Học từ vựng về thời tiết (天気 – Tenki) là một trong những bước đệm quan trọng nhất để giao tiếp tiếng Nhật tự nhiên, đặc biệt khi du lịch, sinh sống, làm việc tại Nhật Bản hoặc đơn giản là xem báo thời tiết, anime, drama không phụ đề. Năm 2026, với xu hướng du lịch “trải nghiệm thực tế” (体験型観光) và làm việc từ xa (リモートワーク) tại Nhật phát triển mạnh mẽ, việc nắm vững từ vựng này không chỉ giúp bạn “sống sót” mà còn mở ra những cuộc trò chuyện thú vị với người bản xứ (Nhật người thường rất thích nói về thời tiết như một lời chào hỏi văn hóa).
Bài viết này được cập nhật mới nhất cho năm 2026, tổng hợp đầy đủ từ cơ bản đến chuyên sâu, kèm theo cấu trúc ngữ pháp thực tế, thành ngữ, cách đọc bản đồ thời tiết (天気図 – Tenkizu) và các ứng dụng (app) hữu ích đang hot tại Nhật hiện nay.
PHẦN 1: CƠ SỞ KIẾN THỨC VÀ TỪ VỰNG CƠ BẢN (N5 – N4)
1.1. Các từ chỉ “Thời tiết” và “Mùa” cốt lõi
Từ vựng (Kanji)
Hiragana
Romaji
Nghĩa tiếng Việt
Ghi chú cách dùng phổ biến 2026
天気
てんき
Tenki
Thời tiết
Từ phổ biến nhất. Dùng cho “Thời tiết hôm nay” (今日の天気 – Kyō no tenki).
天候
てんこう
Tenkō
Thời tiết, trạng thái bầu trời
Trang trọng hơn, dùng trong báo cáo, hàng không, hàng hải, dự báo lâu dài.
気象
きしょう
Kishō
Khí tượng
Thuộc ngữ chuyên ngành (Kishōchō – 気象庁: Cục Khí tượng Nhật Bản).
季節
きせつ
Kisetsu
Mùa, mùa vụ
4 mùa chính: 春, 夏, 秋, Winter.
春
はる
Haru
Mùa Xuân
Thường gắn liền với Hoa Anh Đào (桜 – Sakura).
夏
なつ
Natsu
Mùa Hè
Nóng, ẩm, có mùa mưa (Tsuyu) và bão (Taifū).
秋
あき
Aki
Mùa Thu
Mát mẻ, lá thay màu (Kōyō – 紅葉).
冬
ふゆ
Fuyu
Mùa Đông
Lạnh, có tuyết (Yuki – 雪) ở nhiều vùng.
1.2. Từ vựng chỉ các trạng thái trời chính (Dùng cho dự báo hàng ngày)
Đây là nhóm từ xuất hiện 100% trên app Yahoo! Tenki, NHK News, hoặc LINE Weather năm 2026.
Kanji
Hiragana
Romaji
Nghĩa
Ví dụ câu (Bunrei)
晴れ
はれ
Hare
Trời nắng, trời đẹp
今日は晴れです。(Hôm nay trời đẹp.)
曇り
くもり
Kumori
Trời nhiều mây, u ám
午後は曇りになります。(Chiều nay chuyển trời nhiều mây.)
雨
あめ
Ame
Mưa
雨が降っています。(Đang mưa.)
雪
ゆき
Yuki
Tuyết
雪が積もりました。(Tuyết đã tích tụ.)
霧
きり
Kiri
Sương mù
朝、霧が濃いです。(Sáng sương mù dày đặc.)
霰
あられ
Arare
Mưa đá nhỏ / Tuyết rơi lẻ tẻ
Thường thấy cuối thu/đầu đông.
雹
ひょう
Hyō
Mưa đá (to)
雹で車がへこんだ。(Xe bị lõm do mưa đá.)
雷
かみなり
Kaminari
Sấm chớp
雷が鳴っています。(Sấm đang rumbles.)
Mẹo phân biệt (Quan trọng năm 2026): 晴れ (Hare) vs 快晴 – Kai-sei: Trời cực kỳ đẹp, không mây, năng lượng mặt trời cực mạnh (UV index cao – cần thoa kem chống nắng). 曇り (Kumori) vs 薄曇り – Usugumori: Trời ít mây, vẫn thấy mặt trời nhẹ (thích hợp phơi quần áo). 雨 (Ame) là danh từ chỉ hiện tượng. Động từ là 降る (Furu). Không nói “Ame desu” cho hành động mưa đang rơi mà nói “Ame ga futte imasu”.
