Khi bắt đầu học tiếng Nhật, một trong những kiến thức nền tảng quan trọng nhất nhưng cũng khiến nhiều người “đau đầu” nhất chính là cách nói ngày trong tiếng Nhật. Khác với tiếng Việt hay tiếng Anh nơi quy tắc đọc ngày tháng tương đối đơn giản (thứ mấy, ngày mấy, tháng mấy), tiếng Nhật có hệ thống đọc ngày (kun-yomi) và tháng (on-yomi/kun-yomi) khá đặc biệt, đặc biệt là 10 ngày đầu tháng và một vài ngày ngoại lệ.
Cập nhật cho năm 2026, bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ kiến thức từ cơ bản đến nâng cao về cách đọc ngày, tháng, năm, ngày trong tuần, cùng các mẹo ghi nhớ, bài tập thực hành và lỗi thường gặp để bạn chinh phục hoàn toàn phần ngữ pháp này.
1. Cấu Trúc Cơ Bản Của Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Trước khi đi vào chi tiết cách đọc từng ngày, bạn cần nắm vững cấu trúc thứ tự viết ngày tháng năm theo chuẩn tiếng Nhật (ngược với tiếng Việt):
Tiếng Việt: Ngày – Tháng – Năm (VD: 25/12/2026)
Tiếng Nhật: Năm – Tháng – Ngày (VD: 2026年12月25日)
Các từ vựng cốt lõi: 年: Năm (đọc là nen) 月: Tháng (đọc là gatsu) 日: Ngày (đọc là nichi, ka, bi, jitsu… tùy trường hợp) 曜日: Thứ trong tuần (đọc là youbi)
2. Cách Nói Các Tháng Trong Tiếng Nhật (月 – Gatsu)
Đây là phần dễ nhất vì quy tắc rất đều đặn: Số (đọc On-yomi) + がつ (gatsu).
Tháng
Kanji
Hiragana
Romaji
Ghi chú
1
一月
いちがつ
Ichigatsu
2
二月
にがつ
Nigatsu
3
三月
さんがつ
Sangatsu
4
四月
しがつ
Shigatsu
Đọc là “Shi”, không phải “Yon” hoặc “Shichi”.
5
五月
ごがつ
Gogatsu
6
六月
ろくがつ
Rokugatsu
7
七月
しちがつ
Shichigatsu
Đọc là “Shichi”, không phải “Nana”.
8
八月
はちがつ
Hachigatsu
9
九月
くがつ
Kugatsu
Đọc là “Ku”, không phải “Kyuu”.
10
十月
じゅうがつ
Juugatsu
11
十一月
じゅういちがつ
Juuichigatsu
12
十二月
じゅうにがつ
Juunigatsu
💡 Mẹo nhớ năm 2026: Chỉ cần nhớ 3 ngoại lệ: 4月, 7月, 9月. Các tháng còn lại đọc theo số nguyên gốc (ichi, ni, san, go, roku, hachi, juu…).
3. “Cái Bẫy” Lớn Nhất: Cách Nói Các Ngày Trong Tháng (日 – Nichi/Ka)
Đây là phần quan trọng nhất, quyết định bạn có nói tự nhiên hay không. Tiếng Nhật chia ngày thành 3 nhóm: Nhóm 1-10 (Đặc biệt), Nhóm 11-20 (Hỗn hợp), Nhóm 21-31 (Quy tắc chuẩn).
3.1. Nhóm 10 Ngày Đầu (Bắt Buộc Học Thuộc Trái Tim)
Đây là đọc theo Kun-yomi (đọc gốc tiếng Nhật), hoàn toàn không tuân theo quy tắc đọc số thông thường.
Ngày
Kanji
Hiragana
Romaji
Phân tích/Ghi nhớ
1
一日
ついたち
Tsuitachi
Ngoại lệ lớn nhất. Không đọc Ichinichi. Nghĩa gốc: “Tsuki tachi” (Mặt trăng mọc lên -> Ngày đầu tháng).
2
二日
ふつか
Futsuka
Không đọc Ninichi. Gốc Futatsu (2 cái) + ka.
3
三日
みっか
Mikka
Sokuon (っ) + ka. Gốc Mittsu.
4
四日
よっか
Yokka
Sokuon (っ) + ka. Đọc Yon -> Yo + kka.
5
五日
いつか
Itsuka
Không đọc Gonichi. Gốc Itsutsu.
6
六日
むいか
Muika
Không đọc Rokunichi. Gốc Muttsu -> Mui + ka.
7
七日
なのか
Nanoka
Không đọק Shichinichi. Gốc Nanatsu.
8
八日
ようか
Youka
Không đọc Hachinichi. Gốc Yattsu -> You + ka.
9
九日
ここのか
Kokonoka
Không đọc Kyuu/Kunichi. Gốc Kokonotsu.
10
十日
とおか
Tooka
Không đọc Juunichi. Gốc Too (10) + ka.
⚠️ CẢNH BÁO (Quan trọng năm 2026): Nhiều bạn học qua ứng dụng (Duolingo, Bunpo…) thường bị dạy đọc Ichinichi, Ninichi, Sannichi… cho 10 ngày đầu. Đó là SAI trong giao tiếp hàng ngày. Người Nhật luôn dùng Tsuitachi, Futsuka, Mikka…. Chỉ dùng Ichinichi khi nói về “khoảng thời gian 1 ngày” (duration), không phải “ngày 1” (date).
Từ 21 đến 31, hầu như đều đọc Số (On-yomi) + にち (nichi). Chỉ có ngày 24 và ngày 30 cần lưu ý.
Ngày
Kanji
Hiragana
Romaji
Ghi chú
21
二十一日
にじゅういちにち
Nijuuichinichi
Chuẩn
22
二十二日
にじゅうににち
Nijuuninichi
Chuẩn
23
二十三日
にじゅうさんにち
Nijuusannichi
Chuẩn
24
二十四日
にじゅうよっか
Nijuuyokka
Ngoại lệ: Đọc Yokka (giống ngày 4, 14).
25
二十五日
にじゅうごにち
Nijuugonichi
Chuẩn
26
二十六日
にじゅうろくにち
Nijuurokunichi
Chuẩn
27
二十七日
にじゅうしちにち
Nijuushichinichi
Chuẩn
28
二十八日
にじゅうはちにち
Nijuuhachinichi
Chuẩn
29
二十九日
にじゅうくにち
Nijuukunichi
Chuẩn
30
三十日
さんじゅうにち / みそか
Sanjunichi / Misoka
2 cách đọc: 1. Sanjunichi (Chuẩn, phổ biến). 2. Misoka (Truyền thống, chỉ ngày cuối tháng – đặc biệt là 大晦日 Omisoka = ngày 30/12 hoặc 31/12).
31
三十一日
さんじゅういちにち
Sanjuuichinichi
Chuẩn
📝 Tóm tắt quy tắc “Yokka”: Bất kỳ ngày nào kết thúc bằng số 4 (4, 14, 24) đều đọc là Yokka (よっか).
4. Cách Nói Năm (年 – Nen)
Đọc năm trong tiếng Nhật khá đơn giản: Đọc từng chữ số (On-yomi) + 年.
2026年 -> にせんにじゅうろくねん -> Nisen nijuuroku nen
1990年 -> せんきゅうひゃくきゅうじゅうねん -> Sen kyuu hyaku kyuujuu nen
2000年 -> にせんねん -> Nisen nen
Lưu ý nhỏ: Số 0 đọc là れい (Rei) hoặc ゼロ (Zero) khi đọc từng số (VD: 2001 -> Nisen rei ichi nen hoặc Nisen zero ichi nen). Nhưng khi nói năm tháng tổng quát, người ta thường bỏ qua số 0 giữa (2001 -> Nisen ichi nen). Năm Heisei/Reiwa: Ở Nhật Bản vẫn dùng niên hiệu (Gengou) song song với lịch dương. 2026年 = 令和8年. Cách đọc: れいわはちねん (Reiwa hachi nen). Khi viết hồ sơ chính thức tại Nhật năm 2026, bạn thường phải viết cả 2: 2026年 (令和8年).
5. Cách Nói Ngày Trong Tuần (曜日 – Youbi)
Ngày trong tuần trong tiếng Nhật được đặt tên theo 5 hành (Ngũ hành) + Nhật, Nguyệt. Cấu trúc: Tên hành tinh + 曜日.
Thứ
Kanji
Hiragana
Romaji
Hành tinh / Ý nghĩa
Màu sắc thường thấy trên lịch
Thứ 2
月曜日
げつようび
Getsuyoubi
Mặt Trăng (Moon)
🌙 Vàng/Đỏ
Thứ 3
火曜日
かようび
Kayoubi
Hỏa Tinh (Mars – Lửa)
🔴 Đỏ
Thứ 4
水曜日
すいようび
Suiyoubi
Thủy Tinh (Mercury – Nước)
🔵 Xanh dương
Thứ 5
木曜日
もくようび
Mokuyoubi
Mộc Tinh (Jupiter – Mộc/Cây)
🟢 Xanh lá
Thứ 6
金曜日
きんようび
Kinyoubi
Kim Tinh (Venus – Kim/kim loại)
🟡 Vàng/Kim
Thứ 7
土曜日
どようび
Doyoubi
Thổ Tinh (Saturn – Đất)
🟤 Nâu/Đỏ
Chủ Nhật
日曜日
にちようび
Nichiyoubi
Nhật Tinh (Sun – Mặt trời)
🔴 Đỏ
💡 Mẹo ghi nhớ (Phương pháp liên tưởng năm 2026): Thứ 2 (Get-su): “Get” -> Lấy -> Lấy tiền lương đầu tuần. Thứ 3 (Ka): “Ka” -> Cháy -> Hỏa -> Lửa -> Mars. Thứ 4 (Sui): “Sui” -> Nước (Suı) -> Thủy -> Mercury. Thứ 5 (Moku): “Moku” -> Gỗ -> Mộc -> Jupiter. Thứ 6 (Kin): “Kin” -> Vàng/Kim -> Kim -> Venus. (Thường gọi tắt là Hana-kin 花金 – “Vàng hoa” nghĩa là cuối tuần vui chơi). Thứ 7 (Do): “Do” -> Đất -> Thổ -> Saturn. CN (Nichi): “Nichi” -> Nhật -> Mặt trời.
Viết tắt phổ biến: Trên lịch, bảng giờ, tin nhắn người Nhật thường chỉ viết chữ Hán đầu tiên: 月火水木金土日 (Getsu, Ka, Sui, Moku, Kin, Do, Nichi).
6. Cách Viết Và Nói Ngày Tháng Năm Đầy Đủ (Format Chuẩn)
6.1. Viết Bằng Chữ Số (Arabic Numerals) – Phổ Biến Nhất Năm 2026
Đây là cách viết tiêu chuẩn trong email, báo cáo, hợp đồng, web năm 2026. Format:YYYY年M月D日 hoặc YYYY/MM/DD Ví dụ:2026年7月4日 hoặc 2026/07/04 Có thêm thứ:2026年7月4日(土) hoặc 2026/07/04 (Sat)
6.2. Viết Bằng Kanji (Trang Trọng, Văn Học, Thiệp Cưới)
Format:二千二十六年七月四日
Số 0 thường không viết kanji (không viết 零) mà để trống hoặc dùng 〇 (maru) trong tài liệu ngân hàng/quân đội cũ. Hiện nay ít dùng.
6.3. Cách Nói Toàn Bộ Một Câu (Ngữ Pháp: は / に)
Mẫu câu:今日は2026年7月4日(土)です。 Đọc:Kyou wa nisen nijuuroku nen shichigatsu yokka (doyoubi) desu. Dịch: Hôm nay là ngày 4 tháng 7 năm 2026 (Thứ 7).
Sử dụng trợ từ: は (wa): Dùng cho chủ đề câu (Hôm nay là…, Sinh nhật là…). に (ni): Dùng cho mốc thời gian cụ thể của hành động (Đi, đến, sinh, gặp). Ví dụ:2026年7月4日に日本へ行きます。(Nisen nijuuroku nen shichigatsu yokka ni Nihon e ikimasu. -> Ngày 4/7/2026 tôi đi Nhật Bản).
7. Phân Biệt Rõ Ràng: “Ngày Tháng” (Date) vs “Khoảng Thời Gian” (Duration)
Đây là lỗi sai sót nhiều nhất của người học (dù đã học N3, N2 vẫn hay nhầm).
1 ngày -> Ichinichi / Ichnichikan 4 ngày -> Yokka / Yonkakan 20 ngày -> Hatsuka / Hatsukakan
Chi Tiết So Sánh (Bảng Tra Cứu Nhanh)
Số
Date (Ngày mấy)
Duration (Bao nhiêu ngày)
1
Tsuitachi (ついたち)
Ichinichi (いちにち) / Ichinichikan
2
Futsuka (ふつか)
Futsuka (ふつか) / Futsukakan
3
Mikka (みっか)
Mikka (みっか) / Mikkakan
4
Yokka (よっか)
Yokka (よっか) / Yonkakan (thường dùng Yonkakan)
5
Itsuka (いつか)
Itsuka (いつか) / Itsukakan
6
Muika (むいか)
Muika (むいか) / Muikakan
7
Nanoka (なのか)
Nanoka (なのか) / Nanokakan
8
Youka (ようか)
Youka (ようか) / Youkakan
9
Kokonoka (ここのか)
Kokonoka (ここのか) / Kokonokakan
10
Tooka (とおか)
Tooka (とおか) / Tookakan
14
Juuyokka (じゅうよっか)
Juuyokka / Juuyonkakan
20
Hatsuka (はつか)
Hatsuka (はつか) / Hatsukakan
24
Nijuuyokka (にじゅうよっか)
Nijuuyokka / Nijuuyonkakan
30
Sanjunichi (さんじゅうにち) / Misoka
Sanjunichikan (さんじゅうにちかん)
💡 Quy tắc vàng năm 2026: Nếu câu trả lời cho câu hỏi “何日ですか. (Nannichi desu ka? – Ngày mấy?)” -> Dùng đọc Date (Tsuitachi, Futsuka, Yokka, Hatsuka…). Nếu câu trả lời cho câu hỏi “何日間ですか. (Nannichikan desu ka? – Bao nhiêu ngày?)” -> Dùng đọc Duration (Ichinichi, Yonkakan, Hatsukakan…). Lưu ý: 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 14, 20, 24 -> Date và Duration đọc giống hệt nhau (trừ 1, 4, 30). Do đó dễ nhầm lẫn nhất là Ngày 1 (Tsuitachi vs Ichinichi) và Ngày 4/14/24 (Yokka vs Yonkakan).
8. Từ Vựng Mở Rộng: Các Từ Chỉ Thời Gian Liên Quan Đến “Ngày”
❌ Sai: レポートは金曜日までに出してね。 -> Repooto wa Kinyoubi made ni dashite ne. (Về mặt ngữ pháp “made ni” là đúng, nhưng nếu nói “Kinyoubi made” thì mang ý “làm tận hôm thứ 6”).
✅ Đúng: レポートは金曜日までに出してね。 -> Repooto wa Kinyoubi made ni dashite ne. (Nộp trước thứ 6).
Lỗi 5: Quên đọc “Nen” (年) khi nói năm hiện tại.
❌ Sai:今年は2026です。 -> Kotoshi wa nisen nijuuroku desu. (Thiếu đơn vị).
✅ Đúng:今年は2026年です。 -> Kotoshi wa nisen nijuuroku nen desu.
Lưu ý: Tiếng Nhật bắt buộc phải có đơn vị counter (年, 月, 日) sau số. Không được nói “năm 2026” mà phải nói “2026 năm”.
10. Bài Tập Thực Hành Tổng Hợp (Có Đáp Án)
Hãy tự kiểm tra trình độ của bạn ngay bây giờ. Đọc tout haut các ngày sau rồi kiểm tra đáp án dưới chân trang.
Phần 1: Đọc Các Ngày Sau (Date Reading)
1日
8日
10日
14日
20日
24日
30日
31日
Phần 2: Đọc Các Khoảng Thời Gian Sau (Duration Reading)
1日間
4日間
14日間
20日間
30日間
Phần 3: Điền Trợ Từ (は / に / まで / までに)
来月5日＿＿会議があります。 (Có hội nghị ngày 5 tháng sau).
レポートは来週月曜日＿＿出してください。 (Nộp báo cáo trước thứ 2 tuần sau).
Phần 3:
1. に (Mốc thời gian sự kiện xảy ra).
2. までに (Deadline – hoàn thành trước mốc đó).
3. まで (Trạng thái tiếp diễn tận mốc đó).
4. は (Chủ đề câu “Hôm nay”).
Phần 4:
1. にせんにじゅうろくねん いちがつ ついたち (がんたん)
2. にせんにじゅうろくねん にがつ じゅうよっか (ばれんたいんでー)
3. にせんにじゅうろくねん じゅうにがつ さんじゅういちにち (おおみそか) Lưu ý: 31/12 đọc là Sanjuuichinichi, nhưng gọi tên ngày lễ là Omisoka.
11. Xu Hướng Học Tập & Ứng Dụng Hỗ Trợ Năm 2026
Vào năm 2026, việc học tiếng Nhật đã được hỗ trợ mạnh mẽ bởi AI và các ứng dụng thông minh. Dưới đây là xu hướng và công cụ bạn nên tận dụng:
ChatGPT / Gemini / Claude (Voice Mode): Dùng chế độ hội thoại thoại (Voice Chat) để luyện phát âm Tsuitachi, Futsuka, Yokka… AI sẽ sửa lỗi intonation (ngữ điệu) rất chính xác.
Anki / AnkiDroid (Shared Decks): Tải deck “Japanese Dates & Counters” hoặc “Core 2000” có sẵn âm thanh native. Học theo phương pháp Spaced Repetition (Lặp lại theo khoảng cách) để ghi nhớ lâu dài 10 ngày đầu tháng.
Immersion với YouTube/Netflix (Language Reactor): Xem phim 드라마 (Drama) hoặc Anime có phụ đề song ngữ. Chú ý nghe cách nhân vật nói: “Ashita wa yokka da” (Ngày mai là ngày 4), “Mikka kan ryokou suru” (Đi du lịch 3 ngày).
Lịch Nhật Bản (Japanese Calendar Apps): Cài app lịch Nhật (như Jolte, Google Calendar cài language Japanese). Mỗi ngày mở điện thoại lên thấy 7月4日 (土) giúp bạn phản xạ tự nhiên Kanji + Đọc.
Shadowing (Bóng gió): Nghe file audio đọc lịch tháng (có sẵn trên YouTube tìm từ khóa “Japanese dates reading practice”) và lặp lại ngay lập tức, bắt chước nhịp điệu.
12. Kết Luận: Chinh Phục “Ngày Tháng” Là Bước Đệm Vững Chắc Cho Tiếng Nhật Nâng Cao
Nắm vững cách nói ngày trong tiếng Nhật không chỉ giúp bạn tránh bị hẹn nhầm ngày, lỡ deadline hay viết sai sinh nhật bạn bè. Nó là cột mốc để bạn tiến xa hơn: Hiểu được Keigo (Kính ngữ) trong email kinh doanh: Honjitsu wa…, Myounichi made ni… Nghe hiểu Báo cáo thời tiết, Tin tức (News): Kyuu wa ame, ashita wa hare… Làm việc với Hệ thống ngân hàng, Visa, Đăng ký cư trú tại Nhật: Mọi form đều yêu cầu điền YYYY年MM月DD日.
Năm 2026, hãy đầu tư thời gian ôn tập bảng 10 ngày đầu tháng (Tsuitachi -> Tooka) và 3 ngoại lệ (14, 20, 24, 30) mỗi ngày 5 phút. Chỉ sau 2 tuần, bạn sẽ thấy bản thân đọc ra ngày tháng tự nhiên như người bản xứ.
Chúc bạn học tập hiệu quả và sớm đạt mục tiêu tiếng Nhật của mình! 🇯🇵
Bài viết được cập nhật và biên soát lại cho phù hợp với bối cảnh học tập năm 2026. Nếu bạn thấy hữu ích, hãy chia sẻ cho bạn bè cùng học tiếng Nhật nhé!
