Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Thiết Kế Xây Dựng: Bộ Sưu Tập Toàn Diện Nhất Năm 2026 Cho Kiến Trúc Sư Và Kỹ Sư

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của các dự án hợp tác Việt – Nhật tại Việt Nam cũng như nhu cầu xuất khẩu nhân lực sang Nhật Bản, việc nắm vững từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành thiết kế xây dựng không còn là một lợi thế thêm mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Năm 2026 đánh dấu giai đoạn các quy chuẩn kỹ thuật Nhật Bản (JIS – Japanese Industrial Standards) và Bộ tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam (QCVN) ngày càng hội tụ, đòi hỏi người làm nghề phải thành thạo cả hai hệ thống thuật ngữ song ngữ. Bài viết này tổng hợp, phân loại hệ thống hóa hơn 500 từ vựng cốt lõi, kèm theo Kanji, Hiragana, Romaji và nghĩa tiếng Việt chính xác, phục vụ cho công việc đọc bản vẽ, họp kỹ thuật, viết báo cáo và thi công thực tế.

PHẦN 1: CÁC THUẬT NGỮ CƠ BẢN VÀ QUY TRÌNH THIẾT KẾ (基本用語・設計プロセス)

Đây là nhóm từ vựng xuất hiện với tần suất cao nhất trong mọi giai đoạn của một dự án, từ khâu thầu, thiết kế sơ bộ (基本設計 – Kihon Sekkei), thiết kế chi tiết (実施設計 – Jisshi Sekkei) đến giám sát thi công (監理 – Kanri).

1.1. Giai đoạn và Phân loại thiết kế

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt	Ghi chú ngữ cảnh 2026
設計	せっけい	Sekkei	Thiết kế	Từ chung chung.
基本設計	きほんせっけい	Kihon Sekkei	Thiết kế sơ bộ / Thiết kế cơ bản	Giai đoạn xác định khái niệm, quy mô, sơ bộ kỹ thuật.
実施設計	じっしせっけい	Jisshi Sekkei	Thiết kế thi công / Thiết kế chi tiết	Bản vẽ chi tiết để thi công, mua sắm thiết bị.
詳細設計	しょうさいせっけい	Shousai Sekkei	Thiết kế chi tiết	Thường dùng đồng nghĩa với Jisshi Sekkei hoặc chỉ tiết kết cấu.
計画	けいかく	Keikaku	Kế hoạch / Quy hoạch	Dùng cho quy hoạch đô thị (都市計画 – Toshi Keikaku).
計画案	けいかくあん	Keikaku An	Án quy hoạch / Đề án
概算	がいさん	Gaisan	Khái toán	概算書 (Gaisansho): Báo cáo khái toán.
見積もり	みつもり	Mitsumori	Báo giá / Dự toán chi tiết	見積書 (Mitsumorisho): Bảng báo giá.
仕様書	しようしょ	Shiyousho	Thông số kỹ thuật / Quy cách	Tài liệu mô tả chất lượng vật liệu, thi công.
図面	ずめん	Zummen	Bản vẽ / Bản vẽ kỹ thuật	図面表 (Zummenhyou): Danh mục bản vẽ.
図面リスト	ずめんりすと	Zummen Risuto	Danh sách bản vẽ	Dùng trong quản lý bản vẽ số (BIM/CDE).
承認	しょうにん	Shounin	Phê duyệt / Chấp thuận	承認図 (Shouninzu): Bản vẽ đã phê duyệt.
確認申請	かくにんしんせい	Kakunin Shinsei	Xin phép xác nhận (Xin phép xây dựng)	Theo Luật Xây dựng Nhật (建築基準法 – Kenchiku Kijun Hou).
検査	けんさ	Kensa	Kiểm tra / Verification	中間検査 (Chuukan Kensa): Kiểm tra trung gian. 完了検査 (Kanryou Kensa): Kiểm tra hoàn thành.
竣工	しゅんこう	Shunkou	Hoàn thành / Nghiệm thu	竣工図 (Shunkouzu): Bản vẽ as-built (bản vẽ hiện trạng sau thi công).
竣工書類	しゅんこうしょるい	Shunkou Shorui	Hồ sơ hoàn công	Bao gồm bản vẽ, bản kiểm tra, bảo hành, vận hành.

1.2. Vai trò và Đơn vị tham gia

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
施主	せしゅ	Seshu	Chủ đầu tư (Owner/Client)
設計者	せっけいしゃ	Sekkeisha	Nhà thiết kế / Đơn vị thiết kế
監理者	かんりしゃ	Kanrisha	Giám sát thi công / Kiến trúc sư giám sát
施工者	しこうしゃ	Shikousha	Nhà thầu thi công (Contractor)
構造設計者	こうぞうせっけいしゃ	Kouzou Sekkeisha	Kỹ sư thiết kế kết cấu
設備設計者	せつびせっけいしゃ	Setsubi Sekkeisha	Kỹ sư thiết kế MEP (Điện – Nước – HVAC)
意匠設計者	いしょうせっけいしゃ	Ishou Sekkeisha	Kiến trúc sư thiết kế ý tưởng/ngoại thất
積算士	せきさんし	Sekisanshi	Kỹ sư dự toán (Quantity Surveyor)
現場監督	げんばかんとく	Genba Kantoku	Giám đốc công trường / Trưởng nhóm thi công
職人	しょくにん	Shokunin	Thợ lành nghề / Công nhân có tay nghề cao

PHẦN 2: THUẬT NGỮ KIẾN TRÚC VÀ Ý TƯỞNG (建築意匠・計画用語)

Nhóm này tập trung vào không gian, hình khối, mặt bằng, đứng mặt, cắt mặt và các yếu tố trình bày bản vẽ kiến trúc. Năm 2026, xu hướng thiết kế “Carbon Neutral” (カーボンニュートラル) và “Well-being” (ウェルビーイング) làm xuất hiện nhiều thuật ngữ mới liên quan đến hiệu năng môi trường.

2.1. Quy mô, Chỉ tiêu quy hoạch (敷地・法規・スケール)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
敷地	しきち	Shikichi	Đất đai / Khu đất dự án
敷地面積	しきちめんせき	Shikichi Menseki	Diện tích đất
建築面積	けんちくめんせき	Kenchiku Menseki	Diện tích sàn xây dựng (Diện tích chiếu ngang tầng 1)
延床面積	のべゆかめんせき	Nobeyuka Menseki	Tổng diện tích sàn (GFA – Gross Floor Area)
容積率	ようせきりつ	Yousekiritsu	Hệ số mật độ xây dựng (FAR – Floor Area Ratio)
建蔽率	けんぺいりつ	Kenpeiritsu	Hệ số che phủ đất (BCR – Building Coverage Ratio)
高さ制限	たかさせいげん	Takasa Seigen	Giới hạn chiều cao
斜線制限	しゃせんせいげん	Shasen Seigen	Giới hạn đường chéo (Đường chéo đường, đường chéo lân cận, đường chéo 北側 – Hokugawa)
日影規制	にちえいきせい	Nichiei Kisei	Quy định bóng đổ (Shadow restriction)
防火地域	ぼうかちいき	Bouka Chiku	Khu vực phòng cháy (Khu chặt chẽ)
準防火地域	じゅんぼうかちいき	Jun Bouka Chiku	Khu vực chuẩn phòng cháy
用途地域	ようとちいき	Youto Chiku	Khu vực chức năng quy hoạch (Khu dân cư, thương mại, công nghiệp…)
道路後退	どうろこうたい	Douro Koutai	Lùi đường (Setback)
敷地境界線	しきちきょうかいせん	Shikichi Kyoukaisen	Đường ranh giới đất
中心線	ちゅうしんせん	Chuushinsen	Trục tâm (Grid line)

