Khi bắt đầu học tiếng Nhật, một trong những bài toán “đau đầu” nhất khiến nhiều người nản chí chính là cách đọc ngày tháng (日付 – hizuke). Khác hẳn với tiếng Việt hay tiếng Anh nơi quy tắc khá nhất quán, tiếng Nhật sở hữu một hệ thống đọc ngày tháng phức tạp, lẫn lộn giữa đọc On (On-yomi – âm Hán Việt) và Kun (Kun-yomi – âmJPN), đặc biệt là hàng chục ngày tháng “bất quy tắc” (例外 – reigai) phải học vẹt.
Tại năm 2026, với xu hướng học tiếng Nhật trực tuyến và tự học ngày càng phổ biến, việc nắm vững kiến thức nền tảng này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để tránh hiểu lầm khi giao tiếp, làm việc hay du lịch. Bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ kiến thức từ A-Z về cách đọc ngày tháng trong tiếng Nhật, kèm theo mẹo ghi nhớ, bảng tra cứu nhanh và các lỗi thường gặp để bạn tự tin “chinh phục” được phần ngữ pháp này.
Phần 1: Cấu Trúc Cơ Bản Của Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Trước khi đi vào chi tiết cách đọc từng ngày, bạn cần hiểu cấu trúc viết chuẩn của người Nhật. Thứ tự viết ngược lại so với tiếng Việt (Ngày/Tháng/Năm):
Năm (年 – Nen) → Tháng (月 – Gatsu) → Ngày (日 – Nichi/Ka/Jitsu)
Ví dụ:
Tiếng Việt: Ngày 15 tháng 3 năm 2026
Tiếng Nhật: 2026年3月15日 (にせんにじゅうろくねん さんがつ じゅうごにち)
Lưu ý quan trọng năm 2026: Năm 2026 theo lịch Dương là Reiwa 8 năm (令和8年 – れいわはちねん). Khi điền đơn hàng chính thức tại Nhật, bạn thường phải viết năm theo niên hiệu (Wareki) chứ không phải lịch Tây (Seireki).
Phần 2: Cách Đọc Các Tháng (月 – Gatsu) – Phần Dễ Nhất
Đọc tháng trong tiếng Nhật cực kỳ quy tắc: Số (đọc On-yomi) + がつ (Gatsu).
Tháng
Kanji
Hiragana
Romaji
Ghi chú
1
1月
いちがつ
Ichigatsu
2
2月
にがつ
Nigatsu
3
3月
さんがつ
Sangatsu
Đọc San, không phải San-gatsu (nhưng viết liền thành Sangatsu).
4
4月
しがつ
Shigatsu
BẤT QUY TẮC: Đọc Shi (thứ 4), không phải Yon-gatsu.
5
5月
ごがつ
Gogatsu
Đọc Go, không phải Itsu-gatsu.
6
6月
ろくがつ
Rokugatsu
7
7月
しちがつ
Shichigatsu
Thường đọc Shichi. Đôi khi nghe Nanagatsu nhưng ít dùng, không chuẩn.
8
8月
はちがつ
Hachigatsu
9
9月
くがつ
Kugatsu
BẤT QUY TẮC: Đọc Ku, không phải Kyuu-gatsu hay Ku-gatsu (viết Kugatsu).
10
10月
じゅうがつ
Juugatsu
11
11月
じゅういちがつ
Juuichigatsu
12
12月
じゅうにがつ
Juunigatsu
💡 Mẹo ghi nhớ 2026: Chỉ cần nhớ 3 ngoại lệ: 4月 (Shigatsu), 7月 (Shichigatsu), 9月 (Kugatsu). Còn lại toàn bộ đọc số Hán Việt + “gatsu”.
Phần 3: “Cái Bẫy” Lớn Nhất – Cách Đọc Các Ngày (日 – Nichi/Ka/Jitsu)
Phần này là nơi 90% người học tiếng Nhật bị “ngã”. Không có quy tắc nào áp dụng cho tất cả 31 ngày. Chúng ta chia thành 3 nhóm:
Nhóm 1: Các ngày “Đặc biệt” (Bắt buộc học vẹt – 10 ngày)
Đây là những ngày đọc hoàn toàn không theo quy tắc số thông thường.
Ngày
Kanji
Hiragana
Romaji
Phân tích
1
1日
ついたち
Tsuitachi
Nghĩa gốc: “Tsuki-tachi” (月立ち – Mặt trăng mọc/lên). Không đọc Ichinichi (đó là “1 ngày” – khoảng thời gian).
