Việc nắm vững lịch trong tiếng Nhật là một trong những kỹ năng bắt buộc, cốt lõi và cũng là “nỗi đau” đầu tiên của hầu hết người học ngoại ngữ này. Khác với tiếng Việt hay tiếng Anh nơi đọc ngày tháng khá trực quan (ngày 1, ngày 2…), tiếng Nhật sở hữu một hệ thống đọc ngày bất quy tắc cực kỳ nổi tiếng, cùng với hai hệ đếm ngày (Kun-yomi và On-yomi) song song, khiến người mới bắt đầu dễ dàng “ngợp” và nản chí.
Tuy nhiên, một khi đã hiểu được logic đằng sau, bạn sẽ thấy nó rất thú vị và có hệ thống. Bài viết này được biên soạn chi tiết, cập nhật góc nhìn học tập năm 2026, giúp bạn chinh phục hoàn toàn chủ đề này: từ cách đọc ngày, tháng, năm, ngày trong tuần, đến các từ vựng liên quan, ngoại lệ quan trọng, mẹo ghi nhớ và ứng dụng thực tế.
PHẦN 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VÀ TỪ VỰNG CHUNG
Trước khi đi vào chi tiết cách đọc từng ngày, bạn cần nắm vững các từ vựng “khung xương” của hệ thống lịch pháp Nhật Bản.
1. Các đơn vị thời gian lớn
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 年 | ねん (nen) | nen | Năm | Dùng sau số (On-yomi). Ví dụ: 2026年. |
| 月 | がつ (gatsu) | gatsu | Tháng | Dùng sau số (On-yomi). Ví dụ: 1月. |
| 日 | にち / じつ (nichi/jitsu) | nichi/jitsu | Ngày / Nhật | Dùng trong từ ghép (On-yomi). Ví dụ: 日曜日, 毎日. |
| 日 | ひ (hi) | hi | Ngày / Mặt trời | Dùng độc lập hoặc Kun-yomi. Ví dụ: 何日. |
| 曜日 | ようび (youbi) | youbi | Ngày trong tuần | Luôn đi sau tên thứ. |
| 週 | しゅう (shuu) | shuu | Tuần | Ví dụ: 今週, 来週, 毎週. |
2. Từ vựng chỉ thời gian tương đối (Rất hay dùng trong giao tiếp)
Đây là nhóm từ bắt buộc thuộc lòng vì chúng không tuân theo quy tắc “số + đơn vị” mà là từ vựng riêng (Kun-yomi hoặc từ ghép đặc biệt).
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa | Mức độ phổ biến |
|---|---|---|---|---|
| 今日 | きょう (kyou) | kyou | Hôm nay | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 明日 | あした / あす (ashita/asu) | ashita/asu | Ngày mai | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 明後日 | あさって (asatte) | asatte | Ngày mốt | ⭐⭐⭐⭐ |
| 明々後日 | しあさって (shiasatte) | shiasatte | Ngày kẹt | ⭐⭐⭐ |
| 昨日 | きのう (kinou) | kinou | Hôm qua | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 一昨日 | おととい (ototoi) | ototoi | Ngày kia | ⭐⭐⭐⭐ |
| 一昨昨日 | さきおととい (sakiototoi) | sakiototoi | Ngày trước ngày kia | ⭐⭐ |
| 毎日 | まいにち (mainichi) | mainichi | Mỗi ngày / Hàng ngày | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 今月 | こんげつ (kongetsu) | kongetsu | Tháng này | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 来月 | らいげつ (raigetsu) | raigetsu | Tháng sau | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 先月 | せんげつ (sengetsu) | sengetsu | Tháng trước | ⭐⭐⭐⭐ |
| 今年 | ことし (kotoshi) | kotoshi | Năm nay (2026) | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 来年 | らいねん (rainen) | rainen | Năm sau (2027) | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| 去年 / 昨年 | きょねん / さくねん (kyonen/sakunen) | kyonen/sakunen | Năm ngoái (2025) | ⭐⭐⭐⭐ |
| 一昨年 | おととし (ototoshi) | ototoshi | Năm trước năm ngoái (2024) | ⭐⭐⭐ |
💡 Mẹo học năm 2026: Hãy gắn liền “Kotoshi (今年)” với năm 2026 ngay trong đầu. Mỗi khi thấy 今年 trong đề thi JLPT hay bài nghe, hãy dịch ngay là “năm 2026” (tại thời điểm hiện tại) để phản xạ nhanh.
PHẦN 2: “CÁI BẪY” ĐỌC NGÀY (日期 の 読み方) – TRỌNG TÂM TUYỆT ĐỐI
Đây là phần quan trọng nhất, khó nhất và cũng là nơi mất điểm nhiều nhất trong kỳ thi JLPT (đặc biệt N5, N4) cũng như giao tiếp hàng ngày.
Có thể bạn quan tâm: Lịch Thi Tiếng Nhật Tháng 12 Năm 2026: Toàn Bộ Thông Tin JLPT, NAT-TEST, J.TEST, TOPJ Mới Nhất Và Kế Hoạch Ôn Thi Chi Tiết
Quy tắc chung:
- Ngày 1 đến 10: Đọc theo Kun-yomi (đọc gốc tiếng Nhật) – BẤT QUY TẮC HOÀN TOÀN.
