Tết tiếng Nhật, còn gọi là Oshogatsu (お正月), là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trên đảo hoa anh đào. Khác với Tết Nguyên Đán theo âm lịch tại Việt Nam và một số nước châu Á, Tết tiếng Nhật hiện nay được theo lịch dương lịch, rơi vào ngày 1 tháng 1 hàng năm. Do đó, năm 2026, dịp Tết tiếng Nhật chính thức bắt đầu vào thứ Năm, ngày 1 tháng 1 năm 2026, và thường kéo dài trong khoảng ba ngày đầu tháng (từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 1), gọi tắt là “Shogatsu” hoặc “Oshogatsu”.
Việc Nhật Bản chuyển từ Tết âm lịch sang Tết dương lịch diễn ra vào năm 1873, dưới thời vua Meiji. Từ đó, ngày 1 tháng 1 trở thành mốc mở đầu năm mới chính thức, trong khi các truyền thống tôn giáo và dân gian vẫn được bảo tồn sớn sàng. Với du khách và người Việt Nam quan tâm đến văn hóa Nhật Bản, hiểu rõ về lịch Tết tiếng Nhật 2026, ý nghĩa và các phong tục đính kèm sẽ giúp bạn có trải nghiệm đầy đủ, từ cách chào mừng năm mới đến việc chọn điểm đến, món ăn và món quà nên mua.
1. Lịch Tết tiếng Nhật 2026 chi tiết
Dù ngày 1 tháng 1 là ngày lễ chính thức, nhưng không khí Tết tại Nhật Bản thường bắt đầu sớm hơn từ cuối tháng 12 và kéo dài đến đầu tháng 1. Dưới đây là mốc lịch quan trọng dành cho năm 2026:
- 31 tháng 12 năm 2025 (Omisoka): Ngày trừ Tết, gia đình tập hợp dọn dẹp nhà cửa, ăn mì Toshikoshi soba và nghe tiếng chuông chùa (Joya no Kane).
- 1 tháng 1 năm 2026 (Gantan / Oshogatsu): Ngày đầu năm dương lịch, ngày nghỉ lễ quốc gia, mọi cơ quan nhà nước, ngân hàng và trường học đều nghỉ.
- 1 – 3 tháng 1 năm 2026: Thời gian “Sangnich” (nghỉ Tết chính), người Nhật thường về quê, đến chùa chùa tham quan (Hatsumode), ăn Osechi và nhận li xì (Otoshidama).
- 4 tháng 1 năm 2026 trở đi: Các cửa hàng, trung tâm mua sắm bắt đầu khai trương lại, đồng thời là thời điểm bắt đầu mùa giảm giá và bán túi may mắn (Fukubukuro).
Vì ngày 1 tháng 1 năm 2026 rơi vào thứ Năm, nhiều người lao động có thể kết hợp ngày nghỉ thứ Bảy và Chủ Nhật (ngày 3 và 4 tháng 1) để tạo thành một ngày nghỉ dài tiện lợi cho du lịch hoặc về quê.
2. Ý nghĩa và nguồn gốc của Tết tiếng Nhật
Tết tiếng Nhật không chỉ đơn thuần là chào một năm dương lịch mới. Theo niềm tin Shinto, vào dịp Oshogatsu, thần Toshigami (thần của năm mới) sẽ xuống từng gia đình để ban phúc lành, sức khỏe và mùa màng bội thu. Vì vậy, mỗi phong tục trong ngày Tết đều mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc: từ việc dọn dẹp nhà cửa để quét sạch điều xấu của năm cũ, đến việc đèn lồng và cây cắm trước cửa để chào đón thần linh.
Việc chuyển sang lịch dương lịch vào năm 1873 giúp Nhật Bản giao thoa văn hóa phương Tây với tinh thần truyền thống phương Đông. Cho đến nay, dù xã hội hiện đại hóa mạnh mẽ, người Nhật vẫn giữ gìn những giá trị cốt lõi của Oshogatsu: sự trân trọng gia đình, lòng biết ơn và hy vọng cho một năm mới bình an.
Có thể bạn quan tâm: Tết Nguyên Đán Trong Tiếng Nhật: Từ Từ Vựng, Văn Hóa Đến Xu Hướng Chào Tết Năm 2026
3. Những truyền thống không thể bỏ qua vào Tết tiếng Nhật 2026
Dọn dẹp nhà cửa (Osoji)
Trước ngày Tết, mọi thành viên trong gia đình tham gia Osoji – việc dọn dẹp tổng thể nhà cửa, đồ đạc và nơi làm việc. Mục đích không chỉ là làm sạch mà còn là biểu trưng việc xóa sưởi những điều bất hạnh, rủi số của năm cũ để không mang vào năm mới.
