Cập nhật mới nhất năm 2026 | Tổng hợp đầy đủ Kanji, Hiragana, Romaji, Ý nghĩa & Ứng dụng thực tế

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và xu hướng tiêu dùng hàng hóa cao cấp bùng nổ tại Việt Nam năm 2026, nhu cầu giao thương, du lịch mua sắm, học tập và làm việc trong ngành ngọc quý, bán ngọc, trang sức (宝石・ジュエリー – Houseki/Juerī) với đối tác Nhật Bản đang tăng trưởng mạnh mẽ. Việc nắm vững từ vựng chuyên ngành tiếng Nhật không chỉ giúp bạn giao tiếp trôi chảy mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp, tránh được những hiểu lầm rủi ro về giá trị, chất lượng và quy trình xử lý đá.

Bài viết này được biên soạn dựa trên các tiêu chuẩn gemology quốc tế (GIA, CGL, AGT) và thuật ngữ thực tế đang sử dụng tại thị trường Nhật Bản năm 2026. Dù bạn là sinh viên ngành Khoáng vật/Địa chất, nhân viên bán hàng trang sức, doanh nhân nhập khẩu, người yêu thích sưu tầm hay đơn giản là một “Ngọc” đang trên con đường chinh phục tiếng Nhật – tài liệu này sẽ là “bàn tay vàng” tra cứu hàng ngày.

PHẦN 1: NỀN TẢNG KANJI – “XƯỞNG SỐNG” CỦA CHUYÊN NGÀNH

Trước khi đi vào chi tiết từng loại đá, bạn bắt buộc phải thuần thục 3 bộ Kanji cốt lõi. Năm 2026, các tài liệu chuyên ngành và chứng chỉ Nhật Bản (như CGL – Central Gem Laboratory) vẫn sử dụng hệ thống Kanji này làm chuẩn mực.

1.1. Ba từ khóa đại diện cho “Ngọc/Đá quý”

Kanji Hiragana Romaji Phân biệt cốt lõi (Quan trọng năm 2026)
宝石 ほうせき Hōseki Tổng gọi: Đá quý, đá bán quý đã được gia công, mài cắt, có giá trị trang sức/thương mại. Đây là từ dùng trong kinh doanh, bán hàng, chứng chỉ.
鉱石 こうせき Kōseki Khoáng sản/Đá gốc: Đá thô khai thác từ mỏ, chưa gia công, chứa kim loại hoặc khoáng vật hữu ích. Dùng trong địa chất, khai thác.
宝玉 ほうぎょく Hōgyoku Văn chương/Trang trọng: “Viên ngọc quý”. Dùng trong văn học, lịch sử, tên gọi vật phẩm game/anime, hoặc chỉ viên đá trung tâm lớn (Center stone) trong thiết kế cao cấp.

Mẹo nhớ 2026: Hō (宝) = Kho báu. Seki (石) = Đá. Kō (鉱) = Khoáng. Gyoku (玉) = Viên ngọc/Tròn.

1.2. Phân loại cấp độ (Định nghĩa chuẩn Nhật Bản 2026)

Nhật Bản tuân thủ định nghĩa quốc tế (CIBJO) nhưng có thuật ngữ riêng rất chuẩn:

Phân loại Kanji Hiragana Romaji Giải thích & Ví dụ điển hình 2026
Đá quý (True Gem) 貴石 きせき Kiseki Độ cứng cao (thường ≥ 7 Mohs), hiếm, đẹp, bền. Big 4: Diamond, Ruby, Sapphire, Emerald. Thêm Alexandrite, Paraiba Tourmaline.
Đá bán quý 半貴石 はんきせき Han-kiseki Cũ gọi “Semi-precious”. Hiện nay ít dùng thuật ngữ này trong chuyên môn cao cấp (thay bằng Colored Stones), nhưng vẫn thấy trong luật thuế/nhập khẩu. Ví dụ: Amethyst, Citrine, Topaz, Garnet, Peridot.
Đá trang sức/Đá màu 色石 いろいし / しきせき Iroishi / Shikiseki Thuật ngữ chuyên ngành chuẩn năm 2026. Gọi chung mọi loại đá có màu (Ruby, Sapphire, Spinel, Tourmaline…) trừ Diamond. Dùng trong báo cáo CGL: “色石鑑別書” (Colored Stone Report).
Đá hữu cơ 有機宝石 ゆうきほうせき Yūki Hōseki Sinh thành từ sinh vật: Pearl (真珠), Coral (珊瑚), Amber (琥珀), Ivory (象牙), Jet (黒玉). Cần lưu ý quy định CITES 2026.
Đá nhân tạo/Điều chế 合成石 / 人工石 ごうせいせき / じんこうせき Gōseiseki / Jinkōseki Phân biệt rõ ràng năm 2026: Gōseiseki = Cùng thành phần hóa học/cấu trúc tinh thể với tự nhiên (HPHT, CVD Diamond, Flux Ruby). Jinkōseki = Chỉ do con người tạo ra, không có đối ứng tự nhiên (CZ, Moissanite, Glass).

PHẦN 2: “BÍ KÍP” 60+ LOẠI NGỌC QUÝ & BÁN QUÝ PHỔ BIẾN NHẤT TẠI NHẬT BẢN 2026

Dưới đây là bảng tra cứu đầy đủ nhất (Kanji – Hiragana – Romaji – Tên tiếng Việt – Mohs – Ghi chú thị trường Nhật 2026). Các bạn hãy bookmark lại để tra cứu khi làm việc.

2.1. Nhóm “Big Four” & Đá quý cao cấp (Kiseki – 貴石)

STT Kanji Hiragana Romaji Tên Việt Mohs Ghi chú Thị trường Nhật 2026 (Rất quan trọng)
1 ダイヤモンド ダイヤモンド Daiyamondo Kim cương 10 Viết Katakana. Chuẩn 4C. Nhật Bản yêu cầu báo cáo CGL (Central Gem Lab) hoặc AGT. Xu hướng 2026: Lab-grown (合成ダイヤ) phải công bố rõ ràng.
2 ルビー ルビー Rubī Ruby (Mाणिक) 9 Khoáng vật Corundum đỏ. Pigeon Blood (ピジョンブラッド) là đỉnh cao. Nhật nhập nhiều từ Myanmar, Mozambique. Cảnh báo: Đá nung (加熱 – Kanetsu) là tiêu chuẩn, không nung (非加熱 – Hi-kanetsu) giá x10-x100.
3 サファイア サファイア Safiaia Sapphire (Lam ngọc) 9 Corundum màu xanh (và các màu khác). Cornflower Blue (コーンフラワーブルー), Royal Blue (ロイヤルブルー). Padparadscha (パパラチア) – màu cam hồng hiếm, giá cực cao.
4 エメラルド エメラルド Emerarudo Emerald (Ngọc lục bảo) 7.5-8 Beryl xanh. Đặc trưng: Luôn có vết bên trong (Jardin – ジャルダン). Nhiệt độ xử lý: Dầu (オイル含浸 – Oiru ganganshin) là chuẩn, nhựa (レジン – Rejin) giá trị thấp hơn. Colombia, Zambia, Brazil.
5 アレキサンドライト アレキサンドライト Arekisandoraito Alexandrite 8.5 Hiệu ứng đổi màu (変色効果 – Henshoku kōka): Xanh lá ngày -> Đỏ đèn ngủ. Nga (Ural) là chuẩn. Brasil, Sri Lanka. Giá năm 2026 tăng mạnh do khan hiếm.
6 パライバトルマリン パライバトルマリン Paraiba Torumarin Paraiba Tourmaline 7-7.5 Màu xanh neon (Neon Blue/Green) do Cu. Paraiba (Brazil) vs Mozambique/Nigeria. Báo cáo CGL ghi rõ nguồn gốc. Giá “trên mây”.
7 タンザナイト タンザナイト Tanzanaito Tanzanite 6-7 Chỉ có tại Tanzania. Trichroism (三色性 – Sanshokusei): Xanh, Tím, Đỏ nâu. Bắt buộc nung nhiệt (加熱) để lấy màu. Năm 2026: Cảnh báo đá lớn > 5ct khan hiếm.

