Học tiếng Nhật, một trong những kỹ năng đầu tiên và quan trọng nhất mà bất kỳ người học nào cũng phải thành thạo chính là cách đọc ngày tháng tiếng Nhật. Đây không chỉ là kiến thức cơ bản để bạn có thể hiểu lịch, đặt vé máy bay, hẹn gặp đối tác, đọc hóa đơn, xem lịch trình tàu điện hay đơn giản là trả lời câu hỏi “Hôm nay là ngày mấy?” bằng tiếng Nhật, mà còn là nền tảng để bạn hiểu được văn hóa và cách tư duy của người Nhật Bản. Trong năm 2026, khi việc học tiếng Nhật ngày càng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, việc nắm vững hệ thống ngày tháng không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi người học từ trình độ sơ cấp N5 cho đến trình độ nâng cao N1.
Khác với tiếng Việt, hệ thống ngày tháng trong tiếng Nhật có những quy tắc rất đặc biệt, đặc biệt là cách đọc ngày trong tháng. Trong khi tiếng Việt đọc ngày 1 là “ngày một”, ngày 2 là “ngày hai” một cách tuần tự và logic, thì tiếng Nhật lại có những cách đọc hoàn toàn riêng biệt cho các ngày từ 1 đến 10, và một số ngày đặc biệt như ngày 14, 15, 20, 24, 30. Chính những ngoại lệ này khiến nhiều người học tiếng Nhật, đặc biệt là người Việt Nam, thường xuyên bị nhầm lẫn và mắc lỗi khi phát âm. Bên cạnh đó, Nhật Bản còn sử dụng hệ thống niên hiệu riêng như Reiwa, Heisei, Showa, Taisho, Meiji, khiến việc đọc năm trở nên phức tạp hơn nếu bạn không hiểu rõ quy tắc chuyển đổi.
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn một cách hệ thống và chi tiết nhất về cách đọc ngày tháng tiếng Nhật trong năm 2026. Chúng ta sẽ đi từ những kiến thức cơ bản nhất như cách đọc năm, tháng, ngày, thứ, cho đến những kiến thức nâng cao như cách đọc niên hiệu Reiwa 8 tương ứng với năm 2026, cách đọc ngày tháng viết tắt trên vé tàu, cách đọc ngày tháng trong các tình huống thực tế như mua vé, đặt lịch hẹn, đọc tin tức, và cách tránh những lỗi sai phổ biến nhất mà người Việt thường mắc phải. Sau khi đọc xong bài viết này, bạn sẽ không chỉ biết cách đọc mà còn hiểu được logic đằng sau hệ thống ngày tháng của Nhật Bản, từ đó có thể tự tin áp dụng vào giao tiếp hàng ngày và kỳ thi JLPT.
1. Tổng Quan Về Hệ Thống Ngày Tháng Tiếng Nhật
Trước khi đi vào chi tiết từng phần, chúng ta cần hiểu tổng quan về cấu trúc ngày tháng trong tiếng Nhật. Điểm khác biệt lớn nhất và dễ nhận thấy nhất so với tiếng Việt là thứ tự sắp xếp. Trong tiếng Việt, chúng ta thường nói “ngày 12 tháng 5 năm 2026”, tức là thứ tự là ngày – tháng – năm. Nhưng trong tiếng Nhật, thứ tự hoàn toàn ngược lại, đó là năm – tháng – ngày. Cụ thể, cấu trúc đầy đủ sẽ là: Năm + 年 (nen / toshi) + Tháng + 月 (gatsu / tsuki) + Ngày + 日 (nichi / hi / ka).
Ví dụ, ngày 12 tháng 5 năm 2026 trong tiếng Nhật sẽ được viết là 2026年5月12日 và đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen go gatsu juuni nichi”. Thứ tự này phản ánh tư duy từ lớn đến nhỏ, từ tổng thể đến chi tiết, rất đặc trưng trong văn hóa Nhật Bản. Bạn sẽ thấy thứ tự này xuất hiện ở khắp mọi nơi, từ lịch treo tường, lịch điện tử trên điện thoại, vé tàu Shinkansen, đến các văn bản hành chính chính thức.
Một điểm quan trọng nữa là trong tiếng Nhật, khi đọc ngày tháng, bạn không cần phải đọc chữ “ngày”, “tháng”, “năm” theo nghĩa tiếng Việt mà bạn sẽ đọc kèm theo các chữ Hán tương ứng. Năm luôn đi kèm với 年, tháng đi kèm với 月, ngày đi kèm với 日. Đây là ba chữ Hán cốt lõi mà bạn phải ghi nhớ. Ngoài ra, khi nói về một mốc thời gian cụ thể như “tháng 5” hay “ngày 12”, người Nhật cũng sử dụng chính các chữ Hán này.
Hệ thống ngày tháng tiếng Nhật được chia thành bốn phần chính mà chúng ta sẽ tìm hiểu lần lượt: cách đọc năm, cách đọc tháng, cách đọc ngày, và cách đọc thứ trong tuần. Mỗi phần đều có những quy tắc riêng và những ngoại lệ cần lưu ý. Đặc biệt, phần cách đọc ngày là phần khó nhất và cần nhiều thời gian luyện tập nhất. Ngoài ra, chúng ta còn cần tìm hiểu về niên hiệu, một hệ thống đếm năm riêng của Nhật Bản dựa trên triều đại của Thiên hoàng, và cách đọc ngày tháng khi viết tắt như “5/12” hay “’26”.
2. Cách Đọc Năm Trong Tiếng Nhật
Cách đọc năm trong tiếng Nhật về cơ bản tuân theo quy tắc đọc số thông thường, sau đó thêm đuôi 年 (nen). Đây là phần tương đối dễ so với cách đọc ngày. Tuy nhiên, vẫn có một số lưu ý quan trọng mà bạn cần nắm rõ để đọc năm một cách chính xác và tự nhiên như người bản xứ.
Quy tắc chung là bạn đọc từng chữ số hoặc đọc theo nhóm hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn giống như cách đọc số đếm. Ví dụ, năm 2026 sẽ được đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen”. Trong đó, “ni sen” là 2000, “ni-juu” là 20, “roku” là 6. Năm 1995 sẽ là “Sen kyuu-hyaku kyuu-juu-go nen”. Năm 2000 là “Ni sen nen”. Năm 2010 là “Ni sen juunen”. Năm 2025 là “Ni sen ni-juu-go nen”. Năm 2030 là “Ni sen san-juunen”.
Tuy nhiên, có một cách đọc khác cũng rất phổ biến, đặc biệt là khi đọc năm một cách nhanh gọn trong giao tiếp hàng ngày hoặc trên các biển hiệu. Người Nhật thường đọc hai chữ số cuối của năm. Ví dụ, năm 2026 có thể đọc là “Ni-juu-roku nen” thay vì đọc đầy đủ “Ni sen ni-juu-roku nen”. Tương tự, năm 1995 có thể đọc là “Kyuu-juu-go nen”. Cách đọc này ngắn gọn hơn nhưng vẫn được hiểu rõ trong ngữ cảnh. Bạn sẽ thường nghe người Nhật nói “Ni-juu-roku nen ni” khi nói “vào năm 2026”.
Một lưu ý quan trọng là khi đọc năm, bạn không bao giờ đọc là “hai nghìn không trăm hai mươi sáu” theo kiểu đọc từng số một như trong tiếng Anh “two thousand twenty-six” mà bạn đọc theo nhóm. Tiếng Nhật đọc năm theo hệ thống thập phân giống như cách đọc số đếm thông thường. Vì vậy, bạn cần thành thạo cách đọc các số từ 1 đến 10000 để có thể đọc năm một cách trơn tru.
Ngoài ra, khi viết năm, người Nhật thường viết đầy đủ bốn chữ số, ví dụ 2026年. Trong các văn bản không chính thức hoặc trên mạng xã hội, đôi khi họ viết tắt bằng dấu nháy đơn phía trước, ví dụ ’26年 để chỉ năm 2026. Cách viết tắt này bạn sẽ gặp nhiều trên vé tàu, vé xem phim, hay các quảng cáo. Khi đọc, bạn vẫn đọc là “Ni-juu-roku nen”.
Có thể bạn quan tâm: Cách Đọc Bảng Chữ Cái Tiếng Nhật Hiragana: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Người Mới Bắt Đầu Từ Con Số 0
Để luyện tập cách đọc năm, bạn hãy thử đọc các năm sau đây: 2001 là “Ni sen ichi nen”, 2015 là “Ni sen juu-go nen”, 2020 là “Ni sen ni-juu nen”, 2024 là “Ni sen ni-juu-yon nen”, 2026 là “Ni sen ni-juu-roku nen”, 2035 là “Ni sen san-juu-go nen”, 2049 là “Ni sen yon-juu-kyuu nen”. Hãy đọc to thành tiếng nhiều lần để tạo phản xạ tự nhiên.
3. Cách Đọc Tháng Trong Tiếng Nhật
Cách đọc tháng trong tiếng Nhật là phần đơn giản nhất trong toàn bộ hệ thống ngày tháng. Quy tắc rất rõ ràng và không hề có ngoại lệ. Bạn chỉ cần đọc số thứ tự của tháng, sau đó thêm đuôi 月 (gatsu). Ví dụ, tháng 1 là 一月 (ichigatsu), tháng 2 là 二月 (nigatsu), tháng 3 là 三月 (sangatsu), tháng 4 là 四月 (shigatsu), tháng 5 là 五月 (gogatsu), tháng 6 là 六月 (rokugatsu), tháng 7 là 七月 (shichigatsu), tháng 8 là 八月 (hachigatsu), tháng 9 là 九月 (kugatsu), tháng 10 là 十月 (juugatsu), tháng 11 là 十一月 (juuichigatsu), tháng 12 là 十二月 (juunigatsu).
Bạn có thể thấy cách đọc tháng tuân theo quy tắc đọc số đếm thông thường. Chỉ có một điểm cần lưu ý là tháng 4 được đọc là “shigatsu” chứ không phải “yongatsu”, tháng 7 là “shichigatsu” chứ không phải “nanagatsu”, tháng 9 là “kugatsu” chứ không phải “kyuugatsu”. Đây là những cách đọc âm Hán-Việt được rút gọn, rất phổ biến trong tiếng Nhật. Bạn cần ghi nhớ kỹ ba tháng này vì chúng là những tháng mà người học thường đọc sai nhất.
Một điểm khác biệt nữa là khi nói về tháng trong một ngữ cảnh cụ thể, ví dụ “tháng 5 năm nay” hay “tháng 5 năm ngoái”, bạn sẽ thêm các từ chỉ thời gian như 今年 (kotoshi) là năm nay, 去年 (kyonen) là năm ngoái, 来年 (rainen) là năm sau. Ví dụ, “tháng 5 năm nay” là 今年の5月 (kotoshi no gogatsu). “Tháng 5 năm ngoái” là 去年の5月 (kyonen no gogatsu). Đây là cách biểu đạt rất tự nhiên và thường được sử dụng trong giao tiếp.
Ngoài ra, trong tiếng Nhật còn có cách gọi tên tháng theo mùa hoặc theo âm lịch cũ, nhưng trong cuộc sống hiện đại ngày nay, người Nhật chủ yếu sử dụng hệ thống tháng dương lịch từ 1 đến 12 như chúng ta đã học. Vì vậy, bạn chỉ cần tập trung vào 12 tháng này là đủ để giao tiếp trong hầu hết các tình huống hàng ngày.
4. Cách Đọc Ngày Trong Tháng – Phần Khó Nhất Cần Nắm Vững
Đây là phần quan trọng nhất và cũng là phần gây khó khăn nhất cho người học tiếng Nhật. Cách đọc ngày trong tiếng Nhật không tuân theo một quy tắc đơn giản như cách đọc tháng. Thay vào đó, có những ngày được đọc theo quy tắc đọc số thông thường, và có những ngày được đọc theo cách đọc đặc biệt, hoàn toàn khác với số đếm. Những ngày đặc biệt này xuất phát từ cách đọc âm Kun của chữ Hán 日, và chúng đã được cố định trong ngôn ngữ Nhật Bản từ rất lâu đời.
Chúng ta sẽ chia 31 ngày trong tháng thành hai nhóm: nhóm ngày đọc theo quy tắc thông thường và nhóm ngày đọc theo cách đặc biệt.
Nhóm thứ nhất là các ngày đọc theo quy tắc thông thường, tức là đọc số đếm rồi thêm đuôi 日 (nichi). Nhóm này bao gồm các ngày: ngày 11, 12, 13, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 31. Ví dụ, ngày 11 là 十一日 (juuichinichi), ngày 12 là 十二日 (juuninichi), ngày 13 là 十三日 (juusannichi), ngày 16 là 十六日 (juurokunichi), ngày 17 là 十七日 (juushichinichi), ngày 18 là 十八日 (juuhachinichi), ngày 19 là 十九日 (juukyunichi), ngày 21 là 二十一日 (nijuuichinichi), ngày 22 là 二十二日 (nijuuninichi), ngày 23 là 二十三日 (nijuusannichi), ngày 25 là 二十五日 (nijuugonichi), ngày 26 là 二十六日 (nijuurokunichi), ngày 27 là 二十七日 (nijuushichinichi), ngày 28 là 二十八日 (nijuuhachinichi), ngày 29 là 二十九日 (nijuukyunichi), ngày 31 là 三十一日 (sanjuuichinichi).
Nhóm thứ hai là nhóm các ngày đọc theo cách đặc biệt, đây là nhóm mà bạn cần phải học thuộc lòng. Nhóm này bao gồm ngày 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 14, 15, 20, 24, 30. Đây là 15 ngày đặc biệt mà cách đọc của chúng hoàn toàn khác với quy tắc đọc số thông thường. Cụ thể như sau:
Ngày 1: 一日, đọc là “tsuitachi”. Đây là cách đọc âm Kun của 日 khi đi với 一. Ngày 2: 二日, đọc là “futsuka”. Ngày 3: 三日, đọc là “mikka”. Ngày 4: 四日, đọc là “yokka”. Ngày 5: 五日, đọc là “itsuka”. Ngày 6: 六日, đọc là “muika”. Ngày 7: 七日, đọc là “nanoka”. Ngày 8: 八日, đọc là “yooka”. Ngày 9: 九日, đọc là “kokonoka”. Ngày 10: 十日, đọc là “tooka”. Ngày 14: 十四日, đọc là “juuyokka”. Ngày 15: 十五日, đọc là “juugonichi” hoặc “juugo nichi” nhưng cách đọc phổ biến nhất và chuẩn nhất là “juugonichi” với đuôi nichi, tuy nhiên trong một số trường hợp người ta cũng đọc là “juugonichi”. Thực tế, ngày 15 được đọc là “juugonichi”. Ngày 20: 二十日, đọc là “hatsuka”. Ngày 24: 二十四日, đọc là “nijuuyokka”. Ngày 30: 三十日, đọc là “sanjuunichi” hoặc “misoka”. Cả hai cách đọc đều đúng, nhưng “misoka” là cách đọc âm Kun truyền thống, còn “sanjuunichi” là cách đọc theo quy tắc thông thường và ngày càng phổ biến hơn trong tiếng Nhật hiện đại.
Để dễ nhớ, bạn có thể ghi nhớ 10 ngày đầu tiên theo một câu thần chú: “Tsuitachi, futsuka, mikka, yokka, itsuka, muika, nanoka, yooka, kokonoka, tooka”. Đây là 10 ngày đầu tiên của tháng, và chúng có cách đọc hoàn toàn riêng biệt. Bạn cần đọc đi đọc lại nhiều lần để ghi nhớ.
Một mẹo để nhớ các ngày đặc biệt còn lại là chú ý đến các ngày 14, 20, 24, 30. Ngày 14 đọc là “juuyokka” vì nó kết hợp giữa “juu” là 10 và “yokka” là ngày 4. Ngày 24 đọc là “nijuuyokka” vì kết hợp giữa “nijuu” là 20 và “yokka” là ngày 4. Ngày 20 đọc là “hatsuka” là một từ đặc biệt hoàn toàn, không theo quy tắc nào. Ngày 30 có hai cách đọc là “misoka” và “sanjuunichi”.
Có thể bạn quan tâm: Cách Đếm Vật Thon Dài Trong Tiếng Nhật Bằng Trợ Từ Đếm 本 (hon) – Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z Cho Người Việt
Khi đọc ngày tháng đầy đủ, bạn sẽ kết hợp cách đọc năm, tháng, ngày lại với nhau. Ví dụ, ngày 1 tháng 1 năm 2026 sẽ là 2026年1月1日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen ichigatsu tsuitachi”. Ngày 10 tháng 5 năm 2026 sẽ là 2026年5月10日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen gogatsu tooka”. Ngày 20 tháng 8 năm 2026 sẽ là 2026年8月20日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen hachigatsu hatsuka”.
5. Cách Đọc Thứ Trong Tuần
Sau khi đã nắm vững cách đọc năm, tháng, ngày, chúng ta cần học thêm cách đọc thứ trong tuần. Thứ trong tuần trong tiếng Nhật được biểu thị bằng một chữ Hán duy nhất, và cách đọc của chúng cũng rất đơn giản, không có ngoại lệ. Có 7 thứ trong tuần từ thứ Hai đến Chủ Nhật.
Thứ Hai: 月曜日 (Getsuyoubi), viết tắt là 月曜 hoặc 月. Thứ Ba: 火曜日 (Kayoubi), viết tắt là 火曜 hoặc 火. Thứ Tư: 水曜日 (Suiyoubi), viết tắt là 水曜 hoặc 水. Thứ Năm: 木曜日 (Mokuyoubi), viết tắt là 木曜 hoặc 木. Thứ Sáu: 金曜日 (Kinyoubi), viết tắt là 金曜 hoặc 金. Thứ Bảy: 土曜日 (Doyoubi), viết tắt là 土曜 hoặc 土. Chủ Nhật: 日曜日 (Nichiyoubi), viết tắt là 日曜 hoặc 日.
Khi đọc ngày tháng đầy đủ kèm theo thứ, bạn sẽ đọc thứ sau ngày. Ví dụ, thứ Hai ngày 12 tháng 5 năm 2026 sẽ là 2026年5月12日月曜日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen gogatsu juuninichi getsuyoubi”. Bạn sẽ thường thấy cách viết này trên lịch, trên vé tàu, trên các thông báo chính thức.
Một lưu ý là trong tiếng Nhật, khi nói “thứ Hai tuần này” hay “thứ Hai tuần sau”, bạn sẽ sử dụng các từ 今週 (konshuu) là tuần này, 来週 (raishuu) là tuần sau, 先週 (senshuu) là tuần trước. Ví dụ, “thứ Hai tuần này” là 今週の月曜日 (konshuu no getsuyoubi). Đây là cách biểu đạt rất tự nhiên trong giao tiếp hàng ngày.
Ngoài ra, người Nhật còn có thói quen gọi thứ trong tuần bằng chữ cái đầu tiên của tiếng Anh trong một số trường hợp, đặc biệt là trong các bảng lịch quốc tế hoặc trên các ứng dụng điện thoại. Ví dụ, Monday viết tắt là Mon, Tuesday là Tue, Wednesday là Wed, Thursday là Thu, Friday là Fri, Saturday là Sat, Sunday là Sun. Tuy nhiên, trong tiếng Nhật chính thống, bạn vẫn nên sử dụng cách đọc bằng chữ Hán như trên.
6. Thứ Tự Viết Và Đọc Ngày Tháng Trong Tiếng Nhật
Như chúng ta đã đề cập ở phần tổng quan, thứ tự viết và đọc ngày tháng trong tiếng Nhật là năm – tháng – ngày – thứ. Đây là thứ tự ngược lại hoàn toàn so với tiếng Việt. Việc hiểu rõ thứ tự này sẽ giúp bạn tránh được những sai lầm nghiêm trọng khi viết thư, viết email, hoặc điền biểu mẫu bằng tiếng Nhật.
Ví dụ, nếu bạn muốn viết ngày 15 tháng 3 năm 2026, bạn sẽ viết là 2026年3月15日, chứ không phải 15/3/2026 hay 3/15/2026 theo kiểu tiếng Việt hay tiếng Anh. Khi đọc, bạn cũng sẽ đọc theo thứ tự năm – tháng – ngày.
Trong các văn bản chính thức, người Nhật còn có thể viết ngày tháng theo dạng 2026/05/12 hoặc 2026-05-12, tức là năm/tháng/ngày hoặc năm-tháng-ngày. Cách viết này cũng tuân theo thứ tự năm – tháng – ngày. Bạn sẽ thường thấy cách viết này trên các hóa đơn, trên vé máy bay, trên các giấy tờ hành chính.
Khi viết ngày tháng trong một câu hoàn chỉnh, bạn có thể sử dụng các trợ từ để nối các phần lại với nhau. Ví dụ, “Ngày 12 tháng 5 năm 2026 là thứ Ba” sẽ là 2026年5月12日は火曜日です (Ni sen ni-juu-roku nen gogatsu juuninichi wa kayoubi desu). Trợ từ は (wa) được sử dụng để nhấn mạnh chủ ngữ, và です (desu) là đuôi câu khẳng định.
7. Niên Hiệu Nhật Bản Và Cách Đọc Năm Theo Niên Hiệu
Có thể bạn quan tâm: Cách Đếm Số Tầng Trong Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ 1 Đến 100 Tầng Cho Người Mới Học
Một trong những đặc điểm độc đáo nhất của hệ thống ngày tháng Nhật Bản là việc sử dụng niên hiệu, hay còn gọi là nguyên hiệu, để đếm năm dựa trên triều đại của Thiên hoàng. Đây là hệ thống có lịch sử hàng nghìn năm và vẫn còn được sử dụng song song với hệ thống dương lịch phương Tây cho đến ngày nay. Trong năm 2026, Nhật Bản đang ở trong niên hiệu Reiwa, bắt đầu từ ngày 1 tháng 5 năm 2019 khi Thiên hoàng Naruhito lên ngôi.
Niên hiệu hiện tại là Reiwa (令和), có nghĩa là “lệnh hòa”. Năm 2026 tương ứng với Reiwa 8, tức là năm thứ 8 của niên hiệu Reiwa. Cách đọc là “Reiwa hachinen”. Khi viết, người ta viết là 令和8年. Bạn sẽ thấy cách viết này trên các văn bản chính thức, trên lịch, trên các giấy tờ của chính phủ Nhật Bản.
Các niên hiệu trước đó mà bạn cần biết là Heisei (平成), Showa (昭和), Taisho (大正), Meiji (明治). Niên hiệu Heisei kéo dài từ năm 1989 đến năm 2019. Năm 2026 trừ đi 1989 sẽ ra Heisei 37 nếu vẫn còn Heisei, nhưng vì Heisei đã kết thúc vào năm 2019, nên chúng ta không còn sử dụng Heisei nữa. Niên hiệu Showa kéo dài từ năm 1926 đến năm 1989. Niên hiệu Taisho kéo dài từ năm 1912 đến năm 1926. Niên hiệu Meiji kéo dài từ năm 1868 đến năm 1912.
Khi đọc ngày tháng theo niên hiệu, bạn sẽ đọc tên niên hiệu trước, sau đó đọc số năm của niên hiệu, rồi thêm đuôi 年. Ví dụ, năm 2026 theo niên hiệu Reiwa sẽ là Reiwa 8 nen. Năm 2019 là năm chuyển giao giữa Heisei và Reiwa. Từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 30 tháng 4 năm 2019 là Heisei 31, từ ngày 1 tháng 5 năm 2019 trở đi là Reiwa 1. Đây là một trường hợp đặc biệt mà bạn cần lưu ý khi đọc các tài liệu cũ.
Trong cuộc sống hàng ngày, người Nhật thường sử dụng hệ thống dương lịch phương Tây (tức là đếm năm từ năm 1 sau Công nguyên) hơn là niên hiệu, trừ khi làm việc với các giấy tờ chính thức của chính phủ. Tuy nhiên, bạn vẫn cần hiểu về niên hiệu vì bạn sẽ gặp nó rất nhiều khi đến Nhật Bản, đặc biệt là khi làm thủ tục hành chính, khi đọc lịch, hoặc khi xem tin tức.
Để chuyển đổi từ năm dương lịch sang niên hiệu Reiwa, bạn chỉ cần lấy năm dương lịch trừ đi 2018. Ví dụ, năm 2026 trừ đi 2018 bằng 8, vậy là Reiwa 8. Năm 2025 trừ đi 2018 bằng 7, vậy là Reiwa 7. Năm 2024 trừ đi 2018 bằng 6, vậy là Reiwa 6. Năm 2030 trừ đi 2018 bằng 12, vậy là Reiwa 12.
8. Cách Đọc Ngày Tháng Viết Tắt Và Trong Các Tình huống Thực Tế
Trong thực tế, bạn sẽ gặp rất nhiều dạng viết tắt của ngày tháng. Trên vé tàu, vé máy bay, trên các bảng điện tử ở nhà ga, người Nhật thường viết ngày tháng dưới dạng số, ví dụ 2026/5/12 hoặc 26/5/12. Khi đọc, bạn vẫn đọc theo thứ tự năm – tháng – ngày. Ví dụ, 2026/5/12 sẽ đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen gogatsu juuninichi”.
Một dạng viết tắt khác là sử dụng dấu gạch ngang, ví dụ 2026-05-12. Cách đọc vẫn giống như trên. Ngoài ra, trên các lịch treo tường, người Nhật thường viết ngày tháng kèm theo thứ trong tuần bằng một chữ Hán duy nhất. Ví dụ, ngày 12 tháng 5 năm 2026 là thứ Ba, họ sẽ viết là 12 (火) hoặc 5/12 火. Khi đọc, bạn sẽ đọc là “Juuninichi kayoubi”.
Trong các cuộc hẹn gặp, người Nhật thường nói ngày tháng một cách ngắn gọn. Ví dụ, thay vì nói đầy đủ “Ngày 12 tháng 5 năm 2026”, họ có thể nói “Ngày 12 tháng 5” hoặc “Ngày 12”. Tùy vào ngữ cảnh, bạn có thể hiểu được năm được đề cập là năm hiện tại, tức là năm 2026.
Khi đặt vé tàu Shinkansen, bạn sẽ thấy ngày tháng được in trên vé theo dạng 月日 (tháng/ngày) và giờ khởi hành. Ví dụ, vé ghi 5月12日 9時30分 có nghĩa là ngày 12 tháng 5 lúc 9 giờ 30 phút. Khi đọc, bạn sẽ đọc là “Gogatsu juuninichi kuji sanjuufun”.
Trên các ứng dụng điện thoại và lịch điện tử, ngày tháng thường được hiển thị theo định dạng của hệ thống, có thể là 2026/05/12 hoặc 12/05/2026 tùy vào cài đặt khu vực. Tuy nhiên, khi người Nhật đọc ngày tháng trên điện thoại, họ vẫn đọc theo thứ tự năm – tháng – ngày.
9. Cách Hỏi Và Trả Lời Về Ngày Tháng Trong Giao Tiếp
Để giao tiếp về ngày tháng một cách tự nhiên, bạn cần biết cách hỏi và trả lời các câu hỏi liên quan. Câu hỏi phổ biến nhất là “Hôm nay là ngày mấy?” trong tiếng Nhật là 今日は何日ですか (Kyou wa nan nichi desu ka). Câu trả lời sẽ là 今日は5月12日です (Kyou wa gogatsu juuninichi desu), tức là hôm nay là ngày 12 tháng 5.
Có thể bạn quan tâm: Cách Đếm Số Lượng Trong Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Năm 2026
Câu hỏi “Hôm nay là thứ mấy?” là 今日は何曜日ですか (Kyou wa nan youbi desu ka). Câu trả lời là 今日は火曜日です (Kyou wa kayoubi desu), tức là hôm nay là thứ Ba.
Câu hỏi “Ngày mai là ngày mấy?” là 明日は何日ですか (Ashita wa nan nichi desu ka). Câu trả lời là 明日は5月13日です (Ashita wa gogatsu juusannichi desu), tức là ngày mai là ngày 13 tháng 5.
Câu hỏi “Sinh nhật của bạn là ngày mấy?” là 誕生日はいつですか (Tanjoubi wa itsu desu ka) hoặc お誕生日は何日ですか (Otanjou-bi wa nan nichi desu ka). Câu trả lời có thể là 3月15日です (Sangatsu juugonichi desu), tức là ngày 15 tháng 3.
Khi muốn hỏi về một ngày cụ thể trong quá khứ hoặc tương lai, bạn có thể sử dụng các từ như 昨日 (kinou) là hôm qua, 一昨日 (ototoi) là hôm kia, 明後日 (asatte) là ngày kia, 明々後日 (saki asatte) là ngày kia nữa. Ví dụ, “Hôm qua là ngày mấy?” là 昨日は何日でしたか (Kinou wa nan nichi deshita ka).
10. Những Lỗi Thường Gặp Và Cách Khắc Phục
Người học tiếng Nhật, đặc biệt là người Việt Nam, thường mắc một số lỗi sai phổ biến khi đọc ngày tháng. Lỗi đầu tiên là đọc các ngày từ 1 đến 10 theo quy tắc thông thường, ví dụ đọc ngày 1 là “ichinichi” thay vì “tsuitachi”, ngày 2 là “ninichi” thay vì “futsuka”, ngày 3 là “sannichi” thay vì “mikka”. Đây là lỗi sai nghiêm trọng nhất vì nó khiến người Nhật không hiểu hoặc hiểu sai ý của bạn.
Lỗi thứ hai là đọc sai các ngày đặc biệt như ngày 14, 20, 24, 30. Ví dụ, đọc ngày 14 là “juuyonnichi” thay vì “juuyokka”, ngày 20 là “nijuunichi” thay vì “hatsuka”, ngày 24 là “nijuuyonnichi” thay vì “nijuuyokka”. Những lỗi này thường xảy ra vì người học không ghi nhớ các ngoại lệ.
Lỗi thứ ba là đọc sai thứ tự năm – tháng – ngày, đọc thành ngày – tháng – năm theo thói quen tiếng Việt. Ví dụ, khi thấy 2026年5月12日, người học đọc là “ngày 12 tháng 5 năm 2026” theo thứ tự tiếng Việt, trong khi tiếng Nhật đọc là “năm 2026 tháng 5 ngày 12”.
Lỗi thứ tư là đọc sai tháng 4, 7, 9. Ví dụ, đọc tháng 4 là “yongatsu” thay vì “shigatsu”, tháng 7 là “nanagatsu” thay vì “shichigatsu”, tháng 9 là “kyuugatsu” thay vì “kugatsu”.
Lỗi thứ năm là nhầm lẫn giữa cách đọc âm On và âm Kun của chữ Hán 日. Khi đọc ngày, chúng ta sử dụng âm Kun cho các ngày đặc biệt và âm On cho các ngày thông thường. Việc nhầm lẫn này cũng dẫn đến sai sót.
Để khắc phục những lỗi này, bạn cần luyện tập thường xuyên, đọc to các ngày tháng nhiều lần, và ghi nhớ các ngoại lệ bằng cách sử dụng các phương pháp ghi nhớ như flashcards, ứng dụng học tiếng Nhật, hoặc luyện tập với người bản xứ.
11. Bài Tập Luyện Tập Thực Hành
Để củng cố kiến thức, chúng ta hãy cùng luyện tập với một số bài tập thực hành. Bài tập thứ nhất là đọc các ngày tháng sau đây: 2026年1月1日, 2026年2月14日, 2026年3月20日, 2026年4月24日, 2026年5月10日, 2026年6月30日, 2026年7月7日, 2026年8月15日, 2026年9月9日, 2026年10月31日.
Đáp án cho bài tập này như sau: 2026年1月1日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen ichigatsu tsuitachi”. 2026年2月14日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen nigatsu juuyokka”. 2026年3月20日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen sangatsu hatsuka”. 2026年4月24日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen shigatsu nijuuyokka”. 2026年5月10日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen gogatsu tooka”. 2026年6月30日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen rokugatsu sanjuunichi” hoặc “misoka”. 2026年7月7日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen shichigatsu nanoka”. 2026年8月15日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen hachigatsu juugonichi”. 2026年9月9日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen kugatsu kokonoka”. 2026年10月31日 đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen juugatsu sanjuuichinichi”.
Bài tập thứ hai là dịch các ngày tháng sau sang tiếng Nhật: ngày 5 tháng 5 năm 2026, ngày 12 tháng 12 năm 2026, ngày 1 tháng 10 năm 2026, ngày 24 tháng 11 năm 2026, ngày 15 tháng 1 năm 2026.
Đáp án cho bài tập thứ hai: ngày 5 tháng 5 năm 2026 là 2026年5月5日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen gogatsu itsuka”. Ngày 12 tháng 12 năm 2026 là 2026年12月12日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen juunigatsu juuninichi”. Ngày 1 tháng 10 năm 2026 là 2026年10月1日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen juugatsu tsuitachi”. Ngày 24 tháng 11 năm 2026 là 2026年11月24日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen juuichigatsu nijuuyokka”. Ngày 15 tháng 1 năm 2026 là 2026年1月15日, đọc là “Ni sen ni-juu-roku nen ichigatsu juugonichi”.
Bài tập thứ ba là đọc các ngày tháng theo niên hiệu Reiwa: Reiwa 1 nen, Reiwa 5 nen, Reiwa 8 nen, Reiwa 10 nen. Đáp án là Reiwa 1 nen là năm 2019, Reiwa 5 nen là năm 2023, Reiwa 8 nen là năm 2026, Reiwa 10 nen là năm 2028.
12. Mẹo Ghi Nhớ Và Luyện Tập Hiệu Quả
Để ghi nhớ cách đọc ngày tháng một cách hiệu quả, bạn có thể áp dụng một số mẹo sau đây. Thứ nhất, hãy học 10 ngày đầu tiên của tháng theo một bài hát hoặc một câu vè. Bạn có thể tự tạo một câu vè bằng tiếng Việt để ghi nhớ, ví dụ “Một mùng một, hai mùng hai” nhưng cần gắn với cách đọc tiếng Nhật “tsuitachi, futsuka”. Việc liên tưởng với hình ảnh hoặc câu chuyện sẽ giúp bạn ghi nhớ lâu hơn.
Thứ hai, hãy luyện tập bằng cách đọc lịch hàng ngày. Mỗi ngày, hãy đọc ngày tháng hôm nay bằng tiếng Nhật, đọc to thành tiếng. Bạn có thể đặt lịch trên điện thoại bằng tiếng Nhật để thường xuyên nhìn thấy ngày tháng. Việc lặp lại hàng ngày sẽ giúp bạn tạo phản xạ tự nhiên.
Thứ ba, hãy sử dụng các ứng dụng học tiếng Nhật có tính năng luyện đọc ngày tháng. Nhiều ứng dụng như Duolingo, LingoDeer, hay các ứng dụng luyện JLPT đều có bài tập về ngày tháng. Bạn cũng có thể xem các video trên YouTube về cách đọc ngày tháng tiếng Nhật.
Thứ tư, hãy luyện tập với người bản xứ hoặc bạn bè học tiếng Nhật. Hãy hỏi họ hôm nay là ngày mấy, ngày mai là ngày mấy, và lắng nghe cách họ trả lời. Việc giao tiếp thực tế sẽ giúp bạn hiểu được cách người Nhật sử dụng ngày tháng trong đời sống hàng ngày.
Thứ năm, hãy ghi nhớ các ngày đặc biệt bằng cách nhóm chúng lại theo logic. Ví dụ, các ngày kết thúc bằng số 4 như ngày 4, 14, 24 đều có đuôi “yokka”. Các ngày 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10 đều có đuôi “ka” nhưng với các âm đầu khác nhau. Ngày 20 là “hatsuka” là một từ đặc biệt, ngày 30 là “misoka” hoặc “sanjuunichi”.
Kết Luận
Cách đọc ngày tháng tiếng Nhật là một kỹ năng cơ bản nhưng vô cùng quan trọng đối với bất kỳ người học tiếng Nhật nào. Mặc dù có những quy tắc đặc biệt và ngoại lệ, nhưng nếu bạn nắm vững hệ thống này một cách có phương pháp, bạn sẽ thấy việc đọc ngày tháng trở nên dễ dàng và tự nhiên hơn rất nhiều. Trong năm 2026, khi Nhật Bản đang ở trong niên hiệu Reiwa 8, việc hiểu rõ cả hệ thống dương lịch và niên hiệu sẽ giúp bạn tự tin hơn khi sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản.
Hãy nhớ rằng, chìa khóa để thành thạo cách đọc ngày tháng là luyện tập thường xuyên. Đọc to mỗi ngày, ghi nhớ các ngày đặc biệt, và áp dụng vào giao tiếp thực tế. Chỉ sau một thời gian ngắn luyện tập, bạn sẽ có thể đọc ngày tháng tiếng Nhật một cách trơn tru và chính xác như người bản xứ. Chúc bạn học tập tốt và sớm thành thạo tiếng Nhật!