2.2. Mặt bằng, Không gian, Bộ phận xây dựng (平面・空間・部位)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Sản Xuất 2026: Bí Quyết Thông Thạo Ngôn Ngữ Xưởng Sản Xuất, Quản Trị Chất Lượng Và An Toàn Lao Động

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
平面図	へいめんず	Heimen Zu	Bản vẽ mặt bằng
立面図	りつめんず	Ritsumen Zu	Bản vẽ đứng mặt
断面図	だんめんず	Danmen Zu	Bản vẽ cắt mặt
矩計図	かなばかりず	Kanabakari Zu	Bản vẽ tiết diện chi tiết (Detail section) – Rất quan trọng ở Nhật
伏図	ふせず	Fuse Zu	Bản vẽ bố trí đai, kèo, cột nhìn từ trên xuống (Framing plan)
天伏図	てんぶせず	Tenbuse Zu	Bản vẽ phản sàn / Bố trí trần, đèn, PCCC trên trần
床伏図	ゆかぶせず	Yukabuse Zu	Bản vẽ phản sàn / Bố trí sàn, beam, cột
間取り	まどり	Madori	Bố trí mặt bằng / Phân vùng không gian
ゾーニング	ゾーニング	Zooningu	Phân khu chức năng (Zoning)
動線	どうせん	Dousen	Đường đi / Lưu thông (Circulation)
生活動線	せいかつどうせん	Seikatsu Dousen	Đường đi sinh hoạt
家事動線	かじどうせん	Kaji Dousen	Đường đi việc nhà
避難動線	ひなんどうせん	Hinan Dousen	Đường đi thoát nạn / Chạy thoát hiểm
バリアフリー	バリアフリー	Baria Furii	Vô chướng ngại vật (Barrier-free)
ユニバーサルデザイン	ユニバーサルデザイン	Yunibaasaru Dezain	Thiết kế đa năng / Toàn dụng (Universal Design)
モジュール	モジュール	Mojooru	Mô-đun (Kích thước mô-đun cơ bản: 尺 Module = 303mm, メーターモジュール = 1000mm)
尺モジュール	しゃくモジュール	Shaku Mojooru	Mô-đun Thước (303mm) – Chuẩn truyền thống nhà Nhật
メーターモジュール	メーターモジュール	Meetaa Mojooru	Mô-đun Mét (1000mm) – Chuẩn hiện đại, phù hợp xe lăn
グリッド	グリッド	Guriddo	Lưới trục (Grid)
スパン	スパン	Supan	Khoảng nhịp (Span)
柱間	ちゅうかん	Chuukan	Khoảng cột (Bay)
開口部	かいこうぶ	Kaikoubu	Khoảng mở (Cửa, cửa sổ)
採光	さいこう	Saikou	Chiếu sáng tự nhiên (Daylighting)
通風	つうぷう	Tsuupu	Thông gió tự nhiên
眺望	ちょうぼう	Choubou	Cảnh quan / Tầm nhìn (View)
プライバシー	プライバシー	Puraibashii	Riêng tư (Privacy)
収納	しゅうのう	Shuunou	Tủ chứa / Khu vực lưu trữ (Storage)
玄関	げんかん	Genkan	Sảnh nhập chính / Nhà nghỉ chân (Entry/Genkan)
土間	どま	Doma	Sàn đất / Sân nhà (Khu vực không trùm sàn gỗ, thường ở Genkan)
縁側	えんがわ	Engawa	Hiên / Sân hiên (Veranda truyền thống)
バルコニー	バルコニー	Barukonii	Ban công (Có mái che)
ベランダ	ベランダ	Beranda	Ban công (Không mái che, thường là mái tầng dưới)
テラス	テラス	Terasu	Sân thượng / Terrasse (Mặt đất hoặc mái thấp)
ルーフバルコニー	ルーフバルコニー	Ruufu Barukonii	Ban công mái (Trên mái nhà tầng dưới)
ロフト	ロフト	Rofuto	Lầu lửng / Loft
小屋裏	こやうら	Koyaura	Mái nhà / Buồng mái (Attic)
地下室	ちかしつ	Chikashitsu	Tầng hầm / Phòng hầm (Basement)
ピロティ	ピロティ	Piroti	Cột nhô / Phần tầng 1 chỉ có cột (Pilotis)

2.3. Vật liệu hoàn thiện Kiến trúc (仕上げ材・建材)

Năm 2026: Xu hướng vật liệu tái chế (リサイクル材), gỗ CLT (CLTパネル), vật liệu thấp VOC (低VOC材) được ưu tiên.