2
2日
ふつか
Futsuka
Từ Futatsu (2 cái) + Ka.
3
3日
みっか
Mikka
Từ Mittsu (3 cái) + Ka → Sokuon (っ) + Ka.
4
4日
よっか
Yokka
Từ Yottsu (4 cái) + Ka → Sokuon + Ka. Không đọc Shika.
5
5日
いつか
Itsuka
Đọc Itsu (số 5 cổ) + Ka.
6
6日
むいか
Muika
Đọc Mui (số 6 cổ) + Ka.
7
7日
なのか
Nanoka
Đọc Nano (số 7 cổ) + Ka. Không đọع Shichika.
8
8日
ようか
Youka
Đọc You (số 8 cổ) + Ka. Không đọc Hachika.
9
9日
ここのか
Kokonoka
Đọc Kokono (số 9 cổ) + Ka. Không đọc Kyuuka/Kuka.
10
10日
とおか
Tooka
Đọc Too (10 cổ) + Ka. Không đọc Juuka.
⚠️ Cảnh báo năm 2026: Nhiều app học từ vựng mới (như Anki, Duolingo, Migaku…) thường gợi ý đọc Ichinichi, Nika, Sannichi… cho các ngày 1-10. Tuyệt đối không dùng cho “Ngày mấy” (Date). Chúng chỉ dùng cho “Khoảng thời gian” (Duration). Xem Phần 4.
Đọc Ngày Tháng Trong Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Đọc Ngày Tháng Tiếng Nhật Chi Tiết Nhất Năm 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
Nhóm 2: Các ngày 11 – 19 (Quy tắc: Số Hán Việt + にち – Nichi)
Từ ngày 11 trở đi, quy tắc khá nhất quán: Đọc số (On-yomi) + にち (Nichi). Lưu ý âm biến (Renjō/Sokuon) ở một số ngày.
Mẹo đổi nhanh (Dùng cho năm 2026 trở đi): Reiwa -> Lịch Tây: Năm Reiwa + 2018. (Ví dụ: Reiwa 8 + 2018 = 2026). Lịch Tây -> Reiwa: Năm Lịch Tây – 2018. (Ví dụ: 2026 – 2018 = Reiwa 8).
Phần 6: Cách Đọc Tuần (曜日 – Youbi) – Hoàn Thiện Câu Nói
Một câu ngày tháng hoàn chỉnh không thể thiếu thứ trong tuần. Người Nhật rất coi trọng thứ (để biết ngày nghỉ, ngày hội, deadline).
Thứ
Kanji
Hiragana
Romaji
Nguyên tố (Ngũ hành/Sao)
Màu thường thấy trên lịch
Thứ 2
月曜日
げつようび
Getsuyoubi
Mặt Trăng (Moon)
Xanh dương
Thứ 3
火曜日
かようび
Kayoubi
Hỏa (Mars)
Đỏ
Thứ 4
水曜日
すいようび
Suiyoubi
Thủy (Mercury)
Xanh lá/nước
Thứ 5
木曜日
もくようび
Mokuyoubi
Mộc (Jupiter)
Xanh lá cây
Thứ 6
金曜日
きんようび
Kinyoubi
Kim (Venus)
Vàng/Cam
Thứ 7
土曜日
どようび
Doyoubi
Thổ (Saturn)
Xanh đen/Đỏ
Chủ Nhật
日曜日
にちようび
Nichiyoubi
Nhật (Sun)
Đỏ
Cấu trúc câu hoàn chỉnh (Năm 2026):
“Hôm nay là thứ 3, ngày 15 tháng 3 năm 2026.” 今日 は 3月15日 火曜日 です。 Kyou wa sangatsu juugonichi kayoubi desu.
Lưu ý viết tắt trên Lịch/Điện thoại 2026:
Thường chỉ viết 1 chữ Kanji đầu: (月)(火)(水)(木)(金)(土)(日). Màu đỏ thường là Chủ Nhật & Ngày lễ (祝日 – Shukujitsu). Màu xanh dương là Thứ 2 (thỉnh thoảng Thứ 7 cũng xanh nếu làm việc nửa ngày).
Phần 7: Các Cụm Từ, Câu Giao Tiếp Thông Dùng Năm 2026
1. Hỏi/Trả lời ngày tháng
Hỏi: 今日は何日ですか？ -> Kyou wa nannichi desu ka? (Hôm nay ngày mấy?)