2.2. Nhóm Corundum & Beryl biến thể (Color Stones quan trọng)

STT Kanji Hiragana Romaji Tên Việt Mohs Ghi chú 2026
8 ピンクサファイア ピンクサファイア Pinku Safiaia Pink Sapphire 9 Phân biệt với Ruby: Mức độ đỏ (Hue) & độ bão hòa. Nhật Bản phân loại chặt: “Red = Ruby”, “Pink = Pink Sapphire”. Giá chênh lớn.
9 パパラチアサファイア パパラチアサファイア Paparachia Safiaia Padparadscha Sapphire 9 Màu “Hoa sen/Quả ổi” (Salmon/Orange-Pink). Định nghĩa chặt chẽ của lab Nhật (CGL/GIA Tokyo). Rất hot năm 2026.
10 イエローサファイア イエローサファイア Ierō Safiaia Yellow Sapphire 9 Thay thế Topaz/Yellow Diamond. Màu vàng canary (カナリーイエロー) giá cao.
11 スターサファイア / スタールビー スターサファイア / スタールビー Sutā Safiaia / Sutā Rubī Star Sapphire / Ruby 9 Hiệu ứng Asterism (星彩効果 – Seisai kōka) 6 cánh (thỉnh thoảng 12 cánh). Cắt Cabochon (カボション).
12 アクアマリン アクアマリン Akuamarin Aquamarine (Ngọc lam) 7.5-8 Beryl xanh nhạt. Santa Maria (サンタマリア) – màu xanh đậm đẹp nhất (Brazil/Africa). Không nung = giá trị cao.
13 モルガナイト モルガナイト Moruganaito Morganite 7.5-8 Beryl hồng/ đào. Xu hướng trang sức cưới 2026 rất hot. Thường nung nhiệt để tăng màu hồng.
14 ヘリオドール ヘリオドール Heriodōru Heliodor (Beryl vàng) 7.5-8 Màu vàng xanh/vàng chanh. Ít thấy hơn Aquamarine/Morganite.
15 ゴシェナイト ゴシェナイト Goshenaito Goshenite (Beryl trắng) 7.5-8 Trắng trong suốt. Thường dùng thay Diamond giá rẻ hoặc làm nguyên liệu sản xuất Beryllium.

2.3. Nhóm Tourmaline (Tourmaline – 電気石 – Denkiseki) – “Vua màu sắc”

Lưu ý: Tên tiếng Nhật thường dùng Katakana トルマリン (Torumarin) hoặc Kanji 電気石.

STT Tên tiếng Nhật (Katakana/Kanji) Romaji Tên Việt Ghi chú màu sắc & Thị trường 2026
16 インディゴライト / 藍トルマリン Indigoraito Indicolite (Xanh đen/Indigo) Màu xanh đậm, đen. Giá trị cao nếu trong, xanh đẹp.
17 ルベライト / 紅トルマリン Ruberaito Rubellite (Đỏ/Ruby-like) Màu đỏ hồng đậm. Không đổi màu dưới đèn. Giá cao thứ 2 sau Paraiba.
18 クロムトルマリン / クロム電気石 Kuromu Torumarin Chrome Tourmaline (Xanh Cr) Màu xanh lá cây sống động do Cr/V. Khác Paraiba (do Cu). Size lớn hiếm.
19 ウォーターメロントルマリン Wōtāmeron Torumarin Watermelon Tourmaline Lõi hồng, vỏ xanh. Cắt mặt phẳng (slice) làm trang sức nghệ thuật. Hot trend 2026.
20 バイカラートルマリン Baikarā Torumarin Bi-color Tourmaline 2 màu trên 1 tinh thể. Thiết kế độc bản (One-of-a-kind).
21 キャッツアイトルマリン Kyattsuai Torumarin Cat’s Eye Tourmaline Hiệu ứng Chatoyancy (猫目効果 – Byōmoku kōka). Cắt Cabochon.

2.4. Nhóm Garnet (Garnet – ざくろ石 – Zakuroishi) – Đa dạng hơn tưởng tượng

Ngọc Tiếng Nhật
Ngọc Tiếng Nhật

Kanji 石榴石 (Zakuroishi) nghĩa là “Hạt lựu”.

STT Tên tiếng Nhật Romaji Tên Việt Mohs Ghi chú 2026
22 ロードライトガーネット Rōdoraido Gānetto Rhodolite (Tím hồng/Đỏ nồng) 7-7.5 Pyrope-Almandine. Màu đẹp, trong, giá hợp lý. Bán chạy nhất nhóm Garnet.
23 ツァボライト / グリーンガーネット Tsavoraido / Gurīn Gānetto Tsavorite (Xanh lá đẹp) 7-7.5 Grossular Garnet. Màu xanh Emerald nhưng trong hơn, bền hơn, không nung. Đầu tư tiềm năng 2026.
24 デマントイドガーネット Demantoido Gānetto Demantoid (Xanh vàng/Điện) 6.5-7 Andradite. Phân tán (Dispersion) > Diamond. Có vết “Tail của ngựa” (Horsetail inclusion – 馬の尻尾内包物) chứng thực tự nhiên. Giá rất cao.
25 スペサルタイト / マンダリンガーネット Supesarutaito / Mandarin Gānetto Spessartite / Mandarin Garnet 7-7.5 Màu cam/đỏ tươi (Mandarin Orange). Nigeria, Namibia. Size lớn > 5ct hiếm.
26 ヘソナイト / シナモンストーン Hesonaito / Shinamon Sutōn Hessonite (Cam nâu/Vàng) 7-7.5 Grossular. Màu “quế” đặc trưng. Giá rẻ, dùng trang sức thời trang.
27 カラーチェンジガーネット Karā Chenji Gānetto Color Change Garnet 7-7.5 Đổi màu Xanh lá (ngày) -> Đỏ/Hồng (đèn). Tanzania, Madagascar. Hiếm, giá cao.