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt	Phân loại
外壁	がいへき	Gaiheki	Bên ngoài tường / Mặt tiền	Vị trí
内壁	ないへき	Naiheki	Bên trong tường	Vị trí
屋根	やね	Yane	Mái nhà	Vị trí
床	ゆか	Yuka	Sàn nhà	Vị trí
天井	てんじょう	Tenjou	Trần nhà	Vị trí
サイディング	サイディング	Saidingu	Tấm vân gỗ/đá/nhựa (Siding)	Vật liệu tường ngoài
モルタル	モルタル	Morutaru	Vữa bột / Mortar	Vật liệu trát
タイル	タイル	Tairu	Gạch men / Tile	Vật liệu hoàn thiện
塗装	とそう	Tosou	Sơn / Đổ sơn	Công pháp/Vật liệu
防水	ぼうすい	Bousui	Chống thấm / Phòng thủy	Yêu cầu/Công pháp
シーリング	シーリング	Shiiringu	Keo chìm / Dicht (Sealant)	Vật liệu chi tiết
コーキング	コーキング	Koookingu	Keo chìm (Từ phương Tây, dùng thay Shiiringu)	Vật liệu chi tiết
断熱材	だんねつざい	Dannetsuzai	Vật liệu cách nhiệt	Vật liệu chức năng
遮熱材	しゃねつざい	Shanetsuzai	Vật liệu cách nhiệt bức xạ (Reflective insulation)	Vật liệu chức năng
調湿材	ちょうしつざい	Choushitsuzai	Vật liệu điều độ ẩm	Vật liệu chức năng
石膏ボード	せっこうボード	Sekkou Boado	Tấm xi măng / Gypsum board	Vật liệu trần/tường trong
ケイカル板	ケイカルばん	Keikaru Ban	Tấm Keikal (Silicate calcium board) – Chịu lửa, chống ẩm	Vật liệu trần/tường trong
構造用合板	こうぞうようごうはん	Kouzouyou Gouhan	Ván ép cấu trúc (Structural plywood)	Vật liệu cấu trúc
CLT	シーエルティー	Shiieruti	Gỗ dán chéo nhiều lớp (Cross Laminated Timber)	Vật liệu cấu trúc mới
無垢材	むくざい	Muku Zai	Gỗ tự nhiên nguyên khối (Solid wood)	Vật liệu hoàn thiện
複合フローリング	ふくごうフローリング	Fukugou Furooringu	Sàn gỗ công nghiệp / Laminate	Vật liệu sàn
クッションフロア	クッションフロア	Kushon Furoa	Sàn nhựa / Vinyl sheet	Vật liệu sàn
畳	たたみ	Tatami	Chiếu tatami (Kích thước chuẩn 1 畳 = 1.62m2 hoặc 1.65m2)	Đơn vị/Vật liệu sàn
襖	ふすま	Fusuma	Cửa trượt giấy (Sliding door)	Chi tiết kiến trúc
障子	しょうじ	Shouji	Cửa trượt giấy lụa (Có khung gỗ, dán giấy)	Chi tiết kiến trúc
ランマ	ランマ	Ranma	Cửa transom / Ô thông gió trên cửa (Transom window)	Chi tiết kiến trúc
手すり	てすり	Tesuri	Lan can / Ray (Handrail)	Chi tiết kiến trúc
笠木	かさぎ	Kasagi	Mũi che / Nắp lan can / Nắp tường rào (Coping/Cap)	Chi tiết kiến trúc
水切り	みずきり	Mizukiri	Dải chèo nước / Dải ngăn nước (Water stop/Flashing)	Chi tiết chống thấm
見切り	みきり	Mikiri	Dải 见切り / Dải chuyển đổi vật liệu (Transition strip)	Chi tiết hoàn thiện

PHẦN 3: THUẬT NGỮ KẾT CẤU (構造・構造設計用語)

Đây là phần quan trọng nhất để giao tiếp với kỹ sư kết cấu Nhật (構造設計一級建築士). Nhật Bản áp dụng tiêu chuẩn AIJ (Architectural Institute of Japan) và Building Standard Law (建築基準法). Hệ thống đơn vị thường dùng: N, kN, N/mm², kgf/cm² (cũ), tf/m².

3.1. Hệ thống kết cấu và Loại hình

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
構造	こうぞう	Kouzou	Kết cấu
構造形式	こうぞうけいしき	Kouzou Keishiki	Hệ thống kết cấu / Kiểu kết cấu
鉄筋コンクリート造	てっきんコンクリートぞう	Tekkin Kurikuriito Zou	Kết cấu cốt thép bê tông (RC – Reinforced Concrete)
鉄骨造	てっこつぞう	Tekkotsu Zou	Kết cấu thép (S – Steel)
鉄骨鉄筋コンクリート造	てっこつてっきんコンクリートぞう	Tekkotsu Tekkin Kurikuriito Zou	Kết cấu thép – cốt thép bê tông (SRC – Steel Reinforced Concrete)
木造	もくぞう	Mokuzo	Kết cấu gỗ (W – Wood)
壁式構造	かべしきこうぞう	Kabe Shiki Kouzou	Kết cấu tường gánh (Wall-type structure / Bearing wall)
ラーメン構造	ラーメンこうぞう	Raamen Kouzou	Kết cấu khung (Rahmen/Frame structure)
免震構造	めんしんこうぞう	Menshin Kouzou	Kết cấu cách rung (Base Isolation)
制震構造	せいしんこうぞう	Seishin Kouzou	Kết cấu khử rung (Damping/Controlled structure)
耐震構造	たいしんこうぞう	Taishin Kouzou	Kết cấu chống động (Moment resisting frame – tiêu chuẩn)
プレキャスト	プレキャスト	Purekyasuto	Bê tông đúc sẵn (Precast Concrete – PC)
PC造	ピーシーぞう	Piishii Zou	Kết cấu PC
プレストレストコンクリート	プレストレストコンクリート	Puresutoresuto Kurikuriito	Bê tông căng thép trước (Prestressed Concrete)

3.2. Bộ phận kết cấu chi tiết (部材・断面)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
基礎	きそ	Kiso	Móng / Nền móng
独立基礎	どくりつきそ	Dokuritsu Kiso	Móng đơn / Móng chân cột (Isolated footing)
布基礎	ぬのきそ	Nuno Kiso	Móng dây / Móng liên tục (Strip footing)
ベタ基礎	ベタきそ	Beta Kiso	Móng bè / Móng radier (Mat foundation / Raft foundation) – Phổ biến nhất nhà dân dụng Nhật hiện nay
杭基礎	くいきそ	Kui Kiso	Móng cọc (Pile foundation)
杭	くい	Kui	Cọc
杭頭	くいとう	Kuitou	Đầu cọc (Pile head)
地中梁	ちちゅうばり	Chichuu Bari	Kèo móng / Kèo liên kết dưới đất (Ground beam / Tie beam)
柱	はしら	Hashira	Cột (Column)
梁	はり	Hari	Kèo (Beam / Girder)
大梁	おおばり	Oobari	Kèo chính (Main beam / Girder)
小梁	こばり	Kobari	Kèo phụ (Secondary beam / Joist)
スラブ	スラブ	Surabu	Sàn bê tông / Tấm (Slab)
壁	かべ	Kabe	Tường (Wall)
耐力壁	たいりょくへき	Chairyoku Heki	Tường gánh / Tường chịu lực (Shear wall)
筋交い	すじかい	Sujikai	Chéo chống / Xà ngang (Brace)
火打ち梁	ひうちばり	Hiuchi Bari	Kèo chống xoắn / Kèo cứng hóa khung (Fire beam / Strut beam)
土台	どだい	Dodai	Khung móng gỗ / Dầm móng (Sill plate / Mudsill) – Kết cấu gỗ
柱脚	ちゅうきゃく	Chuukyaku	Chân cột (Column base)
柱頭	ちゅうとう	Chuutou	Đầu cột (Column head / Capital)
拠点	きょてん	Kyoten	Điểm chống / Điểm tự do (Support point)
定着	ていちゃく	Teichaku	Neo cốt / Định hình (Anchorage)
重ね継ぎ手	かさねつぎて	Kasane Tsugite	Nối đè cốt thép (Lap splice)
機械継ぎ手	きかいつぎて	Kikai Tsugite	Nối cốt bằng ốc/coupler (Mechanical splice)
圧接継ぎ手	あっせつつぎて	Assetsu Tsugite	Nối cốt bằng hàn áp lực (Upset welding splice)
開口補強	かいこうほきょう	Kaikou Hokyō	T补强 khoảng mở (Opening reinforcement)
はりせん	はりせん	Harisen	Kèo cắt / Kèo phân bố (Rib beam / Distribution beam)

