Khi bắt đầu học tiếng Nhật, một trong những kiến thức nền tảng quan trọng nhất nhưng cũng khiến nhiều người “đau đầu” nhất chính là cách đếm ngày, tháng, tuần. Khác với tiếng Việt hay tiếng Anh nơi quy tắc khá nhất quán, tiếng Nhật sử dụng hệ thống Kun-yomi (đọc âm kun) và On-yomi (đọc âm on) xen kẽ, cộng với rất nhiều trường hợp ngoại lệ (đọc đặc biệt) khiến người mới học rất dễ nhầm lẫn.
Tại năm 2026, với xu hướng học tiếng Nhật trực tuyến và tự học tại nhà ngày càng phổ biến, việc nắm vững kiến thức này không chỉ giúp bạn giao tiếp hàng ngày mà còn là yêu cầu bắt buộc trong các kỳ thi JLPT (từ N5 trở lên), NAT-TEST, TOPJ hay các bài test tuyển dụng môi trường Nhật Bản. Bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ kiến thức từ A-Z, kèm theo bảng tra cứu nhanh, mẹo nhớ lâu, lỗi thường gặp và bài tập thực hành để bạn tự tin “chinh phục” phần ngữ pháp này một lần cho tất cả.
PHẦN 1: CẤU TRÚC CƠ BẢN CỦA NGÀY THÁNG NĂM TRONG TIẾNG NHẬT
Trước khi đi vào chi tiết cách đọc từng con số, bạn cần nắm vững cấu trúc câu và từ vựng chỉ thời gian cơ bản.
1.1. Từ vựng đơn vị thời gian (Time Units)
Kanji
Hiragana
Romaji
Ý nghĩa
Ghi chú
年
ねん (nen)
nen
Năm
Dùng cho năm dương lịch, năm học, tuổi tác.
月
がつ (gatsu)
gatsu
Tháng
Chỉ tên tháng (Tháng 1, Tháng 2…). Không dùng để đếm số tháng.
ヶ月 / 箇月
かげつ (kagetsu)
kagetsu
Tháng (khoảng thời gian)
Dùng để đếm số tháng (1 tháng, 2 tháng…).
週
しゅう (shuu)
shuu
Tuần
Dùng cho tên tuần & đếm tuần.
日
にち / じつ / か (nichi/jitsu/ka)
nichi/jitsu/ka
Ngày / Nhật
Có 3 cách đọc chính tùy ngữ cảnh (xem Phần 2).
曜日
ようび (youbi)
youbi
Thứ (trong tuần)
Gắn sau tên hành tinh: 月曜日 (Thứ 2), 火曜日 (Thứ 3)…
今日
きょう (kyou)
kyou
Hôm nay
Từ đặc biệt (Nanori) – Không đọc là konnichi.
明日
あした / あす (ashita/asu)
ashita/asu
Ngày mai
Ashita thông dụng, Asu trang trọng/văn viết.
昨日
きのう (kinou)
kinou
Hôm qua
Từ đặc biệt – Không đọc là sakujitsu (văn ngữ).
明後日
あさって (asatte)
asatte
Ngày kia
一昨日
おととい (ototoi)
ototoi
Ngày mốt
Mẹo năm 2026: Hãy học theo cặp từ đối lập: Kyou (Hôm nay) – Kinou (Hôm qua) – Ashita (Ngày mai) – Asatte (Ngày kia) – Ototoi (Ngày môts). Đây là 5 từ xuất hiện mật độ cao nhất trong giao tiếp hàng ngày và phần Nghe (Choukai) JLPT.
1.2. Cấu trúc nói ngày tháng năm chuẩn (Format chuẩn Nhật Bản)
Người Nhật viết theo thứ tự Năm -> Tháng -> Ngày (Year -> Month -> Day). Đây là chuẩn ISO 8601 và cũng là cách viết trên văn bản hành chính, CV (Rirekisho), hợp đồng năm 2026.
Công thức:Năm + 年 (nen) + Tháng + 月 (gatsu) + Ngày + 日 (nichi/ka)
Ví dụ: 2026年7月20日 (にせんにじゅうろくねん しちがつ はつか) -> Ngày 20 tháng 7 năm 2026.
Viết tắt: 2026/07/20 hoặc 2026.07.20.
PHẦN 2: “MA TRẬN” ĐỌC NGÀY (日) – PHẦN KHÓ KHĂN NHẤT
Đây là “ngục cấm” của người học tiếng Nhật. Kanji 日 có tới 3 cách đọc chính và 10 ngày đầu tháng đọc hoàn toàn đặc biệt (Nanori).