1.3. Nhiệt độ (気温 – Kion) và Cảm giác (体感温度 – Taikan Ondo)
Năm 2026, khái niệm “Taikan Ondo” (Nhiệt độ cảm giác) được hiển thị mặc định trên hầu hết app thời tiết Nhật (Yahoo, Tenki.jp, Weathernews) do hiệu ứng đảo nhiệt đô thị và độ ẩm cao.
Từ vựng
Đọc
Nghĩa
Cấu trúc thường gặp
気温
きおん
Kion
Nhiệt độ không khí
最高気温
さいこうきおん
Saikō kion
Nhiệt độ cao nhất
最低気温
さいていきおん
Saitei kion
Nhiệt độ thấp nhất
体感温度
たいかんおんど
Taikan ondo
Nhiệt độ cảm giác
度
ど
Do
Độ C (Celsius)
猛暑日
もうしょび
Mōsho-bi
Ngày nắng nóng gay gắt (≥ 35°C)
真夏日
まなつび
Manatsu-bi
Ngày hè nóng (≥ 30°C)
夏日
なつび
Natsu-bi
Ngày hè (≥ 25°C)
冬日
ふゆび
Fuyu-bi
Ngày đông (Nhiệt độ tối thiểu < 0°C)
真冬日
まふゆび
Mafuyu-bi
Ngày đông giá lạnh (Nhiệt độ tối đa < 0°C)
熱帯夜
ねったいや
Nettaiya
Đêm nhiệt đới (Nhiệt độ tối thiểu ≥ 25°C)
PHẦN 2: TỪ VỰNG NÂNG CAO THEO CHỦ ĐỀ (N3 – N2)
2.1. Mưa (雨 – Ame) – Phân loại chi tiết (Văn hóa mưa Nhật Bản)
Từ Vựng Về Thời Tiết Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Về Nấu Ăn Tiếng Nhật Toàn Tập Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Học Một Lần Nhớ Mãi
Người Nhật có hàng chục từ chỉ loại mưa khác nhau. Nắm vững nhóm này giúp bạn hiểu sâu văn học, báo chí, và dự báo chi tiết (降水確率 – Kōsui kakuritsu: Xác suất mưa).
Loại mưa
Kanji
Đọc
Đặc điểm / Thời điểm
Mưa rào / Mưa bất chợt
にわか雨
Niwaka-ame
Mưa đến nhanh, tan nhanh. Thường thấy mùa hè.
Mưa rừng / Mưa lớn
土砂降り
Dosaburi
Mưa rất to, như “đổ nước từ chậu”. Rất nguy hiểm nếu đi xe máy.
Mưa nhỏ, mưa phùn
小雨 / 霧雨
Kosame / Kirisame
Mưa nhẹ, mây thấp. Kirisame = mưa+sương.
Mưa mùa (Tsuyu)
梅雨 / つゆ
Tsuyu / Baiu
Mùa mưa đầu hè (6-7 tháng). 梅雨入り (Tsuyu-iri): Vào mùa mưa. 梅雨明け (Tsuyu-ake): Kết thúc mùa mưa.
Mưa sau mùa mưa
戻り梅雨
Modori-baiu
Mưa trở lại sau khi đã khai mưa.
Mưa thu
秋雨 / しゅうりん
Shūrin / Aki-same
Mưa kéo dài mùa thu, thường lạnh.
Mưa bão
台風雨 / 烈風雨
Taifū-ame / Reppū-u
Mưa to kèm gió giật mạnh do bão.
Mưa đá / Tuyết rơi lẻ
霰 / 雹
Arare / Hyō
Xem phần 1.2.
Mưa kèm sấm
雷雨
Raiu
Mưa giông.
Cụm từ “Hot” năm 2026: 線状降水帯 (Senjō kōsuitai) – “Dải mưa tuyến tính”.
Đây là thuật ngữ khí tượng cực kỳ quan trọng được NHK và Kishōchō nhấn mạnh liên tục trong vài năm gần đây (từ thảm họa mưa lũ năm 2018, 2020, 2021). Nó chỉ dải mưa lớn hình thành theo dòng, gây mưa lịch sử, sạt lở đất trong vài giờ. Nếu thấy từ này trên cảnh báo (警報 – Keihō) -> Phải sơ tán ngay lập tức.
2.2. Gió (風 – Kaze) và Bão (台風 – Taifū)
Nhật Bản là quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão Tây Bắc Thái Bình Dương. Mùa bão thường tập trung tháng 7 – 10, nhưng năm 2026 xu hướng bão đến muộn hơn và mạnh hơn do biến đổi khí hậu.