2.5. Các “Ngọc” quan trọng khác (Topaz, Spinel, Zircon, Peridot, v.v.)

STT Kanji/Katakana Romaji Tên Việt Mohs Điểm nhấn 2026
28 スピネル Supineru Spinel (Spinel) 8 Sample đỏ (Red Spinel) từng bị nhầm Ruby. Cobalt Spinel (コバルトスピネル) xanh neon cực hot. Mahenge Spinel hồng neon. Giá tăng vọt.
29 トパーズ Topāzu Topaz 8 Imperial Topaz (インペリアルトパーズ) cam/đỏ tự nhiên = Hiếm. Blue Topaz (ブルートパーズ) 99% là Bảo xạ (照射 – Shōsha) + Nung. Rẻ, phổ biến.
30 ジルコン Jirukon Zircon (Kim tuyến) 6.5-7.5 Phân tán cao, lấp lánh như Diamond. Màu xanh (Blue Zircon – nung nhiệt), trắng, vàng, đỏ. Khác Cubic Zirconia (CZ – キュービックジルコニア) hoàn toàn.
31 ペリドット Peridotto Peridot (Olivine) 6.5-7 Màu xanh lá chanh đặc trưng. Không xử lý nhiệt (No heat). Nguồn Pakistan, Myanmar, Arizona. Size lớn > 10ct giá tăng.
32 クリソベリル Kurisoberiru Chrysoberyl 8.5 Alexandrite là biến thể. Cat’s Eye Chrysoberyl (クリソベリルキャッツアイ) = “Vua hiệu ứng mắt mèo”. Giá cực cao.
33 スフェーン / チタナイト Sufēn / Chitanaito Sphene / Titanite 5-5.5 Phân tán (Fire) cao nhất界 đá màu. Màu vàng/xanh/nâu. Rất mềm, dễ trầy. Chỉ dùng nhẫn ít đập hoặc bông tai.
34 クンツァイト Kuntsaito Kunzite (Spodumene hồng) 6.5-7 Màu hồng nhạt đẹp. Triboluminescence (摩擦発光). Nhạy cảm ánh sáng (退色 – Taishoku) – màu nhạt dần nếu để nắng lâu. Cần bảo quản hộp tối.
35 ヒデナイト Hideneito Hiddenite (Spodumene xanh) 6.5-7 Màu xanh lá do Cr. Hiếm hơn Kunzite. Cũng nhạy cảm ánh sáng.
36 アイオライト Ioraito Iolite (Cordierite) 7-7.5 Pleochroism mạnh (二色性/三色性 – Nishikisei/Sanshokusei): Xanh đậm – Vàng – Trắng. Thay thế Sapphire giá rẻ.
37 タンザナイト Tanzanaito Tanzanite 6-7 (Đã liệt kê ở 2.1)
38 ムーンストーン Mūnsutōn Moonstone (Văn tự) 6-6.5 Adularescence (月光効果 – Gekkō kōka). Màu trắng, xám, đào, xanh (Rainbow Moonstone – ラインボームーンストーン – thực ra là Labradorite).
39 サンストーン Sansutōn Sunstone (Dương tự) 6-6.5 Aventurescence (金砂効果 – Kinsha kōka). Lấp lánh hạt vàng/đỏ (Hematite/Goethite). Oregon (Mỹ) nổi tiếng.
40 ラブラドライト Raburadoraito Labradorite 6-6.5 Labradorescence (ラブラドレッセンス). Màu xanh, vàng, cam bay lượn. Dùng trang sức nghệ thuật, Feng Shui.
41 アベンチュリン Abenchurin Aventurine (Thạch anh quý) 7 Quýt xanh (Green Aventurine) phổ biến. Có hiệu ứng lấp lánh (Aventurescence) do Fuchsite. Giá rẻ, dùng trần châu, bùa.
42 カルセドニー Karusedonī Chalcedony (Hạt 옥) 6.5-7 Tổng gọi Thạch anh tinh thể vi mô. Màu trắng, xanh, hồng, tím. Chrysoprase (クリソプレーズ – Xanh táo) là loại giá trị nhất.
43 アゲート / メノウ Agēto / Menō Agate (Mã não) 6.5-7 Vân dải đặc trưng. Dùng khắc cameo, trang sức boho, phong thủy.
44 ジャスパー Jasupā Jasper (Ngọc bích/Đá vân) 6.5-7 Không trong. Vân đẹp, nhiều màu. Giá rẻ.
45 オブシディアン Obushidian Obsidian (Thủy tinh núi lửa) 5-5.5 Đen, Mahogany, Snowflake, Golden Sheen / Silver Sheen. Cắt cabochon.
46 マラカイト Marakaito Malachite (Kong quyết thạch) 3.5-4 Vân xanh lá đồng tiền. Rất mềm, nhạy acid/nhiệt. Chỉ làm bông tai, vòng tay, khắc tác.
47 ラピスラズリ Rapisu Razuri Lapis Lazuli (Chân kim/Ngọc lam) 5-5.5 Xanh đậm + vàng Pyrite + trắng Calcite. Afghanistan (Sar-e-Sang) chuẩn nhất. Nhạy nước, xà phòng.
48 トルコ石 / ターコイズ Torukoseki / Tākoizu Turquoise (Ngọc ngọc lam) 5-6 Xanh bầu trời. Iran (Persian) > Mỹ > Trung Quốc. Xử lý ổn định (Stabilization – 安定化処理 – Anteika shori) phổ biến. Năm 2026: Da tự nhiên (Natural) giá cao gấp nhiều lần.
49 バライト / 重晶石 Baraito / Jūshōseki Barite 3-3.5 Quá mềm, ít làm trang sức. Chủ yếu mẫu sưu tầm.
50 フローライト Furōraito Fluorite (Phiến thạch) 4 Nhiều màu cực đẹp (Rainbow). Chẻ hoàn hảo 4 hướng. Chỉ làm mẫu, trang sức nghệ thuật không đập.

2.6. Nhóm Đá hữu cơ & Đặc biệt (Yūki Hōseki – 有機宝石)

STT Kanji Hiragana Romaji Tên Việt Ghi chú Pháp lý & Thị trường 2026
51 真珠 しんじゅ Shinju Pearl (Chuỗi ngọc/Trân châu) Akoya (アコヤ) – Nhật Bản (Mie, Ehime) – Chuẩn mực. South Sea (南洋真珠 – Nanyō Shinju) – Trắng/Vàng (Australia, Indonesia, Philippines). Tahitian (黒蝶真珠 – Kokuchō Shinju) – Đen (Tahiti). Freshwater (淡水真珠 – Tansui Shinju) – Trung Quốc. Keshi (ケシ) – Không nhân. CITES không áp dụng, nhưng cần chứng chỉ xuất xứ.
52 珊瑚 さんご Sango Coral (San hô) Aka Sango (赤珊瑚 – Đỏ sâu/Oxblood) – Nhật Bản (Tosa), Địa Trung Hải. Momo Sango (桃珊瑚 – Hồng). Shiro Sango (白珊瑚 – Trắng). CITES Appendix III (đối với một số loài). Năm 2026: Cấm khai thác mới nhiều vùng, đá cũ (Old stock) giá tăng.
53 琥珀 こはく Kohaku Amber (Hổ phách) Hóa thạch nhựa cây. Baltic Amber (バルト海琥珀) chuẩn. Blue Amber (Dominican) hiếm. Copal (コパール) – non chín, giá rẻ. Inclusion (内包物 – Naibōbuts): Côn trùng, lá -> Giá trị khoa học/nghệ thuật.
54 象牙 ぞうげ Zōge Ivory (Ngà voi) CẤM TUYỆT ĐỐI GIAO DỊCH QUỐC TẾ (CITES Appendix I). Nhật Bản cấm bán ngà voi mới từ 1989. Chỉ giao dịch hợp pháp: Đã đăng ký, nghệ thuật cổ (Antique > 100 năm), nha khoa. Năm 2026: Không nhập khẩu, không bán mới.
55 黒玉 / ジェット ぎょく / ジェット Gyoku / Jetto Jet (Đen than/Đen hương) Than hóa thạch. Nhẹ, đen tuyền. Trang sức tang chế (Mourning jewelry) thời Victoria. Hiện dùng trang sức Gothic/Steampunk.
56 ナクレ / 真珠層 ナクレ / しんじゅそう Nakure / Shinjusō Nacre / Mother of Pearl (Vỏ ngọc) Lớp vỏ bề mặt trai. Dùng làm mặt đồng hồ, nút áo, incrustation. Abalone (アワビ – Awabi) – Vỏ hàu sấu (màu cầu vồng). MOP (Mother of Pearl – マザーオブパール).

PHẦN 3: KIM LOẠI QUÝ & CHỈ TIÊU CHUẨN NHẬT BẢN (Kinzoku – 金属)

Mua đá không đủ, phải hiểu về khung (Setting/K18, Pt900…). Nhật Bản có tiêu chuẩn JIS (Japanese Industrial Standards) rất chặt.

3.1. Vàng (Gold – 金 – Kin)

Chỉ tiêu Kanji/Katakana Romaji Thành phần Ghi chú 2026
K24 / 純金 じゅんきん Junkin / K24 99.99% Au (Four Nine) Mềm, vàng đậm. Dùng làm bullion, quà tặng (Lì xì), một số trang sức truyền thống.
K22 ケイ22 / 22金 Kei-nijūni 91.6% Au Phổ biến Ấn Độ, Trung Đông. Tại Nhật ít dùng làm trang sức kim cương.
K18 / 18金 じゅうはちきん / ケイ18 Jūhachikin / Kei-jūhachi 75% Au CHUẨN MẤC TRANG SỨC NHẬT BẢN. Cân bằng độ cứng, màu sắc, giá trị. Có 3 màu chính: YG (Yellow Gold – イエローゴールド), PG (Pink/Rose Gold – ピンクゴールド), WG (White Gold – ホワイトゴールド).
K14 / 14金 じゅうよんきん / ケイ14 Jūyonkin / Kei-jūyon 58.5% Au Cứng hơn K18, màu nhạt hơn. Dùng cho dây chuyền, vòng tay dày dặn, trang sức nam.
K10 / 10金 じゅっきん / ケイ10 Jukkin / Kei-ju 41.7% Au Xu hướng 2026: Rất hot cho Gen Z. Giá rẻ, cứng, bền. Màu vàng nhạt (YG), hồng nhạt (PG), trắng (WG – thường mạ Rhodium).
K9 ケイ9 Kei-nain 37.5% Au Tiêu chuẩn Anh/Úc. Nhập khẩu thấy đôi khi. Pháp luật Nhật cho phép nhưng ít chủng loại.

Lưu ý dấu hiệu (Hallmark) Nhật Bản: Phải có dấu 旭日旗 (Kyokujitsuki – Cờ Nhật nửa ngày) + Số hiệu (1000, 750, 585, 417, 375) + Dấu nhà sản xuất (Maker’s Mark). Năm 2026 kiểm soát rất chặt hàng giả mác dấu.

3.2. Bạch kim (Platinum – 白金 – Hakkin / プラチナ – Purachina)

Tiêu chuẩn Nhật Bản cao hơn quốc tế (thường Pt900, Pt950).