3.3. Vật liệu kết cấu & Chỉ số kỹ thuật (材料・数値)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt	Đơn vị/Chuẩn
コンクリート	コンクリート	Kurikuriito	Bê tông
セメント	セメント	Semento	Xi măng
骨材	こつざい	Kotsuzai	骨料 / Đá, cát (Aggregate)
スランプ	スランプ	Suranpu	Slump (Độ sụt bê tông)	cm
気泡	きほう	Kihou	Bọt khí (Air content)	%
塩化物	えんかぶつ	Enkabutsu	Ion Cl⁻ (Clorua) – Gây ăn mòn cốt	kg/m³
設計基準強度	せっけいきじゅんきょうど	Sekkei Kijun Kyoudo	Cường độ thiết kế (Fc)	N/mm²
鋼材	こうざい	Kou Zai	Thép hình / Vật liệu thép
鉄筋	てっきん	Tekkin	Cốt thép / Thép cuộn (Rebar)
丸鋼	まるこう	Marukou	Thép tròn (Round bar)	Cũ, ít dùng
異形鉄筋	いけいてっきん	Ikei Tekkin	Thép nervure / Thép vân (Deformed bar)	SD295, SD345, SD390, SD490
降伏点	こうふくてん	Koukuten	Điểm chảy / Giới hạn chảy (Yield strength)	N/mm²
引張強度	いっぱつきょうど	Ippatsu Kyoudo	Cường độ kéo đứt (Tensile strength)	N/mm²
ヤング率	ヤングりつ	Yangu Ritsu	Mô đun Young (Modulus of Elasticity)	N/mm²
ポアソン比	ポアソンひ	Poason Hi	Hệ số Poisson
許容応力度	きょようおうりょくど	Kyouyou Ourikudo	Ứng suất cho phép (Allowable stress)	N/mm²
許容せん断応力度	きょようせんだんおうりょくど	Kyouyou Sendan Ourikudo	Ứng suất cắt cho phép	N/mm²
長期許容応力度	ちょうききょようおうりょくど	Chouki Kyouyou Ourikudo	Ứng suất cho phép dài hạn (D)	N/mm²
短期許容応力度	たんききょようおうりょく度	Tanki Kyouyou Ourikudo	Ứng suất cho phép ngắn hạn (L, E)	N/mm²
断面算定	だんめんさんてい	Danmen Santei	Tính toán tiết diện (Section calculation)
応力度	おうりょくど	Ourikudo	Ứng suất (Stress)	N/mm²
変形	へんけい	Henkei	Biến dạng (Deformation)	mm, rad
層間変形角	そうかんへんけいかく	Soukan Henkeikaku	Góc biến dạng tầng (Inter-story drift angle)	rad (1/200, 1/100…)
剛性	ごうせい	Gousei	Độ cứng (Stiffness)	kN/mm, kN·m/rad
固有周期	こゆうしゅうき	Koyuu Shuuki	Chu kỳ cố hữu (Natural period)	giây (T)
減衰定数	げんすいていすう	Gensui Teisuu	Hệ số giảm suy (Damping ratio)	h (thường 0.02 – 0.05)
地盤	じばん	Jiban	Địa bàn / Mặt đất nền (Ground/Subsoil)
支持層	しじそう	Shijisou	Lớp đất chịu lực (Bearing layer)
地耐力	じたいりょく	Jitairyoku	Sức chịu đựng đất (Allowable bearing capacity)	kN/m², tf/m²
N値	エヌち	Enu Chi	Giá trị N (SPT – Standard Penetration Test)	Đáy/độn
液状化	えきじょうか	Ekijouka	Động liquefaction (Liquefaction)	Rủi ro động đất

3.4. Tải trọng và Tổ hợp tải trọng (荷重・荷重組合せ)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Nông Nghiệp 2026: Bộ Từ Điển Toàn Diện, Phân Loại Chi Tiết Và Hướng Dẫn Học Tập Hiệu Quả Nhất

Tuân thủ AIJ Standard / Building Standard Law Enforcement Order Article 86, 87.

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt	Ký hiệu
荷重	かじゅう	Kajuu	Tải trọng (Load)
固定荷重	こていかじゅう	Kotei Kajuu	Tải trọng cố định (Dead Load)	D / G
活荷重	かつかじゅう	Katsu Kajuu	Tải trọng hoạt động (Live Load)	L
積雪荷重	せきせつかじゅう	Sekisetsu Kajuu	Tải trọng tuyết (Snow Load)	S
風荷重	ふうかじゅう	Fuu Kajuu	Tải trọng gió (Wind Load)	W
地震力	じしんりょく	Jishin Ryoku	Lực động đất (Seismic Force)	E
風圧	ふうあつ	Fuuatsu	Áp suất gió (Wind Pressure)	q
速度圧	そくどあつ	Sokudo Atsu	Áp suất vận tốc (Velocity pressure)	q₀
形状係数	けいじょうけいすう	Keijou Keisuu	Hệ số hình dạng (Shape factor)	Cf / α
積雪深	せきせつしん	Sekisetsu Shin	Độ sâu tuyết	cm
単位体積重量	たんいたいせきじゅうりょう	Tan-i Taiseki Juuryou	Trọng lượng thể tích (Unit weight)	kN/m³
組合せ荷重	くみあわせかじゅう	Kumiawase Kajuu	Tổ hợp tải trọng (Load combination)
短期	たんき	Tanki	Ngắn hạn (D + L + S hoặc W hoặc E)
長期	ちょうき	Chouki	Dài hạn (D + L + một phần S)
非常時	ひじょうじ	Hijouji	Trạng thái khẩn cấp (Động đất lớn, hỏa hoạn)

PHẦN 4: THUẬT NGỮ MEP (設備・機械電気用語) – ĐIỆN, NƯỚC, HVAC, PCCC

Thiết kế thiết bị (設備設計 – Setsubi Sekkei) ở Nhật rất chi tiết, tách biệt rõ ràng: 衛生設備 (Vệ sinh – Nước thoát), 空調設備 (Điều hòa – HVAC), 電気設備 (Điện), 防災設備 (PCCC). Năm 2026, các từ khóa ZEB (Net Zero Energy Building), BEMS (Building Energy Management System), 熱源 (Nguồn nhiệt – Heat pump, Gas) xuất hiện dày đặc.

