Khi học tiếng Nhật, việc nắm vững cách viết ngày tháng tiếng Nhật là một trong những kỹ năng sống còn quan trọng nhất, ngay từ cấp độ N5. Khác với tiếng Việt hay tiếng Anh chỉ cần ghi số theo thứ tự Ngày/Tháng/Năm hay Tháng/Ngày/Năm, tiếng Nhật có hệ thống đọc và viết cực kỳ đặc thù, đặc biệt là các ngày “ngoại lệ” (1, 2, 3, 4, 14, 20, 24…) khiến người mới bắt đầu thường “ngán” ngay từ đầu.
Tại năm 2026, với xu hướng học tiếng Nhật trực tuyến và tự học bùng nổ, bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ kiến thức từ A-Z về cách viết ngày tháng tiếng Nhật: quy tắc viết Kanji, Hiragana, Romaji, cách đọc chuẩn (On-yomi/Kun-yomi), các ngoại lệ phải học vẹt, định dạng văn bản hành chính, email商务, và các mẹo ghi nhớ “thần thánh” giúp bạn không bao giờ nhầm lẫn nữa.
1. Cấu Trúc Cơ Bản: Năm – Tháng – Ngày
Trước khi đi vào chi tiết cách đọc từng con số, bạn phải nhớ thứ tự viết chuẩn của người Nhật:
Năm (年) → Tháng (月) → Ngày (日)
Ví dụ: Hôm nay là ngày 15 tháng 10 năm 2026.
Viết Kanji: 2026年10月15日
Viết số: 2026/10/15 hoặc 2026.10.15
Đọc: Nisen nijū roku nen, jū gatsu, jū go nichi
Lưu ý quan trọng 2026: Năm 2026 theo lịch Gregorian (Dương lịch) là Reiwa 8 năm (令和8年 – Reiwa hachi nen). Khi làm thủ tục hành chính tại Nhật (điền đơn xin visa, hợp đồng lao động, đăng ký dân sự), bạn bắt buộc phải viết năm Nhật (Nengō – 年号) kèm theo hoặc thay thế năm Dương lịch.
2. Cách Viết Và Đọc “Tháng” (月 – Gatsu)
Đây là phần dễ nhất vì không có ngoại lệ nào cả. Bạn chỉ cần ghép: Số (đọc On-yomi) + がつ (Gatsu).
Tháng
Kanji
Hiragana
Romaji
Ghi chú đọc
1
1月
いちがつ
Ichigatsu
2
2月
にがつ
Nigatsu
3
3月
さんがつ
Sangatsu
4
4月
しがつ
Shigatsu
Đọc “Shi”, không đọc “Yon”.
5
5月
ごがつ
Gogatsu
6
6月
ろくがつ
Rokugatsu
7
7月
しちがつ
Shichigatsu
Đọc “Shichi”, không đọc “Nana”.
8
8月
はちがつ
Hachigatsu
9
9月
くがつ
Kugatsu
Đọc “Ku”, không đọc “Kyū”.
10
10月
じゅうがつ
Jūgatsu
11
11月
じゅういちがつ
Jūichigatsu
12
12月
じゅうにがつ
Jūnigatsu
Mẹo nhớ tháng 4, 7, 9: “Tứ, Thất, Cửu” trong Hán Việt tương ứng với Shi, Shichi, Ku. Người Nhật dùng On-yomi (âm Hán) cho tháng.
3. “Cái Chết” Của Người Học: Cách Viết Và Đọc “Ngày” (日 – Nichi/Ka/Jitsu)
Nếu tháng chỉ có 12 từ vựng thì ngày có tới 31 từ vựng, trong đó khoảng 10 ngày đọc ngoại lệ (bất quy tắc). Đây là nơi 90% học viên N5 bị trượt điểm nghe/đọc.
Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Viết Email Gửi CV Bằng Tiếng Nhật Chuẩn Mực 2026: Mẫu Thực Chiến, Từ Vựng Chuyên Ngành Và Lưu Ý Văn Hóa Doanh Nghiệp Nhật
10 (Jū) + 4 (Yokka). Không đọc “Jūshinichi” hay “Jūyonnichi”.