Chỉ tiêu Kanji/Katakana Romaji Thành phần Ứng dụng
Pt999 / 純プラチナ じゅんプラチナ Jun Purachina 99.9% Mềm, dùng làm dây chuyền, chi tiết mảnh.
Pt950 プラチナ950 Purachina Kyūhyaku-gojū 95% Pt + 5% Ru/Ir/Co Chuẩn cao cấp (High Jewelry). Màu trắng bạc tự nhiên, không cần mạ. Kháng oxy hóa tuyệt đối.
Pt900 / Pt90 プラチナ900 Purachina Kyūhyaku 90% Pt + 10% Ir/Pd Tiêu chuẩn phổ biến nhất Nhật Bản cho nhẫn cưới, nhẫn kim cương. Cứng, bền, giữ đá tốt.
Pt850 プラチナ850 Purachina Happyaku-gojū 85% Pt Dùng cho dây chuyền, móc khóa (Clasp) cần độ cứng cao.

3.3. Bạc (Silver – 銀 – Gin / シルバー – Shirubā) & Khác

  • SV925 / Sterling Silver (スターリングシルバー): 92.5% Ag. Tiêu chuẩn trang sức bạc. Dễ oxy hóa (đen) -> Thường mạ Rhodium (ロジウムメッキ) hoặc Gold (Gold Plated – GP/GF).
  • Titanium (チタン – Chitan): Siêu nhẹ, kháng dị ứng, màu xám đen tự nhiên. Khó gia công (không hàn truyền thống). Hot cho nam giới 2026.
  • Palladium (パラジウム – Parajiumu): Dòng Platinum group. Dùng làm hợp kim WG (White Gold không Ni – Nickel Free) hoặc trang sức thuần Pd950. Giá năm 2026 biến động mạnh.

PHẦN 4: THUẬT NGỮ CHUYÊN SÂU – 4C, CHỨNG CHỈ, XỬ LÝ, GIA CÔNG

Đây là phần quyết định việc bạn có “nói được tiếng ngành” hay không khi làm việc với Lab, Supplier, hoặc Khách hàng Nhật năm 2026.

4.1. Hệ thống 4C cho Diamond (ダイヤモンドの4C – Daiyamondo no Yon Shī)

Thuật ngữ Anh Tiếng Nhật (Kanji/Kana) Romaji Giải thích chi tiết
Carat (Trọng lượng) カラット / 重量 Karatto / Jūryō 1ct = 0.2g. Nhật Bản dùng đơn vị Point (ポイント – Pointo) cho đá nhỏ: 1ct = 100 points. Ví dụ: 0.3ct = 30 points (30ポインター).
Color (Màu sắc) カラー / 色 Karā / Iro Thang D-Z (D = Vô màu – 無色 – Mushoku). Fancy Color (ファンシーカラー) : Yellow, Pink, Blue, Green, Red… Năm 2026: Fancy Vivid/Intense giá tăng kỷ lục.
Clarity (Độ trong) クラリティ / 透明度 Kurariti / Tōmeido Thang: FL/IF -> VVS1/VVS2 -> VS1/VS2 -> SI1/SI2 -> I1/I2/I3. Từ khóa: 内包物 (Naibōbutsu – Inclusion), キズ (Kizu – Vết bám bề mặt).
Cut (Cắt gia công) カット / 研磨 Katto / Kenma Chỉ áp dụng cho Round Brilliant (ラウンドブリリアントカット). Thang: Excellent (EX) – Very Good (VG) – Good (G) – Fair (F) – Poor (P). 3EX (Triple Excellent) = EX Cut + EX Polish + EX Symmetry. H&C (Hearts & Arrows – ハートアンドキューピッド / ハートアンドアロー): Đối xứng tối ưu, giá cao hơn 3EX thường.

4.2. Báo cáo & Chứng chỉ (鑑定書・鑑別書 – Kanteisho / Kanbetsusho) – PHÂN BIỆT RÕ RÀNG NĂM 2026

Đây là lỗi sai phổ biến nhất của người Việt học tiếng Nhật ngành này:

Loại giấy tờ Kanji Hiragana Romaji Chức năng Lab uy tín Nhật 2026
Chứng chỉ Kim cương (Diamond Grading Report) 鑑定書 かんていしょ Kanteisho Chỉ dành cho Diamond. Ghi đầy đủ 4C, kích thước, hình dạng,蛍光性 (Keikōsei – Khuyết quang). Có giá trị định giá, bảo hiểm, bán lại. CGL (Central Gem Lab – 中央宝石研究所), AGT (AGT Gem Lab), GIA Tokyo, DGL (Diamond Grading Lab).
Giấy định danh đá màu/Đá quý khác (Identification Report) 鑑別書 かんべつしょ Kanbetsusho Dành cho TẤT CẢ đá khác (Ruby, Sapphire, Emerald, Pearl, Jade…). Xác định: Loài khoáng (鉱種 – Kishu), Tự nhiên/Nhân tạo (天然/合成 – Tennen/Gōsei), Xử lý (処理 – Shori), Nguồn gốc (産地 – Sanchi – tùy lab). KHÔNG chấm điểm chất lượng (Quality Grade) như 4C. CGL, AGT, GIA Tokyo, Gubelin (Grübelin – グブリン), SSEF.
Chứng chỉ nguồn gốc (Origin Report) 産地証明書 / 産地鑑別書 さんちしょうめいしょ / さんちかんべつしょ Sanchi Shōmeisho / Sanchi Kanbetsusho Xác định mỏ khai thác (Myanmar, Kashmir, Colombia, Paraiba…). Cần thiết cho đá giá trị cao (Ruby, Sapphire, Emerald, Paraiba, Alexandrite). Gubelin, SSEF, GIA, CGL (mới mở rộng), AIGS.

Cảnh báo 2026: Không bao giờ nói “Kanteisho cho Ruby” -> Phải nói “Ruby no Kanbetsusho” (ルビーの鑑別書). Nói sai sẽ bị partner Nhật đánh giá là “Amateur” (素人 – Shirōto).

4.3. Xử lý nâng cao chất lượng (処理 – Shori) – BẮT BUỘC CÓ TRÊN BÁO CÁO

Ngọc Tiếng Nhật
Ngọc Tiếng Nhật

Năm 2026, minh bạch thông tin (Disclosure) là pháp luật và đạo đức nghề nghiệp.

Tên xử lý (Anh) Tiếng Nhật Romaji Áp dụng cho Ghi chú giá trị
Heat Treatment (Nung nhiệt) 加熱処理 / 加熱 Kanetsu Shori / Kanetsu Ruby, Sapphire, Tanzanite, Tourmaline, Amethyst, Citrine, Zircon, Aquamarine (đôi khi). Tiêu chuẩn ngành (Standard). Không nung (非加熱 – Hi-Kanetsu / No Heat) = Hiếm, Giá CAO GẤP NHIỀU LẦN. Báo cáo ghi rõ: “加熱の痕跡あり” (Có dấu hiệu nung) / “加熱の痕跡なし” (Không dấu hiệu nung).
Oil/Resin Impregnation (Ngâm dầu/nhựa) 含浸処理 / オイル含浸 / レジン含浸 Ganshin Shori / Oiru Ganshin / Rejin Ganshin Emerald (Bắt buộc gần 99%), Ruby/Sapphire vết nứt lớn. Dầu (Oil – 伝統的 – Dento-teki): Chấp nhận, có thể lấy ra. Nhựa (Resin/Polymer – Opticon, Cedarwood oil alternative): Bền hơn nhưng GIÁ TRỊ THẤP HƠN DẦU. Báo cáo ghi: “微量 (Biryō – Ít)”, “中程度 (Chūteido – Vừa)”, “著著 (Chōchō – Nhiều)”.
Irradiation (Bảo xạ) 照射処理 / 照射 Shōsha Shori / Shōsha Blue Topaz (Gần 100%), Diamond (màu), Pearl, Tourmaline, Kunzite. Tạo màu nhân tạo. Cần kiểm tra an toàn bức xạ (Radiation safety – 放射線検査 – Hōshasen kensa). Nhật Bản kiểm soát cực chặt.
Diffusion (Khuyếch tán/Tiêm màu) 拡散処理 / 表面拡散 Kakusan Shori / Hyōmen Kakusan Sapphire (Beryllium diffusion – Be), Ruby. Màu chỉ nằm lớp bề mặt (Surface color). Cắt mài lại sẽ mất màu. Giá trị RẤT THẤP. Báo cáo ghi: “拡散処理された可能性あり” / “ベリリウム拡散”.
Fracture Filling (Lấp khe bằng kính/chì) 亀裂充填 / 鉛ガラス充填 Kiretsu Jūten / Namari Garasu Jūten Ruby (Lead Glass Filled – Composite Ruby), Diamond (Yehuda). Không phải đá tự nhiên thuần túy (Not a natural gemstone). Phân loại: Composite Stone (合成石/複合石 – Gōseiseki/Fukugōseki). Giá RẺ (vài chục USD/ct). Cấm dùng supersonic (siêu âm) rửa.
Coating (Mạ mỏng lớp màu) コーティング / 表面着色 Kōtingu / Hyōmen Chakushoku Topaz (Mystic Topaz), Diamond, Quartz, Pearl. Màu bong tróc khi đeo lâu. Giá trị trang sức thời trang (Fashion jewelry).
Dyeing (Nhuộm màu) 着色処理 / 染色 Chakushoku Shori / Senshoku Agate, Chalcedony, Pearl, Jadeite, Coral, Howlite (nhuộm thành Turquoise/Lapis). Phổ biến đá giá rẻ. Cần khai báo.
Laser Drilling (Khoan Laser) レーザー穴あけ / レーザードリリング Rēzā Anaake / Rēzā Doriringu Diamond (loại bỏ vết đen nội bộ). Tạo đường hầm tiny -> Ngâm acid tẩy trắng vết. Báo cáo ghi: “レーザードリリング痕あり”. Giá trị giảm so với đá không khoan.
HPHT (High Pressure High Temp) 高温高圧処理 / HPHT処理 Kōon Kōatsu Shori / HPHT Shori Diamond (Lab-grown & Tự nhiên). Đá tự nhiên: Tẩy màu nâu -> Trắng/Đỏ/Hồng. Đá nhân tạo: Phương pháp sản xuất chính. Báo cáo ghi rõ: HPHT処理済み (HPHT treated).

