Học tiếng Nhật không bắt đầu từ những câu văn phức tạp hay những bài diễn văn dài, mà bắt đầu từ những từ cơ bản nhất. Khi bạn nắm vững các từ cơ bản tiếng Nhật, bạn sẽ có chìa khóa để mở cánh cửa giao tiếp, đọc hiểu văn bản đơn giản, xem phim không cần phụ đề, và tiến xa hơn trên con đường chinh phục ngôn ngữ của xứ sở hoa anh đào. Bài viết này được xây dựng dành riêng cho người mới bắt đầu, những người chưa biết gì hoặc mới chỉ biết vài chữ cái hiragana, katakana. Chúng ta sẽ đi từ những từ chào hỏi quen thuộc nhất, đến danh từ, động từ, tính từ, số đếm, thời gian, gia đình, cơ thể, đồ vật, ăn uống, di chuyển, và cả những mẫu câu thực dụng nhất trong đời sống hàng ngày.
Mục tiêu của bài viết không chỉ là cung cấp một danh sách từ vựng khô khan để học thuộc lòng, mà là giúp bạn hiểu cách các từ kết hợp với nhau để tạo thành câu hoàn chỉnh. Mỗi nhóm từ đều có phần giải thích ngữ nghĩa, cách phát âm bằng romaji, ví dụ minh họa, và lưu ý văn hóa. Bạn có thể học theo từng phần, ôn tập lặp lại, và áp dụng ngay vào giao tiếp thực tế. Nếu bạn kiên trì học mỗi ngày từ 20 đến 30 phút, sau một tháng bạn sẽ ngạc nhiên vì mình đã có thể tự giới thiệu, hỏi đường, mua sắm, gọi món, và trò chuyện cơ bản với người Nhật.
1. Tại Sao Từ Vựng Cơ Bản Lại Quan Trọng Nhất Khi Học Tiếng Nhật
Trong bất kỳ ngôn ngữ nào, từ vựng cơ bản cũng chiếm tỷ lệ sử dụng cao nhất trong giao tiếp hàng ngày. Theo thống kê về ngôn ngữ học, chỉ khoảng 500 từ cơ bản nhất đã bao phủ hơn 70% nội dung giao tiếp thông thường. Với tiếng Nhật cũng vậy. Những từ như tôi, bạn, đi, ăn, uống, mua, đẹp, lớn, nhỏ, hôm nay, ngày mai, nhà, trường, công ty, bạn bè, gia đình… xuất hiện trong hầu hết mọi cuộc hội thoại.
Nếu bạn bỏ qua từ cơ bản mà nhảy vào học từ chuyên ngành, bạn sẽ nhanh chóng nản lòng vì không hiểu được ngữ cảnh. Ngược lại, khi bạn xây dựng nền tảng vững chắc, việc học từ nâng cao sau này sẽ dễ dàng hơn gấp nhiều lần. Từ cơ bản giúp bạn hiểu cấu trúc câu, thứ tự từ trong câu tiếng Nhật, và cách dùng trợ từ. Ví dụ, chỉ với vài từ cơ bản như 私は学生です (Watashi wa gakusei desu – Tôi là học sinh), bạn đã học được cách giới thiệu bản thân, cách dùng trợ từ は, và mẫu câu khẳng định với です. Đó là nền tảng của hàng trăm mẫu câu khác.
Ngoài ra, từ cơ bản còn giúp bạn đọc được biển báo, thực đơn, thông tin ở nhà ga, siêu thị, bệnh viện. Đây là những tình huống sinh tồn quan trọng nhất khi bạn du học, làm việc, hay du lịch Nhật Bản. Vì vậy, hãy coi việc học từ cơ bản không phải là bước khởi động nhàm chán, mà là bước đầu tư quan trọng nhất cho toàn bộ quá trình học tiếng Nhật của bạn.
2. Nền Tảng Chữ Viết: Hiragana Và Katakana Trước Khi Học Từ
Trước khi học từ vựng, bạn cần làm quen với hai bảng chữ cái âm tiết của tiếng Nhật là hiragana (ひらがな) và katakana (カタカナ). Hiragana dùng để viết từ thuần Nhật, katakana dùng để viết từ ngoại lai, tên riêng nước ngoài, và từ tượng thanh. Hán tự kanji là chữ thứ ba, nhưng người mới bắt đầu có thể tạm thời học từ bằng hiragana và romaji để phát âm cho đúng, sau đó mới dần dần làm quen với kanji.
Hãy dành ít nhất một tuần đầu tiên để học thuộc 46 chữ hiragana và 46 chữ katakana cơ bản. Đừng vội bỏ qua bước này. Khi bạn đọc được hiragana, bạn sẽ đọc được tên nhà ga, tên món ăn, và nhiều từ vựng quan trọng. Ví dụ, từ ありがとう (arigatou) viết bằng hiragana giúp bạn nhận ra ngay từ cảm ơn. Từ コーヒー (koohii) viết bằng katakana là cà phê, một từ ngoại lai từ tiếng Anh coffee.
Cách học hiệu quả là viết tay mỗi chữ nhiều lần, đọc to thành tiếng, và liên tưởng đến hình ảnh. Bạn cũng nên học theo hàng ngang và hàng dọc, vì tiếng Nhật đọc theo chiều ngang và chiều dọc đều có. Sau khi thuộc bảng chữ cái, việc học từ vựng sẽ trở nên tự nhiên và thú vị hơn rất nhiều, thay vì chỉ học vẹt bằng phiên âm tiếng Việt.
3. Nhóm Từ Chào Hỏi Và Giao Tiếp Hàng Ngày
Đây là nhóm từ đầu tiên bạn cần học vì nó xuất hiện trong mọi cuộc gặp gỡ. Người Nhật rất coi trọng lễ phép và chào hỏi, vì vậy nắm vững nhóm từ này sẽ giúp bạn tạo ấn tượng tốt.
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| こんにちは | Konnichiwa | Xin chào (chào chung) |
| おはようございます | Ohayou gozaimasu | Chào buổi sáng (lịch sự) |
| おはよう | Ohayou | Chào buổi sáng (thân mật) |
| こんばんは | Konbanwa | Chào buổi tối |
| おやすみなさい | Oyasumi nasai | Chúc ngủ ngon |
| ありがとう | Arigatou | Cảm ơn |
| ありがとうございます | Arigatou gozaimasu | Cảm ơn rất nhiều (lịch sự) |
| すみません | Sumimasen | Xin lỗi, làm phiền rồi |
| ごめんなさい | Gomennasai | Xin lỗi (khi làm sai) |
| はい | Hai | Vâng, dạ |
| いいえ | Iie | Không |
| さようなら | Sayounara | Tạm biệt |
| それでは | Sore dewa | Vậy thì, hẹn gặp lại |
| はじめまして | Hajimemashite | Rất vui được gặp bạn (lần đầu) |
| よろしくお願いします | Yoroshiku onegaishimasu | Mong bạn giúp đỡ, hân hạnh được làm quen |
| お元気ですか | Ogenki desu ka | Bạn có khỏe không |
| 元気です | Genki desu | Tôi khỏe |
| もしもし | Moshi moshi | Alo (khi nghe điện thoại) |
| 失礼します | Shitsurei shimasu | Xin phép, tôi xin lỗi vì làm phiền |
| いらっしゃいませ | Irasshaimase | Hoan nghênh quý khách (nhân viên nói) |
| おめでとうございます | Omedetou gozaimasu | Chúc mừng |
| 頑張ってください | Ganbatte kudasai | Cố lên nhé |
| 気をつけて | Ki wo tsukete | Cẩn thận nhé |
| またね | Mata ne | Hẹn gặp lại nhé (thân mật) |
| じゃあね | Jaa ne | Tạm biệt nhé |
| お願いします | Onegai shimasu | Xin nhờ, xin làm ơn |
| すごい | Sugoi | Tuyệt vời, thật đáng kinh ngạc |
| さすが | Sasuga | Quả nhiên, đúng là đỉnh thật |
| よかった | Yokatta | Thật tốt, may quá |
| だめ | Dame | Không được, không tốt |
| 大丈夫 | Daijoubu | Không sao, ổn |
Ví dụ minh họa: Khi gặp bạn bè vào buổi sáng, bạn nói おはよう (Ohayou). Khi gặp thầy cô hoặc người lớn, bạn dùng おはようございます (Ohayou gozaimasu) để thể hiện sự tôn trọng. Khi cảm ơn người đã giúp đỡ, bạn nói ありがとうございます (Arigatou gozaimasu). Khi muốn xin lỗi vì đi muộn, bạn nói すみません、遅れました (Sumimasen, okuremashita). Chỉ với vài từ này, bạn đã có thể xử lý những tình huống giao tiếp cơ bản nhất trong cuộc sống.
Có thể bạn quan tâm: Các Trò Chơi Trong Lớp Học Tiếng Nhật: 35+ Hoạt Động Giúp Học Viên Nhớ Bài Lâu, Tự Tin Giao Tiếp Năm 2026
4. Đại Từ Nhân Xưng Và Cách Xưng Hô Trong Tiếng Nhật
Đại từ nhân xưng trong tiếng Nhật phức tạp hơn tiếng Việt vì có nhiều cách xưng hô tùy thuộc vào giới tính, độ tuổi, và mối quan hệ. Người mới bắt đầu chỉ cần học những đại từ phổ biến nhất và dùng chúng một cách phù hợp.
| Tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa và cách dùng |
|---|---|---|
| 私 | Watashi | Tôi (trung tính, lịch sự nhất) |
| 僕 | Boku | Tôi (nam giới, thân mật) |
| 俺 | Ore | Tôi (nam giới, thô tục, chỉ dùng với bạn thân) |
| あたし | Atashi | Tôi (nữ giới, thân mật) |
| 私たち | Watashitachi | Chúng tôi |
| あなた | Anata | Bạn (lịch sự nhưng ít dùng trực tiếp) |
| 君 | Kimi | Bạn (thân mật, nam nói với bạn) |
| お前 | Omae | Bạn (thân mật, thô, chỉ dùng với người thân) |
| 彼 | Kare | Anh ấy, cậu ấy |
| 彼女 | Kanojo | Cô ấy |
| あの人 | Ano hito | Người kia, vị kia (lịch sự) |
| この人 | Kono hito | Người này |
| 誰 | Dare | Ai |
| 何 | Nani | Cái gì |
| これ | Kore | Cái này |
| それ | Sore | Cái đó |
| あれ | Are | Cái kia |
| ここ | Koko | Ở đây |
| そこ | Soko | Ở đó |
| あそこ | Asoko | Ở kia |
| どこ | Doko | Ở đâu |
| いつ | Itsu | Khi nào |
| なぜ | Naze | Tại sao |
| どうして | Doushite | Tại sao, vì sao |
| どう | Dou | Như thế nào |
| どの | Dono | Cái nào |
Lưu ý quan trọng: Người Nhật ít dùng あなた để gọi bạn trong hội thoại trực tiếp, mà thường gọi tên kèm hậu tố như 田中さん (Tanaka-san) hoặc dùng ngữ cảnh để hiểu ngầm chủ ngữ. Khi tự giới thiệu, phụ nữ thường dùng 私 (watashi), đàn ông có thể dùng 私 hoặc 僕 (boku) tùy mức độ thân mật. Hãy bắt đầu với 私 cho mọi trường hợp để an toàn và lịch sự.
Ví dụ: 私はベトナム人です (Watashi wa betonamujin desu – Tôi là người Việt Nam). あなたは学生ですか (Anata wa gakusei desu ka – Bạn là học sinh à). これは私の本です (Kore wa watashi no hon desu – Đây là sách của tôi).
5. Số Đếm, Thời Gian, Ngày Tháng Và Thứ Trong Tuần
Số đếm và thời gian là nhóm từ cơ bản không thể thiếu khi bạn cần hẹn hò, mua sắm, hỏi giá, xem lịch. Tiếng Nhật có hai cách đếm: cách đếm thuần Nhật cho số nhỏ và cách đếm dùng Hán tự cho số lớn.
Số đếm cơ bản: 1 là 一 (ichi), 2 là 二 (ni), 3 là 三 (san), 4 là 四 (yon / shi), 5 là 五 (go), 6 là 六 (roku), 7 là 七 (shichi / nana), 8 là 八 (hachi), 9 là 九 (kyuu / kokono), 10 là 十 (ju), 11 là 十一 (juichi), 20 là 二十 (niju), 100 là 百 (hyaku), 1000 là 千 (sen), 10000 là 一万 (ichiman).
Thứ trong tuần: Thứ Hai là 月曜日 (Getsuyoubi), Thứ Ba là 火曜日 (Kayoubi), Thứ Tư là 水曜日 (Suiyoubi), Thứ Năm là 木曜日 (Mokuyoubi), Thứ Sáu là 金曜日 (Kinyoubi), Thứ Bảy là 土曜日 (Doyoubi), Chủ Nhật là 日曜日 (Nichiyoubi).
Thời gian trong ngày: 今 (ima – bây giờ), 午前 (gozen – buổi sáng), 午後 (gogo – buổi chiều), 晩 (ban – buổi tối), 夜 (yoru – ban đêm), 毎日 (mainichi – mỗi ngày), 今日 (kyou – hôm nay), 明日 (ashita – ngày mai), 昨日 (kinou – hôm qua), 今週 (konshuu – tuần này), 来週 (raishuu – tuần sau), 先週 (senshuu – tuần trước), 今月 (kongetsu – tháng này), 来月 (raigetsu – tháng sau), 先月 (sengetsu – tháng trước), 今年 (kotoshi – năm nay), 来年 (rainen – năm sau), 去年 (kyonen – năm ngoái).
Giờ và phút: 何時ですか (Nanji desu ka – Mấy giờ rồi), 一時 (ichiji – một giờ), 二時半 (niji han – hai giờ rưỡi), 五分 (gofun – năm phút), 十五分 (juugofun – mười lăm phút), 午前九時 (gozen kuji – chín giờ sáng), 午後三時 (gogo sanji – ba giờ chiều).
Ví dụ: 明日の午前十時に学校へ行きます (Ashita no gozen juuji ni gakkou e ikimasu – Ngày mai lúc mười giờ sáng tôi sẽ đến trường). 今週の土曜日は休みです (Konshuu no doyoubi wa yasumi desu – Thứ Bảy tuần này được nghỉ).
6. Danh Từ Chỉ Người, Gia Đình Và Nghề Nghiệp
Nhóm từ này giúp bạn giới thiệu về bản thân và hỏi thăm người khác. Đây là chủ đề thường gặp trong kỳ thi JLPT N5 và trong giao tiếp hàng ngày.
Có thể bạn quan tâm: Các Trò Chơi Tiếng Nhật Hay Nhất Năm 2026: Từ Game Điện Tử, Board Game Đến Trò Chơi Dân Gian Và Game Học Tiếng Nhật
Gia đình: 父 (chichi – cha của tôi), 母 (haha – mẹ của tôi), お父さん (otousan – cha của bạn / cha của người khác), お母さん (okaasan – mẹ), 兄弟 (kyoudai – anh em), 姉 (ane – chị của tôi), 兄 (ani – anh của tôi), 妹 (imouto – em gái của tôi), 弟 (otouto – em trai của tôi), 息子 (musuko – con trai của tôi), 娘 (musume – con gái của tôi), 夫 (otto – chồng của tôi), 妻 (tsuma – vợ của tôi), 祖父 (sofu – ông của tôi), 祖母 (sobo – bà của tôi), 孫 (mago – cháu của tôi).
Bạn bè và con người: 友達 (tomodachi – bạn bè), 友人 (yuujin – bạn bè lịch sự), 同僚 (douryou – đồng nghiệp), 先輩 (senpai – tiền bối, đàn anh), 後輩 (kouhai – hậu bối, đàn em), 先生 (sensei – thầy cô), 生徒 (seito – học sinh), 学生 (gakusei – sinh viên, học sinh), 子供 (kodomo – trẻ con), 大人 (otona – người lớn), 男 (otoko – đàn ông), 女 (onna – phụ nữ), 人 (hito – con người), 隣人 (rinjin – hàng xóm).
Nghề nghiệp: 会社員 (kaishain – nhân viên công ty), 教師 (kyoushi – giáo viên), 医者 (isha – bác sĩ), 看護師 (kangoshi – y tá), 警察官 (keisatsukan – cảnh sát), 消防士 (shouboushi – lính cứu hỏa), 弁護士 (bengoshi – luật sư), 歌手 (kashu – ca sĩ), 俳優 (haiyuu – diễn viên), 作家 (sakka – nhà văn), 農家 (nouka – nông dân), 大工 (daiku – thợ mộc), 美容師 (biyoushi – thợ làm tóc), 店員 (tenin – nhân viên cửa hàng), 運転手 (untenshu – tài xế).
Ví dụ: 私の父は会社員です (Watashi no chichi wa kaishain desu – Cha tôi là nhân viên công ty). 彼女は先生です (Kanojo wa sensei desu – Cô ấy là giáo viên). 友達と学校へ行きます (Tomodachi to gakkou e ikimasu – Tôi đi đến trường cùng bạn).
7. Cơ Thể, Đồ Vật Quanh Ta Và Nhà Cửa
Học từ về cơ thể giúp bạn mô tả sức khỏe, đi khám bệnh, và hiểu những câu như tôi đau đầu, tôi mệt. Học từ về đồ vật giúp bạn mua sắm và sắp xếp đồ đạc.
Cơ thể: 頭 (atama – đầu), 顔 (kao – mặt), 目 (me – mắt), 鼻 (hana – mũi), 口 (kuchi – miệng), 耳 (mimi – tai), 首 (kubi – cổ), 肩 (kata – vai), 腕 (ude – tay, cánh tay), 手 (te – tay, bàn tay), 指 (yubi – ngón tay), 胸 (mune – ngực), 背中 (senaka – lưng), お腹 (onaka – bụng), 足 (ashi – chân), 膝 (hiza – đầu gối), 髪 (kami – tóc), 歯 (ha – răng), 心臓 (shinzou – tim), 血 (chi – máu).
Đồ vật: 本 (hon – sách), 鉛筆 (enpitsu – bút chì), ペン (pen – bút mực), 紙 (kami – giấy), 鞄 (kaban – cặp, túi), 机 (tsukue – bàn học), 椅子 (isu – ghế), 棚 (tana – kệ), 戸 (to – cửa), 窓 (mado – cửa sổ), 鍵 (kagi – chìa khóa), 時計 (tokei – đồng hồ), 電話 (denwa – điện thoại), テレビ (terebi – tivi), パソコン (pasokon – máy tính), 携帯 (keitai – điện thoại di động), 傘 (kasa – ô), 眼鏡 (megane – kính mắt), 財布 (saifu – ví), 靴 (kutsu – giày), 服 (fuku – quần áo), 帽子 (boushi – mũ), かばん (kaban – túi xách).
Nhà cửa và phòng: 家 (ie – nhà), 部屋 (heya – phòng), 台所 (daidokoro – bếp), トイレ (toire – nhà vệ sinh), お風呂 (ofuro – phòng tắm), 玄関 (genkan – cửa vào), 庭 (niwa – sân vườn), ベッド (beddo – giường), 布団 (futon – nệm Nhật), テーブル (teeburu – bàn ăn), 冷蔵庫 (reizouko – tủ lạnh), 洗濯機 (sentakuki – máy giặt), 掃除機 (soujiki – máy hút bụi).
Ví dụ: 頭が痛いです (Atama ga itai desu – Tôi đau đầu). 机の上に本があります (Tsukue no ue ni hon ga arimasu – Trên bàn có sách). 私は毎日七時に起きます (Watashi wa mainichi shichiji ni okimasu – Tôi thức dậy lúc bảy giờ mỗi ngày).
8. Ẩm Thực, Mua Sắm Và Di Chuyển
Đây là nhóm từ thực dụng nhất khi bạn đến Nhật Bản. Biết từ vựng ăn uống giúp bạn gọi món, biết từ mua sắm giúp bạn trả giá và hỏi giá, biết từ di chuyển giúp bạn không bị lạc.
Ăn uống: ご飯 (gohan – cơm), パン (pan – bánh mì), 卵 (tamago – trứng), 肉 (niku – thịt), 魚 (sakana – cá), 野菜 (yasai – rau củ), 果物 (kudamono – trái cây), 牛乳 (gyuunyuu – sữa bò), 水 (mizu – nước), お茶 (ocha – trà), コーヒー (koohii – cà phê), ビール (biiru – bia), 酒 (sake – rượu), 塩 (shio – muối), 砂糖 (satou – đường), 味噌汁 (misoshiru – súp miso), ラーメン (raamen – mì ramen), スパゲッティ (supagetti – mì spaghetti), カレー (karee – cà ri), お寿司 (osushi – sushi), 天ぷら (tenpura – tempura), 刺身 (sashimi – sashimi), 焼き肉 (yakiniku – thịt nướng), 食べ物 (tabemono – đồ ăn), 飲み物 (nomimono – đồ uống), 味 (aji – vị), 甘い (amai – ngọt), 辛い (karai – cay), 塩辛い (shio karai – mặn), 酸っぱい (suppai – chua), 苦い (nigai – đắng), 美味しい (oishii – ngon).
Có thể bạn quan tâm: Các Trung Tâm Tiếng Nhật Uy Tín Ở Hà Nội 2026: Top 10 Địa Chỉ Học Tiếng Nhật Tốt Nhất, Review Chi Tiết Và Bảng So Sánh Học Phí
Mua sắm: 買い物 (kaimono – mua sắm), 店 (mise – cửa hàng), スーパー (suupaa – siêu thị), コンビニ (konbini – cửa hàng tiện lợi), 市場 (ichiba – chợ), デパート (depaato – bách hóa), 値段 (nedan – giá cả), いくらですか (ikura desu ka – bao nhiêu tiền), 高い (takai – đắt), 安い (yasui – rẻ), 新しい (atarashii – mới), 古い (furui – cũ), 大きい (ookii – lớn), 小さい (chiisai – nhỏ), たくさん (takusan – rất nhiều), 少し (sukoshi – một chút), 全部 (zenbu – tất cả), 半分 (hanbun – một nửa).
Di chuyển: 車 (kuruma – xe hơi), 電車 (densha – tàu điện), バス (basu – xe buýt), 飛行機 (hikouki – máy bay), 自転車 (jitensha – xe đạp), タクシー (takushii – taxi), 駅 (eki – nhà ga), 空港 (kuukou – sân bay), 道路 (douro – đường, đường bộ), 橋 (hashi – cầu), 信号 (shingou – đèn giao thông), 右 (migi – bên phải), 左 (hidari – bên trái), 直進 (chokushin – đi thẳng), 曲がる (magaru – rẽ), 止まる (tomaru – dừng), 乗る (noru – lên xe), 降りる (oriru – xuống xe), 行く (iku – đi), 来る (kuru – đến), 帰る (kaeru – về), 歩く (aruku – đi bộ), 走る (hashiru – chạy).
Ví dụ: このラーメンは美味しいです (Kono raamen wa oishii desu – Mì ramen này ngon). いくらですか (Ikura desu ka – Bao nhiêu tiền). 駅は右にあります (Eki wa migi ni arimasu – Nhà ga ở bên phải).
9. Động Từ Cơ Bản Và Cách Chia Thể
Động từ là trái tim của câu. Tiếng Nhật có ba nhóm động từ chính: động từ nhóm 1 (ichidan doushi) kết thúc bằng る và có thể rút gọn, động từ nhóm 2 (godan doushi) kết thúc bằng う, và động từ bất quy tắc như する (suru – làm) và 来る (kuru – đến). Người mới bắt đầu cần học động từ ở thể từ điển, thể masu lịch sự, và thể nai thân mật.
Danh sách động từ cơ bản: 行く (iku – đi), 来る (kuru – đến), 帰る (kaeru – về), 食べる (taberu – ăn), 飲む (nomu – uống), 見る (miru – xem, nhìn), 聞く (kiku – nghe, hỏi), 話す (hanasu – nói), 読む (yomu – đọc), 書く (kaku – viết), 寝る (neru – ngủ), 起きる (okiru – thức dậy), 働く (hataraku – làm việc), 休む (yasumu – nghỉ), 買う (kau – mua), 売る (uru – bán), 会う (au – gặp), 教える (oshieru – dạy), 習う (narau – học), 忘れる (wasureru – quên), 覚える (oboeru – nhớ), 知る (shiru – biết), 思う (omou – nghĩ), 考える (kangaeru – suy nghĩ), 欲しい (hoshii – muốn – tính từ), したい (shitai – muốn làm), ある (aru – có – vật), いる (iru – có – người, động vật), なる (naru – trở thành), できる (dekiru – có thể, làm được), なる (naru – trở thành), する (suru – làm), なる (naru – trở thành), なる (naru – trở thành).
Ví dụ chia thể: 食べる (taberu – ăn) ở thể masu là 食べます (tabemasu), thể nai là 食べない (tabenai), thể quá khứ là 食べた (tabeta), thể te là 食べて (tabete). 行く (iku) ở thể masu là 行きます (ikimasu), thể nai là 行かない (ikanai), thể quá khứ là 行った (itta), thể te là 行って (itte). 来る (kuru) ở thể masu là 来ます (kimasu), thể nai là 来ない (konai), thể quá khứ là 来た (kita), thể te là 来て (kite).
Hãy học động từ theo cặp trái nghĩa: 行く (iku – đi) ngược với 来る (kuru – đến) và 帰る (kaeru – về), 食べる (taberu – ăn) ngược với 飲む (nomu – uống) không hoàn toàn nhưng thường đi cùng, 寝る (neru – ngủ) ngược với 起きる (okiru – thức), 買う (kau – mua) ngược với 売る (uru – bán), 開ける (akeru – mở) ngược với 閉める (shimeru – đóng), 上がる (agaru – lên) ngược với 下がる (sagaru – xuống), 入る (hairu – vào) ngược với 出る (deru – ra).
Lưu ý về thể te: Thể te rất quan trọng vì nó dùng để nối câu, làm lời đề nghị như 座ってください (suwatte kudasai – xin hãy ngồi), và tạo thành thể đang diễn ra như 食べています (tabete imasu – đang ăn). Hãy luyện tập thể te cho từng động từ ngay từ đầu.
10. Tính Từ Cơ Bản Và Cách Mô Tả Sự Vật
Tính từ giúp bạn mô tả màu sắc, kích thước, cảm xúc, và tính chất của sự vật. Tiếng Nhật có hai loại tính từ: tính từ đuôi い (i-keiyoushi) như 大きい (ookii – lớn), 楽しい (tanoshii – vui vẻ), và tính từ đuôi な (na-keiyoushi) như 静か (shizuka – yên tĩnh), 元気 (genki – khỏe mạnh), 便利 (benri – tiện lợi).
Danh sách tính từ cơ bản: 大きい (ookii – lớn), 小さい (chiisai – nhỏ), 高い (takai – cao, đắt), 低い (hikui – thấp), 長い (nagai – dài), 短い (mijikai – ngắn), 暑い (atsui – nóng – thời tiết), 寒い (samui – lạnh – thời tiết), 涼しい (suzushii – mát mẻ), 暖かい (atatakai – ấm áp), 忙しい (isogashii – bận rộn), 暇 (hima – rảnh rỗi), 楽しい (tanoshii – vui vẻ), 嬉しい (ureshii – vui mừng), 悲しい (kanashii – buồn), 悔しい (kuyashii – hối tiếc), 難しい (muzukashii – khó), 易しい (yasashii – dễ), 優しい (yasashii – dịu dàng), 厳しい (kibishii – nghiêm khắc), 親切 (shinsetsu – tử tế), 静か (shizuka – yên tĩnh), 賑やか (nigiyaka – náo nhiệt), 便利 (benri – tiện lợi), 大切 (taisetsu – quan trọng), 必要 (hitsuyou – cần thiết), 大丈夫 (daijoubu – ổn), 元気 (genki – khỏe mạnh), 健康 (kenkou – khỏe mạnh), 病気 (byouki – bệnh), 幸せ (shiawase – hạnh phúc), 不幸 (fukou – bất hạnh), 美味しい (oishii – ngon), まずい (mazui – dở), 甘い (amai – ngọt), 辛い (karai – cay), 酸っぱい (suppai – chua), 苦い (nigai – đắng), 明るい (akarui – sáng, vui vẻ), 暗い (kurai – tối, u ám), 広い (hiroi – rộng), 狭い (semai – hẹp), 重い (omoi – nặng), 軽い (karui – nhẹ), 強い (tsuyoi – mạnh), 弱い (yowai – yếu), 速い (hayai – nhanh), 遅い ( osoi – chậm), 近い (chikai – gần), 遠い (tooi – xa), 新しい (atarashii – mới), 古い (furui – cũ), 若い (wakai – trẻ), 年寄り (toshyori – già), 有名 (yuumei – nổi tiếng), 無名 (mumei – vô danh).
Ví dụ: 大きい犬 (ookii inu – con chó lớn), 小さい花 (chiisai hana – bông hoa nhỏ), 楽しい一日 (tanoshii ichinichi – một ngày vui vẻ), 静かな部屋 (shizuka na heya – căn phòng yên tĩnh), 優しい先生 (yasashii sensei – thầy cô dịu dàng), 難しい日本語 (muzukashii nihongo – tiếng Nhật khó).
Có thể bạn quan tâm: Các Trung Tâm Tiếng Nhật Uy Tín Tại TPHCM Năm 2026: Top Lựa Chọn, Học Phí Và Cách Chọn Trung Tâm Phù Hợp Nhất
11. Phó Từ, Liên Từ Và Những Từ Nối Câu Quan Trọng
Phó từ giúp bạn bổ sung ý nghĩa cho động từ và tính từ, liên từ giúp bạn nối các câu lại với nhau mạch lạc. Đây là nhóm từ thường bị người mới bỏ qua nhưng lại rất quan trọng để câu trở nên tự nhiên.
Phó từ chỉ mức độ: とても (totemo – rất), すごく (sugoku – cực kỳ), めっちゃ (meccha – rất – khẩu ngữ), あまり (amari – không lắm), 全然 (zenzen – hoàn toàn không), 少し (sukoshi – một chút), ちょっと (chotto – một chút), だいぶ (daibu – khá), かなり (kanari – khá, rất), もっと (motto – hơn nữa), 一番 (ichiban – nhất), 最も (mottomo – nhất), 常に (tsuneni – luôn luôn), いつも (itsumo – luôn), たまに (tamani – thỉnh thoảng), もう (mou – đã, nữa), まだ (mada – vẫn còn, chưa), すぐ (sugu – ngay lập tức), ゆっくり (yukkuri – chậm rãi), しっかり (shikkari – chắc chắn), もちろん (mochiron – tất nhiên), きっと (kitto – chắc chắn), たぶん (tabun – có lẽ), ぜひ (zehi – nhất định, xin hãy), まず (mazu – trước tiên), 次に (tsugini – tiếp theo), 最後に (saigoni – cuối cùng).
Liên từ: そして (soshite – và, sau đó), それから (sore kara – sau đó), しかし (shikashi – tuy nhiên), でも (demo – nhưng), だから (dakara – vì vậy), すると (suru to – nếu làm như vậy), もし (moshi – nếu), それで (sorede – vì vậy, sau đó), すると (suru to – khi đó), または (matawa – hoặc), あるいは (aruiwa – hoặc), つまり (tsumari – tức là), 例えば (tatoeba – ví dụ), 要するに (yousuruni – tóm lại), まず (mazu – đầu tiên), 次に (tsugini – tiếp theo), 最後に (saigoni – cuối cùng), それでは (sore dewa – vậy thì), さて (sate – nào), ねえ (nee – này, ê), ええと (eeto – ừm, để xem nào).
Ví dụ: とても楽しいです (Totemo tanoshii desu – Rất vui). 少し待ってください (Sukoshi matte kudasai – Xin hãy chờ một chút). もちろん行きます (Mochiron ikimasu – Tất nhiên tôi sẽ đi). でも、雨です (Demo, ame desu – Nhưng trời mưa). だから、家にいます (Dakara, ie ni imasu – Vì vậy tôi ở nhà).
12. Mẫu Câu Cơ Bản Với Từ Vựng Đã Học
Học từ đơn lẻ là chưa đủ, bạn cần học cách kết hợp từ thành câu. Dưới đây là những mẫu câu cơ bản nhất mà bạn có thể dùng ngay.
Giới thiệu bản thân: 私は〇〇です (Watashi wa marumaru desu – Tôi là…), 私の名前は〇〇です (Watashi no namae wa marumaru desu – Tên tôi là…), 私はベトナムから来ました (Watashi wa betonamu kara kimashita – Tôi đến từ Việt Nam), 私は学生です (Watashi wa gakusei desu – Tôi là học sinh), 私は会社員です (Watashi wa kaishain desu – Tôi là nhân viên công ty), 私は日本語を勉強しています (Watashi wa nihongo wo benkyou shite imasu – Tôi đang học tiếng Nhật).
Hỏi đáp cơ bản: これは何ですか (Kore wa nan desu ka – Đây là cái gì), それはどこですか (Sore wa doko desu ka – Cái đó ở đâu), あなたは元気ですか (Anata wa genki desu ka – Bạn có khỏe không), 何時に起きますか (Nanji ni okimasu ka – Mấy giờ bạn thức dậy), どこへ行きますか (Doko e ikimasu ka – Bạn đi đâu), 何を食べますか (Nani wo tabemasu ka – Bạn ăn gì), 誰と行きますか (Dare to ikimasu ka – Bạn đi cùng ai), いつ来ますか (Itsu kimasu ka – Khi nào bạn đến).
Mua sắm và ăn uống: これをください (Kore wo kudasai – Cho tôi cái này), いくらですか (Ikura desu ka – Bao nhiêu tiền), 高いですね (Takai desu ne – Đắt nhỉ), 安いですね (Yasui desu ne – Rẻ nhỉ), メニューをください (Menyuu wo kudasai – Cho tôi thực đơn), 注文します (Chuumon shimasu – Tôi gọi món), お会計お願いします (Okaikei onegai shimasu – Cho tôi thanh toán), 美味しいです (Oishii desu – Ngon quá).
Di chuyển và hỏi đường: 駅はどこですか (Eki wa doko desu ka – Nhà ga ở đâu), 右に曲がってください (Migi ni magatte kudasai – Xin hãy rẽ phải), 左に曲がってください (Hidari ni magatte kudasai – Xin hãy rẽ trái), まっすぐ行ってください (Massugu itte kudasai – Xin hãy đi thẳng), ありがとうございます (Arigatou gozaimasu – Cảm ơn bạn).
Ví dụ hội thoại hoàn chỉnh:
A: こんにちは。お元気ですか。
B: こんにちは。元気です。あなたは。
A: 私も元気です。今日は学校へ行きますか。
B: はい、行きます。あなたも行きますか。
A: はい、行きます。一緒に行きましょう。
B: はい、いいですね。よろしくお願いします。
13. Phương Pháp Ghi Nhớ Từ Vựng Hiệu Quả Và Lộ Trình Học
Học từ vựng không phải là học thuộc một lần rồi quên, mà là quá trình lặp lại có hệ thống. Hãy áp dụng phương pháp ngắt quãng (spaced repetition) – ôn lại từ mới sau 1 ngày, 3 ngày, 7 ngày, 14 ngày, 30 ngày. Bạn có thể dùng sổ tay, flashcard, hoặc ứng dụng học tiếng Nhật. Mỗi ngày học 10 từ mới là đủ, đừng tham lam học 50 từ một lúc rồi quên hết.
Hãy học từ theo chủ đề thay vì học rời rạc. Ví dụ, học nhóm từ về gia đình trong một ngày, nhóm từ về ăn uống trong ngày hôm sau, nhóm từ về di chuyển trong ngày tiếp theo. Học theo chủ đề giúp não bộ liên tưởng và ghi nhớ tốt hơn. Bạn cũng nên học từ kèm với câu ví dụ và hình ảnh. Khi học từ りんご (ringo – táo), hãy tưởng tượng quả táo đỏ, khi học từ さくら (sakura – hoa anh đào), hãy tưởng tượng mùa xuân ở Nhật Bản.
Lộ trình học 30 ngày đầu tiên: Tuần 1 học bảng chữ cái và từ chào hỏi, đại từ, số đếm. Tuần 2 học thời gian, gia đình, cơ thể, đồ vật. Tuần 3 học ăn uống, mua sắm, di chuyển, động từ cơ bản. Tuần 4 học tính từ, phó từ, mẫu câu giao tiếp, và ôn tập toàn bộ. Mỗi ngày dành 30 phút học từ mới, 15 phút ôn tập từ cũ, 15 phút luyện nghe và nói.
Hãy tạo môi trường học tiếng Nhật quanh bạn: dán nhãn đồ vật trong nhà bằng từ tiếng Nhật, nghe nhạc Nhật, xem anime có phụ đề tiếng Nhật, và cố gắng nghĩ bằng tiếng Nhật khi nhìn thấy sự vật. Đừng sợ sai, hãy mạnh dạn nói và sửa sai dần dần. Người Nhật rất vui khi bạn cố gắng nói tiếng Nhật với họ, dù chỉ là vài từ cơ bản.
14. Những Lỗi Thường Gặp Của Người Việt Khi Học Từ Cơ Bản
Người Việt thường mắc một số lỗi khi học từ tiếng Nhật. Thứ nhất là nhầm lẫn cách đọc kanji có nhiều âm đọc khác nhau. Ví dụ, chữ 生 có thể đọc là sei, shou, ikiru, umu… Hãy học từ kèm với cách đọc cụ thể thay vì học chữ đơn lẻ. Thứ hai là nhầm lẫn giữa て (te – tay) và である (dearu – là), hoặc giữa へ (e – đến) và は (wa – chủ đề). Hãy chú ý đến trợ từ vì nó quyết định nghĩa của câu.
Thứ ba là dùng sai mức độ lịch sự. Tiếng Nhật có thể lịch sự (desu/masu) và thân mật (da/aru). Khi nói với người lớn, thầy cô, khách hàng, hãy dùng thể lịch sự. Khi nói với bạn bè thân thiết, bạn có thể dùng thể thân mật. Đừng dùng thể thân mật với người mới quen vì sẽ bị coi là thiếu lễ phép. Thứ tư là quên học động từ kèm với trợ từ đi kèm. Ví dụ, 食べる (taberu – ăn) đi với を (wo), 行く (iku – đi) đi với へ (e) hoặc に (ni), 会う (au – gặp) đi với に (ni). Học từ kèm trợ từ sẽ giúp bạn đặt câu đúng ngay từ đầu.
Thứ năm là phát âm sai âm dài và âm ngắt. Ví dụ, おばさん (obasan – bác gái) khác với おばあさん (obaasan – bà), ゆき (yuki – tuyết, hành) khác với ゆっくり (yukkuri – chậm rãi). Hãy luyện nghe và lặp lại nhiều lần để phân biệt. Đừng học từ chỉ bằng mắt, hãy luôn đọc to thành tiếng.
15. Bài Tập Tự Luyện Và Lời Khuyên Cuối Cùng
Để kiểm tra mức độ nắm vững từ cơ bản, bạn hãy thử dịch những câu sau sang tiếng Nhật và tự kiểm tra: Tôi là học sinh. Tôi đi đến trường mỗi ngày. Hôm nay trời đẹp. Tôi ăn cơm vào buổi sáng. Cái này bao nhiêu tiền. Nhà ga ở bên phải. Tôi muốn uống cà phê. Bạn có khỏe không. Cảm ơn bạn rất nhiều. Ngày mai tôi sẽ đến công ty lúc chín giờ.
Nếu bạn dịch được những câu này một cách tự nhiên, bạn đã có nền tảng từ vựng cơ bản vững chắc. Hãy tiếp tục mở rộng vốn từ bằng cách học thêm 10 từ mới mỗi ngày, đọc truyện tranh tiếng Nhật đơn giản, và tham gia cộng đồng học tiếng Nhật để luyện tập.
Học các từ cơ bản tiếng Nhật là bước đầu tiên nhưng cũng là bước quan trọng nhất. Đừng nản lòng khi gặp từ khó, đừng so sánh mình với người khác. Mỗi người có tốc độ học khác nhau, quan trọng là bạn kiên trì mỗi ngày. Khi bạn đã thuộc lòng vài trăm từ cơ bản, bạn sẽ thấy tiếng Nhật không còn xa lạ nữa, mà trở nên gần gũi và thú vị hơn bao giờ hết. Hãy bắt đầu ngay hôm nay với 10 từ đầu tiên, và hành trình chinh phục tiếng Nhật của bạn sẽ dần dần mở ra những cơ hội mới trong học tập, công việc và cuộc sống.