Từ vựng
Đọc
Nghĩa / Phân loại
風
かぜ
Kaze
北風
きたかぜ
Kitakaze
南風
みなみかぜ
Minamikaze
木枯らし
こがらし
Kogarashi
春一番
はるいちばん
Haru-ichiban
台風
たいふう
Taifū
台風の目
たいふうのめ
Taifū no me
暴風警報
ぼうふうけいほう
Bōfū Keihō
暴風雨
ぼうふうう
Bōfūu
Cách đọc thông tin bão năm 2026 (Rất quan trọng cho an toàn):
進路 – Shinro: Đường đi dự báo (côn dự báo – コーン予報).
中心気圧 – Chūshin kiatsu: Áp suất trung tâm (hPa). Càng thấp càng mạnh.
Bão đang tiến gần. Xe lửa có thể ngừng chạy theo kế hoạch.
計画運休 – Keikaku Unkyū: Ngừng chạy theo kế hoạch (định sẵn trước bão). Từ khóa “Hot” năm 2019-2026.
Sương mù
霧が濃くて、前が見えない。運転気をつけて。
Sương dày không thấy đường. Lái xe cẩn thận.
濃い (Koi): Dày đặc (sương, mùi, màu).
3.3. Cấu trúc “Tenki ga ~” (Thời tiết sẽ… / Thời tiết trở nên…) – N3/N2
Dùng để nói về sự thay đổi hoặc dự đoán.
天気が崩れる (Tenki ga kuzureru): Thời tiết xấu đi / chuyển mưa. Ví dụ: 午後から天気が崩れるそうですよ (Nghe nói chiều nay trời sẽ xấu).
天気が回復する (Tenki ga kaifuku suru): Thời tiết hồi phục /转晴. Ví dụ: 明日は天気が回復する見込みです (Dự kiến mai trời sẽ đẹp lại).
天気が持つ (Tenki ga motsu): Thời tiết giữ nguyên (đẹp) / không mưa. Ví dụ: 運動会まで天気が持つといいね (Hy vọng trời giữ đẹp đến hội thể dục).
雨模様 (Ame-moyō) / 雨模様だ (Ame-moyō da): Trời có vẻ như sắp mưa / trời u ám muốn mưa. (Moyō = dấu hiệu, vẻ ngoài).
PHẦN 4: TỪ VỰNG THEO MÙA (SEASONAL VOCABULARY) – NIÊM DẠNG 2026
Nhật Bản coi trọng mùa vụ (四季 – Shiki). Mỗi mùa có “từ khóa đặc trưng” (季語 – Kigo) xuất hiện trên báo, TV, SNS, thư từ kinh doanh.
4.1. Mùa Xuân (春 – Haru) ~ Tháng 3 – 5
Từ khóa
Đọc
Ý nghĩa / Văn hóa 2026
桜前線
さくらぜんせん
Sakura Zensen
開花宣言
かいかせんげん
Kaika Sengen
満開
まんかい
Mankai
花冷え
はなびえ
Hanabie
花曇り
はなぐもり
Hanagumori
春霞
はるがすみ
Harugasumi
黄砂
こうさ
Kōsa
花粉症
かふんしょう
Kafunshō
4.2. Mùa Hè (夏 – Natsu) ~ Tháng 6 – 8
Từ khóa
Đọc
Ý nghĩa / Văn hóa 2026
梅雨 (つゆ/ばいう)
Tsuyu / Baiu
Mùa mưa. 入梅 (Nyūbai): Vào mùa mưa. 梅雨明け (Tsuyu-ake): Khai mưa (thường cuối 7).
梅雨寒
つゆざむ
Tsuyuzamu
梅雨晴れ
つゆばれ
Tsuyubare
ゲリラ豪雨
Gerira Gōu
Mưa rào bão cục bộ / Mưa “du kích”. Hiện tượng cực kỳ phổ biến năm 2026 do nhiệt độ cao. Mưa to đột ngột cục bộ, hệ thống thoát nước kịp -> ngập úng tức thì. App có cảnh báo “Gerira Gōu”.
夕立ち
ゆうだち
Yūdachi
入道雲
にゅうどうぐも
Nyūdō-gumo
熱中症 (ねっちゅうしょう)
Netchūshō
Say nắng / Nhiệt. Từ khóa an toàn số 1. Phòng: Uống nước, muối, điều hòa, tránh ra nắng 10h-15h.