Trả lời: 今日は15日です。 -> Kyou wa juugonichi desu. (Hôm nay ngày 15.)
Hỏi: 明日は何曜日ですか？ -> Ashita wa nanyoubi desu ka? (Ngày mai thứ mấy?)
Trả lời: 明日は水曜日です。 -> Ashita wa suiyoubi desu.
2. Hỏi/Trả lời sinh nhật (Tân ngữ 2026: “Tanjoubi”)
Hỏi: 誕生日はいつですか？ -> Tanjoubi wa itsu desu ka?
Trả lời: 5月20日です。 -> Gogatsu hatsuka desu. (Ngày 20 tháng 5 – Lưu ý: 20 đọc là Hatsuka).
締め切りは来月の10日です。 -> Shimekiri wa raigetsu no tooka desu. (Hạn chót là ngày 10 tháng sau).
今月中に終わらせてください。 -> Kongetsu juu ni owarasete kudasai. (Xin hãy xong trong tháng này).
4. Thời gian tương đối (Rất hay dùng trong email/work 2026)
Đọc Ngày Tháng Trong Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chinh Phục Đọc Hiểu Tiếng Nhật N5 Năm 2026: Chiến Lược, Mẹo Làm Bài Và Tài Liệu Chuẩn Nhất
今日 – Hôm nay
明日 – Ngày mai
明後日 – Ngày kia (Ngày mốt)
明々後日 – Ngày mốt kia (Ngày 3 hôm sau) -> Đọc: Shiasatte.
昨日 – Hôm qua -> Đọc: Kinou.
一昨日 – Hôm kia -> Đọc: Ototoi.
今月 – Tháng này -> Đọc: Kongetsu.
来月 – Tháng sau -> Đọc: Raigetsu.
再来月 – Tháng sau nữa -> Đọc: Sarraigetsu.
今年 – Năm nay -> Đọc: Kotoshi (Năm 2026).
来年 – Năm sau -> Đọc: Rainen (Năm 2027).
再来年 – Năm sau nữa -> Đọc: Sarainen (Năm 2028).
Phần 8: Lỗi Thường Gặp & Cách Sửa (Case Study Dành Cho Học Viên 2026)
Dựa trên dữ liệu từ các cộng đồng học tiếng Nhật lớn (Reddit r/LearnJapanese, Discord servers, các trung tâm tại VN năm 2025-2026), đây là Top 5 lỗi “chết người” nhất:
Lỗi 1: Đọc “1日” là “Ichinichi” khi nói ngày tháng.
❌ Sai: 今日はいちにちです。
✅ Đúng: 今日はついたちです。
Giải thích:Ichinichi = “Một ngày” (khoảng thời gian) hoặc “Cả ngày”. Tsuitachi = “Ngày 1” (mốc thời gian).
Lỗi 2: Đọc “4日”, “14日”, “24日” là “Yonnichi”, “Juu-yonnichi”, “Nijuu-yonnichi”.
Lý do: Số 4 trong bộ đếm ngày (ka) luôn là Yon -> Yottsu -> Yokka (có Sokuon っ).
Lỗi 3: Đọc “7日” là “Shichinichi” / “Nanoka” lẫn lộn.
❌ Sai: 7日 -> Shichika hoặc Nanoka (đọc Nanoka là đúng Date, nhưng nhiều người đọc Shichinichi cho Date).
✅ Đúng Date:なのか (Nanoka).
✅ Đúng Duration:なのか (Nanoka).
Lưu ý: Tuyệt đối KHÔNG đọc Shichika hay Shichinichi cho ngày 7. Shichinichi chỉ dùng trong từ ghép chuyên môn (VD: 一週間 – Isshukan – 1 tuần, nhưng 七日参り – Nanoka mairi – Lễ ngày 7).
Lỗi 4: Đọc “20日” là “Nijuunichi”.
❌ Sai: にじゅうにち。
✅ Đúng:はつか (Hatsuka).
Đây là ngoại lệ duy nhất ở chục 20.
Lỗi 5: Nhầm lẫn “Gatsu” (Tháng) và “Getu” (Tháng – dùng trong từ ghép).
Khi nói độc lập tháng: Sangatsu (3月).
Khi trong từ ghép (thường là từ Hán Việt): Sangetsu (三月 – dùng trong văn viết, báo chí, hoặc từ như Getsumatsu – cuối tháng, Getsuyoubi – thứ 2).
Ví dụ 2026: “Tháng 3 năm nay bận lắm” -> ことしのさんがつ (Kotoshi no sangatsu). Không nói Kotoshi no sangetsu.
Phần 9: Mẹo Học Thuộc Nhanh & Ghi Nhớ Lâu (Phương Pháp 2026)
Thay vì học vẹt máy móc, hãy áp dụng các kỹ thuật học tập hiện đại (Spaced Repetition, Mnemonics, Input-based learning):
1. Kỹ thuật “Câu chuyện liên tưởng” (Mnemonics) cho 10 ngày đầu
Hãy hình dung một câu chuyện điên rồ:
“Tsu-i-tachi (Ngày 1) anh Fu-tsu-ka (Ngày 2) đi Mi-kka (Ngày 3) mua Yot-tsu (4 cái) -> Yot-tsu-ka (Ngày 4) bị It-su-ka (Ngày 5 – Itsuka) đánh cắp. Anh Mui-ka (Ngày 6 – Muika) khóc lóc. Bà Na-no-ka (Ngày 7 – Nanoka) an ủi. Ông You-ka (Ngày 8 – Youka) cười to. Chú Ko-ko-no-ka (Ngày 9 – Kokonoka) gõ cửa. Cả nhà ăn To-o-ka (Ngày 10 – Tooka).”
Đọc Ngày Tháng Trong Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Chiến Lược Chinh Phục Đọc Hiểu Tiếng Nhật N2 Năm 2026: Từ Căn Bản Đến Đỉnh Cao, Bí Quyết Đạt Điểm Tuyệt Đối
2. Sử dụng App SRS (Spaced Repetition System) – Bắt buộc năm 2026
Anki / AnkiDroid / AnkiMobile: Tải deck “Japanese Dates Reading” hoặc tự tạo thẻ: Mặt trước: 1日 / Mặt sau: ついたち (Tsuitachi) - Ngày 1. Cài đặt học 10 thẻ/ngày.
Migaku / Yomitan: Duyệt web tiếng Nhật (NHK News Web Easy, Yahoo News JP), bật popup tra từ. Khi thấy 15日, hover chuột -> nghe phát âm じゅうごにち. Học trong ngữ cảnh (Context) ghi nhớ nhanh gấp 10 lần học đơn lẻ.
3. Phương pháp “Shadowing” với Lịch Âm (Calendar)
Mua một cuốn lịch bàn tiếng Nhật (hoặc in lịch 2026 tiếng Nhật từ Google).
Làm trắc nghiệm 50 câu (Random ngày/tháng/năm/thứ). Đạt > 90% là pass. Ôn lại chỗ sai.
Web: “Japanese Test 4 You”, “JLPT Sensei”, App “Test N5/N4”.
Phần 13: Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) – Phiên Bản Cập Nhật 2026
Q1: “Tsuitachi” và “Ichinichi” khác nhau như thế nào? Tôi hay nhầm.
A:Tsuitachi (1日) = Mốc thời gian (Ngày 1 của tháng). Trả lời cho “Kyou wa nannichi?”. Ichinichi (1日/一日) = Khoảng thời gian (1 ngày / Cả ngày). Trả lời cho “Koko ni itsu made imasu ka?” -> “Ichinichi desu” (Ở 1 ngày). Mẹo:Tsui-tachi có Tsu -> Tsuitachi = Tsukitate (Mới bắt đầu/tháng mới). Ichinichi = Ichi (Số 1) + nichi.
Đọc Ngày Tháng Trong Tiếng Nhật
Q2: Tại sao 4日, 14日, 24日 đọc là Yokka, Juuyokka, Nijuuyokka mà không phải Yonnichi?
A: Vì bộ đếm “Ngày” (日 – Ka/Nichi) dùng hệ số cổ (Wago) cho 1-10: Hi, Futa, Mi, Yo, Itsu, Mui, Nano, Ya, Kokono, Too. Số 4 cổ là Yo (Yottsu). Khi ghép với Ka -> Yokka (có sokuon っ để dễ phát âm). Hệ số Hán Việt (Ichi, Ni, San, Yon/Shi…) chỉ dùng cho 11 trở lên (Juu-ichi, Juu-ni…).
Q3: Năm 2026 là năm Reiwa mấy? Viết trên đơn xin việc như thế nào?
A: 2026 = Reiwa 8 (令和8年).
Viết: 令和8年 (Tháng) 月 (Ngày) 日. Ví dụ: 令和8年4月1日. Lưu ý: Không viết “2026年” trên đơn chính thức (Rirekisho) trừ khi đơn yêu cầu “西暦で” (Theo lịch Tây).
Q4: “Shichinichi” (7日) và “Nanoka” (7日) dùng khi nào?
A: Nanoka (なのか): Dùng cho Ngày 7 (Date) và 7 ngày (Duration). Chuẩn nhất, an toàn nhất. Shichinichi (しちにち): Hầu như KHÔNG DÙNG trong giao tiếp hàng ngày cho ngày 7. Shichinichi chỉ xuất hiện trong từ ghép cố định: 一週間 – Isshukan (1 tuần – 7 ngày), 七日参り – Nanoka Mairi (Lễ ngày 7 sau sinh/quá cố). -> Kết luận: Luôn đọc 7日 là Nanoka.
Q5: Có app nào tốt cho việc luyện nghe ngày tháng không?
A: Năm 2026, các app AI TTS (Text-to-Speech) rất chuẩn.
1. Anki + AwesomeTTS addon: Tự tạo thẻ, bấm phát âm chuẩn giọng Tokyo.
2. Migaku / Yomitan: Hover chuột trên web -> Nghe phát âm ngay.
3. NHK World Japan App / NHK News Web Easy: Nghe tin tức thực tế, ngày tháng lặp lại liên tục.
4. Forvo / YouGlish (Japanese): Tìm từ “15日” -> Nghe người thật phát âm trong video.
Q6: Tôi thấy lịch Nhật có in “旧暦” (Kyūreki) là gì?
A:Kyūreki (旧暦) = Lịch Âm (Lịch cổ truyền Nhật, dựa trên lịch Trung Hoa cũ). Khác với lịch Âm Dương (Việt Nam/Trung Quốc) hiện nay. Lịch Nhật cũ (Kyūreki) tính nhật nguyệt khác một chút so với lịch Nông lịch Việt Nam. Ngày Tết Nguyên đán Nhật Bản (Kyūreki 1/1) thường rơi vào tháng 2 Dương lịch (gần Tết Việt Nam nhưng không luôn trùng). Hiện nay đời thường dùng Shinreki (新暦 – Lịch Dương/Gregorian). Chỉ tra Kyūreki khi xem ngày tốt/xấu (Rokuyō), lễ hội đền chùa truyền thống.
Kết Luận: Chinh Phục Ngày Tháng – Bước Đệm Vững Chắc Cho Tiếng Nhật 2026
Việc thành thạo cách đọc ngày tháng trong tiếng Nhật không chỉ là ghi nhớ một bảng tra. Đó là chìa khóa để bạn:
Không bị trượt deadline khi làm việc với đối tác Nhật.
Điền đơn xin visa, xin việc, đăng ký y tế chính xác 100%.
Hiểu được phụ đề, tin tức, báo cáo thời tiết mà không cần tạm dừng tra từ điển.
Tự tin giao tiếp khi hẹn hò, đi chơi, hỏi đường (“Sumimasen, kono basu wa itsu demasu ka?” – “Raigetsu no hatsuka desu”).
Năm 2026, với sự hỗ trợ đắc lực từ AI, App SRS và nguồn tài liệu mở (Open Source), việc “học vẹt” 31 ngày và 12 tháng không còn là rào cản lớn. Hãy áp dụng phương pháp 1 tuần ở Phần 12, kết hợp Input hàng ngày (xem lịch, nghe tin, đọc tin nhắn) để kiến thức chuyển từ “bộ nhớ ngắn hạn” sang “phản xạ tự nhiên”.
Đừng cố gắng học hoàn hảo ngay lần đầu. Hãy bắt đầu hôm nay bằng việc đổi ngôn ngữ điện thoại sang tiếng Nhật, hoặc viết ngày hôm nay lên giấy note: “今日は Ngày 月 Ngày 日 Thứ です”.
Chúc bạn sớm “thoát kiếp” ngày tháng tiếng Nhật và tiến xa hơn trên con đường chinh phục Nihongo!
Bài viết được cập nhật và biên soạn dựa trên ngữ cảnh năm 2026, tham khảo chuẩn JLPT N5-N4, sách Minna no Nihongo, Genki, và quy định hành chính hiện hành tại Nhật Bản.