15
十五日
じゅうごにち
Jūgo nichi
Quy tắc chuẩn
16
十六日
じゅうろくにち
Jūroku nichi
Quy tắc chuẩn
17
十七日
じゅうしちにち
Jūshichi nichi
Quy tắc chuẩn
18
十八日
じゅうはちにち
Jūhachi nichi
Quy tắc chuẩn
19
十九日
じゅうくにち
Jūku nichi
Quy tắc chuẩn
9 đọc “Ku” (On).
20
二十日
はつか
Hatsuka
Ngoại lệ tuyệt đối
Không đọc “Nijūnichi”. Nghĩa: “Hata” (chết) + “tsuka” -> Hatsuka.
21
二十一日
にじゅういちにち
Nijūichi nichi
Quy tắc chuẩn
20 (Nijū) + 1 (Ichi) + Nichi.
22
二十二日
にじゅうににち
Nijūni nichi
Quy tắc chuẩn
23
二十三日
にじゅうさんにち
Nijūsan nichi
Quy tắc chuẩn
24
二十四日
にじゅうよっか
Nijūyokka
Ngoại lệ (Hỗn hợp)
20 (Nijū) + 4 (Yokka). Giống ngày 14.
25
二十五日
にじゅうごにち
Nijūgo nichi
Quy tắc chuẩn
26
二十六日
にじゅうろくにち
Nijūroku nichi
Quy tắc chuẩn
27
二十七日
にじゅうしちにち
Nijūshichi nichi
Quy tắc chuẩn
28
二十八日
にじゅうはちにち
Nijūhachi nichi
Quy tắc chuẩn
29
二十九日
にじゅうくにち
Nijūku nichi
Quy tắc chuẩn
30
三十日
さんじゅうにち
Sanjū nichi
Quy tắc chuẩn
30 đọc “Sanjū”.
31
三十一日
さんじゅういちにち
Sanjūichi nichi
Quy tắc chuẩn
3.2. Tổng Hợp 10 Ngày “Phải Học Vẹt” (Core Exceptions)
Hãy in bảng này ra dán trước mặt bàn học. Nếu thuộc 10 ngày này, bạn đã chinh phục 80% bài toán ngày tháng.
1日 -> Tsuitachi (ついたち)
2日 -> Futsuka (ふつか)
3日 -> Mikka (みっか) có っ
4日 -> Yokka (よっか) có っ
5日 -> Itsuka (いつか)
6日 -> Muika (むいか)
7日 -> Nanoka (なのか)
8日 -> Yōka (ようか) kéo dài ō
10日 -> Tōka (とおか) kéo dài ō
20日 -> Hatsuka (はつか)
14日 -> Jūyokka (じゅうよっか) có っ
24日 -> Nijūyokka (にじゅうよっか) có っ
Mẹo phân biệt “Ka” vs “Nichi” dễ nhớ nhất 2026: Ngày 1-10 (trừ 8, 9, 10 đọc dài) + 14, 20, 24 -> Thường dùng ~か (Ka). Ngày 11-13, 15-19, 21-23, 25-31 -> Dùng ~にち (Nichi).
4. Cách Viết Năm (年 – Nen) & Hệ Thống Niên Hiệu (Nengō – 年号)
4.1. Năm Dương Lịch (Seireki – 西暦)
Viết số + 年 (Nen). Đọc theo từng chữ số.
2026年 -> Nisen nijū roku nen (にせんにじゅうろくねん).
1990年 -> Sen kyū hyaku kyū jū nen (せんきゅうひゃくきゅうじゅうねん).
4.2. Năm Nhật (Wareki – 和暦 / Nengō – 年号) – BẮT BUỘC BIẾT NĂM 2026
Nhật Bản dùng hệ thống Niên hiệu (tên triều đại). Năm 2026 là năm thứ 8 của triều đại Reiwa (令和).
Năm Reiwa = Năm Dương lịch – 2018 Kiểm tra: 2026 – 2018 = 8. Đúng.
Các Niên hiệu gần đây bạn cần biết:
Niên hiệu (Kanji)
Romaji
Thời gian
Năm đầu tiên (Gannen)
Năm 2026 là năm thứ mấy?
令和
Reiwa
1/5/2019 – nay
2019 (Reiwa 1 / Gannen)
Reiwa 8 (令和8年)
平成
Heisei
8/1/1989 – 30/4/2019
1989
Đã kết thúc
昭和
Shōwa
25/12/1926 – 7/1/1989
1926
Đã kết thúc
Cách viết năm Nhật chuẩn:
Kanji: 令和8年 (Hoặc 令和八年)
Viết tắt hành chính: R8.10.15 (R = Reiwa, H = Heisei, S = Shōwa)
Đọc:Reiwa hachi nen (れいわはちねん).
Lưu ý năm đầu (Gannen – 元年): Năm 2019 viết là 令和元年 (Reiwa Gannen), KHÔNG viết 令和1年.
5. Các Định Dạng Viết Chuẩn Theo Ngữ Cảnh (2026 Update)
5.1. Văn Bản Hành Chính, Hợp Đồng, Đơn Xin Viza (Rất Trang Trọng)
Yêu cầu: Viết đầy đủ Kanji, dùng Niên hiệu Nhật (Wareki), không dùng số La Mã cho tháng.
Ví dụ mẫu đơn xin visa năm 2026: 令和8年10月15日 (Reiwa 8 nen, Jūgatsu, Jūgo nichi)
Hoặc viết rõ ràng hơn: 令和八年十月十五日
5.2. Email Doanh Nghiệp, Báo Cáo, Lịch Làm Việc (Business Standard)
Yêu cầu: Rõ ràng, ngắn gọn, chấp nhận số Ả-rập cho tháng/ngày, thường kèm thứ.
Định dạng phổ biến nhất 2026: 2026年10月15日 (木) 2026/10/15 (Thu) R8.10.15 (木) (Rất hay dùng trong nội bộ công ty Nhật)
Lưu ý về Thứ (曜日 – Yōbi):
Luôn viết trong ngoặc đơn sau ngày. Ký hiệu 1 chữ Kanji: 月, 火, 水, 木, 金, 土, 日 (Getsu, Ka, Sui, Moku, Kin, Do, Nichi).
5.3. Tin Nhắn, Chat (Line, Slack, Zalo), Note Cá Nhân
Yêu cầu: Nhanh, ngắn, hiểu được là được.
2026/10/15
10/15 (Chỉ tháng/ngày, hiểu ngầm năm nay)
R8/10/15
15日 (Chỉ ngày)
木曜日 (Chỉ thứ)
5.4. Viết Trên Lịch Để Bàn, Lịch Tết, Thiệp Cưới, Thiệp Niên Niên (Nengajō – 年賀状)
Yêu cầu: Thuần Kanji, đẹp mắt, truyền thống. Thường viết dọc.
Năm mới 2027 (Reiwa 9) trên thiệp Niên niên: 令和九年 元旦 (Reiwa Kyūnen Gantan – Sáng mùng 1 Tết Dương lịch năm Reiwa 9). Lưu ý: “Gantan” (元旦) chỉ dùng cho sáng mùng 1. Còn “Ganjitsu” (元日) là cả ngày mùng 1.
6. Cách Hỏi & Trả Lời Về Ngày Tháng Trong Giao Tiếp (Kaiwa)
11. Kết Luận: Chinh Phục Ngày Tháng Là Chinh Phục Cánh Cửa Tiếng Nhật
Việc thành thạo cách viết ngày tháng tiếng Nhật không chỉ giúp bạn đỗ JLPT N5 hay N4, mà là kỹ năng sinh tồn khi sống, học tập, làm việc tại Nhật Bản (hoặc môi trường Nhật tại Việt Nam năm 2026). Từ việc điền đơn xin visa, ký hợp đồng lao động, đặt lịch hẹn bác sĩ, viết email business, đến viết thiệp Niên niên cho sếp/khách hàng – tất cả đều xoay quanh bộ quy tắc này.
Hành động ngay hôm nay:
In bảng “Cheat Sheet” (Mục 10) dán bàn học.
Cài app Lịch Nhật hiển thị Kanji + Hiragana + Thứ.
Tự nói (Shadowing) ngày hôm nay mỗi sáng: “Kyō wa Reiwa hachi nen, jūgatsu, jūgo nichi…”
Làm 20 câu tập nghe/viết ngày tháng ngẫu nhiên trên Quizlet/Anki.
Chỉ sau 1 tuần kiên trì, bạn sẽ thấy việc đọc “Hatsuka”, “Tsuitachi”, “Jūyokka” trở nên tự nhiên như tiếng mẹ đẻ. Chúc bạn học tập hiệu quả và sớm đạt mục tiêu tiếng Nhật năm 2026 này!
Bài viết được cập nhật mới nhất cho năm 2026 (Reiwa 8), bao gồm chuẩn mực hành chính, business email và xu hướng học tập hiện nay.