猛暑日 (もうしょび)
Mōsho-bi
Ngày ≥ 35°C. 酷暑日 (Kokusho-bi): Ngày ≥ 40°C (hiếm, nhưng đang tăng).
Thu cao khí sảng (Trời thu cao vút, không khí trong lành).
秋高気爽の候、ますますご清栄のこととお慶び申し上げます (Mở đầu thư kinh doanh mùa thu).
冬日可愛
とうじつかあい
Đông nhật khả ái (Ngày đông dễ yêu/đáng yêu – Trời lạnh nhưng nắng đẹp, dễ chịu).
Ít dùng hơn, mang sắc thái thơ ca.
雷厳風烈
らいげんぷうれつ
Lôi nghiêm phong liệt (Sấm nghiêm gió liệt – Quy tắc엄 khắc, hành động nhanh chóng, mạnh mẽ).
雷厳風烈の改革を断行した.
5.2. Thành ngữ, tục ngữ (Kanyoku / Kotowaza) thông dụng
Thành ngữ
Đọc
Nghĩa thực tế / Cách dùng
天気予報は当たらない
てんきよほうはあたらない
“Dự báo thời tiết không trúng” (Thường nói đùa khi dự báo sai).
雨降って地固まる
あめふってじかたまる
(Xem trên). Rất phổ biến trong giao tiếp hàng ngày.
濡れ手で粟
ぬれてであわ
“Tay ướt lấy hạt dẻ” (Lợi bất cập, kiếm được dễ dàng). Không liên quan trực tiếp mưa nhưng dùng hình ảnh “tay ướt”.
後の祭り
あとのまつり
“Sau lễ hội” (Vội vã, muộn màng – “Sau khi trời mưa mới nhớ ô”).
晴れの舞台
はれのぶたい
“Sân khấu ngày vui” (Đại hội, tốt nghiệp, kết hôn – Sự kiện quan trọng, rạng rỡ). “Kare ni wa hare no butai datta” (Đó là khoảnh khắc rạng rỡ nhất của anh ấy).
雨模様
あめもよう
“Vẻ trời mưa” -> Dự án, kế hoạch có vẻ sẽ thất bại / gặp rắc rối. “Kono keikaku wa ame-moyō da” (Kế hoạch này có vẻ sắp “mưa” – sắp lỗi).
雲隠れ
くもがくれ
“Trốn trong mây” -> Mất tích, biến mất, không liên lạc được. “Renrakusaki ga kumogakure ni natta” (Người liên lạc biến mất).
風の噂
かぜのうわさ
“Tin đồn gió mang” (Nghe đồn, tin tức không chính thức). “Kaze no uwasa de kiita” (Nghe đồn mà biết).
5.3. Từ lóng, từ trẻ (Wakamono Kotoba / Slang) năm 2026 trên SNS (X/Twitter, Instagram, TikTok)
Từ lóng
Gốc / Ý nghĩa
Cách dùng thực tế 2026
激アツ (Geki-atsu)
激しく熱い (Rất nóng / Rất hấp dẫn)
Dùng cho cả nhiệt độ (“Kyō geki-atsu!”) và sự kiện/game/item hot (“Kono ibento geki-atsu!”).
Người mang mưa (Đi đâu mưa đến đó). Tự dính hoặc châm biếm bạn bè. “Kare ame-otoko dakara, pikunikku ame datta” (Anh ta “người mưa” nên picnic hôm đó mưa).
晴れ女 / 晴れ男
はれおんな / はれおとこ
Người mang nắng (May mắn, đi đâu trời đẹp).
天気痛 (Tenki-tsū)
Đau do thời tiết (Đau đầu, đau khớp khi khí áp thấp / sắp mưa). Rất phổ biến năm 2026, nhiều app có chức năng “Tenki-tsū Yohō”. “Kyō tenki-tsū de atama ga itai” (Hôm nay đau đầu do thời tiết).
びしょ濡れ (Bisho-nure)
Ướt sũng / Như tắm (Mưa to không ô, hoặc ô hỏng). “Ga made hashitta kedo bisho-nure” (Chạy đến ga nhưng ướt sũng).
カビる (Kabiru)
Bị mốc / Mốc (Động từ hóa từ Kabi). “Kutsu ga kabitta” (Giày bị mốc – do mùa mưa/ẩm cao).
熱中症予備軍 (Netchūshō Yobigun)
Tiềm năng say nắng (Cảm thấy choáng, buồn nôn, mệt khi nóng). “Mizu nomana yobigun ni naru yo” (Không uống nước sẽ thành “dự bị quân” say nắng).