Ăn mì Toshikoshi soba
Vào đêm Omisoka (31 tháng 12), người Nhật ăn mì soba dài gọi là Toshikoshi soba. Dây mì dài tượng trưng cho sự bền bỉ, tuổi thọ và mong muốn một năm mới suôn sẻ, không bị “gãy gỗ” như năm cũ.
Chuông 108 lần (Joya no Kane)
Khi đồng hồ bấm nửa đêm, các chùa Phật giáo tại Nhật Bản sẽ nghe tiếng chuông được đánh 108 lần. Số 108 theo Phật giáo đại diện cho 108 loại phiền não, ác tâm của con người. Việc nghe chuông giúp rửa sạch tinh thần, chuẩn bị bước vào năm mới trong sạch.
Trang trí Tết: Kadomatsu, Shimekazari và Kagami mochi
Có thể bạn quan tâm: Tết Tiếng Nhật Là Gì? Toàn Tập Văn Hóa, Nghĩa Lễ, Ẩm Thực Và Xu Hướng Chào Đón Năm Mới 2026 Tại Nhật Bản
Trước cổng nhà, người Nhật thường lắp Kadomatsu (kayos từ tre và cây phong) để làm nơi thần Toshigami xuống trú. Shimekazari là dây thánh rơm treo trên cửa, và Kagami mochi (bánh gạo tròn xếp chồng) đặt trong nhà như món cúng cho thần linh.
Ngắm bình minh đầu năm (Hatsuhinode)
Vào sáng ngày 1 tháng 1 năm 2026, nhiều người Nhật dậy sớm để ngắm bình minh đầu năm tại bãi biển, đỉnh núi hoặc công viên. Hatsuhinode được coi là khoảnh khắc thánh thiện, mang lại năng lượng tích cực cho cả năm.
Món ăn truyền thống: Osechi-ryōri và Ozoni
Osechi-ryōri là bộ món ăn Tết được sắp xếp trong các hộp gỗ sơn đen (jubako). Mỗi món đều có ý nghĩa: kuromai (đậu đen) tượng trưng cho sức khỏe, kazunoko (trứng cá ngừ) mong muốn nhiều con cái, datemaki (trứng cuộn ngọt) biểu tri cho trí tuệ, v.v. Ozoni là súp mochi dùng vào sáng Tết, hương vị khác nhau theo từng vùng miền.
Li xì (Otoshidama) và thư chúc Tết (Nengajō)
Trẻ em nhận phong bì li xì từ người lớn, thường có số tiền từ 1.000 đến 10.000 Yen tùy độ thân近. Người lớn cũng gửi thư chúc Tết (Nengajō) đến bạn bè, đồng nghiệp và gia đình, thường được giao trước ngày 1 tháng 1 để đến đúng giờ.
Đền chùa đầu năm (Hatsumode)
Có thể bạn quan tâm: Tết Nguyên Đán Tiếng Nhật Là Gì? Từ Vựng, Cách Chúc, Văn Hóa & Xu Hướng 2026 Chi Tiết Nhất
Hatsumode là lần đầu tiên trong năm người Nhật đến chùa hoặc đền để cầu nguyện. Những địa điểm nổi bật như Chùa Meiji Jingu (Tokyo), Chùa Fushimi Inari (Kyoto) hay Chùa Senso-ji thu hút hàng triệu người vào ba ngày đầu năm 2026.
Túi may mắn (Fukubukuro)
Sau ngày Tết, các cửa hàng bán túi may mắn với nội dung bí ẩn và giá ưu đãi. Đây là xu hướng mua sắm nổi bật vào đầu năm 2026, đặc biệt tại Uniqlo, Muji, Don Quijote và các trung tâm thương mại lớn.
Cuộc thi hát Kohaku Uta Gassen
Vào đêm 31 tháng 12, đài NHK phát sóng cuộc thi nhạc Kohaku Uta Gassen, nơi các ca sĩ nam và nữ chia thành hai đội đỏ và trắng cạnh tranh. Đây là chương trình truyền hình biểu trưng cho đêm Tết tại Nhật Bản.
4. Cách chào Tết bằng tiếng Nhật
Nếu bạn có bạn bè, đồng nghiệp hoặc người thân người Nhật, hãy thử chúc họ bằng các câu sau:
Có thể bạn quan tâm: Top10 Vòi Sen Tắm Tiếng Nhật Tốt Nhất Năm 2026: Review Chi Tiết, Giá Cả & Kinh Nghiệm Chọn Mua “chuẩn Không Cần Chỉnh”
- Akemashite omedetou gozaimasu (明けましておめでとうございます): Chúc mừng năm mới.
- Kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu (今年もよろしくお願いします): Mong quan hệ tốt đẹp tiếp tục trong năm nay.
- Kinga shinnen (謹賀新年): Chúc năm mới trang trọng, thường dùng trên thư chúc.
