Học tiếng Nhật, nhiều người học rất tốt về từ vựng, ngữ pháp, phát âm, nhưng lại hay bị nhầm lẫn khi nói về các thứ trong tuần. Hôm nay là thứ mấy? Hẹn gặp nhau vào thứ Tư hay thứ Năm? Lịch trình công việc tuần này thay đổi vào ngày nào? Những câu hỏi tưởng chừng đơn giản này lại khiến người mới bắt đầu bối rối, nhất là khi các thứ trong tiếng Nhật đều kết thúc bằng cùng một chữ 曜日 (yōbi) và chỉ khác nhau ở chữ Hán đầu tiên. Việc học thuộc lòng bằng cách đọc đi đọc lại: 月曜日、火曜日、水曜日、木曜日、金曜日、土曜日、日曜日… có thể giúp bạn nhớ được trong một vài giờ, nhưng chỉ sau vài ngày, bạn lại quên mất hoặc nhầm lẫn giữa các thứ với nhau.
Bài viết này sẽ giúp bạn giải quyết triệt để vấn đề đó. Thay vì học vẹt, chúng ta sẽ học theo hệ thống: hiểu gốc gác Hán tự, xây dựng hình ảnh liên tưởng, tạo câu chuyện ghi nhớ, luyện tập theo phương pháp khoa học và áp dụng ngay vào đời sống. Khi bạn hiểu vì sao thứ Hai liên quan đến Mặt Trăng, thứ Ba liên quan đến Lửa, thứ Tư liên quan đến Nước, thứ Năm liên quan đến Cây, thứ Sáu liên quan đến Kim loại, thứ Bảy liên quan đến Đất và Chủ Nhật liên quan đến Mặt Trời, bạn sẽ không còn phải ghi nhớ một cách máy móc nữa. Bạn sẽ nhớ các thứ một cách tự nhiên, giống như cách bạn nhớ thứ trong tiếng Việt hay tiếng Anh.
Đây không chỉ là bài viết dành cho người mới bắt đầu học tiếng Nhật ở trình độ N5, mà còn hữu ích cho những ai đang ôn thi JLPT, chuẩn bị đi du học, đi xuất khẩu lao động, hay đơn giản là muốn giao tiếp tự tin hơn khi sống và làm việc tại Nhật Bản. Hãy đọc hết bài viết, thực hành theo từng bước, và bạn sẽ thấy việc nhớ thứ trong tiếng Nhật thực ra rất dễ và rất thú vị.
1. Vì Sao Học Thứ Trong Tiếng Nhật Lại Khó Nhớ?
Trước hết, chúng ta cần hiểu nguyên nhân khiến việc học thứ trong tiếng Nhật trở nên khó khăn đối với người Việt Nam. Thứ nhất, tiếng Nhật sử dụng chữ Hán, mà người Việt không quen với hệ thống này. Khi nhìn thấy 月曜日, 火曜日, 水曜日, bạn không thể đoán được cách đọc là getsuyōbi, kayōbi, suiyōbi nếu chưa học. Thứ hai, tất cả các thứ đều có chung hậu tố 曜日, nên khi nghe người Nhật nói nhanh, bạn dễ nghe nhầm, ví dụ như kayōbi và mokuyōbi nghe có vẻ giống nhau nếu bạn chưa quen với âm đầu của từ.
Thứ ba, cách tư duy của tiếng Nhật và tiếng Việt khác nhau. Tiếng Việt gọi các thứ theo số thứ tự: thứ Hai, thứ Ba, thứ Tư, thứ Năm, thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ Nhật. Tiếng Anh cũng tương tự: Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday, Sunday, dù có nguồn gốc từ tên các vị thần trong thần thoại Bắc Âu. Nhưng tiếng Nhật lại gọi các thứ theo các yếu tố thiên nhiên và thiên thể: Mặt Trăng, Lửa, Nước, Cây, Kim loại, Đất, Mặt Trời. Đây chính là hệ thống âm dương ngũ hành trong văn hóa Đông Á, được ghi lại trong lịch pháp cổ truyền của Trung Quốc và Nhật Bản.
Nếu bạn chỉ học theo cách dịch máy móc, bạn sẽ phải ghi nhớ 7 từ hoàn toàn rời rạc. Nhưng nếu bạn hiểu được logic đằng sau nó, bạn sẽ có một hệ thống liên kết chặt chẽ. Hãy tưởng tượng bạn đang ghi nhớ 7 con số không liên quan: 1, 7, 3, 9, 2, 8, 5. Rất khó nhớ. Nhưng nếu 7 con số đó là số nhà của những người bạn thân của bạn, hay là thứ tự của một câu chuyện, bạn sẽ nhớ rất lâu. Việc học thứ trong tiếng Nhật cũng vậy. Chúng ta cần biến 7 từ rời rạc thành một câu chuyện duy nhất.
Một nguyên nhân nữa là nhiều người học từ vựng nhưng không luyện tập trong ngữ cảnh thực tế. Bạn học thuộc thứ Hai là getsuyōbi, nhưng khi cần nói câu “Thứ Hai tuần sau tôi bận” thì bạn lại lúng túng không biết phải ghép câu như thế nào. Do đó, bài viết này không chỉ dạy bạn cách nhớ tên các thứ, mà còn dạy bạn cách sử dụng chúng trong câu, cách hỏi đáp về lịch trình, cách đặt lịch hẹn, và cách tránh nhầm lẫn trong giao tiếp hàng ngày.