PHẦN 6: ĐỌC HIỂU BẢN ĐỒ THỜI TIẾT (天気図 – TENKIZU) NHƯ CHUYÊN GIA
Năm 2026, bản đồ thời tiết trên TV (NHK, NTV), Web (Tenki.jp, Yahoo Tenki, Weathernews) hoặc App có độ chi tiết rất cao. Nắm từ vựng sau để tự đọc hiểu mà không cần chờ người dịch.
6.1. Ký hiệu trên bản đồ (Kigō – 記号)
Ký hiệu
Tên gọi
Đọc
Nghĩa
○ (Tròn trắng)
晴れ
Hare
Trời nắng / ít mây (< 1/8).
◎ (Tròn hai vòng)
快晴
Kaisei
Trời cực đẹp (0 mây).
● (Tròn đen)
曇り
Kumori
Trời nhiều mây (> 7/8).
◯ với chấm bên trong
薄曇り
Usugumori
Trời ít mây (1/8 – 7/8).
🌧 (Ba chấm dọc)
雨
Ame
Mưa.
🌧🌧 (Sáu chấm)
強い雨
Tsuyoi Ame
Mưa to.
❄ (Sao/huyết)
雪
Yuki
Tuyết.
⛈ (Mây + Sấm)
雷雨
Raiu
Mưa giông.
🌪 / ⚡
竜巻 / 落雷
Tatsumaki / Rakurai
Lốc xoáy / Sấm sét đánh.
6.2. Đường đồng áp (等圧線 – Tōatsusen) & Hệ thống áp suất
高気圧 (Kōkiatsu): Khí áp cao (H). Trung tâm áp suất cao. Gió xoáy chiều kim đồng hồ (Bắc bán cầu). Thường mang lại trời đẹp.
Di động:移動性高気圧 (Idōsei Kōkiatsu) – Khí áp cao di động (mang trời đẹp qua nhanh).
Cứng:太平洋高気圧 (Taiheiyō Kōkiatsu) – Khí áp cao Thái Bình Dương (Mùa hè nóng, ẩm).
Lạnh:シベリア高気圧 (Shiberia Kōkiatsu) – Khí áp cao Xi-bi-ri (Mùa đông lạnh khô).
低気圧 (Teikiatsu): Khí áp thấp (L). Trung tâm áp suất thấp. Gió xoáy ngược chiều kim đồng hồ. Mang mưa, bão, gió.
Ở vĩ độ trung:温帯低気圧 (Ondai Teikiatsu) – Khí áp thấp ôn đới (Bão đã yếu đi, hoặc cơn bão nhiệt đới biến đổi).
Phát triển:発達する (Hattatsu suru) – Phát triển mạnh (Áp suất giảm nhanh, gió mạnh, mưa to). “Teikiatsu ga hattatsu shite ikimasu”.
前線 (Zensen): Mặt trận (Đường ranh giới giữa 2 khối không khí).
寒冷前線 (Kanrei Zensen): Mặt trận lạnh (Đường nét đứt có mũi tam giác xanh). Đi nhanh, mưa giông dữ dội, qua thì trời sáng, gió bắc thổi mạnh, nhiệt độ giảm đột ngột.
温暖前線 (Onnan Zensen): Mặt trận ấm (Đường nét đứt có bán tròn đỏ). Đi chậm, mưa rải rác kéo dài, qua thì trời nắng, nhiệt độ tăng.
停滞前線 (Teitai Zensen): Mặt trận đình trệ (Dừng lại một chỗ). Gây mưa lũ lịch sử (Tsuyu, Shūrin). Rất nguy hiểm.
閉塞前線 (Heisoku Zensen): Mặt trận bế tắc (Lạnh bắt kịp ấm). Thời tiết phức tạp, mưa to cục bộ.
6.3. Chỉ số chuyên biệt trên App/Web năm 2026
降水確率 – Kōsui Kakuritsu: Xác suất mưa (%). 0% = Không mưa. 100% = Chắc chắn mưa. Nhật Bản chia khung giờ: 0-6h, 6-12h, 12-18h, 18-24h.
降水量 – Kōsuiryō: Lượng mưa (mm/h hoặc mm/ngày).
10-20mm/h: Mưa khá to (Mưa to – 雨脚強い).
20-30mm/h: Mưa rất to (Đổ nước – 土砂降り).
30-50mm/h: Mưa như trút nước (Nguy hiểm ngập lụt).
50mm/h: Mưa lịch sử (Rời khỏi nơi thấp, tránh xa sông suối).