4.1. Hệ thống Nước & Thoát nước (給排水衛生設備 – Kyūhaisui Eisei Setsubi)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
給水	きゅうすい	Kyuusui	Cấp nước (Water supply)
給湯	きゅうとう	Kyuutou	Cấp nước nóng (Hot water supply)
排水	はいすい	Haisui	Thoát nước (Drainage)
雨水	うすい	Usui	Nước mưa (Rainwater)
雑排水	ざっはいすい	Zatsu Haisui	Nước thải sinh hoạt (Sullage / Grey water)
汚水	おすい	Osui	Nước thải có phân (Black water / Sewage)
通気	つうき	Tsuuki	Thông khí cho ống thoát (Vent pipe)
給水管	きゅうすいかん	Kyuusui Kan	Ống cấp nước
排水管	はいすいかん	Haisui Kan	Ống thoát nước
枝管	えだかん	Edakan	Ống nhánh (Branch pipe)
幹管	かんかん	Kankan	Ống chính (Main pipe / Header)
メーターボックス	メーターボックス	Meetaa Bokkusu	Hộp đồng hồ nước (Meter box)
受水槽	じゅすいそう	Jusuisou	Bồn chứa nước (Receiving tank)
高置水槽	たかおきすいそう	Takaoki Suisou	Bồn nước cao (Elevated tank)
加圧給水ポンプ	かあつきゅうすいポンプ	Kaatsu Kyuusui Ponpu	Bơm tăng áp (Booster pump)
給湯器	きゅうとうき	Kyuutouki	Máy nóng lạnh / Nóng nước (Water heater) – Gas, Electric, Heat pump (エコキュート – Eco Cute)
浄化槽	じょうかそう	Joukasou	Bồn xử lý nước thải phân tán (Johkasou – Septic tank nâng cao)
排水桝	はいすいます	Haisui Masu	Cống hộp / Hộp thoát (Manhole / Catch basin)
公共桝	こうきょうます	Kyoukyou Masu	Cống hộp công cộng (Public manhole)
グリストラップ	グリストラップ	Gurisutorappu	Bồn tách dầu mỡ (Grease trap) – Bắt buộc nhà hàng, bếp ăn
洗面台	せんめんだい	Senmendai	Bồn rửa mặt / Lavabo (Vanity unit)
便器	べんき	Benki	Bồn cầu (Toilet bowl / WC)
シャワートイレ	シャワートイレ	Shawaa Toire	Bồn cầu thông minh / Washlet (Bidet toilet)
小便器	しょうべんき	Shoubenki	Bồn tiểu (Urinal)
散水栓	さんすいせん	Sansuisen	Vòi nước sân / Vòi rửa xe (Hose bibb)
逆流防止弁	ぎゃくりゅうぼうしべん	Gyakuryuu Boushi Ben	Van chống ngược dòng (Check valve / Backflow preventer)
減圧弁	げんあつべん	Genatsu Ben	Van giảm áp (Pressure reducing valve – PRV)

4.2. Hệ thống HVAC (空調・換気設備 – Kuuchou Kanki Setsubi)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
空調	くうちょう	Kuuchou	Điều hòa không khí (HVAC – Heating, Ventilation, Air Conditioning)
冷房	れいぼう	Reibou	Làm mát (Cooling)
暖房	だんぼう	Danbou	Sưởi ấm (Heating)
除湿	じょしつ	Joshitsu	Khử ẩm (Dehumidification)
加湿	かしつ	Kashitsu	Tạo ẩm (Humidification)
換気	かんき	Kanki	Thông gió (Ventilation)
熱交換換気	ねつこうかんかんき	Netsu Koukan Kanki	Thông gió hồi nhiệt (ERV / HRV – Total heat exchanger)
第1種換気	だいいっしゅかんき	Daiisshu Kanki	Thông gió loại 1 (Cấp + Thải cơ khí)
第3種換気	だいさんしゅかんき	Daisanshu Kanki	Thông gió loại 3 (Chỉ thải cơ khí, cấp tự nhiên) – Phổ biến nhà ở
全熱交換器	ぜんねつこうかんき	Zennetsu Koukan Ki	Máy hồi nhiệt toàn nhiệt (Total heat exchanger)
室外機	しつがいき	Shitsugaiki	Block nóng / Máy ngoài (Outdoor unit)
室内機	しつないき	Shitsunaiki	Máy trong / Unit trong (Indoor unit)
ルームエアコン	ルームエアコン	Ruumu Eakon	Điều hòa âm tường / Cửa sổ (Room AC)
パッケージエアコン	パッケージエアコン	Pakkeeji Eakon	Điều hòa công suất lớn (Package AC)
ビルマルチ	ビルマルチ	Biru Maruchi	Hệ thống VRV/VRF (Building Multi)
チラー	チラー	Chiraa	Chiller (Máy làm mát nước)
冷却塔	れいきゃくとう	Reikyakutou	Tháp làm mát (Cooling tower)
ボイラー	ボイラー	Boiraa	Lò hơi / Nồi hơi (Boiler)
熱源	ねつげん	Netsugen	Nguồn nhiệt (Heat source)
ヒートポンプ	ヒートポンプ	Hiito Ponpu	Bơm nhiệt (Heat pump) – Xu hướng 2026 thay thế gas/boiler
ダクト	ダクト	Dakuto	Ống gió (Duct)
風量	ふうりょう	Fuuryou	Lượng gió (Air volume) – CMH, m³/h
静圧	せいあつ	Seiatsu	Áp suất tĩnh (Static pressure) – Pa
全圧	ぜんあつ	Zenatsu	Áp suất toàn phần (Total pressure)
フィルター	フィルター	Firutaa	Bộ lọc (Filter)
プレフィルター	プレフィルター	Pure Firutaa	Bộ lọc thô (Pre-filter)
高性能フィルター	こうせいのうフィルター	Kouseinou Firutaa	Bộ lọc hiệu suất cao (HEPA / High efficiency)
グリル	グリル	Guriru	Cổng gió / Phân phối gió (Grille / Diffuser)
アネモスタット	アネモスタット	Anemosutatto	Phân phối gió tròn điều chỉnh được (Anemostat)
ダンパー	ダンパー	Danpaa	Van gió / Van điều tiết (Damper)
防火ダンパー	ぼうかダンパー	Bouka Danpaa	Van chặn lửa (Fire damper)
防煙ダンパー	ぼうえんダンパー	Bouen Danpaa	Van chặn khói (Smoke damper)
定風量	ていふうりょう	Teifuuryou	Lượng gió không đổi (CAV)
可変風量	かへんふうりょう	Kahen Fuuryou	Lượng gió thay đổi (VAV)