So sánh: Tháng 4 đọc Shi-gatsu (Tên), 4 tháng đọc Yon-kagetsu (Đếm), 4 năm đọc Yonen (Đếm). Số 4 khi đếm đơn vị thời gian (Tháng, Năm) thường đọc Yon.
4.3. Tuần (週 – Shuu)
A. Tên các thứ trong tuần (Kanji + Hiragana + Romaji + Ý nghĩa Kanji)
Thứ
Kanji
Hiragana
Romaji
Kanji gốc (Hành tinh)
Ý nghĩa
Thứ 2
月曜日
げつようび (getsuyoubi)
getsuyoubi
月
Mặt Trăng (Moon)
Thứ 3
火曜日
かようび (kayoubi)
kayoubi
火
Hỏa tinh (Mars) – Lửa
Thứ 4
水曜日
すいようび (suiyoubi)
suiyoubi
水
Thủy tinh (Mercury) – Nước
Thứ 5
木曜日
もくようび (mokuyoubi)
mokuyoubi
木
Mộc tinh (Jupiter) – Mộc/Cây
Thứ 6
金曜日
きんようび (kinyoubi)
kinyoubi
金
Kim tinh (Venus) – Kim/Metal
Thứ 7
土曜日
どようび (doyoubi)
doyoubi
土
Thổ tinh (Saturn) – Đất
Chủ Nhật
日曜日
にちようび (nichiyoubi)
nichiyoubi
日
Nhật tinh (Sun) – Mặt Trời
Mẹo nhớ thứ tự (Thứ 2 -> CN):Getsu – Ka – Sui – Moku – Kin – Do – Nichi.
Nhớ câu: “Ghé Kafe, Sữa Mộc, Kính Đồ, Nhật” (Ghé quán cafe, uống sữa mộc, đội kính, ngày nắng).
B. Từ vựng chỉ tuần thường dùng
Từ
Đọc
Ý nghĩa
今週
こんしゅう (konshuu)
Tuần này
来週
らいしゅう (raishuu)
Tuần sau
再来週
さらいしゅう (sarishuu)
Tuần sau tuần sau
先週
せんしゅう (senshuu)
Tuần trước
先々週
せんせんしゅう (sensenshuu)
Tuần trước tuần trước
毎週
まいしゅう (maishuu)
Mỗi tuần / Hàng tuần
何週
なんしゅう (nanshuu)
Mấy tuần (Duration)
週末
しゅうまつ (shuumatsu)
Cuối tuần
C. Đếm số tuần (Shuu / Shuu-kan)
Quy tắc: Số + 週 (しゅう – shuu) hoặc 週間 (しゅうかん – shuukan).
PHẦN 5: CÁC MẪU CÂU GIAO TIẾP THÔNG DỤNG NĂM 2026 (KÈM AUDIO GIẢ LẬP)
Để học hiệu quả, bạn hãy đọc to theo các mẫu câu dưới đây, thay thế ngày tháng năm thực tế (ví dụ hôm nay là ngày bạn đọc bài này).
5.1. Hỏi / Trả lời Ngày tháng năm sinh (Quan trọng cho hồ sơ/Xin visa)
Hỏi: 生年月日を教えてください。(Seinengappi wo oshiete kudasai.) -> Xin vui lòng cho biết ngày tháng năm sinh.
Trả lời: 私は2000年(にせんねん)5月(ごがつ)15日(じゅうごにち)生まれです。(Watashi wa Nisen-nen Gogatsu Juugonichi umare desu.) -> Tôi sinh ngày 15 tháng 5 năm 2000.
Trả lời ngắn (Viết trên đơn):2000.05.15 或いは 2000年5月15日.
5.2. Hỏi / Trả lời “Hôm nay ngày mấy?” / “Hôm nay thứ mấy?”
Đếm Ngày Tháng Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Đếm Giờ Trong Tiếng Nhật: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (cập Nhật 2026)
A: 今日は何日ですか? (Kyou wa nannichi desu ka?)
B: 今日は20日(はつか)です。 (Kyou wa hatsuka desu.) -> Hôm nay ngày 20.
A: 今日は何曜日ですか? (Kyou wa nanyoubi desu ka?)
B: 今日は月曜日(げつようび)です。 (Kyou wa getsuyoubi desu.) -> Hôm nay Thứ 2.