- Ngày 11 đến 20: Hỗn hợp (Một phần giữ nguyên Kun-yomi, một phần chuyển sang On-yomi).
- Ngày 21 đến 31: Đọc theo On-yomi (đọc Hán – Việt) + にち (nichi) – QUY TẮC CHUẨN.
Bảng tra cứu đầy đủ 31 ngày (Phiên bản In ấn & Học thuộc lòng)
| Ngày (Kanji) | Hiragana | Romaji | Phân loại | Ghi nhớ / Mẹo |
|---|---|---|---|---|
| 一日 | ついたち (tsuitachi) | tsuitachi | Ngoại lệ 1 | Ngày 1 tháng (Gatsu). Không đọc “ichinichi”. Ichinichi (いちにち) nghĩa là “1 ngày” (khoảng thời gian). |
| 二日 | ふつか (futsuka) | futsuka | Ngoại lệ 2 | Nhớ “Futatsu (2 cái)” + “Ka (ngày)”. |
| 三日 | みっか (mikka) | mikka | Ngoại lệ 3 | “Mittsu (3 cái)” + “Ka”. Nhỏ “tsu” (っ). |
| 四日 | よっか (yokka) | yokka | Ngoại lệ 4 | “Yottsu (4 cái)” + “Ka”. Nhỏ “tsu”. |
| 五日 | いつか (itsuka) | itsuka | Ngoại lệ 5 | “Itsutsu (5 cái)” -> bỏ “tsu” -> “Itsu” + “Ka”. |
| 六日 | むいか (muika) | muika | Ngoại lệ 6 | “Muttsu (6 cái)” -> “Mui” + “Ka”. |
| 七日 | なのか (nanoka) | nanoka | Ngoại lệ 7 | “Nanatsu (7 cái)” -> “Nano” + “Ka”. |
| 八日 | ようか (youka) | youka | Ngoại lệ 8 | “Yattsu (8 cái)” -> “You” + “Ka”. Đọc “You” dài. |
| 九日 | ここのか (kokonoka) | kokonoka | Ngoại lệ 9 | “Kokonotsu (9 cái)” -> “Kokono” + “Ka”. |
| 十日 | とおか (tookka) | tookka | Ngoại lệ 10 | “Too (10)” + “Ka”. Đọc “Too” dài. |
| 十一日 | じゅういちにち (juuichinichi) | juuichinichi | Quy tắc On | 10 (Juu) + 1 (Ichi) + Nichi. |
| 十二日 | じゅうににち (juuninichi) | juuninichi | Quy tắc On | 10 + 2 (Ni) + Nichi. |
| 十三日 | じゅうさんにち (juusannichi) | juusannichi | Quy tắc On | 10 + 3 (San) + Nichi. |
| 十四日 | じゅうよっか (juuyokka) | juuyokka | Hỗn hợp | 10 (Juu) + 4 (Yokka – Kun). Lưu ý: Không đọc “juuyonichi”. |
| 十五日 | じゅうごにち (juugonichi) | juugonichi | Quy tắc On | 10 + 5 (Go) + Nichi. |
| 十六日 | じゅうろくにち (juurokunichi) | juurokunichi | Quy tắc On | 10 + 6 (Roku) + Nichi. |
| 十七日 | じゅうしちにち (juushichinichi) | juushichinichi | Quy tắc On | 10 + 7 (Shichi) + Nichi. |
| 十八日 | じゅうはちにち (juuhachinichi) | juuhachinichi | Quy tắc On | 10 + 8 (Hachi) + Nichi. |
| 十九日 | じゅうくにち (juukunichi) | juukunichi | Hỗn hợp | 10 + 9 (Ku – On đặc biệt) + Nichi. Không đọc “juukyunichi”. |
| 二十日 | はつか (hatsuka) | hatsuka | Ngoại lệ 20 | Rất quan trọng! Đọc “Hatsuka”. Không đọc “Nijuunichi”. |
| 二十一日 | にじゅういちにち (nijuuichinichi) | nijuuichinichi | Quy tắc On | 20 (Nijuu) + 1 (Ichi) + Nichi. |
| 二十二日 | にじゅうににち (nijuuninichi) | nijuuninichi | Quy tắc On | 20 + 2 (Ni) + Nichi. |
| 二十三日 | にじゅうさんにち (nijuusannichi) | nijuusannichi | Quy tắc On | 20 + 3 (San) + Nichi. |
| 二十四日 | にじゅうよっか (nijuuyokka) | nijuuyokka | Hỗn hợp | 20 + 4 (Yokka). |
| 二十五日 | にじゅうごにち (nijuugonichi) | nijuugonichi | Quy tắc On | 20 + 5 (Go) + Nichi. |
| 二十六日 | にじゅうろくにち (nijuurokunichi) | nijuurokunichi | Quy tắc On | 20 + 6 (Roku) + Nichi. |
| 二十七日 | にじゅうしちにち (nijuushichinichi) | nijuushichinichi | Quy tắc On | 20 + 7 (Shichi) + Nichi. |
| 二十八日 | にじゅうはちにち (nijuuhachinichi) | nijuuhachinichi | Quy tắc On | 20 + 8 (Hachi) + Nichi. |
| 二十九日 | にじゅうくにち (nijuukunichi) | nijuukunichi | Hỗn hợp | 20 + 9 (Ku) + Nichi. |
| 三十日 | さんじゅうにち (sanjuunichi) | sanjuunichi | Quy tắc On | 30 (Sanjuu) + Nichi. |
| 三十一日 | さんじゅういちにち (sanjuuichinichi) | sanjuuichinichi | Quy tắc On | 30 + 1 (Ichi) + Nichi. |
🧠 PHÂN TÍCH SÂU VÀ MẸO GHI NHỎ “THIÊN THẦN” (Dành cho năm 2026)
Đừng học vẹt 31 dòng trên. Hãy hiểu cơ chế để học một lần, nhớ cả đời.