風速 / 最大瞬間風速 – Fūsoku / Saidai Shunkan Fūsoku: Tốc độ gió trung bình / Tốc độ gió giật tối đa (m/s).
10-15m/s: Gió mạnh (Khó cầm ô, xe máy nguy hiểm).
20-25m/s: Gió rất mạnh (Cây nhỏ gãy, biển sóng to).
波浪 – Harō: Sóng biển (m). Quan trọng cho câu cá, đi tàu, bơi lội.
紫外線指数 – Shigaisen Shisū: Chỉ số UV (1-11+). Nhật Bản UV rất cao mùa hè (thường 10-11). Cần kem chống nắng, mũ, kính.
洗濯指数 – Sentaku Shisū: Chỉ số giặt phơi (Đặc trưng App Nhật). Dựa trên nắng, gió, độ ẩm, xác suất mưa. “Đỉnh cao” = Phơi khô 2-3h. “Không phù hợp” = Không phơi ra ngoài.
熱中症危険度 – Netchūshō Kikendo: Mức độ nguy hiểm say nắng (An toàn / Chú ý / Cảnh báo / Nguy hiểm / Rất nguy hiểm). Mức “Nguy hiểm” -> Ngừng hoạt động ngoài trời, bật điều hòa bắt buộc.
PHẦN 7: CẢNH BÁO KHÍ TƯỢNG (気象警報 – KISHŌ KEIHŌ) – SINH TỒN NĂM 2026
Từ Vựng Về Thời Tiết Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Về Giao Thông Tiếng Nhật Toàn Tập Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Kèm Cấu Trúc, Ví Dụ Thực Tế Và Mẹo Học Hiệu Quả
Hệ thống cảnh báo Nhật Bản (JMA – Japan Meteorological Agency) rất chi tiết. Phân cấp: Chú ý (Chūi) < Cảnh báo (Keihō) < Cảnh báo đặc biệt (Tokubetsu Keihō).
Năm 2026, hệ thống “Cảnh báo cấp 5” (Alert Level 5 – Kinkyū Anzen Kakuho) được nhấn mạnh: Khi phát bố -> Phải hành động bảo vệ tính mạng NGAY LẬP TỨC (Sơ tán).
7.1. Bảng tra cứu cấp độ cảnh báo (Màu sắc chuẩn JMA)
Mức độ
Tên tiếng Nhật
Màu
Hành động công dân (Năm 2026)
Lev 1
早期注意情報
Trắng/Xám
Tăng cường theo dõi thông tin.
Lev 2
注意報 (Chūihō)
Vàng
Chú ý. Kiểm tra đường sơ tán, chuẩn bị đồ khẩn cấp. Người già, trẻ em, người khuyết tật chuẩn bị sơ tán sớm.
Lev 3
警報 (Keihō)
Đỏ
Cảnh báo. Nguy hiểm cao. Người già/khuyết tật/ trẻ em PHẢI sơ tán (高齢者等避難 – Kōreisha-tō Hinan). Người khác chuẩn bị sơ tán ngay.
Lev 4
避難指示 (Hinan Shiji)
Tím
Chỉ thị sơ tán. TẤT CẢ mọi người ở vùng nguy hiểm PHẢI sơ tán ngay. Đời sống được ưu tiên trên hết.
Lev 5
緊急安全確保 (Kinkyū Anzen Kakuho)
Đen
Khẩn cấp đảm bảo an toàn. ĐÃ QUÁ MUỘN ĐỂ SƠ TÁN RA NGOÀI. Phải chạy vào nơi an toàn nhất trong nhà (tầng 2, phòng xa sườn núi) hoặc tòa nhà chắc chắn gần nhất. Tình huống tử vong.
7.2. Các loại cảnh báo cụ thể (Keihō / Chūihō types)
Bạn sẽ thấy tên trên màn hình TV, app, speaker xã phường (Bōsai Musen).
Loại cảnh báo
Kanji
Đọc
Nguy hiểm chính
Hành động then chốt
Đại mưa
大雨
Ōame
Ngập úng, sạt lở đất, sông tràn.
Kiểm tra Hazard Map (ハザードマップ). Sơ tán sớm trước khi nước dâng.
Bão / Gió giật
暴風
Bōfū
Vật thể bay, sập cây, gãy cột điện, xe hơi lật.
Ở trong nhà, xa cửa sổ. Cố định vật thể ngoài ban công. Không ra đường.
Bão tố (Mưa + Gió)
暴風雨
Bōfūu
Kết hợp cả hai. Rất nguy hiểm.
Tuân thủ chỉ thị Lev 3/4/5.
Sóng to / Cao
波浪 / 高波
Harō / Takinami
Sóng vỗ bờ, ngập biển, tàu chìm.
Không đến gần biển, bờ biển, đê đai.
Sương mù dày
濃霧
Nōmu
Tầm nhìn < 100m. Tai nạn giao thông chuỗi.
Không lái xe. Bật đèn sương. Đi tàu/hỏa an toàn hơn.
Sấm sét / Lốc xoáy
雷 / 竜巻
Kaminari / Tatsumaki
Sét đánh, gió xoáy phá hủy nhà cửa.
Trú trong nhà chắc chắn. Tránh cây cao, cột điện, đồng ruộng.
Bão tuyết / Tuyết lớn
大雪 / 吹雪
Ōyuki / Fubuki
Giao thông tê liệt, ngạt đường, ngã tuyết, ngạt CO (đốt lò sưởi kín cửa).
Không lái xe nếu không cần. Chuẩn bị đồ ăn, nước, thuốc, pin dự phòng. Lắp lốp đông (Studless).
Đóng băng đường
路面凍結
Rōmen Tōketsu
Trượt xe, ngã người. Black Ice (Băng đen – không thấy).
Đi bộ chậm, đeo giày chống trượt. Lái xe giữ khoảng cách lớn, không phanh gấp.
Khô hanh / Cháy
乾燥
Kansō
Cháy lan nhanh, virus cúm phát triển.
Không đốt rác, cẩn thử lửa gas/bếp. Uống nước, tạo ẩm phòng.
Cường độ rung động (Địa chấn)
震度
Shindo
Khác với Magnitude (M). Shindo đo rung tại địa điểm (0-7).
Shindo 5弱 trở lên: Kiểm tra cháy, ga, đường thoát. Shindo 6/7: Sơ tán nếu nhà hỏng.
Lưu ý cực kỳ quan trọng năm 2026: 「命を守る行動を」 (Inochi o mamoru kōdō o) – “Hãy hành động để bảo vệ mạng sống”. Đây là slogan chuẩn của JMA. Khi thấy Lev 4 (Tím) hoặc Lev 5 (Đen) -> ĐỪNG DO DỰ, ĐỪNG CHỜ NGƯỜI KHÁC, HÃY CHẠY NGAY.
PHẦN 8: ỨNG DỤNG (APP) VÀ WEBSITE THỜI TIẾT “QUỐC DÂN” NHẬT BẢN 2026
Để học từ vựng thực chiến, hãy cài đặt ngay các app sau và chuyển ngôn ngữ sang Tiếng Nhật. Xem hàng ngày = Học vần, học Kanji, học ngữ cảnh tự nhiên.
App / Web
Đặc điểm nổi bật 2026
Từ vựng hay gặp trên UI
Yahoo!天気・災害 (Yahoo! Tenki Saigai)
Số 1 phổ biến. Cảnh báo sớm, bản đồ mưa radar real-time (雨雲レーダー), chỉ số UV, giặt phơi, đau khớp do thời tiết, hazard map tích hợp.
雨雲の動き (Uun no ugoki), ピンポイント天気 (Pinpoint Tenki – Dự báo điểm chính xác), 避難情報 (Hinan Jōhō).
tenki.jp (Japan Weather Association)
Chuyên sâu, bài phân tích “Diễn biến thời tiết” (天気解説 – Tenki Kaisetsu) rất hay để học từ chuyên ngành. Video dự báocaster (お天気キャスター).
気象予報士 (Kishō Yohōshi – Dự báo viên có chứng chỉ), 解説 (Kaisetsu), 傾向 (Keikō – Xu hướng).
Weathernews (ウェザーニュース)
Cộng đồng lớn nhất. “Kìa mưa!” (ユーザーレポート – User Report) real-time. Live streamcaster 24/7. Có tính năng “Kafun Navi” (Phấn hoa), “Heat Stroke Alert”.
Tìm video trên YouTube từ khóa: “NHK 天気予報 2026” hoặc “ウェザーニュース ライブ”.
Nghe 1 phút -> Tắt video -> Viết lại được 5-7 câu chính.
Chú ý ghi chép: Tên vùng (地方名), Nhiệt độ (気温), Hiện tượng (天気), Cảnh báo (警報/注意報), Lời khuyên (ワンポイントアドバイス).
PHẦN 10: TỔNG KẾT VÀ LỘ TRÌNH HỌC TỪ VỰNG THỜI TIẾT HIỆU QUẢ NHẤT (2026 Edition)
Học xong bài viết dài gần 3000 từ này, bạn đã nắm được “xương sống” của từ vựng thời tiết tiếng Nhật. Để biến kiến thức thành kỹ năng, hãy áp dụng lộ trình 30 ngày sau:
Tuần
Mục tiêu
Hành động cụ thể (Mỗi ngày 15-20 phút)
Tuần 1: Nền tảng (N5-N4)
Thành thạo 50 từ cơ bản + 4 mùa + Nhiệt độ.
1. Học flashcard (Anki/Quizlet) deck “JLPT N5 Tenki”. 2. Xem dự báo Yahoo Tenki mỗi sáng 7h, đọc to tên trời, nhiệt độ. 3. Viết nhật ký 1 câu: “Kyō wa Hare/Ame desu. Kion wa XX do desu.”
Tuần 2: Mưa, Gió, Cảnh báo (N3)
Phân biệt loại mưa, gió, hiểu cảnh báo Lev 1-3.
1. Học bảng “Phân loại mưa” (Phần 2.1) + “Cảnh báo” (Phần 7). 2. Xem video “Tenki Kaisetsu” trên tenki.jp (3 phút/ngày), tập nghe từ Zensen, Teikiatsu, Kōkiatsu. 3. Thử đọc Hazard Map khu vực bạn sống (tìm “Hazard Map + Tên quận/huyện”).
Tuần 3: Mùa vụ & Văn hóa (N2-N1)
Nắm từ mùa (Kigo), thành ngữ, slang 2026.
1. Học từ theo mùa hiện tại (Ví dụ: Hè 2026 -> Gerira Gōu, Nettaiya, Mōsho-bi). 2. Học 3 thành ngữ/ngày (Phần 5). Viết câu ví dụ riêng. 3. Theo dõi hashtag #天気 #熱中症 #ゲリラ豪雨 trên X (Twitter) để xem người Nhật dùng từ như thế nào thực tế.
Tuần 4: Thực chiến & Phản xạ
Tự tin giao tiếp, đọc bản đồ, xử lý tình huống.
1. Roleplay: Giả lập gọi cho bạn bè Nhật: “Kyō no tenki dō? Ashita wa ame da kara…” 2. Shadowing: Lặp lại giọngcaster (お天気キャスター) trên NHK/Weathernews (1 đoạn 30s/ngày). 3. Test: Tự dịch 5 tin tức thời tiết từ NHK News Web Easy sang tiếng Việt.
Mẹo “Vàng” giữ vững từ vựng lâu dài:
Context > Rote: Đừng học danh sách từ đơn lẻ. Học Cụm từ (Collocation): Tenki ga kuzureru, Kion ga sagaru, Tyūi-hō ga dasareru.
Visual Learning: In bản đồ ký hiệu (Phần 6.1) dán trước bàn học. Nhìn là nhớ.
App Immersion: Đổi ngôn ngữ điện thoại/app thời tiết sang Tiếng Nhật. Buộc mình phải đọc hiểu mỗi lần mở điện thoại.
Output: Viết tweet/status tiếng Nhật mỗi ngày về thời tiết hôm nay (Dù chỉ 1 câu). Output là cách tốt nhất để não bộ định hình từ vựng.
KẾT LUẬN
Thời tiết (天気) không chỉ là chủ đề “chào hỏi” an toàn, mà là ngôn ngữ sinh tồn và văn hóa sống của người Nhật. Năm 2026, với biến đổi khí hậu gây ra các hiện tượng cực đoan (Gerira Gōu, Mōsho-bi, Senjō Kōsuitai, Tokubetsu Keihō), việc nắm vững từ vựng này giúp bạn không chỉ “học tiếng Nhật hay” mà còn bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng khi sống tại Nhật Bản.
Hãy lưu lại (Bookmark) bài viết này như một Từ điển tra cứu cá nhân. Mỗi khi gặp từ mới trên app, tin tức, hoặc hội thoại -> Mở lại Phần 1, 2, 6, 7 để đối chiếu. Chúc bạn chinh phục “Thiên khí” tiếng Nhật thành công, và luôn có những ngày 晴れの日 (Hare no hi – Ngày trời đẹp/Ngày may mắn) nhiều hơn!
Bài viết được biên soạn và cập nhật hoàn toàn mới cho năm 2026, tham chiếu chính thức từ Japan Meteorological Agency (JMA), NHK, Japan Weather Association, và xu hướng ngôn ngữ thực tế trên mạng xã hội Nhật Bản.