2. Tổng Quan 7 Thứ Trong Tuần Tiếng Nhật
Trước khi đi vào chi tiết từng phương pháp ghi nhớ, chúng ta hãy làm quen với toàn bộ 7 thứ trong tiếng Nhật. Hãy đọc to mỗi từ ít nhất 3 lần, chú ý đến cách phát âm và chữ Hán đi kèm.
Thứ Hai: 月曜日 (getsuyōbi) – Chữ 月 nghĩa là Mặt Trăng, âm Hán-Việt là Nguyệt.
Thứ Ba: 火曜日 (kayōbi) – Chữ 火 nghĩa là Lửa, âm Hán-Việt là Hỏa.
Thứ Tư: 水曜日 (suiyōbi) – Chữ 水 nghĩa là Nước, âm Hán-Việt là Thủy.
Thứ Năm: 木曜日 (mokuyōbi) – Chữ 木 nghĩa là Cây, Gỗ, âm Hán-Việt là Mộc.
Thứ Sáu: 金曜日 (kinyōbi) – Chữ 金 nghĩa là Kim loại, Vàng, âm Hán-Việt là Kim.
Thứ Bảy: 土曜日 (doyōbi) – Chữ 土 nghĩa là Đất, âm Hán-Việt là Thổ.
Chủ Nhật: 日曜日 (nichiyōbi) – Chữ 日 nghĩa là Mặt Trời, Ngày, âm Hán-Việt là Nhật.
Bạn có thể thấy một quy luật rất rõ ràng: chữ Hán đầu tiên của mỗi thứ đều là một danh từ chỉ yếu tố thiên nhiên, và cách đọc của nó cũng thay đổi theo âm On’yomi của chữ Hán đó. 月 đọc là getsu, 火 đọc là ka, 水 đọc là sui, 木 đọc là moku, 金 đọc là kin, 土 đọc là do, 日 đọc là nichi. Khi ghép với 曜日 (yōbi), chúng ta được getsuyōbi, kayōbi, suiyōbi, mokuyōbi, kinyōbi, doyōbi, nichiyōbi.
Một điều quan trọng cần ghi nhớ là thứ tự trong tuần tiếng Nhật bắt đầu từ Thứ Hai và kết thúc vào Chủ Nhật, giống như tiếng Việt. Tuy nhiên, trong lịch của Nhật Bản, Chủ Nhật thường được đánh dấu bằng màu đỏ và Thứ Bảy bằng màu xanh dương, vì Chủ Nhật liên quan đến Mặt Trời và Thứ Bảy liên quan đến Đất. Khi bạn nhìn lịch Nhật, bạn sẽ thấy cột bên phải nhất là Chủ Nhật màu đỏ, và cột bên trái nhất là Thứ Hai. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng rất hữu ích khi bạn đi du lịch hay làm việc tại Nhật Bản.
Việc học thuộc thứ tự này là bước đầu tiên. Nhưng học thuộc chưa phải là nhớ lâu. Chúng ta cần đi sâu vào từng chữ Hán để tạo liên tưởng.
3. Hiểu Gốc Gác Hán Tự Để Nhớ Bền Vững
Cách ghi nhớ hiệu quả nhất không phải là học thuộc lòng, mà là hiểu ý nghĩa. Khi bạn hiểu ý nghĩa của chữ Hán, não bộ sẽ tự động tạo ra hình ảnh và ghi nhớ lâu hơn gấp nhiều lần. Hãy cùng phân tích từng thứ một.
3.1. Thứ Hai – 月曜日 (getsuyōbi) – Mặt Trăng
Chữ 月 có hình dáng giống như một vầng trăng khuyết. Thứ Hai trong tiếng Nhật gắn liền với Mặt Trăng. Hãy tưởng tượng vào tối Chủ Nhật, bạn nhìn lên bầu trời và thấy Mặt Trăng sáng một mình. Ngày mai là Thứ Hai, một tuần mới bắt đầu dưới ánh trăng. Bạn có thể tạo câu chuyện: “Thứ Hai, tôi ngắm Mặt Trăng để chuẩn bị cho một tuần mới.” Cách liên tưởng này giúp bạn nhớ ngay: thấy Mặt Trăng là nghĩ đến getsuyōbi.
Trong tiếng Việt, chúng ta có từ “nguyệt” trong “nguyệt san”, “nguyệt thực”. Khi bạn nhớ ra Nguyệt là Mặt Trăng, bạn sẽ dễ nhớ getsuyōbi hơn. Hãy viết chữ 月 ra giấy nhiều lần và tưởng tượng nó là hình trăng lưỡi liềm.
3.2. Thứ Ba – 火曜日 (kayōbi) – Lửa
Chữ 火 có hình dáng giống như ngọn lửa đang cháy, với ba nét chụm vào nhau và một nét ở giữa. Thứ Ba gắn liền với Lửa. Hãy tưởng tượng Thứ Ba là ngày bạn nấu ăn, nhóm bếp, hay ngày có ngọn lửa của sự nhiệt huyết, năng lượng cho công việc. Một hình ảnh dễ nhớ là: “Thứ Ba nóng như lửa, tôi phải cẩn thận khi nấu ăn.” Khi nghĩ đến lửa, bạn sẽ nhớ đến kayōbi.
Liên tưởng với tiếng Việt: Hỏa là Lửa, như trong “hỏa hoạn”, “hỏa lực”. Từ “ka” trong kayōbi tuy không giống “hỏa”, nhưng nếu bạn nhớ Hỏa = Lửa = Thứ Ba, bạn sẽ luôn có điểm neo để quay lại.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nhớ Nhanh Bảng Chữ Cái Tiếng Nhật Hiragana Và Katakana Cho Người Mới Bắt Đầu
3.3. Thứ Tư – 水曜日 (suiyōbi) – Nước
Chữ 水 có hình dáng giống như dòng nước chảy, với các nét cong ở hai bên. Thứ Tư gắn liền với Nước. Đây là thứ dễ nhớ nhất vì 水 rất quen thuộc trong nhiều từ tiếng Nhật như mizu (nước). Hãy tưởng tượng Thứ Tư là ngày bạn uống nhiều nước, đi bơi, hay trời mưa. Câu chuyện: “Thứ Tư trời mưa, nước chảy tràn đường.” Khi bạn nghĩ đến nước, bạn sẽ nhớ ngay đến suiyōbi.
Trong tiếng Việt, Thủy là Nước, như trong “thủy tinh”, “thủy sản”. Âm “sui” trong suiyōbi gần giống với “thủy” nếu bạn đọc nhanh. Đây là một điểm tương đồng rất hữu ích cho người Việt.
3.4. Thứ Năm – 木曜日 (mokuyōbi) – Cây, Gỗ
Chữ 木 có hình dáng giống như một cái cây, với thân cây ở giữa và hai cành cây ở hai bên. Thứ Năm gắn liền với Cây và Gỗ. Hãy tưởng tượng Thứ Năm bạn đi dạo trong công viên, nhìn thấy cây xanh, hay bạn làm việc với gỗ. Câu chuyện: “Thứ Năm tôi ra vườn trồng cây.” Khi bạn thấy cây, bạn sẽ nhớ đến mokuyōbi.
Trong tiếng Việt, Mộc là Cây, Gỗ, như trong “mộc mạc”, “thảo mộc”. Âm “moku” trong mokuyōbi rất giống “mộc” nếu bạn đọc theo âm Hán-Việt. Đây là một trong những thứ dễ nhớ nhất đối với người Việt vì sự tương đồng âm thanh rất rõ ràng.
3.5. Thứ Sáu – 金曜日 (kinyōbi) – Kim Loại, Vàng
Chữ 金 có nghĩa là Kim loại, Vàng, Tiền. Thứ Sáu gắn liền với Kim loại và Vàng. Đây là ngày vui vẻ vì gần cuối tuần, nhiều người nhận lương, đi mua sắm vàng bạc, trang sức. Hãy tưởng tượng Thứ Sáu bạn đi mua vàng, đeo trang sức kim loại sáng loáng. Câu chuyện: “Thứ Sáu tôi đi mua vàng để dành.” Khi bạn nghĩ đến vàng, kim loại, bạn sẽ nhớ đến kinyōbi.
Trong tiếng Việt, Kim là Kim loại, như trong “kim loại”, “kim cương”. Âm “kin” trong kinyōbi rất giống “kim”. Đây cũng là một thứ rất dễ nhớ vì âm Hán-Việt và âm Nhật gần như giống nhau.
3.6. Thứ Bảy – 土曜日 (doyōbi) – Đất
Chữ 土 có nghĩa là Đất, Thổ. Thứ Bảy gắn liền với Đất. Đây là ngày cuối tuần, nhiều người về quê, đi picnic trên bãi cỏ, làm vườn, đạp đất. Hãy tưởng tượng Thứ Bảy bạn đi dã ngoại, ngồi trên đất, chơi thể thao ngoài trời. Câu chuyện: “Thứ Bảy tôi đi cắm trại trên đất.” Khi bạn nghĩ đến đất, bạn sẽ nhớ đến doyōbi.
Trong tiếng Việt, Thổ là Đất, như trong “thổ nhưỡng”, “thổ dân”. Âm “do” trong doyōbi không giống “thổ”, nhưng ý nghĩa Đất là đủ để bạn neo lại. Hãy vẽ chữ 土, nó giống như một đống đất với một đường ngang ở trên và một đường dọc ở dưới.
3.7. Chủ Nhật – 日曜日 (nichiyōbi) – Mặt Trời
Chữ 日 có nghĩa là Mặt Trời, Ngày, Nhật. Chủ Nhật gắn liền với Mặt Trời. Đây là ngày nghỉ ngơi, ngày của gia đình, ngày mặt trời chiếu sáng. Hãy tưởng tượng Chủ Nhật trời nắng đẹp, cả nhà đi chơi dưới ánh nắng mặt trời. Câu chuyện: “Chủ Nhật nắng đẹp, tôi đi chơi với gia đình dưới nắng Mặt Trời.” Khi bạn nghĩ đến Mặt Trời, bạn sẽ nhớ đến nichiyōbi.
Trong tiếng Việt, Nhật là Ngày, Mặt Trời, như trong “nhật ký”, “nhật thực”, “chủ nhật”. Âm “nichi” trong nichiyōbi gần giống “nhật” nếu bạn đọc nhanh. Đây là thứ dễ nhớ nhất vì chúng ta vẫn gọi là Chủ Nhật, chữ Nhật chính là chữ 日.
Như vậy, chúng ta đã có một hệ thống hoàn chỉnh: Mặt Trăng – Lửa – Nước – Cây – Kim loại – Đất – Mặt Trời. Đây là một vòng tuần hoàn của ngũ hành và thiên thể. Khi bạn nhớ được thứ tự này, bạn sẽ nhớ được tất cả các thứ mà không cần học thuộc lòng từng từ rời rạc.
4. 7 Phương Pháp Ghi Nhớ Thứ Trong Tiếng Nhật Hiệu Quả Nhất
Hiểu ý nghĩa Hán tự mới là bước đầu. Để nhớ lâu và không nhầm lẫn, bạn cần áp dụng thêm các phương pháp ghi nhớ khoa học. Dưới đây là 7 phương pháp đã được nhiều học viên áp dụng thành công.
4.1. Phương Pháp Câu Chuyện Liên Kết – Story Method
Đây là phương pháp mạnh nhất. Hãy tạo một câu chuyện duy nhất kết nối cả 7 thứ lại với nhau. Ví dụ, hãy tưởng tượng một chuyến đi trong tuần của bạn:
“Thứ Hai, tôi ngắm Mặt Trăng (getsuyōbi) và nghĩ về tuần mới. Thứ Ba, tôi nhóm Lửa (kayōbi) để nấu bữa sáng đầy năng lượng. Thứ Tư, tôi uống Nước (suiyōbi) và đi bơi cho mát mẻ. Thứ Năm, tôi ra vườn trồng Cây (mokuyōbi) để lấy bóng mát. Thứ Sáu, tôi đeo trang sức bằng Kim loại (kinyōbi) và đi mua sắm. Thứ Bảy, tôi đi cắm trại trên Đất (doyōbi) cùng bạn bè. Chủ Nhật, tôi nằm dưới nắng Mặt Trời (nichiyōbi) và thư giãn.”
Hãy đọc câu chuyện này nhiều lần, tưởng tượng hình ảnh rõ ràng trong đầu. Mỗi khi bạn cần nhớ thứ Tư là gì, bạn chỉ cần quay lại hình ảnh đi bơi vào Thứ Tư. Mỗi khi bạn cần nhớ thứ Sáu, bạn nhớ hình ảnh đeo vàng đi mua sắm. Câu chuyện giúp não bộ ghi nhớ theo trình tự và ngữ cảnh, thay vì ghi nhớ từng từ rời rạc.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nhớ Mặt Chữ Tiếng Nhật Hiệu Quả: Bí Quyết Học Hiragana, Katakana Và Kanji Không Bao Giờ Quên
Bạn có thể tự tạo câu chuyện của riêng mình, càng sinh động, càng có yếu tố hài hước, càng dễ nhớ. Ví dụ, bạn có thể tưởng tượng Mặt Trăng vào Thứ Hai đang nấu Lửa vào Thứ Ba, rồi Lửa làm Nước sôi trào vào Thứ Tư, Nước tưới cho Cây vào Thứ Năm, Cây sinh ra Kim loại trong lòng đất vào Thứ Sáu, Đất rung chuyển vào Thứ Bảy, và Mặt Trời mọc vào Chủ Nhật. Câu chuyện càng liên kết chặt chẽ, bạn càng khó quên.
4.2. Phương Pháp Hình Ảnh Hóa – Visual Method
Não bộ con người ghi nhớ hình ảnh tốt hơn chữ viết rất nhiều. Hãy vẽ hoặc tìm hình ảnh cho mỗi thứ. Đối với Thứ Hai, vẽ một vầng trăng khuyết. Đối với Thứ Ba, vẽ ngọn lửa. Đối với Thứ Tư, vẽ giọt nước. Đối với Thứ Năm, vẽ cây xanh. Đối với Thứ Sáu, vẽ thỏi vàng. Đối với Thứ Bảy, vẽ bãi đất. Đối với Chủ Nhật, vẽ mặt trời.
Bạn có thể vẽ 7 hình này lên một tờ giấy và dán lên tường, hoặc vẽ lên lịch của bạn. Mỗi khi nhìn thấy hình ảnh, bạn sẽ tự động nhớ ra tên thứ tương ứng. Bạn cũng có thể sử dụng ứng dụng ghi nhớ hình ảnh như Anki, Quizlet để tạo flashcard với hình ảnh ở mặt trước và tên thứ ở mặt sau.
Một cách khác là sử dụng màu sắc. Trong lịch Nhật, Chủ Nhật màu đỏ, Thứ Bảy màu xanh dương. Bạn có thể tô màu cho mỗi thứ: Thứ Hai màu trắng bạc của Mặt Trăng, Thứ Ba màu đỏ cam của Lửa, Thứ Tư màu xanh dương của Nước, Thứ Năm màu xanh lá của Cây, Thứ Sáu màu vàng ánh kim của Kim loại, Thứ Bảy màu nâu của Đất, Chủ Nhật màu vàng rực của Mặt Trời. Màu sắc giúp phân biệt các thứ và tạo dấu ấn thị giác mạnh mẽ.
4.3. Phương Pháp Âm Thanh Và Nhạc – Auditory Method
Nhiều người học tốt hơn khi nghe. Hãy học các thứ thông qua bài hát, nhịp điệu, hay vần điệu. Bạn có thể tạo một bài hát ngắn theo điệu nhạc quen thuộc, ví dụ như điệu nhạc của bài hát thiếu nhi, và hát: “Getsuyōbi, kayōbi, suiyōbi, mokuyōbi, kinyōbi, doyōbi, nichiyōbi.”
Bạn cũng có thể tạo vần điệu bằng tiếng Việt để dễ nhớ: “Thứ Hai trăng sáng, Thứ Ba lửa cháy, Thứ Tư nước chảy, Thứ Năm cây xanh, Thứ Sáu vàng ánh, Thứ Bảy đất lành, Chủ Nhật nắng vàng.” Hãy đọc vần điệu này theo nhịp, bạn sẽ nhớ rất nhanh.
Trên internet có nhiều bài hát học thứ trong tiếng Nhật cho trẻ em, bạn có thể nghe và hát theo. Âm nhạc giúp não bộ ghi nhớ theo giai điệu, và bạn sẽ nhớ các thứ ngay cả khi không cố gắng.
4.4. Phương Pháp Viết Tay – Writing Method
Viết tay là một trong những cách ghi nhớ hiệu quả nhất, đặc biệt đối với chữ Hán. Hãy viết mỗi chữ Hán của các thứ ra giấy 10 lần, đồng thời đọc to tên thứ. Ví dụ, viết 月 và đọc getsuyōbi, viết 火 và đọc kayōbi, viết 水 và đọc suiyōbi. Việc kết hợp vận động tay, thị giác và thính giác sẽ tạo ra ba kênh ghi nhớ cùng lúc.
Bạn có thể viết các thứ lên lịch thật của mình. Mỗi ngày, hãy khoanh tròn ngày đó và viết tên thứ bằng tiếng Nhật. Ví dụ, hôm nay là Thứ Tư, bạn viết 水曜日 lên lịch. Việc này giúp bạn gắn tên thứ với ngày thực tế, tạo liên kết mạnh mẽ giữa từ vựng và đời sống.
4.5. Phương Pháp Cặp Đối Lập – Pairing Method
Một số thứ dễ bị nhầm lẫn vì chúng có âm thanh giống nhau hoặc vị trí gần nhau trong tuần. Hãy học chúng theo cặp đối lập để phân biệt rõ ràng.
Cặp 1: Thứ Ba (kayōbi) và Thứ Năm (mokuyōbi). Cả hai đều kết thúc bằng “yōbi” và âm đầu “ka” và “mo” nghe có vẻ giống nhau khi nghe nhanh. Hãy nhớ: “Ka là Lửa, Mo là Mộc.” Lửa thì nóng, Mộc thì mát. Khi nghe kayōbi, hãy nghĩ đến ngọn lửa đỏ. Khi nghe mokuyōbi, hãy nghĩ đến cây xanh mát.
Cặp 2: Thứ Tư (suiyōbi) và Thứ Sáu (kinyōbi). Cả hai đều có âm “i” ở giữa. Hãy nhớ: “Sui là Nước, Kin là Kim.” Nước thì chảy, Kim thì cứng. Khi nghe suiyōbi, hãy nghĩ đến dòng nước chảy. Khi nghe kinyōbi, hãy nghĩ đến thỏi vàng cứng.
Cặp 3: Thứ Hai (getsuyōbi) và Chủ Nhật (nichiyōbi). Cả hai đều liên quan đến thiên thể: Mặt Trăng và Mặt Trời. Hãy nhớ: “Getsu là Trăng, Nichi là Nhật.” Trăng thì mát, Nhật thì nóng. Trăng xuất hiện vào ban đêm, Nhật xuất hiện vào ban ngày.
Cặp 4: Thứ Bảy (doyōbi) là thứ duy nhất còn lại, hãy nhớ nó là Đất, là ngày cuối tuần để về với đất mẹ.
Việc học theo cặp giúp bạn phân biệt rõ ràng và tránh nhầm lẫn trong giao tiếp.
4.6. Phương Pháp Lịch Thực Tế – Real Life Method
Hãy áp dụng các thứ vào lịch trình thực tế của bạn. Mỗi tuần, hãy lên kế hoạch cho 7 ngày và viết bằng tiếng Nhật. Ví dụ:
Getsuyōbi: 学校に行きます。(Thứ Hai tôi đi học.)
Kayōbi: 仕事をします。(Thứ Ba tôi đi làm.)
Suiyōbi: 買い物をします。(Thứ Tư tôi đi mua sắm.)
Mokuyōbi: 友達に会います。(Thứ Năm tôi gặp bạn.)
Kinyōbi: 映画を見ます。(Thứ Sáu tôi xem phim.)
Doyōbi: スポーツをします。(Thứ Bảy tôi chơi thể thao.)
Nichiyōbi: 休みます。(Chủ Nhật tôi nghỉ ngơi.)
Hãy viết lịch trình này lên giấy, lên điện thoại, hoặc lên ứng dụng nhắc việc. Mỗi ngày, hãy đọc to lịch trình của ngày đó bằng tiếng Nhật. Việc này giúp bạn sử dụng các thứ trong ngữ cảnh thật, không chỉ học lý thuyết.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nghe Tiếng Nhật Hiệu Quả Năm 2026: Lộ Trình Từ Con Số 0 Đến Hiểu Người Nhật Nói Thật
Bạn cũng có thể đặt hẹn với bạn bè bằng tiếng Nhật. Ví dụ, hãy nhắn tin cho bạn: “Mokuyōbi ni aimashou ka?” (Thứ Năm gặp nhau được không?). Việc giao tiếp thật sẽ giúp bạn nhớ các thứ một cách tự nhiên và lâu dài.
4.7. Phương Pháp Lặp Lại Ngắt Quãng – Spaced Repetition
Đây là phương pháp khoa học được chứng minh là hiệu quả nhất để ghi nhớ lâu dài. Thay vì học tất cả các thứ trong một ngày rồi quên, hãy ôn tập theo chu kỳ: sau 1 ngày, sau 3 ngày, sau 7 ngày, sau 14 ngày, sau 30 ngày.
Bạn có thể sử dụng ứng dụng Anki để tạo flashcard cho 7 thứ và ôn tập theo thuật toán lặp lại ngắt quãng. Ứng dụng sẽ tự động nhắc bạn ôn tập vào thời điểm bạn sắp quên, giúp bạn ghi nhớ vĩnh viễn.
Nếu không dùng ứng dụng, bạn có thể tự tạo lịch ôn tập: Ngày 1 học 7 thứ, Ngày 2 ôn lại, Ngày 4 ôn lại, Ngày 7 ôn lại, Ngày 14 ôn lại, Ngày 30 ôn lại. Mỗi lần ôn, hãy đọc to, viết ra giấy, và sử dụng trong câu. Việc ôn tập đều đặn sẽ giúp các thứ đi vào bộ nhớ dài hạn.
5. Mẹo Nhớ Nhanh Theo Từng Nhóm Thứ
Ngoài 7 phương pháp trên, bạn có thể sử dụng các mẹo nhớ nhanh theo từng nhóm để tăng tốc độ học.
5.1. Nhóm Thứ Đầu Tuần: Thứ Hai, Thứ Ba, Thứ Tư
Thứ Hai (getsuyōbi) – Mặt Trăng: Hãy nhớ “Nguyệt” trong tiếng Việt. Thứ Hai là ngày đầu tuần, như trăng đầu tháng.
Thứ Ba (kayōbi) – Lửa: Hãy nhớ “Hỏa” là Lửa. Thứ Ba là ngày bùng cháy năng lượng.
Thứ Tư (suiyōbi) – Nước: Hãy nhớ “Thủy” là Nước. Thứ Tư là ngày giữa tuần, như dòng nước chảy.
Câu thần chú: “Nguyệt – Hỏa – Thủy” (Trăng – Lửa – Nước). Đọc nhanh: “Nguyệt Hỏa Thủy” và bạn sẽ nhớ getsu, ka, sui.
5.2. Nhóm Thứ Cuối Tuần: Thứ Năm, Thứ Sáu, Thứ Bảy, Chủ Nhật
Thứ Năm (mokuyōbi) – Cây: Hãy nhớ “Mộc” là Cây. Âm “moku” giống “mộc”.
Thứ Sáu (kinyōbi) – Kim loại: Hãy nhớ “Kim” là Kim loại. Âm “kin” giống “kim”.
Thứ Bảy (doyōbi) – Đất: Hãy nhớ “Thổ” là Đất.
Chủ Nhật (nichiyōbi) – Mặt Trời: Hãy nhớ “Nhật” là Mặt Trời. Âm “nichi” giống “nhật”.
Câu thần chú: “Mộc – Kim – Thổ – Nhật” (Cây – Kim loại – Đất – Mặt Trời). Đọc nhanh và bạn sẽ nhớ moku, kin, do, nichi.
5.3. Mẹo Nhớ Bằng Chữ Cái Đầu
Nếu bạn học tiếng Anh trước, bạn có thể liên kết chữ cái đầu của tiếng Anh với tiếng Nhật:
Monday (M) – getsuyōbi (G) – Mặt Trăng (T)
Tuesday (T) – kayōbi (K) – Lửa (L)
Wednesday (W) – suiyōbi (S) – Nước (N)
Thursday (T) – mokuyōbi (M) – Cây (C)
Friday (F) – kinyōbi (K) – Kim loại (K)
Saturday (S) – doyōbi (D) – Đất (Đ)
Sunday (S) – nichiyōbi (N) – Mặt Trời (M)
Cách này không hoàn hảo nhưng có thể giúp bạn chuyển đổi nhanh khi mới bắt đầu.
6. Cách Sử Dụng Thứ Trong Câu Tiếng Nhật
Nhớ tên các thứ mới là bước đầu. Bước tiếp theo là biết cách sử dụng chúng trong câu để giao tiếp. Dưới đây là các mẫu câu quan trọng nhất.
6.1. Hỏi Hôm Nay Là Thứ Mấy?
Câu hỏi: “Kyou wa nan’yōbi desu ka?” (今日は何曜日ですか？) – Hôm nay là thứ mấy?
Câu trả lời: “Kyou wa suiyōbi desu.” (今日は水曜日です。) – Hôm nay là thứ Tư.
Đây là câu hỏi bạn sẽ nghe rất nhiều khi đến Nhật Bản. Hãy luyện tập hỏi đáp này mỗi ngày.
6.2. Hẹn Gặp Vào Thứ Mấy?
Câu hỏi: “Itsu aimasu ka?” (いつ会いますか？) – Khi nào gặp nhau?
Câu trả lời: “Mokuyōbi ni aimashou.” (木曜日に会いましょう。) – Thứ Năm gặp nhau nhé.
Có thể bạn quan tâm: Cách Mở Đầu Bài Thuyết Trình Tiếng Nhật Hay, Chuẩn Keigo Và Tự Tin Năm 2026
Trợ từ “ni” (に) được dùng để chỉ thời điểm, giống như “vào” trong tiếng Việt. Hãy nhớ mẫu câu: Thứ + ni + động từ.
6.3. Nói Về Lịch Trình
“Getsuyōbi wa isogashii desu.” (月曜日は忙しいです。) – Thứ Hai tôi bận.
“Kinyōbi wa tanoshimi desu.” (金曜日は楽しみです。) – Thứ Sáu tôi mong chờ.
“Doyōbi wa yasumi desu.” (土曜日は休みです。) – Thứ Bảy là ngày nghỉ.
“Nichiyōbi wa kazoku to sugoshimasu.” (日曜日は家族と過ごします。) – Chủ Nhật tôi ở bên gia đình.
6.4. Nói Về Ngày Cụ Thể
“Raishū no getsuyōbi” (来週の月曜日) – Thứ Hai tuần sau.
“Kesa no kayōbi” (今週の火曜日) – Thứ Ba tuần này.
“Senshū no suiyōbi” (先週の水曜日) – Thứ Tư tuần trước.
Hãy luyện tập các mẫu câu này với từng thứ để bạn có thể nói về lịch trình một cách tự tin.
7. Luyện Tập Theo Trình Độ: N5, N4 Và Giao Tiếp Thực Tế
7.1. Đối Với Người Mới Bắt Đầu (N5)
Nếu bạn đang ở trình độ N5, mục tiêu của bạn là nhớ chính xác 7 thứ, đọc đúng, viết đúng, và sử dụng trong các câu đơn giản. Hãy tập trung vào việc học chữ Hán và cách đọc. Mỗi ngày, hãy học 1 thứ, viết 10 lần, đọc 10 lần, và đặt 1 câu với thứ đó. Sau 7 ngày, bạn sẽ học xong 7 thứ. Sau đó, hãy ôn tập theo chu kỳ 1-3-7-14-30 ngày.
Hãy sử dụng flashcard, lịch thực tế, và câu chuyện liên kết để học. Đừng vội học các thứ nâng cao như “mỗi thứ Hai” (maigetsu-yōbi) hay “thứ Hai đầu tiên của tháng” (dai-ichigetsuyōbi). Hãy chắc chắn bạn đã nắm vững 7 thứ cơ bản trước.
7.2. Đối Với Trình Độ N4
Ở trình độ N4, bạn cần sử dụng các thứ trong các tình huống phức tạp hơn: đặt lịch hẹn, thay đổi lịch trình, nói về ngày cụ thể trong tháng. Ví dụ: “Dai-ichigetsuyōbi ni…” (Vào thứ Hai đầu tiên của tháng…), “Maishū mokuyōbi” (Mỗi thứ Năm), “Raigetsu no dai-ni kayōbi” (Thứ Ba thứ hai của tháng sau).
Hãy luyện tập đọc lịch, đọc thư mời, đọc email công việc bằng tiếng Nhật. Trong các tài liệu này, các thứ thường được viết tắt bằng chữ Hán hoặc bằng số, ví dụ: 月 (Thứ Hai), 火 (Thứ Ba), 水 (Thứ Tư). Bạn cần nhận biết các chữ Hán này nhanh chóng.
7.3. Đối Với Giao Tiếp Thực Tế
Khi sống và làm việc tại Nhật Bản, bạn sẽ phải sử dụng các thứ hàng ngày. Hãy tập thói quen hỏi “Kyou wa nan’yōbi desu ka?” mỗi sáng, lên lịch hẹn bằng tiếng Nhật, và đọc lịch công ty bằng tiếng Nhật. Hãy tham gia các cuộc họp, đặt hẹn với bác sĩ, đặt bàn tại nhà hàng bằng tiếng Nhật. Việc sử dụng thật sẽ giúp bạn nhớ các thứ một cách tự nhiên và không còn nhầm lẫn.
8. Bài Tập Thực Hành Có Đáp Án
Hãy làm các bài tập dưới đây để kiểm tra và củng cố kiến thức của bạn.
Bài Tập 1: Điền Thứ Còn Thiếu
- Getsuyōbi, ______, Suiyōbi, Mokuyōbi, Kinyōbi, Doyōbi, Nichiyōbi.
- Thứ Tư trong tiếng Nhật là ______.
- Chữ Hán của Thứ Sáu là ______.
- Thứ nào liên quan đến Mặt Trời? ______.
- Thứ nào liên quan đến Đất? ______.
Đáp án: 1. Kayōbi, 2. Suiyōbi, 3. 金, 4. Nichiyōbi, 5. Doyōbi.
Bài Tập 2: Dịch Sang Tiếng Nhật
- Hôm nay là thứ Năm.
- Thứ Bảy tôi đi chơi.
- Thứ Hai tuần sau gặp nhau nhé.
- Chủ Nhật tôi nghỉ ở nhà.
- Thứ Ba tôi bận.
Đáp án: 1. Kyou wa mokuyōbi desu. 2. Doyōbi wa asobimasu. 3. Raishū no getsuyōbi ni aimashou. 4. Nichiyōbi wa ie de yasumimasu. 5. Kayōbi wa isogashii desu.
Bài Tập 3: Hỏi Đáp
Hãy hỏi bạn bè của bạn bằng tiếng Nhật:
- Kyou wa nan’yōbi desu ka?
- Itsu yasumi desu ka?
- Doyōbi wa nani o shimasu ka?
Hãy trả lời bằng tiếng Nhật và ghi lại câu trả lời của bạn.
9. Những Lỗi Sai Thường Gặp Và Cách Khắc Phục
9.1. Nhầm Lẫn Giữa Thứ Ba Và Thứ Năm
Nhiều người nhầm kayōbi (Thứ Ba) và mokuyōbi (Thứ Năm) vì âm thanh giống nhau. Cách khắc phục: Hãy nhớ “Ka là Lửa, Mo là Mộc.” Lửa thì nóng và đỏ, Mộc thì xanh và mát. Khi nghe kayōbi, hãy nghĩ đến ngọn lửa. Khi nghe mokuyōbi, hãy nghĩ đến cây xanh.
9.2. Nhầm Lẫn Giữa Thứ Tư Và Thứ Sáu
Nhiều người nhầm suiyōbi (Thứ Tư) và kinyōbi (Thứ Sáu). Cách khắc phục: Hãy nhớ “Sui là Nước, Kin là Kim.” Nước thì mềm và chảy, Kim thì cứng và sáng. Khi nghe suiyōbi, hãy nghĩ đến nước. Khi nghe kinyōbi, hãy nghĩ đến vàng.
9.3. Quên Trợ Từ “Ni” Khi Nói Về Thời Điểm
Khi nói “Thứ Năm gặp nhau”, nhiều người quên trợ từ “ni” và nói “Mokuyōbi aimashou” thay vì “Mokuyōbi ni aimashou”. Hãy nhớ mẫu câu: Thứ + ni + động từ. Trợ từ “ni” giống như “vào” trong tiếng Việt.
9.4. Đọc Sai Âm Hán Tự
Nhiều người đọc sai âm của chữ Hán, ví dụ đọc 木 là “ki” thay vì “moku”, đọc 金 là “kane” thay vì “kin” trong ngữ cảnh các thứ. Hãy nhớ: Trong các thứ, chữ Hán được đọc bằng âm On’yomi: 月 (getsu), 火 (ka), 水 (sui), 木 (moku), 金 (kin), 土 (do), 日 (nichi). Hãy luyện tập đọc đúng âm này.
10. Lịch Trình Học Tập 7 Ngày, 14 Ngày, 30 Ngày
Lịch Trình 7 Ngày Cho Người Mới Bắt Đầu
Ngày 1: Học Thứ Hai (getsuyōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu.
Ngày 2: Học Thứ Ba (kayōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu.
Ngày 3: Học Thứ Tư (suiyōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu.
Ngày 4: Học Thứ Năm (mokuyōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu.
Ngày 5: Học Thứ Sáu (kinyōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu.
Ngày 6: Học Thứ Bảy (doyōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu.
Ngày 7: Học Chủ Nhật (nichiyōbi) – Viết 10 lần, đọc 10 lần, đặt 1 câu. Ôn lại cả 7 thứ.
Lịch Trình 14 Ngày Để Nhớ Lâu
Sau 7 ngày học, hãy ôn tập vào Ngày 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14. Mỗi ngày, hãy đọc to cả 7 thứ 3 lần, viết ra giấy 1 lần, và sử dụng trong 7 câu khác nhau. Hãy lên lịch trình thật của bạn bằng tiếng Nhật cho tuần này và tuần sau.
Lịch Trình 30 Ngày Để Ghi Nhớ Vĩnh Viễn
Sau 14 ngày, hãy ôn tập vào Ngày 21 và Ngày 30. Hãy sử dụng các thứ trong giao tiếp thật: đặt hẹn, hỏi đáp, đọc lịch. Hãy tham gia các nhóm học tiếng Nhật và luyện tập hỏi đáp về lịch trình với bạn bè. Việc sử dụng thật trong 30 ngày sẽ giúp bạn ghi nhớ các thứ vĩnh viễn.
11. Tài Nguyên Hỗ Trợ Học Tập
Để học các thứ trong tiếng Nhật hiệu quả hơn, bạn có thể sử dụng các tài nguyên sau:
Ứng dụng flashcard như Anki, Quizlet để tạo và ôn tập flashcard cho 7 thứ.
Ứng dụng lịch tiếng Nhật để xem lịch và học các thứ trong ngữ cảnh thật.
Sách giáo khoa tiếng Nhật trình độ N5, N4 để luyện tập đọc và viết các thứ.
Video học tiếng Nhật trên YouTube để nghe và luyện phát âm các thứ.
Nhóm học tiếng Nhật trên Facebook, Zalo để luyện tập hỏi đáp với bạn bè.
Hãy kết hợp nhiều tài nguyên khác nhau để học tập hiệu quả nhất. Đừng chỉ học một mình, hãy học cùng bạn bè và luyện tập giao tiếp thật.
12. Kết Luận: Từ Học Thuộc Lòng Đến Hiểu Sâu Sắc
Việc học thứ trong tiếng Nhật không phải là việc học thuộc lòng 7 từ rời rạc, mà là việc hiểu một hệ thống văn hóa, lịch pháp và thiên nhiên của Nhật Bản. Khi bạn hiểu rằng Thứ Hai là Mặt Trăng, Thứ Ba là Lửa, Thứ Tư là Nước, Thứ Năm là Cây, Thứ Sáu là Kim loại, Thứ Bảy là Đất, Chủ Nhật là Mặt Trời, bạn sẽ không còn phải ghi nhớ một cách máy móc nữa. Bạn sẽ nhớ các thứ một cách tự nhiên, giống như cách bạn nhớ các mùa trong năm hay các phương hướng.
Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Hãy tạo câu chuyện của riêng bạn, vẽ hình ảnh cho mỗi thứ, viết tay chữ Hán, lên lịch trình bằng tiếng Nhật, và luyện tập giao tiếp thật. Sau 7 ngày, bạn sẽ học xong 7 thứ. Sau 14 ngày, bạn sẽ nhớ lâu hơn. Sau 30 ngày, bạn sẽ sử dụng các thứ một cách tự tin và không còn nhầm lẫn.
Chúc bạn học tiếng Nhật thành công và sớm tự tin giao tiếp bằng tiếng Nhật trong đời sống hàng ngày tại Nhật Bản.