5. Tết tiếng Nhật và Tết Việt Nam: Giống điểm và khác biệt
Dù đều gọi là “Tết”, nhưng Tết tiếng Nhật và Tết Nguyên Đán Việt Nam có nhiều điểm phân biệt:
- Lịch: Tết Nhật theo dương lịch (1 tháng 1), Tết Việt theo âm lịch (thường giữa tháng 1 đến tháng 2).
- Thời gian nghỉ: Nhật Bản thường nghỉ 3 ngày chính, Việt Nam có thể nghỉ 5-7 ngày hoặc hơn.
- Món ăn: Nhật Bản có Osechi, Ozoni; Việt Nam có bánh chưng, bánh dày, thịt kho, dưa hành.
- Li xì: Cả hai đều có phong bì li xì, nhưng tại Nhật thường dùng túi nhỏ trang trí, số tiền không quá lớn.
- Tranh trang: Nhật Bản nhấn mạnh vào chùa, đền và bình minh đầu năm; Việt Nam nhấn trọng vào cúng tổ tiên và thăm hỏi họ hàng.
6. Du lịch Tết tiếng Nhật 2026: Điểm đến nên đến và lưu ý
Năm 2026, du lịch Nhật Bản vào dịp Tết tiếp tục là lựa chọn hàng đầu của khách quốc tế, bao gồm cả du khách Việt Nam. Dưới đây là một số điểm đến và xu hướng du lịch mới nhất bạn nên tham khảo:
Tokyo
Tham gia Hatsumode tại Chùa Meiji Jingu hay Chùa Senso-ji, ngắm bình minh từ Tokyo Skytree hoặc Tokyo Tower. Các khu mua sắm như Ginza, Shibuya và Shinjuku thường tổ chức giảm giá đầu năm hấp dẫn.
Kyoto
Đến Chùa Fushimi Inari, Chùa Kiyomizu-dera hay Rừng tre Arashiyama để cảm nhận không khí Tết truyền thống. Kyoto vào mùa đông lạnh, nhưng không khí thanh mát và điểm trang trí Tết rất đẹp.
Osaka
Osaka Castle và Dotonbori là hai điểm dừng chân không thể bỏ qua. Ẩm thực đường phố tại Osaka vào dịp Tết cũng rất phong phú, từ takoyaki đến okonomiyaki.
Lời khuyên du lịch năm 2026
- Đặt chỗ sớm: Khách sạn và ryokan tại các thành phố lớn thường đầy sớm vào khoảng ngày 25 tháng 12 đến ngày 5 tháng 1. Giá phòng có thể tăng 15 – 20% so với tháng thông thường.
- Vé Shinkansen: Nên đặt vé tàu cao tốc Shinkansen trước ít nhất 2 – 3 tuần để đảm bảo ghế, đặc biệt là tuyến Tokyo – Kyoto – Osaka.
- Mua sắm: Những ngày đầu tháng 1 là thời điểm lý tưởng để mua túi may mắn (Fukubukuro) với giá từ 5.000 Yen đến 50.000 Yen tùy thương hiệu.
- Thời tiết: Tháng 1 tại Nhật Bản rất lạnh, đặc biệt ở vùng phía bắc như Hokkaido. Hãy chuẩn bị áo khoá, găng tay, mũ và giày chống trượt.
7. Cách người Việt Nam chào mừng Tết tiếng Nhật
Ở Việt Nam, các cộng đồng Nhật Bản, các cửa hàng sản phẩm Nhật và một số chùa Phật giáo có quan hệ với Nhật thường tổ chức các chương trình nhỏ vào ngày 1 tháng 1. Người Việt có thể tham gia nấu Osechi, mua sách chúc Tết tiếng Nhật hoặc đơn giản là chúc “Akemashite omedetou gozaimasu” đến bạn bè. Tại Nhật Bản, người Việt thường tập trung đến các chùa lớn để tham gia Hatsumode, kết hợp giữa niềm tin Phật giáo và văn hóa địa phương.
Kết luận
Tết tiếng Nhật 2026 không chỉ là một ngày nghỉ trên lịch, mà là một bức tranh văn hóa tinh tế, từ những tiếng chuông 108 lần vào đêm Cuối năm, đến mâm cỗ Osechi đầy ý nghĩa, và tiếng chào “Akemashite omedetou gozaimasu” vang dội vào sáng đầu năm. Nếu bạn có kế hoạch du lịch, mua sắm hoặc chỉ muốn tìm hiểu thêm về cách người Nhật chào đón năm mới, hãy lên lịch sớm, chuẩn bị quần áo ấm và mở lòng đón nhận những giá trị truyền thống đặc sắc này. Chúc bạn một năm 2026 bình an, hạnh phúc và đầy may mắn!