1. Nhóm “Kun-yomi thuần túy” (Ngày 1 – 10 & 20): Học theo cặp “Số đếm vật + Ka”
Tiếng Nhật cổ xưa đếm ngày như đếm vật: “1 cái ngày, 2 cái ngày…”.
- 1 cái: Hitotsu -> Tsuitachi (Biến đổi mạnh, phải học vẹt).
- 2 cái: Futatsu -> Futsuka (Giữ “Futu”, bỏ “tsu”, thêm “ka”).
- 3 cái: Mittsu -> Mikka (Giữ “Mi”, nhỏ “tsu” -> “tt”, thêm “ka”).
- 4 cái: Yottsu -> Yokka (Giữ “Yo”, nhỏ “tsu” -> “kk”, thêm “ka”).
- 5 cái: Itsutsu -> Itsuka (Bỏ “tsu” cuối, thêm “ka”).
- 6 cái: Muttsu -> Muika (Bỏ “ttsu”, thêm “i” -> “Mui”, thêm “ka”).
- 7 cái: Nanatsu -> Nanoka (Bỏ “tsu”, “na” -> “no”, thêm “ka”).
- 8 cái: Yattsu -> Youka (Bỏ “ttsu”, “ya” -> “you” dài, thêm “ka”).
- 9 cái: Kokonotsu -> Kokonoka (Bỏ “tsu”, thêm “ka”).
- 10 cái: Too -> Tooka (Thêm “ka”, “o” dài).
- 20 cái: Hata -> Hatsuka (Cổ ngữ “Hata” = 20, thêm “tsu” -> “tsu” nhỏ -> “kk”, thêm “ka”).
💡 Mẹo siêu tốc năm 2026: Vẽ một bảng nhỏ giấy note, dán cạnh màn hình máy tính/giường ngủ. Chỉ cần nhìn 1 phút/ngày trước khi ngủ. Sau 1 tuần là thuộc lòng.
2. Nhóm “Hỗn hợp” (14, 19, 24, 29): Số chục (On) + Số đơn vị (Kun/On đặc biệt)
- 14, 24: Số 4 đọc Yokka (Kun-yomi) thay vì Yonichi. -> Juu-yokka, Nijuu-yokka.
- 19, 29: Số 9 đọc Ku (On-yomi đặc biệt, không phải Kyuu) + Nichi. -> Juu-kunichi, Nijuu-kunichi.
- Lý do: 4 (Shi) ám tử, 9 (Ku) ám khổ -> Người Nhật tránh đọc “Shi-nichi” (死日 – ngày chết) và “Ku-nichi” (听起来像 苦日 – ngày khổ). Vì vậy 4 dùng Kun-yomi (Yokka), 9 dùng On-yomi “Ku” (nghe nhẹ nhàng hơn Kyuu).
3. Cặp sinh đôi gây nhầm lẫn: 一日 (Tsuitachi) vs 一日 (Ichi-nichi)
- ついたち (Tsuitachi): Ngày mùng 1 (Ngày đầu tháng). Ví dụ: 1月1日.
- いちにち (Ichi-nichi): Khoảng thời gian 1 ngày (24h). Ví dụ: 一日中, 三日間.
- Phân biệt qua ngữ cảnh: “Sinh nhật là ngày mấy?” -> Tsuitachi. “Du lịch mất mấy ngày?” -> Ichi-nichi.
PHẦN 3: ĐỌC THÁNG (月 の 読み方) – DỄ HƠN NHƯNG CÓ “CÓC”
Quy tắc: Số (On-yomi) + がつ (Gatsu).
Lưu ý: Số 4 đọc “Shi”, số 7 đọc “Shichi”, số 9 đọc “Ku”.
| Tháng | Kanji | Hiragana | Romaji | ⚠️ Lưu ý phát âm |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 一月 | いちがつ (ichigatsu) | ichigatsu | |
| 2 | 二月 | にがつ (nigatsu) | nigatsu | |
| 3 | 三月 | さんがつ (sangatsu) | sangatsu | |
| 4 | 四月 | しがつ (shigatsu) | shigatsu | Đọc “Shi”, KHÔNG đọc “Yon” / “Yongatsu”. |
| 5 | 五月 | ごがつ (gogatsu) | gogatsu | |
| 6 | 六月 | ろくがつ (rokugatsu) | rokugatsu | |
| 7 | 七月 | しちがつ (shichigatsu) | shichigatsu | Đọc “Shichi”, KHÔNG đọс “Nana” / “Nanagatsu”. |
| 8 | 八月 | はちがつ (hachigatsu) | hachigatsu | |
| 9 | 九月 | くがつ (kugatsu) | kugatsu | Đọc “Ku”, KHÔNG đọс “Kyuu” / “Kyuugatsu”. |
| 10 | 十月 | じゅうがつ (juugatsu) | juugatsu | |
| 11 | 十一月 | じゅういちがつ (juuichigatsu) | juuichigatsu | |
| 12 | 十二月 | じゅうにがつ (juunigatsu) | juunigatsu |
💡 Mẹo nhớ 3 “Cóc” (4, 7, 9): Hãy nhớ câu: “Tháng 4, 7, 9 – Đọc Hán Việt thuần (Shi, Shichi, Ku)”. Đây là quy tắc “cứng” nhất trong đọc tháng, sai là sai ngay.
PHẦN 4: ĐỌC NĂM (年 の 読み方) VÀ NĂM 2026
Quy tắc: Đọc từng chữ số (On-yomi) + ねん (Nen).
1. Đọc năm 2026 (Năm hiện tại)
- Kanji: 2026年
- Hiragana: にせんにじゅうろくねん
- Romaji: Nisen nijuu roku nen
- Phân tách: 2000 (Nisen) + 20 (Nijuu) + 6 (Roku) + Nen.
2. Các năm mốc quan trọng (Luyện tập)
- 2025 (Năm ngoái): 二千二十五年.
- 2024: 二千二十四年.
- 2000: 二千年.
- 1998: 千九百九十八年.
- 2001: 二千一年 (Nisen ichi nen – Lưu ý: Không đọc “Nisen zero ichi nen”).
- 2010: 二千十年 (Nisen juu nen).
3. Từ vựng đi kèm năm
Có thể bạn quan tâm: Lịch Thi Năng Lực Tiếng Nhật (JLPT) 2026: Thông Tin Chi Tiết, Đăng Ký, Lộ Trình Ôn Thi Và Xu Hướng Mới Nhất
- 今年: ことし – Năm 2026.
- 来年: らいねん – Năm 2027.
- 再来年: さらいねん – Năm 2028.
- 去年 / 昨年: きょねん / さくねん – Năm 2025.
- 一昨年: おととし – Năm 2024.
PHẦN 5: NGÀY TRONG TUẦN (曜日) – HỆ THỐNG “NGŨ HÀNH”
Hệ thống thứ trong tiếng Nhật dựa trên Ngũ hành (Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy) + Nhật (Mặt trời) + Giết (Mặt trăng). Đây là hệ thống rất logic và đẹp.
| Thứ | Kanji | Hiragana | Romaji | Ngũ hành | Biểu tượng | Màu sắc thường thấy trên lịch |
|---|---|---|---|---|---|---|
| CN | 日曜日 | にちようび (nichiyoubi) | Nichiyoubi | Nhật | ☀️ Mặt Trời | Đỏ |
| Hai | 月曜日 | げつようび (getsuyoubi) | Getsuyoubi | Giết | 🌙 Mặt Trăng | Vàng/Cam |
| Ba | 火曜日 | かようび (kayoubi) | Kayoubi | Hỏa | 🔥 Hỏa Tinh (Sao Hỏa) | Đỏ |
| Tư | 水曜日 | すいようび (suiyoubi) | Suiyoubi | Thủy | 💧 Thủy Tinh (Sao Thủy) | Xanh dương |
| Năm | 木曜日 | もくようび (mokuyoubi) | Mokuyoubi | Mộc | 🌳 Mộc Tinh (Sao Mộc) | Xanh lá |
| Sáu | 金曜日 | きんようび (kinyoubi) | Kinyoubi | Kim | 💎 Kim Tinh (Sao Kim) | Vàng/Kim |
| Bảy | 土曜日 | どようび (doyoubi) | Doyoubi | Thổ | 🌍 Thổ Tinh (Sao Thổ) | Xanh đậm/Nâu |
💡 Mẹo ghi nhớ thứ (Siêu hiệu quả năm 2026):
Hãy nhớ chuỗi: Nhat – Get – Ka – Sui – Moku – Kin – Do.
Ghép thành câu vần: “Nhật Gặp Ka Sui, Mộc Kim Đổ”.
(Ý nghĩ: Chủ Nhật gặp Thứ 3 Thủy, Thứ 5 Mộc, Thứ 6 Kim, Thứ 7 Thổ).
Hoặc nhớ theo thứ tự hành tinh: Mặt Trời -> Mặt Trăng -> Sao Hỏa -> Sao Thủy -> Sao Mộc -> Sao Kim -> Sao Thổ.
Từ vựng đi kèm thứ
- 今週: こんしゅう – Tuần này.
- 来週: らいしゅう – Tuần sau.
- 先週: せんしゅう – Tuần trước.
- 毎週: まいしゅう – Hàng tuần.
- 平日: へいじつ – Ngày thường (Thứ 2 – Thứ 6).
- 週末: しゅうまつ – Cuối tuần (Thứ 7, CN).
- 祝日: しゅくじつ – Ngày lễ (Đỏ trên lịch).
PHẦN 6: CẤU TRÚC VIẾT NGÀY THÁNG NĂM CHUẨN NHẬT BẢN (Năm 2026)
1. Thứ tự viết: Năm -> Tháng -> Ngày (Ngược với Việt Nam)
Đây là chuẩn ISO 8601 và cũng là chuẩn hành chính, văn bản, email, hợp đồng tại Nhật Bản.
- Viết số: 2026年1月15日 (Hoặc 2026/01/15, 2026.01.15).
- Viết đầy đủ Kanji: 二千二十六年一月十五日.
- Có thêm thứ: 2026年1月15日 (木) hoặc 2026年1月15日 (木曜日).
2. Cách hỏi và trả lời ngày tháng (Bài tập giao tiếp N5/N4)
Hỏi ngày tháng năm:
Q: 今日、何月何日ですか。.
A: 1月15日です。.
Hỏi thứ:
Q: 今日は何曜日ですか。.
A: 木曜日です。.
Hỏi sinh nhật:
Q: 誕生日はいつですか。.
A: 7月20日です。.
Hỏi năm sinh (Tuổi):
Q: 何年生まれですか。 / 生まれ年は？.
A: 2000年 (ニセンネン) 生まれです。.
PHẦN 7: HỆ THỐNG NIÊN HIỆU (元号) – VĂN HÓA ĐỘC ĐÁO CỦA NHẬT BẢN
Có thể bạn quan tâm: Lịch Làm Việc Tiếng Nhật Là Gì? Giải Mã Chi Tiết Các Ca, Thuật Ngữ & Quy Định Mới Nhất 2026
Khác với phương Tây (Công nguyên) và Việt Nam (chỉ dùng Công nguyên), Nhật Bản song song sử dụng Niên hiệu (Gengou – 元号) gắn liền với triều đại Thiên hoàng. Đây là kiến thức bắt buộc nếu bạn sống, làm việc, nộp hồ sơ visa, đọc báo chí, lịch sử tại Nhật.
1. Các niên hiệu gần đây (Cập nhật 2026)
| Niên hiệu (Kanji) | Romaji | Thiên hoàng | Thời gian bắt đầu | Năm 2026 là năm thứ mấy? |
|---|---|---|---|---|
| 明治 | Meiji | Meiji | 1868/01/25 | (Đã kết thúc 1912) |
| 大正 | Taisho | Taisho | 1912/07/30 | (Đã kết thúc 1926) |
| 昭和 | Showa | Showa | 1926/12/25 | (Đã kết thúc 1989) |
| 平成 | Heisei | Akihito | 1989/01/08 | (Đã kết thúc 2019/04/30) |
| 令和 | Reiwa | Naruhito | 2019/05/01 | Reiwa 8 (令和8年) |
2. Cách chuyển đổi Năm 2026 sang Reiwa
- Công thức: Năm Reiwa = Năm Công nguyên – 2018.
- 2026 – 2018 = 8.
- Vậy Năm 2026 = 令和8年 (Reiwa 8 nen / Reiwa Hachi nen).
⚠️ Lưu ý quan trọng khi điền đơn năm 2026:
Hồ sơ Visa / Nhập cảnh / Y tế / Ngân hàng: Thường yêu cầu viết Reiwa (Ví dụ: 令和8年1月15日).
Hợp đồng quốc tế / IT / Khoa học: Thường dùng Seireki (西暦 – Công nguyên) (Ví dụ: 2026年1月15日).
Lịch treo tết / Lịch bàn tại Nhật: In song song cả 2 (Lớn: Reiwa, Nhỏ: Seireki).
3. Bảng tra nhanh năm sinh -> Reiwa (Dành cho Gen Z, Alpha năm 2026)
- Sinh năm 2019 (5/5 trở đi): Reiwa 1 (Gannen).
- Sinh năm 2020: Reiwa 2.
- Sinh năm 2021: Reiwa 3.
- Sinh năm 2022: Reiwa 4.
- Sinh năm 2023: Reiwa 5.
- Sinh năm 2024: Reiwa 6.
- Sinh năm 2025: Reiwa 7.
- Sinh năm 2026: Reiwa 8 (Em bé sinh năm nay).
PHẦN 8: CÁC NGÀY LỄ QUỐC GIA NHẬT BẢN NĂM 2026 (KẾ HOẠCH DU LỊCH / LÀM VIỆC)
Năm 2026 KHÔNG phải năm nhuận (365 ngày). Dưới đây là lịch các ngày lễ cố định và theo luật “Happy Monday” (dịch sang thứ 2 để tạo kỳ nghỉ 3 ngày) áp dụng cho năm 2026.
| Ngày (Công nguyên 2026) | Tên ngày lễ (Tiếng Nhật) | Tên tiếng Việt | Thứ | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 1/1 | 元日 | Ngày Gantan (Tết Dương lịch) | Thứ 4 | Nghỉ lễ. |
| 1/12 | 成人の日 | Ngày Thành nhân | Thứ 2 | Happy Monday (Thứ 2 tuần 2 tháng 1). |
| 2/11 | 建国記念の日 | Ngày Kỷ niệm 건국 | Thứ 3 | Nghỉ lễ. |
| 2/23 | 天皇誕生日 | Ngày Sinh nhật Thiên hoàng | Thứ 2 | Nghỉ lễ. (Sinh nhật Naruhito). |
| 3/20 | 春分の日 | Ngày Xuân phân | Thứ 5 | Nghỉ lễ. (Ngày/đêm bằng nhau). |
| 4/29 | 昭和の日 | Ngày Showa | Thứ 3 | Bắt đầu Golden Week. |
| 5/3 | 憲法記念日 | Ngày Kỷ niệm Hiến pháp | Thứ 6 | Golden Week. |
| 5/4 | みどりの日 | Ngày Xanh (Midori no Hi) | Thứ 7 | Golden Week. |
| 5/5 | こどもの日 | Ngày Thiếu nhi | CN | Golden Week. |
| 5/6 | 振替休日 | Ngày bù | Thứ 2 | Nghỉ bù vì 5/5 rơi CN. Kỳ nghỉ dài 4/29 – 5/6. |
| 7/20 | 海の日 | Ngày Biển | Thứ 2 | Happy Monday (Thứ 2 tuần 3 tháng 7). |
| 8/11 | 山の日 | Ngày Núi | Thứ 3 | Nghỉ lễ. |
| 9/21 | 敬老の日 | Ngày Kính lão | Thứ 2 | Happy Monday (Thứ 2 tuần 3 tháng 9). |
| 9/23 | 秋分の日 | Ngày Thu phân | Thứ 4 | Nghỉ lễ. |
| 10/12 | スポーツの日 | Ngày Thể thao | Thứ 2 | Happy Monday (Thứ 2 tuần 2 tháng 10). |
| 11/3 | 文化の日 | Ngày Văn hóa | Thứ 2 | Nghỉ lễ. (Năm 2026 rơi Thứ 2 -> Không cần bù). |
| 11/23 | 勤労感謝の日 | Ngày Cảm ơn Lao động | Thứ 2 | Nghỉ lễ. (Rơi Thứ 2). |
| 12/31 | (Không phải lễ chính thức) | Ngày Tết Âm lịch (Omisoka) | Thứ 4 | Công ty thường nghỉ sớm / Nghỉ Tết Nguyên đán. |
💡 Kế hoạch năm 2026:
Golden Week (GW): 29/4 – 6/5 (8 ngày nghỉ nếu xin thêm 30/4, 1/5, 2/5). Đắt đỏ nhất năm, vé máy bay/khách sạn tăng 3-5 lần.
Obon (Nghỉ Hè): Thường rơi quanh 13-16/8. Năm 2026: 13/8 (Thứ 4) – 16/8 (Thứ 7). Nhiều công ty nghỉ 9/8 – 16/8.
Silver Week (Tháng 9): 19/9 – 23/9 (5 ngày nghỉ nếu xin thêm 18/9). Cơ hội du lịch thu đẹp giá rẻ hơn GW.
PHẦN 9: LỊCH ÂM (旧暦 – KYUUREKI) VÀ VĂN HÓA NHẬT BẢN
Mặc dù Nhật Bản chính thức dùng Dương lịch (Gregorian) từ năm 1873 (Meiji 6), nhưng Âm lịch (Kyūreki) vẫn ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa, tín ngưỡng và các lễ hội truyền thống (Matsuri).
Có thể bạn quan tâm: Lộ Trình Học Tiếng Nhật 2026: Từ Zero Đến N1 Chi Tiết, Linh Hoạt Cho Người Đi Làm Và Sinh Viên
1. Sự khác biệt cơ bản
- Dương lịch (新暦 – Shinreki): Dựa trên mặt trời. 365/366 ngày. Dùng cho hành chính, kinh tế, đời sống hiện đại.
- Âm lịch (旧暦 – Kyūreki): Dựa trên mặt trăng. ~354 ngày. Mỗi 3 năm nhuận 1 tháng (13 tháng). Dùng cho: Tết cổ truyền, lễ hội đền chùa, cưới hỏi, an táng, xem ngày tốt/xấu (Rokuyo).
2. Rokuyo (六曜) – 6 Ngày Vượng/Hại trên lịch Nhật
Mỗi ngày trên lịch Nhật (dương hoặc âm) đều in nhỏ 1 trong 6 chữ: 大安, 友引, 先勝, 先負, 赤口, 仏滅. Người Nhật rất coi trọng khi chọn ngày cưới, khai trương, an táng, mua nhà, mua xe.
| Rokuyo | Kanji | Đọc | Ý nghĩa | Khuyên dùng cho |
|---|---|---|---|---|
| 1. Đại An | 大安 | たいあん (Taian) | Ngày tốt nhất (Đại an nhi). | Cưới, khai trương, cất nhà, mua xe, mua đất, ký hợp đồng lớn. |
| 2. Yūin | 友引 | ともびき (Tomobiki) | “Kéo bạn”. Sáng/Tối tốt, Trưa xấu. | Cưới (kéo hạnh phúc), tránh an táng (kéo bạn bè đi theo). |
| 3. SENSŌ | 先勝 | せんしょう / さきかち (Sensho/Sakikachi) | “Thắng trước”. Sáng tốt, Chiều xấu. | Việc gấp, kiện tụng, thi đấu, làm việc sáng sớm. |
| 4. SENPU | 先負 | せんぷ / さきまけ (Senpu/Sakimake) | “Thua trước”. Sáng xấu, Chiều tốt. | Làm việc chiều, tránh tranh chấp sáng. |
| 5. SEKKŌ | 赤口 | しゃっこう / せきぐち (Shakko/Sekiguchi) | “Miệng đỏ” (Xác máu). Chỉ trưa (11-13h) tốt, còn lại xấu. | Tránh tuyệt đối cưới, khai trương, phẫu thuật, đi xa. Chỉ tốt cho tu hành. |
| 6. BUTSUMETSU | 仏滅 | ぶつめつ (Butsumetsu) | “Phật diệt” (Ngày xấu nhất). | Tránh mọi việc lớn (cưới, khai trương, mua nhà). Dùng cho an táng, từ thiện, thiền định. |
💡 Năm 2026: Khi lên kế hoạch cưới hỏi, khai trương shop, mua nhà đất tại Nhật, bắt buộc xem lịch Rokuyo. Ngày Taian (大安) cuối tuần thường được đặt sẵn sô từ 6-12 tháng trước.
PHẦN 10: ỨNG DỤNG THỰC TẾ & CẤU TRÚC CÂU THÔNG DỤNG (N5 – N3)
1. Mẫu câu hỏi – trả lời chuẩn
A. Hỏi thời gian cụ thể:
- Q: パーティーは何月何日ですか。.
- A: 来月の十五日です。.
B. Hỏi thứ:
- Q: 試験は何曜日ですか。.
- A: 来週の月曜日です。.
C. Hỏi khoảng thời gian (Duration):
- Q: 日本に何日いますか。.
- A: 一週間います。 / 十日間います。.
- Lưu ý: Hỏi “Bao nhiêu ngày” dùng 何日. Trả lời dùng ~日間.
D. Hỏi năm sinh / Tuổi:
- Q: 何年生まれですか。.
- A: 平成十年 (へいせいじゅうねん) 生まれです。.
- Q: 今年、何歳になりますか。.
- A: 二十歳 (はたち) になります。.
2. Các trợ từ quan trọng với thời gian
| Trợ từ | Chức năng | Ví dụ | Dịch |
|---|---|---|---|
| に (Ni) | Mốc thời gian CỤ THỂ (Có số: ngày, tháng, năm, giờ). | 来月日本に行きます。 | Tháng sau tôi đi Nhật. |
| は (Wa) | Nhấn mạnh chủ đề / So sánh. | 日曜日は働きません。 | Chủ nhật (thì) tôi không làm. |
| から (Kara) | Từ khi / Từ ngày. | 来週から忙しいです。 | Từ tuần sau bận. |
| まで (Made) | Đến khi / Đến ngày. | 再来週まで待ってください。 | Xin chờ đến tuần sau nữa. |
| ごろ (Goro) | Khoảng / Khoảng chừng (Chỉ dùng cho Giờ, Ngày). | 五時ごろ来てください。 | Xin đến khoảng 5h. |
| ごとに (Gotoni) | Mỗi / Mỗi lần. | 一時間ごとに薬を飲みます。 | Uống thuốc mỗi 1 tiếng. |
⚠️ LỖI CHUNG CỦA NGƯỜI VIỆT (Năm 2026):
Sai: “来月には行きます” (Dùng cả Ni và Wa -> Thừa, trừ khi nhấn mạnh đối比).
Đúng: “来月に行きます” (Mốc thời gian) HOẶC “来月は行きます” (Chủ đề: Tháng sau thì đi, tháng này thì không).
Sai: “毎日に勉強します” (Mainichi, Maiban, Mainen, Asa, Yoru, Kyou, Ashita… KHÔNG BAO GIỜ dùng “Ni” sau các từ chỉ tần suất/tương đối này).
Đúng: “毎日 勉強します”.
PHẦN 11: MẸO HỌC TẬP HIỆU QUẢ CHO NGƯỜI VIỆT (PHIÊN BẢN 2026)
1. Kỹ thuật “Shadowing Lịch” (Bóng gió lịch)
Mỗi sáng mở lịch điện thoại/Google Calendar -> Đọc to ngày hôm nay bằng tiếng Nhật.
- Hôm nay: 今日は、2026年1月15日、木曜日です。
- Ngày mai: 明日は、1月16日、金曜日です。
- Hôm qua: 昨日は、1月14日、水曜日でした。
- Làm liên tục 21 ngày -> Tự động hóa phản xạ.
2. App/Tool hỗ trợ năm 2026
- App “Japanese Calendar” / “和カレンダー” (Wakare): Xem song song Dương/Âm, Rokuyo, Ngày lễ, Niên hiệu Reiwa. Rất chuẩn người Nhật.
- Anki / Quizlet: Tải bộ thẻ “Japanese Dates Reading” (Có âm thanh). Học theo chế độ Spaced Repetition.
- YouTube Channel: “Nihongo no Mori”, “Miku Real Japanese”, “TiengNhatBanCom” (Tìm từ khóa: Date reading, Days of month, Counter days).
3. Phân nhóm học theo cấp độ (Roadmap)
- Level 1 (Tuần 1-2 – N5): Học thuộc 1-10 ngày, 12 tháng, 7 thứ, Từ vựng tương đối (Kyou, Ashita, Kinou). Làm bài tập điền từ JLPT N5 Mock test.
- Level 2 (Tuần 3-4 – N5/N4): Học 11-31 ngày (Tập trung nhóm 14, 19, 20, 24, 29). Luyện nghe “Ngày sinh nhật là khi nào?”, “Hẹn gặp vào thứ mấy?”.
- Level 3 (Tháng 2 – N4/N3): Học Niên hiệu (Reiwa/Heisei/Showa), Rokuyo, Lịch âm, Cách viết Email/Dơn xin nghỉ phép chuẩn format Nhật.
- Level 4 (Duy trì): Xem tin tức NHK News Web Easy, đọc ngày tháng trong bài báo. Nghe dự báo thời tiết “Ashita wa…”.
PHẦN 12: BÀI TẬP TỰ LUYỆN (ĐÁP ÁN CUỐI BÀI)
Bài 1: Viết Hiragana cho các ngày sau (Kanji -> Hiragana)
- 4月4日
- 9月19日
- 12月24日
- 1月1日
- 2月20日
Bài 2: Viết Kanji cho các từ đọc sau (Hiragana -> Kanji)
- ことし (Năm nay – 2026)
- さきおととい (Ngày trước ngày kia)
- れいわはちねん (Năm Reiwa 8)
- どようび (Thứ 7)
- ぶつめつ (Ngày Butsumetsu)
Bài 3: Dịch sang tiếng Nhật (Tự do nhưng đúng ngữ pháp)
- Sinh nhật tôi là ngày 15 tháng 7.
- Tuần sau thứ 3 tôi có kỳ thi JLPT.
- Năm ngoái (2025) tôi đi Nhật Bản.
- Hôm nay là thứ 5, ngày 15 tháng 1 năm 2026.
- Cuối tuần này (thứ 7, CN) tôi rảnh.
Bài 4: Chọn đọc đúng cho năm 2026
- 2026年 -> a) Nisen nijuu roku nen b) Nisen nijuu roku nen c) Nisen nijuroku nen
- 令和8年 -> a) Reiwa hachi nen b) Reiwa yattsu nen c) Reiwa hachi toshi
KẾT LUẬN: CHINH PHỤC “LỊCH TIẾNG NHẬT” LÀ CHINH PHỤC CỬA NGỌ VÀO VĂN HÓA NHẬT
Học lịch trong tiếng Nhật không chỉ là học vẹt 31 cách đọc ngày hay 12 tháng. Đó là chìa khóa để bạn:
- Giao tiếp trơn tru: Không bị “ngáo” khi hẹn hò, khám bệnh, nộp đơn, ký hợp đồng.
- Hiểu văn hóa: Biết tại sao ngày 4/9 lại “xui”, tại sao Golden Week lại dài, tại sao người Nhật hỏi “Năm nay Reiwa mấy?”.
- Đỗ JLPT cao: Phần Nghe (Choukai) và Đọc (Dokkai) N5-N3 luôn có câu hỏi về ngày tháng, niên hiệu, Rokuyo.
- Sống sót tại Nhật: Điền đúng đơn Visa, mở tài khoản ngân hàng, đăng ký điện nước, internet.
Năm 2026 (Reiwa 8) là một năm bình thường (không nhuận), nhưng là năm rất đặc biệt nếu bạn đang chuẩn bị du học, lao động xuất khẩu, hoặc du lịch Nhật Bản. Hãy biến “nỗi đau” đọc ngày tháng thành “vũ khí” mạnh nhất của bạn.
Hãy bắt đầu hôm nay: Mở lịch -> Đọc to ngày hôm nay -> Viết ra giấy -> Lặp lại.
📝 ĐÁP ÁN BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Bài 1:
- しがつ よっか (Shigatsu yokka)
- くがつ じゅうくにち (Kugatsu juukunichi)
- じゅうにがつ にじゅうよっか (Juunigatsu nijuuyokka)
- いちがつ ついたち (Ichigatsu tsuitachi)
- にがつ はつか (Nigatsu hatsuka)
Bài 2:
- 今年 / 2026年
- 一昨昨日
- 令和八年
- 土曜日
- 仏滅
Bài 3 (Gợi ý):
- 私の誕生日は 7月15日 です。
- 来週の火曜日 に JLPTの試験があります。
- 去年 (2025年) 、日本に行きました。
- 今日は 2026年1月15日、木曜日 です。
- 今週の土日 は暇です。
Bài 4:
- a) にせんにじゅうろくねん (Nisen nijuu roku nen)
- a) れいわはちねん (Reiwa hachi nen)
Chúc bạn học tập hiệu quả, sớm “thành thạo” lịch tiếng Nhật và đạt mọi mục tiêu năm 2026! Ganbatte kudasai!