5.3. Hỏi / Trả lời về kế hoạch, hẹn gặp (Appointment)
Hỏi:来月(らいげつ)の何日(なんにち)が空(あ)いていますか? -> Tháng sau ngày mấy anh/chị rảnh?
Trả lời:10日(とおか)の午後(ごご)なら大丈夫です。 -> Ngày 10 buổi chiều thì ổn.
Hỏi:何日間(なんかかん)滞在(たいざい)しますか? -> Ở lại bao nhiêu ngày?
Trả lời:一週間(いっしゅうかん)滞在します。 -> Ở 1 tuần.
5.4. Nói về截止 hạn (Deadline / Shimekiri) – Rất hay dùng môi trường làm việc Nhật 2026
締切(しめきり)は今月(こんげつ)の25日(にじゅうごにち)です。 -> Hạn chót là ngày 25 tháng này.
来週(らいしゅう)の金曜日(きんようび)までに提出(ていしゅつ)してください。 -> Vui lòng nộp trước thứ 6 tuần sau.
期限(きげん)は3ヶ月(さんかげつ)です。 -> Thời hạn là 3 tháng.
PHẦN 6: CÁC TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT VÀ TỪ VỰNG MỞ RỘNG (LEVEL N3 – N2)
6.1. Các từ chỉ ngày “Văn ngữ” (Kanbun/Keigo) – Hay gặp trong email công việc, báo chí, hợp đồng 2026
Từ văn ngữ (Kanji)
Đọc (On-yomi)
Từ nói (Kun-yomi/Thông dụng)
Ý nghĩa
Ví dụ dùng
今日
こんにち (konnichi)
きょう (kyou)
Hôm nay
今日 (こんにち) の課題 (Vấn đề của ngày hôm nay/hiện tại).
明日
みょうにち (myounichi)
あした / あす (ashita/asu)
Ngày mai
明日 (みょうにち) 開催予定 (Dự kiến tổ chức ngày mai).
昨日
さくじつ (sakujitsu)
きのう (kinou)
Hôm qua
昨日 (さくじつ) の会議録 (Biên bản họp hôm qua).
明後日
みょうごにち (myougonichi)
あさって (asatte)
Ngày kia
Hiếm dùng văn ngữ.
毎日
まいにち (mainichi)
まいにち (mainichi)
Mỗi ngày
Giữ nguyên.
平日
へいじつ (heijitsu)
へいじつ (heijitsu)
Ngày thường (Thứ 2-6)
平日勤務 (Làm việc ngày thường).
休日
きゅうじつ (kyuujitsu)
やすみ (yasumi)
Ngày nghỉ
休日出勤 (Làm thêm ngày nghỉ).
祝日
しゅくじつ (shukujitsu)
しゅくじつ (shukujitsu)
Ngày lễ (Lễ hội)
祝日法 (Luật ngày lễ).
平年
へいねん (heinen)
–
Năm thường (Không nhuận)
閏年
じゅんねん (jyunen / uruu-doshi)
うるうどし (uruudoshi)
Năm nhuận
2024, 2028 là năm nhuận. 2026 KHÔNG phải năm nhuận.
Lưu ý năm 2026: Năm 2026 là 平年 (Heinen – Năm thường). Tháng 2 năm 2026 có 28 ngày. Không có ngày 29/2.
6.2. Cách nói “Ngày đầu tháng”, “Ngày cuối tháng”, “Giữa tháng”
Từ
Đọc
Ý nghĩa
月初め / 月初
つきはじめ / げつしょ (tsukihajime / gessho)
Đầu tháng / Khởi tháng.
月中
つきなか / げつちゅう (tsukinaka / getsuchuu)
Giữa tháng.
月末 / 月末め
げつまつ / つきずえ (getsumatsu / tsukizue)
Cuối tháng / Cuối kỳ.
月初めから月末まで
つきはじめからげつまつまで
Từ đầu tháng đến cuối tháng.
6.3. Các mốc thời gian đặc biệt năm 2026 tại Nhật Bản (Lịch nghỉ – Kyuujitsu)
Để lên kế hoạch học thi, du lịch, xin visa năm 2026, bạn cần nắm lịch Happy Monday System (Hệ thống Thứ 2 hạnh phúc) và các ngày lễ lớn.
Lịch ngày lễ lớn năm 2026 (Dự kiến theo luật hiện hành):
Ngày
Tên ngày lễ (Kanji)
Đọc
Ý nghĩa / Ghi chú
1/1
元日
がんじつ (Ganjitsu)
Ngày Gantan (Ngày đầu năm). Nghỉ chính thức.
1/12
成人の日
せいじんのひ (Seijin no Hi)
Lễ Thành nhân. Thứ 2 thứ 2 của tháng 1.
2/11
建国記念の日
けんこくきねんのひ (Kenkoku Kinen no Hi)
Lễ Kiến quốc. Cố định.
2/23
天皇誕生日
てんのうたんじょうび (Tennou Tanjoubi)
Sinh nhật Thiên hoàng (Naruhito). Cố định.
3/20
春分の日
しゅんぶんのひ (Shunbun no Hi)
Lễ Xuân phân. Khoảng 20/3 (Tùy năm). Năm 2026 rơi vào Thứ 5.
4/29
昭和の日
しょうわのひ (Showa no Hi)
Ngày Showa. Bắt đầu Golden Week (GW). Năm 2026 rơi vào Thứ 3.
5/3
憲法記念日
けんぽうきねんび (Kenpou Kinenbi)
Lễ Hiến pháp.
5/4
みどりの日
みどりのひ (Midori no Hi)
Ngày Xanh.
5/5
こどもの日
こどものひ (Kodomo no Hi)
Ngày Thiếu nhi. Kết thúc GW.
7/20
海の日
うみのひ (Umi no Hi)
Lễ Biển. Thứ 2 thứ 3 của tháng 7. Năm 2026 rơi vào 20/7.
8/11
山の日
やまのひ (Yama no Hi)
Lễ Núi. Cố định. Năm 2026 rơi vào Thứ 3.
9/21
敬老の日
けいろうのひ (Keirou no Hi)
Lễ Kính lão. Thứ 2 thứ 3 của tháng 9. Năm 2026 rơi vào 21/9.
9/23
秋分の日
しゅうぶんのひ (Shuubun no Hi)
Lễ Thu phân. Khoảng 23/3. Năm 2026 rơi vào Thứ 3.
10/12
スポーツの日
すぽーつのひ (Supootsu no Hi)
Ngày Thể thao. Thứ 2 thứ 2 của tháng 10. Năm 2026 rơi vào 12/10.
11/3
文化の日
ぶんかのひ (Bunka no Hi)
Ngày Văn hóa. Cố định. Năm 2026 rơi vào Thứ 2.
11/23
勤労感謝の日
きんろうかんしゃのひ (Kinrou Kansha no Hi)
Lễ Lao động 감사. Cố định. Năm 2026 rơi vào Thứ 2.
💡 Mẹo ôn thi JLPT/Đời sống 2026: Hãy in bảng này ra, dán trước bàn học. Việc biết “Thứ 2 thứ 3 tháng 7 là Umi no Hi” giúp bạn đọc hiểu văn bản lịch trình, email sếp nhật nói “Shuumatsu wa Umi no Hi made yasumi desu” (Nghỉ đến cuối tuần Lễ Biển) mà không cần tra từ điển.
PHẦN 7: TỔNG HỢP LỖI THƯỜNG GẶP (TOP 10) VÀ CÁCH SỬA
Dựa trên kinh nghiệm giảng dạy và chấm thi các năm gần đây (cập nhật 2026), đây là 10 lỗi “chết người” nhất:
Đếm Ngày Tháng Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Đếm Cái Trong Tiếng Nhật: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (cập Nhật 2026)
STT
Lỗi sai (Sai)
Đúng (Đúng)
Giải thích / Cách nhớ
1
1日 -> Ichinichi (Khi nói ngày 1 tháng)
1日 -> Tsuitachi
Tsui-tachi = Mặt trăng khởi hành. Chỉ dùng cho Date.
2
8日 -> Hachinichi / Hachika
8日 -> Youka
8 = Yattsu -> Youka. Tuyệt đối không đọc On-yomi (Hachi) cho ngày < 10.
3
4月 -> Yon-gatsu / Shi-gatsu (sai thanh)
4月 -> Shi-gatsu
Tên tháng 4 chỉ đọc Shi-gatsu. Đếm 4 tháng mới đọc Yon-kagetsu.
4
7月 -> Nana-gatsu
7月 -> Shichi-gatsu
Tên tháng 7 chỉ đọc Shichi-gatsu. Đếm 7 tuần/tháng mới đọc Nana.
5
9月 -> Kyuu-gatsu
9月 -> Ku-gatsu
Tên tháng 9 đọc Ku-gatsu (giống ngày 9, 19, 29 đọc Ku).
6
1ヶ月 -> Ichikagetsu
1ヶ月 -> Ikkagetsu
Sokuon (っ). 1, 6, 8, 10 tháng/tuần đều có Sokuon.
7
1週間 -> Ichishuukan
1週間 -> Isshuukan
Tương tự trên. Isshuukan.
8
20日 -> Nijuunichi
20日 -> Hatsuka
Ngoại lệ lớn. 20 = Hatsuka (Hata + ka). Không đọc Number + nichi.
9月 (くがつ – Kugatsu):“Cú cá” -> Tháng 9 cá nhảy cú. / Ku (9).
1ヶ月 (いっかげつ – Ikkagetsu):“Ít cá kết” -> 1 tháng kết thúc ít cá.
8ヶ月 (はっかげつ – Hakkagetsu):“Hắc cá kết” -> 8 tháng kết cá đen.
9.2. Ứng dụng công nghệ 2026: Học qua App & AI
Năm 2026, đừng chỉ học trên sách. Hãy tận dụng:
Anki / AnkiDroid / AnkiMobile: Tải bộ deck “Japanese Dates & Counter” (có sẵn âm thanh native). Học theo thuật toán Spaced Repetition (Lặp lại theo khoảng cách) – cách nhanh nhất chuyển vào bộ nhớ dài hạn.
ChatGPT / Gemini / Claude (Voice Mode): Mở chế độ nói chuyện (Voice Chat). Yêu cầu: “Hãy đóng vai người Nhật, hỏi tôi ngày sinh, hẹn gặp, deadline ngẫu nhiên bằng tiếng Nhật, tôi sẽ trả lời. Sau đó sửa lỗi phát âm cho tôi.” -> Đây là cách tốt nhất luyện Phát âm (Pronunciation) và Phản xạ (Reflex).
YouTube (Tìm từ khóa): “日本語 日付 読み方 ネイティブ” (Cách người Nhật đọc ngày tháng native). Xem video tốc độ 1.0x -> 1.25x để quen tai.
9.3. Kỹ thuật “Shadowing Nhật Bản” (Shadowing with Calendar)
Đếm Ngày Tháng Tiếng Nhật
Mở Google Calendar hoặc Lịch Nhật Bản (Japanese Calendar) trên điện thoại.
Chuyển ngôn ngữ hiển thị sang Tiếng Nhật (日本語).
Mỗi sáng mở lịch lên, đọc to ngày hôm nay: “Kyou wa 2026-nen 7-gatsu 20-nichi, Getsuyoubi desu. Tsuitachi kara hatsuka made…”
Làm trong 2 tuần liên tục -> Tự nhiên hóa hoàn toàn.
KẾT LUẬN: CHINH PHỤC “NGÀY THÁNG” LÀ CHINH PHỤC TIẾNG NHẬT
Việc thành thạo đếm ngày tháng tiếng Nhật không chỉ là ghi nhớ một bảng tra. Đó là quá trình rèn luyện tư duy tiếng Nhật (Japanese Logic): Phân biệt rõ ràng giữa Tên riêng (Date/Name) và Số lượng (Duration/Count), hiểu được sự xen kẽ giữa On-yomi (Âm Hán) và Kun-yomi (Âm Nhật), và nắm bắt các Ngoại lệ (Exception) như một phần tất yếu của ngôn ngữ.
Vào năm 2026, với mục tiêu nhiều bạn hướng tới JLPT N3/N2, du học, kỹ thuật, hoặc làm việc tại Nhật Bản, kiến thức này là “vũ khí” hàng ngày. Một email xác nhận phỏng vấn, một hợp đồng lao động, một lịch trình training, một cuộc hẹn hò… tất cả đều xoay quanh 年月日曜日.
Hành động ngay hôm nay:
In bảng Phần 2.2 (Bảng 1-31) và Phần 3.2 (Bảng đếm tháng) dán tại bàn học.
Cài đặt điện thoại/lịch Google sang tiếng Nhật.
Mỗi ngày sáng: Đọc to ngày tháng năm thứ hôm nay (Kèm theo năm 2026).
Làm bài tập Phần 8 lại một lần sau 3 ngày (Spaced Repetition).
Chúc các bạn “Mikka, Yokka, Itsuka… Hatsuka” trôi chảy như nước, đậu cao kỳ thi tới và làm việc suôn sẻ tại xứ sở Hoa Anh Đào năm 2026! Ganbatte kudasai! (がんばってください!)