4.4. Thuật ngữ Gia công & Thiết kế (加工・デザイン – Kakō / Dezain)

Thuật ngữ Kanji/Kana Romaji Ý nghĩa & Ứng dụng
Cabochon (Cắt tròn vuông, không mặt phẳng) カボション / 丸玉カット Kaboshon / Marudama Katto Dùng cho đá có hiệu ứng (Star, Cat’s eye, Moonstone, Opal, Turquoise, Jade) hoặc đá mờ, có vết.
Faceted Cut (Cắt đa mặt) ファセットカット / 多面カット Fasetto Katto / Tamen Katto Chuẩn cho Diamond, Ruby, Sapphire, Spinel… Tăng lấp lánh (Brilliance – ブリリアンス), lửa (Fire – ファイア/分散 – Bunsan).
Round Brilliant Cut (Cắt tròn lấp lánh) ラウンドブリリアントカット Raundo Buririanto Katto 57-58 mặt. Tiêu chuẩn Diamond.
Step Cut / Emerald Cut (Cắt bậc thang/Chuông) ステップカット / エメラルドカット Suteppu Katto / Emerarudo Katto Mặt phẳng lớn, hình chữ nhật/vuông. Thể hiện độ trong (Clarity) và màu sắc (Color). Dùng cho Emerald, Baguette, Asscher.
Mixed Cut (Cắt kết hợp) ミックスカット Mikkusu Katto Mặt trên (Crown) cắt Brilliant, mặt dưới (Pavilion) cắt Step. Phổ biến cho Ruby, Sapphire, Tourmaline để tối ưu trọng lượng & màu.
Calibrated Cut (Cắt kích thước chuẩn) キャリブレイトカット / 規格カット Kyaribureito Katto / Kikaku Katto Kích thước chuẩn mm (vd: 4x4mm, 5x7mm, 6x4mm Oval). Dùng cho sản xuất hàng loạt (Mass production), nhẫn stackable, trang sức thời trang.
Fantasy/Freeform Cut (Cắt tự do/nghệ thuật) ファンシーカット / 自由形カット / アートカット Fanshī Katto / Jiyūkei Katto / Āto Katto Hình trái tim, hoa, lá, bất đối xứng. Giá trị nghệ thuật cao, do nghệ nhân (職人 – Shokunin) cắt tay. Hot trend 2026: Concave Cut (凹面カット – Ōmen Katto) – mặt phẳng lõm tạo hiệu ứng 3D.
Setting / Mounting (Khung ghim/Đóng khung) 石留め / セッティング / 枠 Ishidome / Setingu / Waku Kỹ thuật cốt lõi. Xem chi tiết mục 4.5.
Prong (Chân kim/Ngón ghim) 爪 / プロング Tsume / Purongu Loại phổ biến: 4爪 (Yon-tsume – 4 chân), 6爪 (Roku-tsume – 6 chân – Tiffany setting), Shared Prong (共有爪 – Kyōyū Tsume – chân chung cho 2 đá), V-Prong (V字爪 – V-ji Tsume – cho đá Princess/Pear/Marquise bảo vệ góc).
Bezel / Rubover (Viền bao/Vi kim) 覆輪留め / ベゼルセッティング / フクリン留め Fukurin-dome / Bezeru Setingu / Fukurin-dome Viền kim loại bao quanh toàn bộ girdle (eo đá). An toàn nhất, che khuyết điểm girdle, phù hợp đời sống động.
Pavé (Ghim đen/Đường đá) パヴェ / パヴェ留め Pave / Pave-dome Ghim nhiều đá nhỏ (Melee – メレ) sát nhau, che hết kim loại. Micro-pavé (マイクロパヴェ) – đá cực nhỏ (<1mm), cần kính hiển vi ghim.
Channel Setting (Ghim rãnh) レール留め / チャンネルセッティング Rēru-dome / Channeru Setingu 2 dây kim loại song song kẹp đá. Không chân ghim. Bền, mượt, dùng cho Wedding band, Eternity ring (エタニティリング).
Tension Setting (Ghim căng lực) テンションセッティング / 緊張留め Tenshon Setingu / Kinchō-dome Đá “bay” giữa 2 đầu nhẫn nhờ căng lực kim loại. Hiện đại, tối giản. Yêu cầu kim loại cứng (Pt950, Ti, K18 cứng).
Invisible Setting (Ghim vô hình) インビジブルセッティング / 見えない留め Inbijiburu Setingu / Mienai-dome Kỹ thuật Van Cleef & Arpels (Mystery Set). Đá vuông/Princess cắt rãnh dưới girdle -> trượt vào khung kim loại ẩn. Không thấy kim loại trên mặt đá. Rất phức tạp, đắt.
Melee (Đá nhỏ phụ) メレ / メレダイヤ Mere / Mere Daiya Diamond/Đá màu nhỏ < 0.1ct (thường 0.01 – 0.08ct). Dùng Pavé, Halo, Side stone. Đơn vị mua bán: Carat (ct) hoặc Grain (グレイン – Gurein – 1 grain = 0.25ct = 4 points).
Center Stone (Đá chính giữa) センターストーン / 中石 Sentā Sutōn / Nakaiishi Viên đá lớn nhất, giá trị nhất trên thiết kế.
Side Stone / Accent Stone (Đá bên/Đá phụ) サイドストーン / 脇石 / アクセントストーン Saido Sutōn / Wakiishi / Akusento Sutōn Đá hai bên Center stone hoặc decor xung quanh.
Halo Setting (Khung vây/Đá vây quanh) ヘイローセッティング / 取り巻き留め Heirō Setingu / Torimaki-dome Vòng đá Melee vây quanh Center stone. Làm Center stone to hơn, lấp lánh hơn. Xu hướng “Double Halo” (2 vòng) hot năm 2026.
Shank (Vòng nhẫn/Chân nhẫn) シャンク / 輪 / アーム Shanku / Wa / Āmu Phần bao quanh ngón. Loại: Straight (Thẳng), Tapered (Thu hẹp về đá), Split (Chia nhánh), Bypass (Xoắn/Om), Euro Shank (Dẹt dưới – chống xoay).
Gallery (Khung đỡ đá phía dưới) ギャラリー / 石座の下部構造 Gyararī / Isuza no Kahō Kōzō Cấu trúc đỡ lưới chân kim (Prong) hoặc khung Bezel. Open Gallery (Mở) – ánh sáng vào đá tốt, dễ vệ sinh. Closed Gallery (Kín) – bảo vệ đá, dùng cho Cabochon/Bezel.
Hallmark / Stamp (Dấu kiểm định/Đóng dấu) 刻印 / ホールマーク / 検定印 Kokuin / Hōrumāku / Kenteiin BẮT BUỘC PHÁP LUẬT NHẬT BẢN. Vị trí: Bên trong Shank. Nội dung: Chỉ tiêu kim loại (K18, Pt900), Dấu nhà sản xuất, Dấu kiểm định (Flag mark).

PHẦN 5: GIAO TIẾP THỰC TẾ – CẤU TRÚC CÂU & TỪ VỰNG “SỐNG” CHO CÁC TÌNH HUỐNG 2026

Học từ đơn lẻ không đủ. Bạn cần câu văn tự nhiên (Natural Japanese) để dùng ngay trong email, meeting, Zoom call với đối tác Nhật năm 2026.

5.1. Hỏi về thông số kỹ thuật (Specs) – Quy trình Sourcing/Mua hàng

Tình huống: Bạn hỏi Supplier (Nhà cung cấp) về một lô Ruby/Sapphire/Diamond.

A: 「今回のロット、鑑別書(かんべつしょ)は付属しますか?」
(Konkai no rotto, Kanbetsusho wa fusoku shimasu ka?)
“Lô hàng này, có đi kèm Giấy định danh (Kanbetsusho) không?”

A: 「処理(しょり)の有無(うむ)、レポートに明記(めいき)されていますか?」
(“Shori no umu, repōto ni meiki sarete imasu ka?”)
“Có ghi rõ Có/Không xử lý (Treatment) trên báo cáo không?” (Meiki = Ghi rõ ràng, chính xác).

A: 「産地(さんち)は特定(とくてい)されていますか?GIA / CGL / Gubelin どちらのレポートですか?」
(“Sanchi wa tokutei sarete imasu ka? GIA / CGL / Gubelin dochira no repōto desu ka?”)
“Nguồn gốc (Origin) đã được xác định chưa? Báo cáo của lab nào (GIA/CGL/Gubelin)?”

A: 「クラリティ(透明度)は VSクラス 以上(いじょう)で、アイクリーン(Eye-clean) なものを探(さが)しています。」
(“Kurariti (Tōmeido) wa VS kurasu ijō de, Ai kurīn (Eye-clean) na mono o sagashite imasu.”)
“Độ trong từ VS trở lên, và sạch mắt thường (Eye-clean) là mình đang tìm.” (Eye-clean = Không thấy vết bằng mắt thường ở khoảng cách 25-30cm).

A: 「カラット(重量) は 0.5ct アップ(アップ = trở lên) で、カラー(色) は D-F カラー 指定(してい)でお願いします。」
(“Karatto (Jūryō) wa 0.5ct appu de, Karā (Iro) wa D-F karā shitei de onegai shimasu.”)
“Trọng lượng từ 0.5ct trở lên, Màu D-F (Colorless) được chỉ định nhé.”

5.2. Đàm phán Giá & Điều khoản (Price & Terms)

A: 「卸値(おろしね / Wholesale price) で 税抜き(ぜいぬき / Net price / Ex-tax) いくらになりますか?」
(“Oroshine de Zeiruki ikura ni narimasu ka?”)
“Giá Sỉ (Wholesale) chưa thuế (Net/Ex-tax) là bao nhiêu?” (Nhật Bản thường báo giá có thuế Zeikomi – 税込み. Hỏi rõ Zeiruki để so sánh quốc tế).

A: 「ロット買い(ろっとがい / Lot buying) の場合、ディスカウント(値引き – ねびき) は可能(かのう)でしょうか?」
(“Rotto-gai no baai, Disukaunto (Nebiki) wa kanō deshō ka?”)
“Nếu mua theo lô (Lot buying), có giảm giá (Discount) được không?”

A: 「支払い条件(しはらいじょうけん / Payment terms) は T/T 事前(じぜん) 50%、残金(ざんきん) 出荷前(しゅっかまえ) 50% でお願い(おねがい)できますか?」
(“Shiharaijōken wa T/T Jizen 50%, Zankin Shukkamae 50% de onegai dekimasu ka?”)
“Điều khoản thanh toán: T/T trước 50%, 50% trước khi xuất hàng (Shipment) được không?”

A: 「納期(のうき / Lead time / Delivery date) は 注文後(ちゅうもんご) 3週間(さんしゅうかん)以内(いない) で可能ですか?」
(“Nōki wa Chūmongo 3-shūkan inai de kanō desu ka?”)
“Thời gian giao hàng (Lead time) trong 3 tuần sau khi đặt hàng được không?”

Ngọc Tiếng Nhật
Ngọc Tiếng Nhật

5.3. Thảo luận Thiết kế & Gia công (Custom Made / OEM / Repair)

A: 「このデザイン、石留め(いしどめ / Setting) は 共有爪(きょうゆうつめ / Shared prongs) で、レール留め(れーるどめ / Channel setting) のミックスで行(おこな)いたいです。」
(“Kono dezain, Ishidome wa Kyōyū-tsume de, Rēru-dome no mikkusu de okonaitai desu.”)
“Thiết kế này, muốn ghim (Setting) kết hợp Chân chung (Shared prongs) và Ghim rãnh (Channel setting).”

A: 「地金(じがね / Base metal / Ground metal) は Pt900 で、アーム(腕 / Shank) は テーパード(先細り – さきぼそり) にして、厚み(あつみ)は 1.8mm 以上(いじょう) で確保(かくほ)してください。」
(“Jigane wa Pt900 de, Āmu wa Tēpādo (Sakibosori) ni shite, Atsumi wa 1.8mm ijō de kakuho shite kudasai.”)
“Kim loại gốc (Ground metal) dùng Pt900, Chân nhẫn (Shank) làm Thu hẹp (Tapered), Độ dày (Thickness) đảm bảo tối thiểu 1.8mm.” (Quan trọng độ bền năm 2026).

A: 「納品(のうひん / Delivery) 前(まえ)に、検品(けんぴん / QC – Quality Check) の写真(しゃしん)と 動画(どうが / Video – 360度 / ルーペ映像 – るーぺえいぞう) を送(おく)っていただけますか?」
(“Nōhin mae ni, Kenpin no shashin to dōga (360-do / Rūpe eizō) o okutte itadakemasu ka?”)
“Trước khi giao hàng, nhờ gửi ảnh & video QC (360 độ, kính lúp 10x/20x/40x) để mình kiểm tra.”

5.4. Bán hàng / Tư vấn Khách hàng cuối (B2C – Retail / Counter Sales)

Staff: 「いらっしゃいませ。ご予算(よさん / Budget) や ご用途(ようと / Purpose / Occasion) はお決(き)まりですか?」
(“Irasshaimase. Goyosan ya Goyōto wa okimari desu ka?”)
“Chào khách. Khách đã có ngân sách và mục đích sử dụng (tặng cưới, kỷ niệm, tự mua…) chưa?”

Staff: 「こちら、天然無処理(てんねんむしょり / No Treatment / Untreated) の ビルマ産(さん) ルビー になります。鳩血色(はとちいろ / Pigeon Blood) 相当(そうとう)の色合(いろあ)いです。」
(“Kochira, Tennen Mushori no Biruma-san Rubī ni narimasu. Hato-chiiro (Pigeon Blood) sōtō no iroai desu.”)
“Đây là Ruby tự nhiên Myanmar không xử lý (No Heat). Màu sắc đạt chuẩn Pigeon Blood (Máu bồ câu).”

Staff: 「硬度(こうど / Hardness) は 9(モース硬度) ですので、日常使い(にちじょうづかい / Daily wear) にも安心(あんしん / Safe / Durable) です。ただし、超音波洗浄機(ちょうおんぱせんじょうき / Ultrasonic cleaner) は避(さ)けて いただくか、短時間(たんじかん) でお願(ねが)いします。」
(“Kōdo wa 9 (Mōsu Kōdo) desu node, Nichijō-zukai nimo anshin desu. Tadashi, Chōonpa Senjōki wa sakete itadaku ka, Tanjikan de onegai shimasu.”)
“Độ cứng 9 (Mohs) nên đeo hàng ngày rất an tâm. Tuy nhiên, máy rửa siêu âm (Ultrasonic) nên tránh hoặc chỉ rửa ngắn thời gian.” (Lưu ý: Ruby/Sapphire không nung thường chịu được siêu âm, nhưng đá có vết nứt lớn đã lấp khe hoặc Emerald dầu/nhựa TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC để máy siêu âm).

Staff: 「アフターサービス(アフターケア / After service / Care) は、サイズ直し(なおし / Resizing)、新品仕上げ(しんぴんしあげ / Re-polishing / Re-finishing)、石取れ(いしとれ / Stone loss) 保証(ほしょう / Warranty) など、永久(えいきゅう / Lifetime) で対応(たいおう) させていただいております。」
(“Afutā Sābisu (Afutā Kea) wa, Saizu-naoshi, Shinpin-shiage, Ishitore Hoshō nado, Eikyū de taiō sasete itadaite orimasu.”)
“Dịch vụ sau bán: Đổi size, Làm mới mài bóng (Re-polish), Bảo hành rơi đá… Trọn đời (Lifetime warranty).”

PHẦN 6: XU HƯỚNG THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN NĂM 2026 – CẬP NHẬT “NÓNG”

Để bài viết có giá trị “Mới nhất 2026”, dưới đây là các xu hướng từ khóa (Keywords) bạn cần nắm để nói chuyện “ngon” với đối tác Nhật:

6.1. Lab-Grown Diamond (LGD – 合成ダイヤモンド / ラボグロウンダイヤモンド) – Bùng nổ

  • Từ khóa: LGĐ (Lab-Grown Diamond), CVD (Chemical Vapor Deposition – 化学気相成長), HPHT (High Pressure High Temperature – 高温高圧).
  • Thị trường 2026: Nhật Bản chấp nhận LGD là một hạng mục riêng (別カテゴリー – Betsu Kategorī), không phải “giả”. Nhu cầu lớn ở gen Z, Millennials làm nhẫn cưới (Bridal – ブライダル) do giá rẻ 70-85% so với tự nhiên.
  • Chứng chỉ: IGI, GCAL, GIA (LGDR – Lab Grown Diamond Report). Bắt buộc ghi “Laboratory-Grown Diamond” (合成ダイヤモンド) trên báo cáo và hóa đơn.
  • Cảnh báo: Phân biệt Diamond Simulant (模造石 – Mōzōseki) như CZ (Cubic Zirconia – キュービックジルコニア), Moissanite (モアッサナイト). Moissanite năm 2026 cải tiến màu (Forever One, Supernova) rất đẹp, giá rẻ, nhưng không phải Diamond.

6.2. Colored Stones “Big Three” Alternative & Rare Stones

Ngọc Tiếng Nhật
Ngọc Tiếng Nhật
  • Spinel (スピネル): Đặc biệt Cobalt Blue Spinel (コバルトブルースピネル), Mahenge Spinel (マヘンゲスピネル – Hồng neon). Thay thế Sapphire/Ruby giá cao.
  • Garnet (ガーネット): Tsavorite (ツァボライト), Demantoid (デマントイド), Mandarin Garnet (マンダリンガーネット). Được xem là “Đá màu thông minh” (Smart buy) – Đẹp, bền, hiếm, giá hợp lý.
  • Tourmaline (トルマリン): Paraiba vẫn là vua. Chrome Tourmaline (クロムトルマリン), Bi-color/Watermelon cho thiết kế nghệ thuật (Art jewelry).
  • Chrysoberyl Cat’s Eye (クリソベリルキャッツアイ): “Vua mắt mèo”. Giá tăng liên tục do khan hiếm mỏ Sri Lanka, Brazil.

6.3. Ngọc Bích (Jadeite – 翡翠 – Hisui) – Văn hóa sâu sắc

  • Nhật Bản là thị trường tiêu thụ Jadeite (Hard Jade – 硬玉 – Kōgyoku) lớn nhất thế giới (bên cạnh Trung Quốc/HK).
  • Thuật ngữ bắt biết:
    • A-Jade (Aジェイド / 天然翡翠 – Tennen Hisui): Tự nhiên, không xử lý. Giá trị cao nhất.
    • B-Jade (Bジェイド / 含浸翡翠 – Ganshin Hisui): Tẩy acid + Ngâm nhựa polymer. Giá trị thấp, dễ hỏng theo thời gian.
    • C-Jade (Cジェイド / 着色翡翠 – Chakushoku Hisui): Nhuộm màu.
    • B+C Jade: Cả nhựa và nhuộm.
  • Chứng chỉ: Jadeite Jade Grading Report (翡翠鑑別書) của CGL, AGT, GIA, NGI (Ngọc Nghệ Institute). Năm 2026: Khách Nhật hỏi rất kỹ “A-Jade か? B-Jade か?” (Là A hay B?).

6.4. Trang sức Nam (Men’s Jewelry) & Genderless (ジェンダーレス / ユニセックス)

  • Xu hướng 2026: Nam giới Nhật (đặc biệt 20-40 tuổi) đeo Nhẫn (Ring), Dây chuyền (Necklace), Bracelet (Bracelet / Bangle).
  • Vật liệu: K10/K18 Yellow Gold, Platinum, Titanium, Silver 925 (Oxidized – いぶし / Ibushi – xử lý đen cũ).
  • Đá: Black Diamond (ブラックダイヤ), Spinel đen, Onyx (オニキス), Lapis, Turquoise, Meteorite (隕石 – Inseki), Carbon Fiber (カーボンファイバー) kết hợp.

6.5. Sustainable & Traceable (Bền vững & Truy xuất nguồn gốc)

  • Kiyomizu (清水 – Nguồn gốc trong sạch), Ethical Sourcing (エシカルソーシング), Responsible Jewellery Council (RJC – 責任あるジュエリー評議会).
  • Blockchain Traceability (ブロックチェーン トレーサビリティ): Một số thương hiệu lớn (Tasaki, Mikimoto, các brand mới) áp dụng blockchain để khách scan QR code xem hành trình từ mỏ -> xưởng -> tay khách. Năm 2026 trở thành tiêu chuẩn “Must-have” cho High Jewelry.

PHẦN 7: LỘ TRÌNH HỌC TỪ VỰNG CHO “NGỌC” (NGƯỜI HỌC TIẾNG NHẬT CHUYÊN NGÀNH NÀY)

Nếu bạn là Ngọc (hoặc bất kỳ ai) đang học tiếng Nhật để làm việc trong ngành này năm 2026, hãy theo lộ trình 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Sinh tồn (0 – 3 tháng) – Nắm vững “Xương sống”

  1. Học thuộc lòng 50 Kanji/Kana ở Phần 2 (Tên đá), Phần 3 (Kim loại), Phần 4.1 (4C), Phần 4.2 (Kanteisho vs Kanbetsusho).
  2. Flashcard (Anki/Quizlet): Mặt trước: Kanji + Hiragana. Mặt sau: Tên Việt + Mohs + Ghi chú quan trọng (VD: Ruby – 加熱あり/なし).
  3. Nghe & Nói: Tìm video YouTube Nhật từ khóa: “宝石 鑑別書 見方” (Cách đọc báo cáo đá), “ジュエリー 石留め 種類” (Loại ghim đá trang sức), “ダイヤモンド 4C 解説”. Lặp lại shadowing.

Giai đoạn 2: Chuyên môn hóa (3 – 6 tháng) – Đọc hiểu Báo cáo & Hợp đồng

  1. Đọc thật báo cáo CGL/AGT/GIA tiếng Nhật: In mẫu báo cáo (Sample report từ web lab), dịch từng dòng. Tập trung vào mục: 鉱種, 処理の有無, 産地, コメント (Comment – ghi chú đặc biệt).
  2. Học ngữ pháp hợp đồng/Email nghiệp vụ:
    • ~を条件として (o jōken to shite) – Với điều kiện…
    • ~の旨 (no mune) – Nội dung/Yêu cầu là… (VD: 契約書の旨 – Nội dung hợp đồng).
    • ご検討のほど (go-kentō no hodo) – Mong quý vị xem xét.
    • 納品書, 請求書, 仕入れ帳 – Phiếu giao hàng, Hóa đơn, Sổ nhập kho.
  3. Từ vựng Logistics/Thuế quan: HS Code (HSコード), Invoice (インボイス), Packing List (パッキングリスト), CITES (サイテス / ワシントン条約), Kimberley Process (キンバリープロセス).

Giai đoạn 3: Thành thạo & Chuyên gia (6 tháng+) – Đàm phán, Đào tạo, Quản trị

  1. Tham gia hội thảo/Seri (セミナー) ngành Nhật Bản: Online (Zoom) hoặc offline tại Tokyo/Osaka/Kobe. Từ khóa tìm: “宝石セミナー 2026”, “ジュエリービジネス 勉強会”.
  2. Học Gemology tiếng Nhật: Đăng ký khóa GIA (Gemological Institute of America) – Tokyo Campus hoặc JJA (Japan Jewellery Association) 認定ジュエリーコーディネーター (Certified Jewelry Coordinator). Học bằng tiếng Nhật = Học từ vựng + Lấy bằng quốc tế.
  3. Xây dựng “Từ điển cá nhân” (My Glossary): Dùng Notion/Excel. Cột: Kanji | Kana | Romaji | Việt | Anh | Context (Ví dụ câu thực tế) | Link ảnh/Video. Review theo Spaced Repetition.

PHẦN 8: CÔNG CỤ & TÀI NGUYÊN HỖ TRỢ “THẦN TỐC” NĂM 2026

8.1. Từ điển & Tra cứu chuyên ngành (Bookmark ngay)

  1. Weblio / Goo 辞書 / Kotobank: Tra từ vựng chung + ví dụ câu.
  2. CGL (中央宝石研究所) / AGT (エージーティー) Website: Xem mẫu báo cáo (サンプルレポート), Giải thích thuật ngữ (用語解説).
  3. GIA.edu (Japanese version – 日本語サイト): Kho kiến thức Gemology chuẩn nhất, có từ điển thuật ngữ song ngữ Anh-Nhật.
  4. JJA (日本ジュエリー協会) Website: Chuẩn mực ngành, quy định 표시 (Labeling), Tin tức pháp luật.
  5. Mindat.org (Japanese UI): Cơ sở dữ liệu khoáng vật học thuật, tra tên đá, thành phần, mỏ.

8.2. App học từ vựng chuyên ngành (Custom Deck)

  • Anki (Shared Decks): Tìm deck “Japanese Gemology”, “Jewelry Japanese”, “GIA Japanese”. Hoặc tự tạo từ bảng Phần 2 bài này.
  • Quizlet: Class “Japanese for Gem & Jewelry 2026”.

8.3. Kênh YouTube/Podcast Nhật Bản ngành Ngọc/Trang sức (Theo dõi 2026)

Ngọc Tiếng Nhật
Ngọc Tiếng Nhật
  • GIA Japan Channel: Video giải thích 4C, đá màu, xử lý bằng tiếng Nhật chuẩn.
  • CGL Channel: Video “鑑別書の見方” (Cách đọc báo cáo), “宝石の豆知識” (Kiến thức ngọc).
  • Jewelry Coordinator / ジュエリーコーディネーター channels: Kiến thức bán hàng, xu hướng, styling.
  • Kobe / Tokyo Jewelry Fair Official: Video highlights triển lãm hàng năm (Thường tháng 1, 5, 11). Xem để cập nhật trend từ khóa mới.

PHẦN 9: CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ) – GIẢI QUYẾT “NẤT” CHO NGƯỜI MỚI

Q1: “Kanteisho” (鑑定書) và “Kanbetsusho” (鑑別書) khác nhau như thế nào? Tôi hay nhầm.

A: Đơn giản: Diamond -> Kanteisho (Có chấm điểm 4C). Còn lại (Ruby, Sapphire, Emerald, Pearl, Jade…) -> Kanbetsusho (Chỉ định danh loài, xử lý, nguồn gốc). Nhớ câu: “ダイヤは鑑定、色石は鑑別” (Daiya wa Kantei, Iroishi wa Kanbetsu).

Q2: Đối tác Nhật nói “Non-oil Emerald” (ノンオイルエメラルド) là gì? Có giá trị không?

A: Emerald không nhúng dầu/nhựa (Non-oil / Non-resin / Untreated). Rất hiếm (<1% khai thác). Giá CAO GẤP 5-10 LẦN Emerald thường (đã dầu). Báo cáo CGL/GIA ghi: “含浸処理の痕跡なし” (Không có dấu hiệu nhúng). Năm 2026: Đây là mục tiêu đầu tư lớn.

Q3: “Heated” (加熱) và “Unheated” (非加熱) chênh lệch giá thế nào?

A: Ruby/Sapphire:
Heated (Tiêu chuẩn): Giá cơ chuẩn.
Unheated (Không nung): Giá x 3 – x 10 (tùy màu, độ trong, kích thước, nguồn gốc).
Alexandrite/Tanzanite: Thường luôn được nung. Unheated cực hiếm/không tồn tại thương mại.
Spinel/Garnet/Tourmaline (trừ Paraiba): Thường không nung (No heat mặc định). Nếu nung -> Giá giảm.

Q4: Mua đá ở Nhật mang về Việt Nam thuế thế nào năm 2026?

A: Cần Certificate of Origin (C/O) để hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu (AKFTA/VJEPA). Kim cương thô (HS 7102.31) miễn thuế nhập khẩu. Kim cương mài (HS 7102.39) có thuế suất ưu đãi 0% (theo cam kết WTO/VJEPA). Đá màu mài (HS 7103.91/99) thuế suất 0-3% tùy loại. Vàng/Trang sức (HS 7113) thuế suất ~10-20% (cần kiểm tra HS code 6 chữ số chính xác). Bắt buộc có báo cáo Lab (CGL/GIA) để khai giá chính xác, tránh bị tính giá tham chiếu cao.

Q5: Tiếng Nhật gọi “Eye-clean” (Sạch mắt thường) là gì?

A: “肉眼清浄 (にくせいせいじょう – Nikusei Seijō)” hoặc “インクルージョンが肉眼で確認できない (Inkurūjon ga nikugan de kakunin dekinai)”. Trên báo cáo Clarity VS2/SI1 thường có comment này. Không dùng từ “Eye-clean” (Anh) khi nói tiếng Nhật chuyên nghiệp.

Q6: “Melee” (メレ) mua bán tính như thế nào?

A: Tính theo Carat (ct). Đơn vị báo giá: Yen per Carat (円/カラット – En/Karatto). Hoặc tính theo Grain (グレイン – Gurein) cho Diamond: 1 Grain = 0.25ct = 4 Points = 400 Yen/Grain (ví dụ). Cần thống nhất đơn vị với Supplier.

KẾT LUẬN: CHỐC TAY VÀNG CHO SỰ NGHIỆP “NGỌC” CỦA BẠN NĂM 2026

Ngành ngọc quý – trang sức là ngành “Kiến thức = Tiền bạc”. Và khi làm việc với thị trường Nhật Bản – một trong những thị trường khó tính, chuẩn mực cao nhất thế giới (Japan Quality) – việc sở hữu bộ từ vựng tiếng Nhật chính xác, cập nhật 2026, đắt giá “ngang đá” chính là lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Bài viết này đã tổng hợp gần 3000 từ bao gồm:

  1. Hệ thống Kanji nền tảng (Phân biệt Hōseki/Kōseki/Hōgyoku, Kiseki/Han-kiseki/Iroishi).
  2. Database 60+ loại đá đầy đủ Kanji/Kana/Romaji/Việt/Mohs/Note thị trường 2026.
  3. Tiêu chuẩn Kim loại Nhật (K18, Pt900, Hallmark).
  4. Ngôn ngữ chuyên ngành cốt lõi: 4C, Kanteisho vs Kanbetsusho, 10+ loại Xử lý (Shori), Kỹ thuật Gia công (Setting).
  5. Câu giao tiếp thực chiến cho Sourcing, Đàm phán, Bán lẻ, QC.
  6. Xu hướng 2026: LGD, Spinel/Garnet rares, Jadeite A/B/C, Men’s Jewelry, Traceability.
  7. Lộ trình học & Công cụ cho người học tiếng Nhật chuyên ngành (Persona “Ngọc”).

Hãy lưu lại (Bookmark), in ra (Print) trang tra cứu Phần 2 & 4 để để bàn làm việc. Mỗi ngày học 5-10 từ/câu trong Phần 5. Sau 3 tháng, bạn sẽ nói chuyện với đối tác Nhật “chuyên nghiệp như người địa phương” (プロフェッショナル – Purofesshonaru).

Chúc “Ngọc” và các bạn đồng hành thành công rực rỡ, đắt giá như kim cương, bền vững như bạch kim trên con đường chinh phục ngành ngọc quý tiếng Nhật năm 2026 và những năm sau này!

Tác giả: AI Assistant (Dữ liệu cập nhật theo bối cảnh thị trường Nhật Bản năm 2026).
Lưu ý: Giá cả, quy định pháp luật (CITES, Thuế quan, Kimberley Process) thay đổi theo thời gian thực. Luôn xác thực lại với pháp lý/Logistics trước khi ký hợp đồng lớn.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *