasu)
Nhóm 3 します (shimasu) -> させます させます (Sasemasu)
来ます (kimasu) -> こさせます こさせます (Kosasemasu)

3.2. Cấu Trúc Câu & Trợ Từ Quan Trọng: “Ni” (に) vs “Wo” (を)

Đây là điểm thi bắt buộc 1 câu trong JLPT N4 năm 2026.

Trường hợp 1: Động Từ Có Mục Tiêu (他動詞 – Tadoushi) -> Dùng “Ni” (に) cho người bị làm.

Chủ thể (Người ra lệnh) + は + Người bị làm + に + Mục tiêu + を + Động từ làm nhờ.

  • 先生は学生にレポートを書かせました。 (Sensei wa gakusei ni repooto o kakasemashita).
    • Giáo viên bắt sinh viên viết báo cáo.
  • 母は弟に野菜を食べさせました。 (Haha wa otouto ni yasai o tabesasemashita).
    • Mẹ bắt em ăn rau.

Tại sao dùng “Ni”? Vì “Mục tiêu” (レポート, 野菜) đã chiếm chỗ “Wo”. Người bị làm thành “Phụ từ” -> dùng Ni.

Trường hợp 2: Động Từ Tự Động Từ (自動詞 – Jidoushi) -> Dùng “Wo” (を) cho người bị làm.

Chủ thể + は + Người bị làm + を + Động từ làm nhờ.

  • 先生は学生を帰らせました。 (Sensei wa gakusei o kaerasemashita).
    • Giáo viên cho sinh viên về / bắt sinh viên về.
  • 父は私を東京へ行かせました。 (Chichi wa watashi o Tokyo e ikasemashita).
    • Cha cho/con bắt tôi đi Tokyo.

Tại sao dùng “Wo”? Vì không có “Mục tiêu” (Vật) nào khác chiếm chỗ “Wo”. Người bị làm trở thành mục tiêu trực tiếp của hành động “làm nhờ” -> dùng Wo.

💡 Mẹo ghi nhớ siêu tốc (2026 Version):
Có “Cái gì” (Vật/Mục tiêu) -> Người bị làm dùng “NI”. (Có vật -> Ni).
Không có “Cái gì” (Chỉ có hành động đi/ngủ/đến…) -> Người bị làm dùng “WO”. (Không vật -> Wo).

3.3. Ý Nghĩa: “Bắt/Làm” (強制 – Kyousei) vs “Cho Phép/Cho” (許可 – Kyoka)

Tiếng Nhật N4 Bài 26
Tiếng Nhật N4 Bài 26

Cùng một cấu trúc, ngữ cảnh quyết định nghĩa.

  1. Bắt/Làm (Buộc bách): Chủ thể có quyền lực cao hơn, người bị làm không muốn làm.
    • 上司は部長に残業をさせた。 (Sếp bắt trưởng phòng làm thêm giờ).
  2. Cho Phép/Cho (Cho phép): Chủ thể cho phép người bị làm làm điều họ muốn.
    • 母は子供を公園で遊ばせた。 (Mẹ cho con chơi ở công viên).
    • 先生は質問をさせてください。 (Thầy cô cho phép hỏi xin ạ).

Phân biệt trong bài thi: Đề bài thường cho đoạn hội thoại, hỏi “Quan hệ giữa A và B là gì?” hoặc “A làm B làm việc gì với thái độ ra sao?”. Hãy nghe từ khóa: 嫌がる (Iyagaru – Khoe khắt/không muốn), 文句を言う (Monku o iu – Phàn nàn) -> Là Bắt. 喜ぶ (Yorokobu – Vui), 感謝する (Kansha suru – Biết ơn) -> Là Cho phép.

3.4. Câu Làm Nhờ Bị Động (使役受け身 – Shieki Ukemi) – “Bị Bắt Làm”

Đây là cấp độ N3/N2 nhưng năm 2026, JLPT N4 có xu hướng “đẩy” nhẹ kiến thức N3 vào đề N4 để sàng lọc. Bạn BẮT BUỘC phải nhận ra dạng này.

Công thức: Làm nhờ hình (せ/させ) + られます (Bị động Nhóm 2).

  • 書かせます -> 書かせられます (Kakaserareru – Bị bắt viết).
  • 食べさせます -> 食べさせられます (Tabesaserareru – Bị bắt ăn).
  • 来ます -> こさせます -> こさせられます (Kosasareru – Bị bắt đến).

Cấu trúc: Tôi + は + Người bắt + に + Việc + を + V-させられます。

  • 私は母に野菜を食べさせられました。 (Tôi bị mẹ bắt ăn rau).
  • 彼は上司に謝らせられました。 (Anh ta bị sếp bắt xin lỗi).

⚠️ CẤN TRỌNG: Rút gọn trong văn nói (口語).
書かせられます -> 書かされます (Kakasareru).
食べさせられます -> 食べさされます (Tabesareru).
話させられます -> 話さされます (Hanasasareru).
Năm 2026, phần Nghe (Choukai) và Đọc hiểu (Dokkai) dùng dạng rút gọn này RẤT NHIỀU. Hãy quen tai và quen mắt ngay!

4. Phần 3: Từ Vựng (語彙 – Goi) & Kanji Bài 26 – Mở Rộng cho 2026

Dựa trên Minna no Nihongo Bài 26 và danh sách 1000-1500 từ vựng N4 chuẩn năm 2026, dưới đây là nhóm từ vựng “đắt giá” nhất bạn cần thuộc lòng.

4.1. Động Từ (動詞) – Core Verbs

Từ Đọc Nghĩa Nhóm Ứng Dụng Bị Động/Làm Nhờ
褒める ほめる Khen 2 褒められる (Được khen), 褒めさせる (Cho khen/bắt khen)
叱る しかる Mắng, quát 1 叱られる (Bị mắng), 叱らせる (Bắt mắng)
借りる かりる Mượn 2 借りられる (Được mượn/Được cho mượn), 借りさせる (Cho mượn)
貸す かす Cho mượn 1 貸される (Bị cho mượn), 貸させる (Bắt cho mượn)
直す なおす Sửa chữa 1 直される (Bị sửa), 直させる (Nhờ sửa)
治す なおす Chữa bệnh 1 治される (Được chữa), 治させる (Nhờ chữa)
預ける あずける Gửi (tiền, hành lý), Nhờ cầm 2 預けられる (Được gửi/Được nhờ), 預けさせる (Nhờ gửi)
預かる あずかる Nhận gửi, Nhận nhờ 1 預かられる (Bị nhờ giữ), 預からせる (Bắt giữ)
運ぶ はこぶ Vận chuyển, mang 1 運ばれる (Được mang), 運ばせる (Nhờ mang)
届ける とどける Giao, gửi đến 2 届けられる (Được giao), 届けさせる (Nhờ giao)
決める きめる Quyết định 2 決められる (Được quyết định), 決めさせる (Bắt quyết định)
約束する やくそくする Hứa hẹn 3 約束させられる (Bị bắt hứa)
心配する しんぱいする Lo lắng 3 心配させる (Làm lo lắng – Rất hay thi)
驚く おどろく Ngạc nhiên 1 驚かせる (Làm ngạc nhiên)
心配になる しんぱいになる Bắt đầu lo lắng – (Tự động từ)

4.2. Danh Từ & Trạng Từ Quan Trọng (N4 2026 Focus)

  • 荷物 (にもつ – Nimotsu): Hành lý, đồ đạc. 荷物を運ばせる (Nhờ mang hành lý).
  • 領収書 (りょうしゅうしょ – Ryoushuusho): Hóa đơn, biên lai. 領収書を書かせる (Nhờ viết biên lai).
  • 申請書 (しんせいしょ – Shinseisho): Đơn xin, đơn đăng ký. 申請書を出させる (Bắt nộp đơn).
  • 期限 (きげん – Kigen): Hạn chót. 期限までに終わらせる (Làm xong trước hạn).
  • 途中 (とちゅう – Tochuu): Giữa đường, giữa chừng. 途中で降ろされる (Bị cho xuống giữa đường).
  • 無理に (むりに – Murini): Buộc, ép buộc. 無理に食べさせられた (Bị ép ăn).
  • わざと (Wazato): Có ý, cố ý. わざと驚かせた (Cố làm giật mình).
  • ついでに (Tsuideni): Dịp này, tiện thể. 帰りについでに買わせてください (Cho tôi nhờ mua tiện đường về).

4.3. Kanji N4 “Xương” Trong Bài 26 (Phần Đọc Hiểu & Viết)

Bạn phải biết đọc (On/Kun) và viết được các Kanji sau:

  1. 褒 (ホメ – HOME): Khen.
  2. 叱 (シカ – SHIKA): Mắng.
  3. 借 (シャク – SHAKU / カ – KA): Mượn.
  4. 貸 (タイ – TAI / カ – KA): Cho mượn.
  5. 直 (チョク – CHOKU / ナオ – NAO): Sửa, thẳng.
  6. 預 (ヨ – YO / アズ – AZU): Gửi, nhờ.
  7. 運 (ウン – UN / ハコ – HAKO): Vận, may mắn.
  8. 届 (トド – TODO): Giao, đến.
  9. 決 (ケツ – KETSU / キ – KI): Quyết định.
  10. 約 (ヤク – YAKU): Hứa.
  11. 心 (シン – SHIN / ココロ – KOKORO): Trái tim.
  12. 配 (ハイ – HAI / クバ – KUBA): Phân phối, gửi (配る – Kubaru).
  13. 集 (シュウ – SHUU / アツ – ATSU): Tập hợp.
  14. 選 (セン – SEN / エラ – ERA): Chọn.
  15. 注 (チュウ – CHUU / ソソ – SOSO): Chú ý, đặt hàng.

5. Phần 4: Phân Tích Đề Thi Thực Hành & Lỗi Thường Gặp (Dự Báo 2026)

Dựa trên xu hướng đề thi JLPT các năm gần đây (2023, 2024, 2025) và dự báo 2026, dưới đây là 5 “cạm bẫy” chết người nhất ở Bài 26.

Tiếng Nhật N4 Bài 26
Tiếng Nhật N4 Bài 26

Cạm Bẫy 1: Nhầm Lẫn “Ni” (に) và “Wo” (を) Trong Câu Làm Nhờ

  • Đề bài: 先生は学生___レポートを書かせました。 (1. に 2. を 3. が 4. は)
  • Sai thường gặp: Chọn を vì nghĩ “Học sinh là người bị làm -> Wo”.
  • Đúng: に. Vì có “レポートを” (Mục tiêu) đứng trước. Quy tắc: Có “Wo” (Vật) -> Người bị làm dùng “Ni”.
  • Đảo ngược: 先生は学生___帰らせました。 -> を (Không có vật khác).

Cạm Bẫy 2: Phân Biệt “Morau” (もらう) vs “Ukemi” (受け身) vs “Shieki” (使役)

  • Tình huống: A nhận quà từ B.
    • Morau (主动): 私は田中さんにプレゼントをもらいました (Tôi nhận quà từ Tanaka – Tôi chủ động).
    • Ukemi (被动): 私は田中さんにプレゼントをくれられました (Tôi được Tanaka tặng quà – Nhấn mạnh hành động của Tanaka tác động lên tôi). Ít dùng trong đời thường.
    • Shieki (使役): 田中さんは私にプレゼントをくれさせました (Tanaka bắt/cho tôi tặng quà – Nghe lạ).
  • Đề thi hay hỏi: “Ai tặng quà cho ai?” -> Nhìn trợ từ Ni (người cho) và Wo/Ga (vật). Động từ Morau/Kureru/Ageru là “Bộ ba thánh thượng” N4/N5, năm 2026 vẫn thi liên tục kết hợp với Ukemi/Shieki.

Cạm Bẫy 3: Dạng Rút Gọn Câu Làm Nhờ Bị Động (使役受け身 短縮形)

  • Nghe (Choukai): Nghe thấy “Tabesareru” (食べさされる) hoặc “Ikasareru” (行かされる).
  • Học sinh chưa quen: Nghe “Taberareru” (食べられる – Bị ăn/Ăn được) -> Sai nghĩa hoàn toàn.
  • Phân biệt bằng tai:
    • Taberareru (4 âm: Ta-be-ra-re-ru) -> Bị động thường / Khả năng.
    • Tabesaserareru (6 âm: Ta-be-sa-se-ra-re-ru) -> Bị bắt ăn (Chuẩn).
    • Tabesareru (5 âm: Ta-be-sa-re-ru) -> Bị bắt ăn (Rút gọn – Thông dụng nhất).
  • Mẹo: Nghe thấy âm “Sa” (さ) hoặc “Sase” (させ) lồng ghép giữa động từ gốc và “Rareru” -> Chắc chắn là Shieki Ukemi (Bị bắt làm).

Cạm Bẫy 4: Câu Bị Động Với Động Từ “Suru” (する) & “Kuru” (来る) – Bất Quy Tắc

  • Suru -> Sareru (される). Không phải “Surareru”.
  • Kuru -> Korareru (こられる). Không phải “Kurareru”.
  • Shieki: Suru -> Saseru (させる). Kuru -> Kosaseru (こさせる).
  • Shieki Ukemi: Suru -> Saserareru / Sareru (させられる/される). Kuru -> Kosasareru / Kosareru (こさせられる/こされる).
  • Đề thi 2026: Rất hay cho động từ “Benkyou suru” (勉強する), “Undou suru” (運動する), “Kekkon suru” (結婚する) vào câu Shieki/Ukemi. Hãy biến tấu thành: Benkyou saseru, Benkyou saserareru, Benkyou sareru.

Cạm Bẫy 5: “Meiwaku Ukemi” (迷惑受け身) – Bị Động Phiền Toái Với Tự Động Từ

  • Sai: 雨が降られました (Ame ga furaremashita) – Sai trợ từ “Ga”, và mưa không phải người.
  • Đúng: 雨に降られました (Ame ni furaremashita).
  • Sai: 父が死なれました (Chichi ga shinaremashita) – Dùng “Ga” như câu chủ động.
  • Đúng: 父に死なれました (Chichi ni shinaremashita) – Tôi bị cha qua đời (Tôi chịu khổ).
  • Năm 2026: Phần Đọc hiểu (Dokkai) thường có đoạn văn miêu tả nỗi buồn/khó khăn: “Kare wa chichi ni shinare, haha ni mo byouki ni narare, hitori de ikite ikanakereba narimasen deshita” (Anh ta bị cha mất, mẹ lại ốm, phải sống một mình). Nếu không hiểu “Ni + Vbị động (Tự động từ)” = “Bị ai đó làm gì khiến mình khổ” -> Sẽ hiểu sai hoàn toàn nội dung.

6. Phần 5: Chiến Lược Ôn Thi JLPT N4 Hiệu Quả Cho Kỳ Thi 2026

Học xong Bài 26 (Ukemi & Shieki) là chưa đủ. Bạn cần hệ thống hóa để biến kiến thức thành điểm số.

6.1. Lộ Trình 2 Tuần “Chinh Phục” Bài 26 (Dành Cho Người Học Năm 2026)

Tuần Ngày Nội Dung Chính Công Cụ/Hành Động
Tuần 1: Nền Tảng (Input) Ngày 1-2 Bảng biến đổi động từ (Ukemi & Shieki). Viết tay 3 lần: Nhóm 1, Nhóm 2, Nhóm 3. Tập trung vào Kuru/Suru. Sổ tay, Bút đỏ (đánh dấu bất quy tắc). App: Conjugation City / JLPT Test N4.
Ngày 3-4 Cấu trúc câu & Trợ từ (Ni vs Wo). Làm 50 câu bài tập trắc nghiệm chỉ về trợ từ. Phân loại: Có vật (Ni) / Không vật (Wo). Sách: Minna No Nihongo Bunpo Renshuucho / Shin Kanzen Master N4 Bunpo (Chương Ukemi/Shieki).
Ngày 5-6 Từ vựng & Kanji Bài 26. Học theo Context (Câu ví dụ). Không học từ đơn lẻ. Dùng Anki/Quizlet deck “N4 Lesson 26 Minna”. Anki (Spaced Repetition). Viết Kanji theo đúng nét (Stroke order).
Ngày 7 Ôn tổng hợp + Viết bài ngắn. Viết 5 câu Ukemi, 5 câu Shieki, 3 câu Shieki-Ukemi, 3 câu Meiwaku Ukemi. Nhờ thầy/young native check (HelloTalk, HiNative, italki). Google Docs + Community check.
Tuần 2: Thực Chiến (Output & Test) Ngày 8-9 Nghe (Choukai) chuyên đề Ukemi/Shieki. Nghe lặp (Shadowing) 20 đoạn hội thoại. Tập trung nghe phân biệt: Taberareru vs Tabesareru vs Tabesaserareru. YouTube: “JLPT N4 Listening Ukemi Shieki”, “Nihongo no Mori N4 Listening”.
Ngày 10-11 Đọc hiểu (Dokkai) & Ngữ pháp (Bunpo) Mock Test. Làm đề thi thử Chuẩn 2026 (Thời gian thực: 55p cho Ngữ pháp + Đọc hiểu). Sách: Moshi to Moshi N4, JLPT Official Workbook 2023/2024/2025 (Mới nhất).
Ngày 12 Review sai lỗi. In đậm lỗi sai vào sổ “Sổ đen”. Phân loại: Sai trợ từ? Sai biến đổi? Sai nghĩa (Bắt vs Cho phép)? Sai dạng rút gọn? Sổ tay “Sổ đen” (Error Notebook).
Ngày 13 Flashcard tốc độ (Speed Drill). Xem Kanji -> Đọc On/Kun -> Viết hình bị động/làm nhờ trong 3 giây. App: Kanji Study (Setting: N4, Quiz: Conjugation).
Ngày 14 Thi thử toàn bộ (Full Mock) theo giờ thật (Ngôn ngữ: 55p, Nghe: 35p). Review kỹ phần Nghe. Môi trường yên tĩnh, đồng hồ bấm giờ.

6.2. Tài Nguyên Học Tập “Chuẩn 2026” Khuyên Dùng

  1. Sách Giáo Khoa: Minna no Nihongo II (Bản mới 2023/2024) – Bài 26. (Cần có Sách dịch giải thích – Translation & Grammar Notes).
  2. Sách Ôn Thi Ngữ Pháp: Shin Kanzen Master JLPT N4 Bunpo (Sách xanh lá) – Chuẩn nhất, khó nhất, ôn thi đỉnh cao. Hoặc Sou Matome N4 Bunpo (Sách cam) – Dễ hơn, chia theo tuần, tốt cho người tự học.
  3. Sách Từ Vựng: Sou Matome N4 Goi / 1500 Essential Vocabulary for JLPT N4 (Ask Publishing).
  4. App Học Từ/Ngữ Pháp:
    • Renshuu (Miễn phí, tốt nhất hiện nay 2026: có SRS, game, community, theo dõi tiến độ JLPT).
    • Anki (Deck: JLPT N4 Vocabulary (with audio) / Minna no Nihongo 2 Lesson 26).
    • Bunpro (Web/App: Hệ thống ngữ pháp SRS cực hay, có giải thích tiếng Anh, ví dụ âm thanh).
  5. Kênh YouTube Tiếng Việt/Uy Tín 2026:
    • Nihongo no Mori (Kênh gốc Nhật, có sub CC).
    • Tiếng Nhật Cơ Bản / Tiếng Nhật Online (Các kênh Việt giải thích dễ hiểu).
    • JLPT Sensei (Web + YouTube, giải thích ngữ pháp theo level).

6.3. Kỹ Thuật “Shadowing” (Bóng Đáp) Cho Phần Nghe Bài 26

Năm 2026, phần Nghe (Choukai) tăng độ dài câu và tốc độ nói tự nhiên.

  • Bước 1: Nghe câu (Không nhìn script). Lặp lại to (mím miệng nếu công cộng).
  • Bước 2: Nghe + Nhìn script. Kiểm tra từ vựng/ngữ pháp mới (Ukemi/Shieki).
  • Bước 3: Shadowing: Nghe và nói đồng thời (cách 0.5 – 1 giây). Bắt chước ngữ điệu, nhấn âm, dừng顿.
  • Bước 4: Role-play: Tự đóng vai cả 2 người trong hội thoại.
  • Áp dụng Bài 26: Tập shadowing các mẫu câu: “Tanaka-san ni repooto o kakasaremashita” (Bị Tanaka bắt viết báo cáo) vs “Tanaka-san ni repooto o kakasaseraremashita” (Bị Tanaka bắt ai đó viết báo cáo). Phân biệt “Kakasare” vs “Kakasasare” khi nói nhanh.

7. Phần 6: Bài Tập Tự Luyện Tổng Hợp (Có Đáp Án & Giải Thích)

Tiếng Nhật N4 Bài 26
Tiếng Nhật N4 Bài 26

Hãy làm bài này sau khi đã học xong lý thuyết để kiểm tra mức độ sẵn sàng cho kỳ thi 2026.

Bài 1: Biến Đổi Động Từ (Viết hình Bị Động & Làm Nhờ)

Động Từ (ます形) Bị Động (受け身) Làm Nhờ (使役) Làm Nhờ Bị Động (使役受け身 – Rút gọn)
書きます (kakimasu) 書かれます 書かせます 書かされます
食べます (tabemasu) 食べられます 食べさせます 食べさされます
来ます (kimasu) こられます こさせます こさされます
します (shimasu) されます させます させられます/されます
話します (hanashimasu) 話されます 話させます 話さされます
待ちます (machimasu) 待たれます 待たせます 待たされます
死にます (shinimasu) 死なれます (Meiwaku) 死なせます (Làm chết/Cho chết) 死なされます
降ります (orimasu – Xuống) 降りられます (Meiwaku – Bị ai đó xuống) 降りさせます (Cho/Bắt xuống) 降りさされます

Lưu ý: Shinimasu, Orimasu, Furimasu (Mưa) là tự động từ -> Không có bị động thường (Tadoushi Ukemi), chỉ có Meiwaku Ukemi (に + Vbị động) và Shieki (させる).

Bài 2: Điền Trợ Từ (に / を / が / は)

  1. 母は弟___野菜を食べさせました。 -> に (Có vật “野菜を”).
  2. 先生は学生___帰らせました。 -> を (Không vật, Vtự).
  3. 私は田中さん___本を借りられました。 -> に (Bị động: Tôi cho Tanaka mượn sách / Tôi bị Tanaka mượn sách). Ngữ cảnh thường: Tôi bị Tanaka mượn sách.
  4. 雨___降られて、濡れました。 -> に (Meiwaku Ukemi).
  5. この本は夏目漱石___書かれました。 -> によって (Văn viết/Báo chí).
  6. 父___死なれて、困りました。 -> に (Meiwaku Ukemi).
  7. 部長は課長___レポートを書かせました。 -> に (Có vật).
  8. 子供___公園で遊ばせました。 -> を (Vtự: 遊ぶ – Chơi).

Bài 3: Viết Lại Câu (Chủ Động -> Bị Động / Làm Nhờ)

  1. Chủ động: 田中さんは私を褒めました。
    • Bị động (Tôi là chủ ngữ): 私は田中さんに褒められました。
    • Làm nhờ (Tanaka bắt ai đó khen tôi – hiếm): 田中さんは私を人に褒めさせました (Tanaka bắt người khác khen tôi).
  2. Chủ động: 母は妹に部屋を掃除させました。
    • Bị động (Phải dùng Shieki Ukemi): 妹は母に部屋を掃除させられました (Em gái bị mẹ bắt dọn phòng).
    • Rút gọn: 妹は母に部屋を掃除さされました。
  3. Chủ động: 雨が降りました。-> Meiwaku Ukemi: 私は雨に降られました (Tôi bị mưa rơi).
  4. Chủ động: 父がタバコを吸います (Cha hút thuốc). -> Meiwaku Ukemi (Con khói thụ động): 私は父にタバコを吸われました (Tôi bị cha hút thuốc – khói vào người tôi). Lưu ý: 吸う (Suu) là Tadoushi -> Bị động thường dùng を -> に.

Bài 4: Trắc Nghiệm Dự Báo JLPT N4 2026 (5 Câu)

Câu 1: このケーキ、とてもおいしいですね。だれが作ったんですか。
「ええ、妹___作らせました。」

  1. に 2. を 3. が 4. は

Đáp án: 2 (を)
Giải thích: “作る (Tsukuru – Làm/Bánh)” là Tadoushi (Động từ có mục tiêu). Nhưng ở đây câu gốc là “妹が作りました” (Em làm). Câu hỏi: “Ai làm nhờ em làm?” -> Chủ thể ẩn (Tôi/Mẹ) làm nhờ em. Cấu trúc: Chủ thể は 妹 を 作らせました. Vì “ケーキ” (Mục tiêu) không xuất hiện trong mệnh đề này (đã biết từ context), “妹” là người bị làm -> Dùng を. Cạm bẫy: Nếu câu là “妹にケーキを作らせました” thì dùng “に”.

Câu 2: 雨___降られて、試合が中止になりました。

  1. が 2. を 3. に 4. で

Đáp án: 3 (に)
Giải thích: “降る (Furu – Mưa rơi)” là Jidoushi (Tự động từ). Câu bị động phiền toái (Meiwaku Ukemi) cấu trúc: Chủ thể chịu hại は Nguyên nhân に V-受け身. -> 雨に降られて.

Câu 3: 田中さんは私___難しい漢字を読ませました。

  1. に 2. を 3. が 4. は

Đáp án: 1 (に)
Giải thích: “読む (Yomu – Đọc)” là Tadoushi. Có mục tiêu “難しい漢字を”. -> Người bị làm (私) dùng に.

Câu 4: 彼はいつも人___働かせて、自分は何もしない。

Tiếng Nhật N4 Bài 26
Tiếng Nhật N4 Bài 26
  1. に 2. を 3. が 4. と

Đáp án: 2 (を)
Giải thích: “働く (Hataraku – Làm việc)” là Jidoushi. Không có mục tiêu vật nào khác. -> Người bị làm (人) dùng を. Nghĩa: “Anh ta luôn bắt người khác làm việc, chính mình không làm gì.”

Câu 5: 部長に報告書を書かせられた時、どう思いましたか。

  1. 部長が報告書を書いた。
  2. 部長に報告書を書かされた。
  3. 部長に報告書を書いてもらった。
  4. 部長が報告書を書かせた。

Đáp án: 2 (部長に報告書を書かされた)
Giải thích: “書かせられた” = “書かせられました” (Shieki Ukemi – Bị bắt làm). Chủ thể là “Tôi” (Watashi wa). Câu nghĩa: “Khi bị trưởng phòng bắt viết báo cáo, bạn nghĩ sao?” -> Đáp án 2 diễn tả đúng nghĩa bị động của làm nhờ. Đáp án 3 (Morau) là chủ động nhờ. Đáp án 1, 4 sai chủ thể/hành động.

8. Phần 7: Mở Rộng Nâng Cao – Từ N4 Lên N3 (Chuẩn Bị Cho 2026-2027)

Nắm vững Bài 26 (Ukemi/Shieki) là “vé thông hành” để chinh phục các ngữ pháp N3 phức tạp ngay năm 2026. Đừng học vẹt, hãy thấy sự liên kết:

  1. 使役受け身 (Shieki Ukemi) -> N3: ~させられる / ~される (Rút gọn). Đã giải thích ở trên.
  2. 受け身 (Ukemi) -> N3: ~てもらう / ~ていただく (Nhờ ai đó làm cho mình – Chủ động nhờ).
    • Ukemi: 先生に直された (Bị thầy sửa – Mang nghĩa tiêu cực/trung tính).
    • ~てもらう: 先生に直してもらった (Nhờ thầy sửa cho – Mang nghĩa tích cực, mình chủ động nhờ).
    • N3 Grammar Point: ~てもらいたい (Muốn nhờ ai làm), ~ていただけませんか (Làm ơn giúp mình…).
  3. 使役 (Shieki) -> N3: ~させる (Causative) kết hợp với 受け身 (Ukemi) tạo thành 使役受け身. Hoặc kết hợp với 希望 -> ~させていただく (Xin phép được làm – Keigo/Kenjougo – Ngôn từ khiêm nhường). Rất quan trọng cho môi trường làm việc Nhật Bản 2026.
    • Ví dụ: 失礼させていただきます (Xin phép lui/quay lưng – Đi trước).
    • Ví dụ: 説明させていただきます (Xin phép được giải thích).
  4. 自発態 (Jihatsutai – Thái tự phát) – N3/N2: Dùng dạng bị động (られる/られる) với động từ tâm trạng/giác quan để biểu thị “Tự nhiên…”, “Không thể không…”.
    • 思い出される (Omoidasareru – Tự nhiên nhớ ra).
    • 信じられない (Shinjirarenai – Không thể tin được).
    • 見られない (Mirareanai – Không thể nhìn được/không chịu được nhìn).

9. Tổng Kết & Lời Khuyên Cuối Cùng Cho Học Viên 2026

Chúc mừng bạn đã đọc hết hơn 2500 chữ phân tích chi tiết Bài 26 Tiếng Nhật N4. Đây là lượng kiến thức cốt lõi, nặng ký và hay thi nhất trong chương trình N4.

3 Chìa Khóa Vàng Để Đậu N4 Năm 2026:

  1. Bảng biến đổi “Nhóm 1” (Godan) phải thành “Cơm bữa”: Viết ra được かかせます, かかれます, かかされます trong 3 giây không cần suy nghĩ.
  2. Phân biệt “Ni” vs “Wo” trong Shieki bằng logic “Có vật/Không vật”: Không học vẹt, hiểu bản chất.
  3. Tai quen âm “Sa-se-ra-re-ru” (Shieki Ukemi) và “Ni + V-Jidoushi-Ukemi” (Meiwaku): Phần Nghe năm 2026 sẽ “săn” đúng 2 điểm này.

Hành động ngay hôm nay:

  • Mở sổ, viết 10 câu Ukemi, 10 câu Shieki, 5 câu Shieki-Ukemi, 3 câu Meiwaku Ukemi.
  • Đăng tải lên HelloTalk/HiNative hoặc nhờ thầy cô chấm.
  • Ôn từ vựng Kanji Bài 26 trên Anki/Renshuu (Setting: JLPT N4).

Năm 2026 là năm của sự bứt phá. Tiếng Nhật N4 không chỉ là một chứng chỉ, nó là cánh cửa dẫn bạn đến việc làm tại Nhật, du học, hoặc làm việc cho công ty Nhật tại Việt Nam với thu nhập cao gấp nhiều lần. Bài 26 – Ukemi & Shieki – chính là “chìa khóa” vặn vẹo trên cánh cửa đó.

Hãy ôn luyện chăm chỉ, thi đấu tự tin! Chúc bạn đạt điểm cao JLPT N4 kỳ thi sắp tới! がんばってください! (Ganbatte kudasai!)

Bài viết được biên soạn dựa trên chương trình JLPT chuẩn, giáo trình Minna no Nihongo, Shin Kanzen Master, Sou Matome và xu hướng đề thi thực tế cập nhật đến năm 2026. Mọi đóng góp ý kiến xin gửi về hộp thư liên hệ.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *