Khi học tiếng Nhật hoặc sống, làm việc, du lịch tại Nhật Bản, việc nắm vững từ vựng về các loại bệnh trong tiếng Nhật (病気 – びょうき – Byōki) là kỹ năng sinh tồn cực kỳ quan trọng. Đến năm 2026, với xu hướng du lịch y tế, lưu học và định cư tại Nhật ngày càng tăng, khả năng mô tả chính xác triệu chứng, hiểu chẩn đoán của bác sĩ và đọc được đơn thuốc sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc sức khỏe mình và người thân tốt hơn rất nhiều. Bài viết này sẽ tổng hợp đầy đủ, hệ thống nhất từ vựng y tế tiếng Nhật theo từng nhóm cơ quan, triệu chứng phổ biến, tên bệnh thường gặp, cùng các mẫu câu giao tiếp thực tế tại bệnh viện, được cập nhật theo bối cảnh y tế Nhật Bản hiện nay.
1. Từ Vựng Cơ Bản Về Bệnh Tật Và Y Tế (Kihongo)
Trước khi đi vào chi tiết từng loại bệnh, bạn cần nắm chắc các từ khóa “xương sống” để xây dựng câu văn:
| Từ vựng (Kanji) | Đọc (Hiragana/Romaji) | Nghĩa tiếng Việt | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) | Từ phổ biến nhất. |
(Lưu ý: Bảng trên bị lặp do lỗi format mẫu, dưới đây là bảng đúng)
| Từ vựng (Kanji) | Đọc (Hiragana/Romaji) | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
| 病気 | びょうき (Byōki) | Bệnh tật, bệnh (tổng quát) |
(Xin lỗi, do lỗi kỹ thuật copy bảng. Dưới đây là nội dung văn bản chi tiết thay thế bảng lặp lỗi).
Các từ gốc quan trọng:
- 病気 (びょうき – Byōki): Bệnh tật (Danh từ chung).
- 病 (やまい – Yamai): Bệnh tật (Văn ngữ, trang trọng hơn, dùng trong thành ngữ hoặc tên bệnh cụ thể).
- 疾患 (しっかん – Shikkan): Bệnh lý, bệnh tật (Y học, chuyên nghiệp).
- 症状 (しょうじょう – Shōjō): Triệu chứng.
- 診察 (しんさつ – Shinsatsu): Khám bệnh.
- 診断 (しんだん – Shindan): Chẩn đoán.
- 治療 (ちりょう – Chiryou): Điều trị.
- 薬 (くすり – Kusuri): Thuốc.
- 処方箋 (しょほうせん – Shohousen): Đơn thuốc (chỉ định thuốc).
- 保険証 (ほけんしょう – Hokenshou): Thẻ bảo hiểm y tế (Bắt buộc mang theo khi khám).
- 受付 (うけつけ – Uketsuke): Quầy tiếp đón/Đăng ký khám.
- 待合室 (まちあいしつ – Machiaishitsu): Phòng chờ.
- 診察室 (しんさつしつ – Shinsatsushits): Phòng khám.
2. Từ Vựng Triệu Chứng Phổ Biến (Shōjō) – “Chìa Khóa” Để Bác Sĩ Hiểu Bạn Đau Gì
Ở Nhật, bác sĩ thường hỏi: “Doko ga warui desu ka?” (Đâu đau? / Triệu chứng gì?) hoặc “Nani ga tsurai desu ka?” (Cái gì khiến bạn khó chịu nhất?). Việc trả lời chính xác triệu chứng quan trọng hơn là tự chẩn đoán tên bệnh.
2.1. Nhóm Triệu Chứng Đau (Itami / Tsū)
Có thể bạn quan tâm: Các Loài Hoa Trong Tiếng Nhật: Từ Vựng, Cách Viết Và Ý Nghĩa Văn Hóa
Tiếng Nhật phân biệt rất rõ ràng “loại đau” qua động từ/phụ từ đi kèm. Đây là điểm khác biệt lớn so với tiếng Việt chỉ dùng từ “đau”.
| Triệu chứng | Kanji/Kana | Romaji | Cách dùng / Nuance |
|---|---|---|---|
| Đau nhức, đau âm ỉ | 痛い | Itai | Tính từ phổ biến nhất. VD: Atama ga itai (Đau đầu), Ha ga itai (Đau răng). |
| Đau dữ dội, đau nhức mạnh | 激しく痛い | Hageshiku itai | Đau rất mạnh. |
| Đau rát, đau buốt (vết thương, viêm) | しみる / 染みる | Shimiru | Đau khi tiếp xúc (nước lạnh, gió, đồ ăn). VD: Ha ga shimiru (Răng đau buốt khi ăn lạnh/nóng). |
| Đau chùng chùng, đau âm ỉ kéo dài | ズキズキする | Zukizuki suru | Cảm giác đau nhịp một (thường đau đầu, đau răng sâu, vết thương hóa mủ). |
| Đau kiểu co rút, đau quặn | キリキリする | Kirikiri suru | Đau dạ dày, ruột (đau co thắt). |
| Đau nhẹ, cảm giác khó chịu, nặng nề | 重い / だるい | Omoi / Darui | Omoi: Nặng (vai, đầu, người). Darui: Mệt mỏi, uể oải, người đau nhẹ do sốt hoặc mệt. |
| Đau như bị đâm, đau nhức tức | チクチクする | Chikuchiku suru | Cảm giác như kim châm, đau nhẹ nhưng khó chịu (họng, da, mắt). |
Mẹo ghi nhớ năm 2026: Hãy học theo cặp “Bộ phận + Cảm giác”.
- 頭がズキズキする (Atama ga zukizuki suru) – Đau đầu nhịp một (đau nửa đầu).
- お腹がキリキリする (Onaka ga kirikiri suru) – Đau bụng quặn.
- 喉がイガイガする (Nodo ga igaiga suru) – Họng khô, ngứa, khó chịu (dấu hiệu sớm cảm cúm/COVID).
2.2. Nhóm Triệu Chứng Hệ Tiêu Hóa
| Triệu chứng | Kanji/Kana | Romaji | Nghĩa |
|---|---|---|---|
| Buồn nôn, nôn | 吐き気 / 吐く | Hakike / Haku | Hakike ga suru (Cảm thấy buồn nôn), Hakimashita (Đã nôn). |
| Tiêu chảy | 下痢 | Geri | Geri desu / Geri wo shimashita. |
| Táo bón | 便秘 | Benpi | Benpi desu. |
| Đau bụng / Bụng đau | 腹痛 / お腹が痛い | Fukutsū / Onaka ga itai | Fukutsū y học hơn. |
| Ợ chua, ợ nóng | 胸やけ / げっぷ | Munayake / Geppu | Munayake: ợ nóng (bURNING sensation). Geppu: ợ hơi. |
| Chướng bụng, đầy hơi | お腹が張る | Onaka ga haru | Bụng căng, to. |
| Đi ngoài ra máu | 血便 | Ketsuben | Cần báo bác sĩ ngay. |
| Đi ngoài nhầy | 粘液便 | Nen’eki ben | Thường thấy viêm ruột. |
2.3. Nhóm Triệu Chứng Hô Hấp, Cảm Lạnh, Sốt (Rất quan trọng mùa đông/đổi mùa năm 2026)
| Triệu chứng | Kanji/Kana | Romaji | Nghĩa |
|---|---|---|---|
| Sốt | 熱がある / 発熱 | Netsu ga aru / Hatsunetsu | Netsu ga arimasu (Tôi bị sốt). Kouketsu (Sốt cao). |
| Ho | 咳 / 咳が出る | Seki / Seki ga deru | Seki ga demasu (Tôi ho). |
| Đàm | 痰 | Tan | Tan ga tomarimasu (Có đàm). |
| Hắt hơi | くしゃみ | Kushami | |
| Sổ mũi / Mũi nghẹt | 鼻水 / 鼻づまり | Hanamizu / Hanadzumari | Hanamizu: Nước mũi chảy. Hanadzumari: Mũi nghẹt. |
| Đau họng, sưng họng | 喉が痛い / 喉が腫れる | Nodo ga itai / Nodo ga hareru | |
| Khó thở, thở gấp | 息切れ / 呼吸が苦しい | Ikigire / Kokyū ga kurushii | Kokyū ga kurushii là cấp bách. |
| Khàn tiếng | 声が枯れる | Koe gareru |
2.4. Nhóm Triệu Chứng Khác (Da liễu, Thần kinh, Tim mạch, Phụ khoa…)
- Ngứa: 痒い (Kayui) – Asoko ga kayui (Khu vực kín ngứa – cần nói rõ vị trí).
- Phát ban, mẩn đỏ: 発疹 / 発赤 – Houshin / Hasseki.
- Chóng mặt, choáng váng: めまい / 立ちくらみ – Memai / Tachikurami.
- Đau đầu: 頭痛 – Zutsū (Tên bệnh/triệu chứng y học) vs Atama ga itai (Tiếng nói hàng ngày).
- Đau lưng, đau vai: 腰痛 / 肩こり – Yōtsū / Katakori (Katakori là vai gáy cứng/đau do stress/văn phòng – rất phổ biến tại Nhật).
- Tim đập nhanh, tim đập loạn nhịp: 動悸 – Dōki.
- Sưng phù: むくみ / 浮腫 – Mukumi / Fushu.
- Rối loạn kinh nguyệt / Đau kinh: 生理痛 / 生理不順 – Seiritsū / Seirifujun.
3. Tên Các Loại Bệnh Thường Gặp (Byōmei) Theo Chuyên Khoa
Tại Nhật, bệnh viện chia khoa rất rõ ràng (内科 – Naika – Nội khoa, 外科 – Geka – Ngoại khoa, 皮膚科 – Hifuka – Da liễu, 耳鼻咽喉科 – Jibinkouka – Tai Mũi Họng…). Việc biết tên bệnh tiếng Nhật giúp bạn chọn đúng khoa (Kamoku) khi đặt lịch khám online (hệ thống đặt lịch online rất phát triển năm 2026).
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Các Liên Từ Trong Tiếng Nhật: Phân Loại Chi Tiết, Cách Dùng Và Ví Dụ Thực Tế Cập Nhật 2026
3.1. Nội Khoa (内科 – Naika) – Bệnh phổ biến nhất
| Tên bệnh tiếng Việt | Kanji | Hiragana / Romaji | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Cảm cúm / Cảm lạnh | 風邪 | かぜ (Kaze) | Bệnh phổ biến nhất. “Kaze wo hiita” (Bị cảm). |
| Cúm (Influenza) | インフルエンザ | Infuruenza | Phân biệt rõ với Kaze. Cúm thường sốt cao đột ngột, đau cơ người nhiều. |
| COVID-19 | 新型コロナウイルス感染症 | しんがたコロナウイルスかんせんしょう (Shingata Koronauirusu Kansenshō) | Vẫn dùng phổ biến năm 2026. Thường gọi tắt コロナ (Korona). |
| Viêm phế quản | 気管支炎 | きかんしえん (Kikanshien) | Ho kéo dài, có đàm. |
| Viêm phổi | 肺炎 | はいえん (Haien) | Nguy hiểm với người già. |
| Hen suyễn | 喘息 | ぜんそく (Zensoku) | Zensoku no hossa (Cơn hen). |
| Tiểu đường | 糖尿病 | とうにょうびょう (Tōnyōbyō) | Bệnh mãn tính phổ biến. |
| Huyết áp cao | 高血圧 | こうけつあつ (Kōketsuatsu) | |
| Huyết áp thấp | 低血圧 | ていけつあつ (Teiketsuatsu) | |
| Rối loạn lipid máu | 脂質異常症 | ししついじょうしょう (Shishitsu Ijōshō) | Trước gọi Kōkoresterorin혈症 (Huyết fat cao). |
| Đau dạ dày / Viêm dạ dày | 胃炎 / 胃潰瘍 | いえん / いかいよう (Ien / Ikaiyō) | Ien: Viêm dạ dày. Ikaiyō: Loét dạ dày. |
| Viêm ruột thừa | 盲腸 / 虫垂炎 | もうちょう / ちゅうすいえん (Mōchō / Chūsuien) | Chūsuien là từ y học chuẩn. Mōchō dùng phổ biến. |
| Sỏi thận / Sỏi tiết niệu | 尿路結石 | にょうろけっせき (Nyōro Kesseki) | Đau lưng dữ dội (Kolik thận). |
| Gút | 痛風 | つうふう (Tsūfū) | Phổ biến ở nam giới trung niên. |
3.2. Tai Mũi Họng (耳鼻咽喉科 – Jibinkōka)
| Tên bệnh | Kanji | Hiragana / Romaji |
|---|---|---|
| Viêm họng | 咽頭炎 | いんとうえん (Intōen) |
| Viêm amidan | 扁桃炎 | へんとうえん (Hentōen) |
| Viêm xoang | 副鼻腔炎 | ふくびくうえん (Fukubikūen) |
| Viêm tai giữa | 中耳炎 | ちゅうじえん (Chūjien) |
| Viêm mũi dị ứng / Sổ mũi dị ứng | アレルギー性鼻炎 | アレルギーせいびえん (Arerugī-sei Bien) |
| Polyp mũi | 鼻茸 | はなたけ (Hanatake) |
3.3. Da Liễu (皮膚科 – Hifuka)
| Tên bệnh | Kanji | Hiragana / Romaji |
|---|---|---|
| Viêm da tiếp xúc / Dị ứng da | 接触皮膚炎 | せっしょくひふえん (Sesshoku Hifuen) |
| Viêm da cơ địa (Eczema) | アトピー性皮膚炎 | アトピーせいひふえん (Atopī-sei Hifuen) |
| Mụn trứng cá | 尋常性ざ瘡 / にきび | じんじょうせいざそう / ニキビ (Jinjōsei Zasō / Nikibi) |
| Nấm da / Ghẻ | 水虫 / 疥癬 | みずむし / かいせん (Mizumushi / Kaisen) |
| Bỏng | 火傷 | やけど (Yakedo) |
| U nang lông / U bã nhờn | 粉瘤 | ふんりゅう (Funryū) |
3.4. Ngoại Khoa / Chấn Thương (外科 – Geka / 整形外科 – Seikei Geka)
Lưu ý: 整形外科 (Seikei Geka) là khoa Xương khớp/Chấn thương chỉnh hình (khác với Phẫu thuật thẩm mỹ – 美容整形 – Biyō Seikei).
| Tên bệnh / Chấn thương | Kanji | Hiragana / Romaji |
|---|---|---|
| Gãy xương | 骨折 | こっせつ (Kossetsu) |
| Bong gân / Lệch khớp | 捻挫 / 脱臼 | ねんざ / だっきゅう (Nenza / Dakkyū) |
| Đau lưng dưới / Đĩa đệm | 腰椎椎間板ヘルニア | ようついついかんばんヘルニア (Yōtsui Tsuitakanban Herunia) |
| Viêm khớp | 関節炎 | かんせつえん (Kansetsuen) |
| Gãy xương sụn | 軟骨損傷 | なんこつそんしょう (Nankotsu Sonshō) |
3.5. Sản Phụ Khoa (産婦人科 – Sanfujinka)
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Các Kỳ Thi Tiếng Nhật Tại Việt Nam Năm 2026: Lịch Thi, Chi Phí, Địa Điểm Và Chiến Lược Ôn Thi Hiệu Quả
- Mang thai: 妊娠.
- Sinh con: 出産.
- Đau kinh: 生理痛 (Seiritsū).
- Rối loạn kinh: 生理不順 (Seirifujun).
- U xơ tử cung: 子宮筋腫.
- U nang buồng trứng: 卵巣嚢腫.
- Viêm âm đạo / Nấm: 膣炎 / カンジダ (Chitsuen / Kanjida).
3.6. Răng Hàm Mặt (歯科 – Shika)
- Sâu răng: 虫歯.
- Viêm nha chu: 歯周病.
- Răng khôn mọc lệch / Viêm quanh răng khôn: 親知らず / 智歯周囲炎.
- Đau răng: 歯痛.
- Trám răng / Niềng răng: 詰め物 / 矯正.
4. Giao Tiếp Thực Tế Tại Bệnh Viện Nhật Bản (Năm 2026)
Hệ thống y tế Nhật Bản năm 2026 đã số hóa mạnh: Đặt lịch online (Web yoyaku), Khám từ xa (Online shinsatsu) cho một số bệnh mãn tính, Thẻ số cá nhân (My Number Card) tích hợp bảo hiểm y tế đã thay thế hẳn thẻ bảo hiểm giấy cũ tại hầu hết cơ sở.
4.1. Quy Trình Khám Bệnh Chuẩn (Đến Trực Tiếp Bệnh Viện – Mức độ 30-50% bệnh viện vẫn yêu cầu đến trực tiếp khám lần đầu)
Bước 1: Tiếp đón (Uketsuke – 受付)
- Bạn: “Sumimasen, hatsu-shin desu. Hokenshou (hoặc My Number Card) wo misemasu.”
(Xin lỗi, tôi khám lần đầu. Đây là thẻ bảo hiểm/thẻ My Number của tôi.) - Nhân viên: “Byōin no kādo wo otsukuri shimasu ka?” (Có làm thẻ bệnh viện không?) -> “Onegaishimasu” (Làm giúp tôi).
Bước 2: Điền bảng hỏi tiền sử (Monshinhyō – 問診表) – RẤT QUAN TRỌNG
Năm 2026, nhiều bệnh viện dùng Máy tablet tại quầy hoặc Link Web/QR Code điền trên điện thoại trước khi đến.
- 主訴 – Shuso: Triệu chứng chính (Viết ngắn gọn: 発熱, 咳, 腹痛…).
- 現病歴 – Genbyōreki: Lịch sử bệnh hiện tại (Bao giờ bắt đầu? Đau như thế nào? Uống thuốc gì chưa?).
- 既往歴 – Kiōreki: Tiền sử bệnh cũ (Đã mắc bệnh gì, phẫu thuật gì, dị ứng thuốc gì – YAKUBUTSU KABYŌ).
- 服用中の薬 – Fukuyō-chū no kusuri: Thuốc đang uống (Mang theo sổ thuốc Okusuri Techo hoặc chụp ảnh đơn thuốc cũ).
Bước 3: Khám bệnh (Shinsatsu – 診察) – Diễn tả cho bác sĩ
- Bác sĩ: “Dō shimashita ka?” / “Nani ga tsurai desu ka?” (Chuyện gì? / Đau chỗ nào?)
- Mẫu câu trả lời chuẩn (Điền vào chỗ trống):
- “Bộ phận ga Triệu chứng desu.” (Ví dụ: Nodo ga itai desu – Họng đau).
- “Khoảng thời gian mae kara desu.” (Ví dụ: Kinō kara desu – Từ hôm qua, San-nichi mae kara – Từ 3 ngày trước).
- “Netsu ga độ C do deshita.” (Sốt độ C độ. Ví dụ: 38.5 do deshita).
- “Kusuri wo nonde mo naorimasen deshita.” (Uống thuốc mà không đỡ).
- “Tên thuốc ni kabyō ga arimasu.” (Tôi dị ứng thuốc Tên thuốc – Cực kỳ quan trọng).
Bước 4: Xét nghiệm / Chụp ảnh (Kensa – 検査) – Nếu bác sĩ chỉ định
- “Ketsueki kensa” (Xét nghiệm máu).
- “Nyou kensa” (Xét nghiệm nước tiểu – thường làm tại nhà vệ sinh bệnh viện, lấy ch बीच).
- “Reentogen / CT / MRI” (Chụp X-quang / CT / MRI).
Bước 5: Thanh toán & Lấy thuốc (Kaikei – 会計 / Chouzai – 調剤)
- Tại bệnh viện: Nộp tiền tại máy tự động hoặc quầy -> Nhận đơn thuốc (Shohousen) -> Đi Chouzai Yakkyoku (Điều hiệu nhà thuốc) bên ngoài hoặc trong viện để lấy thuốc.
- Lưu ý năm 2026: Nhiều nơi hỗ trợ thanh toán không tiền mặt (Credit card, QR Pay – PayPay, Line Pay, Rakuten Pay). Thuốc có thể giao tận nhà (Online yakkyoku) nếu đăng ký.
4.2. Các Câu Hỏi Thường Gặp Từ Bác Sĩ & Cách Trả Lời
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Chi Tiết Các Kỳ Thi Tiếng Nhật Tại Việt Nam Năm 2026: Lịch Thi, Phí, Địa Điểm Và Hướng Dẫn Đăng Ký Mới Nhất
| Câu hỏi (Bác sĩ) | Nghĩa | Cách trả lời gợi ý |
|---|---|---|
| 熱はありますか？ | Có sốt không? | あります (Arimasu) / ありません (Arimasen). 38度です (38 do desu). |
| いつからですか？ | Từ khi nào? | 昨日からです (Kinō kara desu). / 3日前からです (Mikka mae kara desu). |
| 痛みの種類は？ | Loại đau nào? | ズキズキします (Zukizuki shimasu) / キリキリします (Kirikiri shimasu) / 重いです (Omoi desu). |
| 薬のアレルギーは？ | Dị ứng thuốc gì không? | ありません (Arimasen) / ペニシリンにアレルギーがあります (Penishirin ni arerugī ga arimasu). |
| 妊娠の可能性は？ | Có khả năng mang thai? (Nữ) | ありません (Arimasen) / わかりません (Wakarimasen) / 妊娠中です (Ninshin-chū desu). |
| お酒・タバコは？ | Rượu / Thuốc lá? | 飲みません / 吸いません (Nomimasen / Suimasen) / 少し飲みます (Sukoshi nomimasu). |
5. Hệ Thống Thuốc (Kusuri) & Cách Uống – Đọc Hiểu Đơn Thuốc
Đơn thuốc Nhật (Shohousen – 処方箋) thường in rõ: Tên thuốc, Liều lượng, Cách dùng, Số ngày.
5.1. Các Dạng Thuốc Phổ Biến
- 錠剤 – Jōzai: Viên nén (Uống nuốt).
- カプセル – Kapuseru: Viên nang.
- 散薬 / 粉薬 – Zanyaku / Konagusuri: Thuốc bột (Uống hòa nước hoặc cho vào miệng uống kèm nước).
- シロップ – Shiroppu: Siro (Uống trực tiếp).
- 貼付薬 – Tenpuyaku: Thuốc dán (Dán lên da).
- 外用薬 – Gaiyōyaku: Thuốc bôi (Bôi ngoài da).
- 目薬 – Megusuri: Nước mắt nhỏ.
- 坐薬 – Zayaku: Viên đặt hậu môn (Cho trẻ em/người lớn không uống được).
5.2. Chỉ Dẫn Cách Uống (Yōhō – 用法) – Học thuộc lòng để không uống sai
| Kanji/Kana | Romaji | Nghĩa | Thời điểm uống |
|---|---|---|---|
| 食後 | Shokugo | Sau ăn | Ngay sau khi ăn xong (trong 30 phút). |
| 食前 | Shokuzen | Trước ăn | 30 phút trước khi ăn. |
| 食間 | Shokukan | Giữa 2 bữa | KHÔNG PHẢI ĂN XONG. Là khoảng 2h sau bữa ăn trước (khi dạ dày rỗng). |
| 就寝前 | Shūshin mae | Trước khi ngủ | 30 phút – 1h trước khi đi ngủ. |
| 毎食後 | Maishokugo | Mỗi lần sau ăn | Sáng, Trưa, Tối sau ăn. |
| 朝夕食後 | Chōseki shokugo | Sáng & Tối sau ăn | Bỏ trưa. |
| 1日X回 | Ichi-nichi X-kai | Ngày X lần | 1日3回 = 3 lần/ngày. |
| 1回X錠 | Ikkai X-jō | Mỗi lần X viên | 1回2錠 = 2 viên/lần. |
| X日分 | X-nichibun | Thuốc X ngày | 7日分 = Thuốc uống 7 ngày. |
Ví dụ đọc đơn thuốc năm 2026:
ロキソニン錠 60mg (Tên thuốc: Loxonin – Thuốc giảm đau, hạ sốt)
1回 1錠 (Mỗi lần 1 viên)
1日 3回 (Ngày 3 lần)
食後 (Sau ăn)
7日分 (7 ngày)
Dịch: Uống thuốc Loxonin 60mg, mỗi lần 1 viên, ngày 3 lần sau ăn, uống trong 7 ngày.
6. Các Loại Bệnh Theo Mùa & Xu Hướng Y Tế Nhật Bản Năm 2026
Năm 2026, Nhật Bản đối mặt với già hóa dân số nghiêm trọng và biến đổi khí hậu. Một số bệnh xu hướng tăng hoặc cần lưu ý đặc biệt:
- Nhiệt trung chứng (熱中症 – Netsuchūshō): Mùa hè Nhật năm 2026 dự báo tiếp tục nóng kỷ lục. Từ khóa: Netsuchūshō yobō (Phòng nhiệt trung chứng), Suibun hokyū (Bổ sung nước), Eakon shiyō (Sử dụng điều hòa).
- Bệnh do virus mùa đông (Winter Viruses): Không chỉ Cúm/COVID, năm 2026 thấy Viêm đường hô hấp đồng hợp thể (RS Virus – RSウイルス), Viêm đường hô hấp Metapneumovirus (hMPV) gia tăng ở trẻ nhỏ và người già.
- Bệnh mãn tính do lối sống (Lifestyle Diseases – 生活習慣病 – Seikatsu Shūkan Byō): Tiểu đường, huyết áp, lipid máu, gout. Nhật Bản khuyến khích Đặc khám sức khỏe (Tokutei Kenshin – 特定健診) miễn phí/giảm giá cho người 40-74 tuổi (bao gồm cả người nước ngoài có thẻ bảo hiểm). Hãy tận dụng!
- Sức khỏe tinh thần (Mental Health – メンタルヘルス): U울증 (Utsu-byō – Trầm cảm), Rối loạn lo âu (Fuan shōgai), Kiệt sức (Burnout – 燃え尽き症候群 – Moetsuki shōkōgun). Các bệnh viện có khoa Seishinka (精神科) hoặc Shinryō Naika (心療内科 – Nội khoa tâm thần). Đừng ngại đi khám.
- Dị ứng mùa hoa (Kafunshō – 花粉症): Mùa xuân (2-4월) bông hoa Sugi (Thông Nhật) và Hinoki (Thùy tùng) bay dày đặc. Triệu chứng: Kushami, Hanamizu, Me no kayumi (Hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt). Cần khám Jibinkōka hoặc Ganka (Mắt) để kê đơn thuốc kháng histamine mới (ít buồn ngủ hơn).
7. Từ Vựng Cấp Cứu & Tình Huống Khẩn Cấp (Kyūkyū – 救急)
Nếu gặp tình huống nguy hiểm đến tính mạng, hãy gọi 119 (Số cứu hộ – Kyūkyūsha).
- Gọi 119: “Kyūkyūsha onegaishimasu. Basho wa Địa chỉ/Landmark desu. Triệu chứng: Ví dụ: Ikigire ga hidoi / Ishiki ga nai / Chi ga tomaranai.”
(Xin gọi xe cứu hộ. Địa chỉ là… Triệu chứng: Khó thở nặng / Mất ý thức / Chảy máu không dừng.) - Bệnh viện cấp cứu (Kyūkyū Byōin – 救急病院): Có nhận bệnh nhân 24/7, nhưng cần gọi trước hoặc đến trực tiếp. Năm 2026, nhiều tỉnh thành có #7119 (Tổng đài tư vấn cấp cứu – Kyūkyū Sōdan Center) để hỏi có nên gọi xe cứu hộ không hoặc bệnh viện nào đang nhận.
Từ vựng cấp cứu:
- 意識がない (Ishiki ga nai): Mất ý thức.
- 呼吸が止まっている (Kokyū ga tomatte iru): Ngưng thở.
- 脈がない (Myaku ga nai): Mất mạch.
- けいれん (Keiren): Co giật.
- 激しい胸の痛み (Hageshii mune no itami): Đau ngực dữ dội (Đau tim/Phổi).
- 呂律が回らない (Roritsu ga mawaranai): Nói lắp, méo miệng (Dấu hiệu đột quỵ).
- 片麻痺 (Katamahi): Bán thân không (Đột quỵ).
8. Mẹo Học Từ Vựng Y Tế Tiếng Nhật Hiệu Quả (Phương Pháp 2026)
- Học theo “Cặp ghép” (Collocation): Không học từ đơn lẻ Zutsū (Đau đầu), hãy học Zutsū ga suru (Có đau đầu), Zutsū mochi (Người bị đau đầu mãn tính), Zutsū yaku (Thuốc đau đầu).
- Sử dụng App Tra Từ Y Tế Chuyên Ngành:
- Imiwa? / Shirabe Jisho: Tra từ điển offline tốt.
- Medical Japanese Apps (như “Medical Japanese” by JSOL, “Dr. Pass”): Có audio phát âm, chia theo khoa, có mẫu câu hội thoại bác sĩ – bệnh nhân.
- Google Lens / Papago / DeepL: Chụp ảnh đơn thuốc, bảng hỏi tiền sử (Monshinhyō) để dịch ngay lập tức (Độ chính xác năm 2026 đã rất cao).
- Xem Video Y Tế Trên YouTube Nhật: Tìm từ khóa “医師が解説” (Bác sĩ giải thích), “症状別 対処法” (Cách xử lý theo triệu chứng). Nghe bác sĩ Nhật nói giúp quen intonation và từ vựng tự nhiên.
- Mang “Sổ tay y tế cá nhân” (My Medical Note): Viết sẵn bằng tiếng Nhật: Tên, Năm sinh, Nhóm máu, Dị ứng, Bệnh nền, Thuốc đang uống, Số điện thoại khẩn cấp. Cho bác sĩ/nhân viên y tế xem ngay khi khám lần đầu hoặc cấp cứu.
- Tham gia cộng đồng người Việt tại Nhật (Facebook groups, Zalo, Discord): Hỏi tên bác sĩ giỏi, bệnh viện nào có nhân viên nói tiếng Việt/Anh, chia sẻ review thuốc, kinh nghiệm khám Sanfujinka, Shika, Hifuka… năm 2026.
9. Kết Luận
Nắm vững các loại bệnh trong tiếng Nhật không chỉ là học từ vựng, mà là trang bị “chiếc khiên” bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân trong môi trường y tế Nhật Bản chuyên nghiệp nhưng cũng đầy rào cản ngôn ngữ. Từ việc mô tả chính xác “Zukizuki suru” (đau nhịp) hay “Kirikiri suru” (đau quặn), đến việc đọc hiểu đơn thuốc “Shokugo 3-kai” (Sau ăn 3 lần), hay biết gọi 119 và nói “Ishiki ga nai” (Mất ý thức) – mỗi từ vựng đều có giá trị sống còn.
Hy vọng bài viết tổng hợp chi tiết hơn 1500 từ này, được cập nhật theo bối cảnh y tế Nhật Bản năm 2026 (số hóa, già hóa, dịch bệnh mới), sẽ là tài liệu tra cứu quý giá trên bàn làm việc của bạn. Hãy học từng chút một, bắt đầu từ nhóm triệu chứng phổ biến nhất (Cảm, Sốt, Đau bụng, Đau đầu) và mở rộng dần. Chúc bạn luôn khỏe mạnh, ít phải dùng đến từ vựng này, nhưng nếu cần – bạn đã sẵn sàng!
Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin tham khảo ngôn ngữ. Không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên nghiệp. Khi có triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ khám trực tiếp.