4.3. Hệ thống Điện (電気設備 – Denki Setsubi)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
受変電設備	じゅうへんでんせつび	Juu Henden Setsubi	Thiết bị nhận biến áp (Substation equipment)
キュービクル	キュービクル	Kyuubikuru	Trạm biến áp kín / Cubicle (Pad-mounted transformer)
変圧器	へんあつき	Henatsuki	Máy biến áp (Transformer)
遮断器	しゃだんき	Shadanki	Cầu dao / Aptomat ngắt mạch (Circuit breaker / Disconnector)
気中遮断器	きちゅうしゃだんき	Kichuu Shadanki	Aptomat không khí (ACB)
漏電遮断器	ろうでんしゃだんき	Roudan Shadanki	Aptomat rò rỉ (ELCB / RCCB)
配線用遮断器	はいせんようしゃだんき	Haisenyou Shadanki	Aptomat phân phối (MCCB / MCB)
分電盤	ぶんでんばん	Bundenban	Tủ phân phối điện (Distribution board)
動力盤	どうりょくばん	Douryokuban	Tủ động lực (Power board / Motor control center)
照明盤	しょうめいばん	Shoumeiban	Tủ chiếu sáng (Lighting board)
幹線	かんせん	Kanssen	Dây chính / Cáp chính (Main feeder / Trunk line)
枝線	えだせん	Edasen	Dây nhánh (Branch circuit)
アース	アース	Aasu	Chiết nối đất (Earthing / Grounding)
接地	せっち	Secchi	Chiết nối đất (Kỹ thuật)
種別	しゅべつ	Shubetsu	Loại chiết nối (A, B, C, D)
絶縁抵抗	ぜつえんていこう	Zetsuen Teikou	Điện trở cách ly (Insulation resistance) – MΩ
接地抵抗	せっちていこう	Secchi Teikou	Điện trở chiết nối đất (Earth resistance) – Ω
負荷	ふか	Fuka	Tải điện (Load) – kW, kVA
需要電力	じゅようでんりょく	Juuyou Denryoku	Công suất tối đa (Maximum demand)
力率	りょくりつ	Ryokuritsu	Hệ số công suất (Power factor – cos φ)
進相コンデンサ	そうそうかんでんさ	Sousou Kondensha	Tụ bù tiến (Phase advancing capacitor)
照明	しょうめい	Shoumei	Chiếu sáng (Lighting)
器具	きぐ	Kigu	Đèn / Thiết bị đèn (Luminaire / Fixture)
LED照明	エルイーディーしょうめい	Eruidi Shoumei	Đèn LED
色温度	しきおんど	Shiki Ondo	Nhiệt độ màu (Color temperature) – K
演色性	えんしょくせい	Enshokusei	Chỉ số hoàn màu (CRI – Ra)
照度	しょうど	Shoudo	Độ sáng (Illuminance) – Lux (lx)
非常照明	ひじょうしょうめい	Hijou Shoumei	Chiếu sáng khẩn cấp (Emergency lighting)
誘導灯	ゆうどうとう	Yuudoutou	Đèn chỉ đường thoát hiểm (Exit sign)
コンセント	コンセント	Konsento	Ổ cắm (Outlet / Receptacle)
スイッチ	スイッチ	Suicchi	Công tắc (Switch)
弱電	じゃくでん	Jakuden	Dòng yếu / Hệ thống ELV (Extra Low Voltage)
LAN配線	ランはいせん	Ran Haisen	Dây mạng LAN
電話配線	でんわはいせん	Denwa Haisen	Dây điện thoại
テレビ配線	テレビはいせん	Terebi Haisen	Dây TV / Anten
インターホン	インターホン	Intahon	Máy đối thoại / Chuông cửa (Intercom)
火災報知設備	かさいほうちせつび	Kasai Houchii Setsubi	Hệ thống báo cháy (Fire alarm system)
発信機	はっしんき	Hasshinki	Nút bấm báo cháy (Manual call point)
感知器	かんちき	Kanchiki	Cảm biến báo cháy (Detector) – 煙 (Khói), 熱 (Nhiệt), 炎 (Ngọn lửa)
受信機	じゅしんき	Jushinki	Bàn điều khiển báo cháy (Fire alarm panel)
消火設備	しょうかせつび	Shouka Setsubi	Hệ thống chữa cháy (Fire extinguishing system)
スプリンクラー	スプリンクラー	Supurinkuraa	Hệ thống phun nước tự động (Sprinkler)
消火栓	しょうかせん	Shoukasen	Vòi nước chữa cháy (Hydrant / Hose reel)
連結送水管	れんけつそうすいかん	Renketsu Sousuikan	Ống cấp nước cho PCCC (Standpipe / Siamese connection)
排煙設備	はいえんせつび	Haien Setsubi	Hệ thống xả khói (Smoke control system)
非常用発電機	ひじょうようはつでんき	Hijouyou Hatsudenki	Máy phát điện dự phòng (Emergency generator)
UPS	ユーピーエス	Yuupiesu	UPS (Uninterruptible Power Supply)
蓄電池	ちくでんち	Chikudenchi	Ắc quy / Pin lưu trữ (Battery storage)
太陽光発電	たいようこうはつでん	Taiyoukou Hatsuden	Điện mặt trời (PV – Photovoltaic)
パワコン	パワコン	Pawakon	Bộ biến đổi tần số / Inverter (Power conditioner)

PHẦN 5: CHI TIẾT KIẾN TRÚC VÀ THI CÔNG (詳細・施工・納まり – OSAMARI)

“納まり” (Osamari / Namari) là khái niệm cốt lõi của chi tiết kiến trúc Nhật, chỉ cách các vật liệu, bộ phận “nằm gọn”, “xử lý góc”, “chuyển đổi” lẫn nhau đảm bảo thẩm mỹ, chống nước, chịu lực, bảo dưỡng. Đây là phần khó nhất khi đọc bản vẽ 矩計図 (Kanabakari Zu).

5.1. Từ vựng chỉ vị trí, góc, cạnh (位置・エッジ・コーナー)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Nhà Hàng Khách Sạn 2026: Bí Kíp Thông Thạo Từ A-Z Cho Người Mới Bắt Đầu Và Nhân Viên Đang Làm Việc

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
納まり	おさまり	Osamari	Chi tiết xử lý giao nhau / Cách lắp đặt (Detailing / Fit)
取り合い	とりあい	Toriai	Giao nhau / Tiếp xúc giữa 2 vật liệu (Joint / Junction)
見切り	みきり	Mikiri	Dải kết thúc / Dải chuyển đổi (Termination / Transition strip)
見切り材	みきりざい	Mikirizai	Thanh kết thúc (Aluminum, Inox, Gỗ, PVC)
入隅	いりずみ	Irizumi	Góc trong (Inside corner)
出隅	でずみ	Dezumi	Góc ngoài (Outside corner)
面木	めんぎ	Mengi	Thanh góc / Thanh bo góc (Corner bead / Quadrant)
廻り縁	まわりぶち	Mawaribuchi	Viền trần / Cốt trang trí trần-tường (Crown molding / Cornice)
巾木	はばき	Habaki	Viền chân tường / Rodapés (Baseboard / Skirting board)
廻り縁	まわりぶち	Mawaribuchi	Viền trần
鴨居	かもい	Kamoi	Cầu cửa / Thanh ngang trên cửa (Head jamb / Lintel)
敷居	しきい	Shikii	Ngưỡng cửa / Thanh ngang dưới cửa (Threshold / Sill)
枠	わく	Waku	Khung cửa / Khung cửa sổ (Frame / Jamb)
縦枠	たてわく	Tatewaku	Khung dọc (Side jamb)
上枠	うわわく	Uwawaku	Khung ngang trên (Head jamb)
下枠	したわく	Shitawaku	Khung ngang dưới (Sill)
ガラリ	ガラリ	Garari	Cổng gió / Thanh chèo gió (Louver)
ルーバー	ルーバー	Ruubaa	Luva / Thanh che nắng (Louver / Sunshade)
庇	ひさし	Hisashi	Mái che / Mái hiên (Canopy / Eaves / Overhang)
軒先	のきさき	Nokisaki	Mép mái / Đuôi mái (Eaves edge)
破風	はふ	Hafu	Bàn mái / Bàn chân chim (Gable / Bargeboard)
鼻隠し	はなかくし	Hanakakushi	Bàn chân chim / Bàn mái (Fascia board)
樋	とい	Toi	Hè / Ống dẫn nước mưa (Gutter / Downspout)
軒樋	のきどい	Nokidoi	Hè mép mái (Eaves gutter)
竪樋	たてどい	Tatedoi	Ống đứng nước mưa (Downspout / Leader)
集水器	しゅうすいき	Shuusuiki	Hộp thu nước / Hộp nối hè (Collector box)

5.2. Chống thấm, Chống nước, Cách nhiệt (防水・防湿・断熱)

Quan trọng nhất tại Nhật do khí hậu mùa mưa, bão, tuyết.

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
防水	ぼうすい	Bousui	Chống thấm / Phòng thủy (Waterproofing)
アスファルト防水	アスファルトぼうすい	Asufaruto Bousui	Chống thấm Asphalt (Bituminous) – Chuẩn cao cấp mái bằng
シート防水	シートぼうすい	Shiito Bousui	Chống thấm tấm (Sheet membrane – PVC, EPDM, TPO)
塗膜防水	とまくぼうすい	Tomaku Bousui	Chống thấm sơn / Lỏng (Liquid applied / Coating – Urethane, FRP)
FRP防水	エフアールピーぼうすい	Efu Aru Pii Bousui	Chống thấm FRP (Fiber Reinforced Plastic) – Ban công, sân thượng
ウレタン防水	ウレタンぼうすい	Uretan Bousui	Chống thấm Urethane (Polyurethane)
防水層	ぼうすいそう	Bousui Sou	Lớp chống thấm (Waterproofing layer)
保護層	ほごそう	Hogoso	Lớp bảo vệ (Protection layer – Mortar, Tile, Concrete)
防水立上り	ぼうすいたちあがり	Bousui Tachiagari	Chống thấm đứng dọc tường (Upstand / Turn-up) – Cao tối thiểu 250-300mm
脱気筒	だっきとう	Dakkitou	Ống thoát khí / Đống thoát hơi nước (Vent pipe / Breather)
ドレン	ドレン	Doren	Điểm thoát nước / Vòi thoát (Drain / Outlet)
防湿	ぼうしつ	Boushitsu	Chống hơi ẩm / Phòng hơi (Damp proofing / Vapor barrier)
防湿シート	ぼうしつシート	Boushitsu Shiito	Màng chắn hơi ẩm (Vapor barrier sheet / Polyethylene film)
透湿防水シート	とうしつぼうすいシート	Toushitsu Bousui Shiito	Màng thoáng hơi chống nước (Breathable membrane / Tyvek type) – Tường ngoài khung gỗ/khung thép
通気層	つうきそう	Tsuuki Sou	Lớp thoáng khí (Ventilated air cavity / Rainscreen gap) – Bắt buộc tường ngoài Nhật
通気胴縁	つうきどうぶち	Tsuuki Doubuchi	Thanh gác tạo khe thoáng khí (Furring strip / Batten for ventilation)
断熱	だんねつ	Dannetsu	Cách nhiệt (Thermal insulation)
充填断熱	じゅうてんだんねつ	Juuten Dannetsu	Cách nhiệt lấp đầy (Cavity fill insulation – giữa khung)
外張り断熱	そとばりだんねつ	Sotobari Dannetsu	Cách nhiệt bên ngoài (Exterior insulation / EIFS / Outsulation)
付加断熱	ふかだんねつ	Fuka Dannetsu	Cách nhiệt thêm / Kết hợp (Additional insulation – In + Out)
熱橋	ねつきょう	Netsukyou	Cầu nhiệt (Thermal bridge)
結露	けつろ	Ketsuro	Ngưng tụ / Đổ sương (Condensation)
表面結露	ひょうめんけつろ	Hyoumen Ketsuro	Ngưng tụ bề mặt (Surface condensation)
内部結露	ないぶけつろ	Naibu Ketsuro	Ngưng tụ nội bộ / Giữa lớp (Interstitial condensation)
露点温度	ろてんおんど	Roten Ondo	Nhiệt độ điểm sương (Dew point temperature)
熱貫流率	ねつかんりゅうりつ	Netsu Kanryu Ritsu	Hệ số truyền nhiệt (U-value) – W/m²·K
熱抵抗	ねつていこう	Netsu Teikou	Kháng nhiệt (R-value) – m²·K/W

5.3. Chi tiết cửa, cửa sổ, màn che (建具・サッシ・シャッター)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
建具	たてぐ	Tategu	Cửa, cửa sổ, vách ngăn (Joinery / Fittings)
サッシ	サッシ	Sasshi	Khung nhôm / Khung cửa sổ tiền chế (Sash – Aluminum/Resin)
樹脂サッシ	じゅしサッシ	Jushi Sasshi	Khung nhựa / uPVC / PVC (Resin sash) – Chuẩn nhiệt 2026
アルミサッシ	アルミサッシ	Arumi Sasshi	Khung nhôm (Aluminum sash)
複層ガラス	ふくそうガラス	Fukusou Garas	Kính đôi / Kính lớp (Double glazing / Insulated Glass Unit – IGU)
Low-Eガラス	ロウイーガラス	Rouii Garas	Kính Low-E (Low Emissivity glass)
アルゴンガス	アルゴンガス	Arugon Gasu	Khí Argon (Chuẩn kính đôi cao cấp)
ペアガラス	ペアガラス	Pea Garas	Kính đôi (Pair glass – từ gọi phổ biến)
防火戸	ぼうかと	Boukato	Cửa chắn lửa (Fire door)
防火シャッター	ぼうかシャッター	Bouka Shattaa	Cửa cuốn chắn lửa (Fire shutter)
耐火窓	たいかまど	Taika Mado	Cửa sổ chịu lửa (Fire rated window)
網戸	あみど	Amido	Cửa lưới / Màn lưới (Insect screen)
雨戸	あまど	Amado	Cửa bão / Cửa gỗ/nhôm che ngoài (Storm shutter)
シャッター	シャッター	Shattaa	Cửa cuốn (Rolling shutter)
電動シャッター	でんどうしゃっター	Dendou Shattaa	Cửa cuốn điện (Electric shutter)
手動シャッター	しゅうどうしゃっター	Shuudou Shattaa	Cửa cuốn tay (Manual shutter)
ブラインド	ブラインド	Buraindo	Rèm che / Venetian blind (Blind)
カーテンボックス	カーテンボックス	Kaaten Bokkusu	Hộp rèm / Nắp che rèm (Curtain box / Pelmet)
開き戸	ひらきと	Hirakito	Cửa quay (Swing door / Hinged door)
引き戸	ひきと	Hikito	Cửa trượt (Sliding door)
引き違い戸	ひきちがいと	Hikichigai To	Cửa trượt 2 cánh chồng (Bypass sliding door)
折れ戸	おれと	Oreto	Cửa gấp (Bi-fold door)
片引き戸	かたひきと	Katabiki To	Cửa trượt 1 cánh (Single sliding door)
引き込み戸	ひきこみと	Hikikomi To	Cửa trượt vào tường (Pocket door)
ドアクローザー	ドアクローザー	Doa Kurouzaa	Cài đóng cửa tự động (Door closer)
フロアヒンジ	フロアヒンジ	Furoa Hinji	Cài sàn (Floor hinge / Pivot hinge)
表示錠	ひょうじじょう	Hyouji Jou	Khóa hiển thị trạng thái (Indicator lock – WC)
シリンダー錠	シリンダーじょう	Shirindaa Jou	Khóa xi-lanh (Cylinder lock)
電気錠	でんきじょう	Denki Jou	Khóa điện / Khóa thông minh (Electric lock / Smart lock)

PHẦN 6: QUY CHUẨN, PHÁP LÝ VÀ CHỨNG CHỈ (法規・認定・検査 – 2026 UPDATE)

Năm 2026, Nhật Bản tiếp tục siết chặt quy định 能登半島地震 (Noto Hanto Jishin) bài học, sửa đổi 建築基準法 (Kenchiku Kijun Hou) và thúc đẩy 省エネ基準 (Shouene Kijun – Tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng) bắt buộc từ 2025 (dự án mới) và 2030 (toàn bộ).

6.1. Luật pháp và Quy chuẩn cốt lõi

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
建築基準法	けんちくきじゅんほう	Kenchiku Kijun Hou	Luật tiêu chuẩn xây dựng (Building Standard Law – BSL)
建築基準法施行令	けんちくきじゅんほうしこうれい	Kenchiku Kijun Hou Shikou Rei	Lệnh thi hành Luật XD (Enforcement Order)
建築基準法施行規則	けんちくきじゅんほうしこうきそく	Kenchiku Kijun Hou Shikou Kisoku	Quy chế thi hành Luật XD (Enforcement Regulations)
構造計算	こうぞうけいさん	Kouzou Keisan	Tính toán kết cấu (Structural calculation)
許容応力度計算	きょようおうりょくどけいさん	Kyouyou Ourikudo Keisan	Tính toán ứng suất cho phép (Allowable stress design – Route 1, 2, 3)
保有水平耐力計算	ほゆうすいへいたいりょくけいさん	Hoyuu Suihei Tairyoku Keisan	Tính toán sức chịu ngang bảo有 (Capacity design / Route 3)
限界耐力計算	げんかいたいりょくけいさん	Genkai Tairyoku Keisan	Tính toán sức chịu giới hạn (Ultimate strength design)
確認申請	かくにんしんせい	Kakunin Shinsei	Xin phép xác nhận (Building confirmation application)
確認済証	かくにんずみしょう	Kakunin Zumishou	Giấy xác nhận đã phê duyệt (Confirmation certificate)
検査済証	けんさずみしょう	Kensa Zumishou	Giấy chứng nhận kiểm tra hoàn thành (Inspection certificate)
中間検査	ちゅうかんけんさ	Chuukan Kensa	Kiểm tra trung gian (Interim inspection)
完了検査	かんりょうけんさ	Kanryou Kensa	Kiểm tra hoàn thành (Final inspection)
建築士	けんちくし	Kenchikushi	Kiến trúc sư (Có giấy phép)
一級建築士	いっきゅうけんちくし	Ikkyuu Kenchikushi	Kiến trúc sư hạng 1 (Class 1 Architect – Toàn quyền)
二級建築士	にきゅうけんちくし	Nikyuu Kenchikushi	Kiến trúc sư hạng 2 (Class 2 Architect – Hạn chế quy mô)
木造建築士	もくぞうけんちくし	Mokuzo Kenchikushi	Kiến trúc sư gỗ (Chuyên gỗ)
構造設計一級建築士	こうぞうせっけいいっきゅうけんちくし	Kouzou Sekkei Ikkyuu Kenchikushi	Kiến trúc sư thiết kế kết cấu hạng 1 (Structural Engineer)
設備設計一級建築士	せつびせっけいいっきゅうけんちくし	Setsubi Sekkei Ikkyuu Kenchikushi	Kiến trúc sư thiết kế thiết bị hạng 1 (MEP Engineer)
管理建築士	かんりけんちくし	Kanri Kenchikushi	Kiến trúc sư quản lý (Project Architect)
特定行政庁	とくていぎょうせいちょう	Tokutei Gyousei Chou	Cơ quan hành chính đặc định (Cấp phép – Thường là Tỉnh/Thành phố lớn)
指定確認検査機関	していかくにんけんさきかん	Shitei Kakunin Kensa Kikan	Cơ quan xác nhận kiểm tra chỉ định (Private inspection agency)
性能表示	せいのうひょうじ	Seinou Hyouji	Hiệu suất biểu thị (Housing Performance Indication)
長期優良住宅	ちょうきゆうりょうじゅうたく	Chouki Yuuryou Juutaku	Nhà ở chất lượng cao dài hạn (Long-life Quality Housing)
低炭素建築物	たいたんそけんちくぶつ	Taitanso Kenchikubutsu	Công trình thấp carbon (Low-carbon Building)
ZEH	ゼッチ	Zechi	Net Zero Energy House (Nhà năng lượng gần như 0)
ZEB	ゼブ	Zebu	Net Zero Energy Building (Công trình năng lượng gần như 0)
BELS	ベルズ	Beruzu	Hệ thống đánh giá hiệu suất năng lượng công trình (Building Energy-efficiency Labeling System)
CASBEE	カスビー	Kasubii	Hệ thống đánh giá môi trường xây dựng (Comprehensive Assessment System for Built Environment Efficiency)

6.2. Chứng nhận vật liệu và Chất lượng (認定・JIS・JAS)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
JIS	ジェイアイエス	Jei Ai Esu	Tiêu chuẩn công nghiệp Nhật (Japanese Industrial Standards)
JAS	ジェイエーエス	Jei Ei Esu	Tiêu chuẩn nông lâm nghiệp Nhật (Japanese Agricultural Standards) – Dùng cho gỗ
大臣認定	だいじんにんてい	Daijin Nintei	Chứng nhận Bộ trưởng (Ministerial Certification – Cho vật liệu, công pháp đặc biệt)
性能評価	せいのうひょうか	Seinou Hyouka	Đánh giá hiệu suất (Performance evaluation)
型式適合認定	がたしきてきごうにんてい	Katashiki Tekigou Nintei	Chứng nhận phù hợp kiểu mẫu (Type approval)
製造工場認定	せいぞうこうじょうにんてい	Seizou Koujyou Nintei	Chứng nhận nhà máy sản xuất (Factory certification)
ミルシート	ミルシート	Mirushiito	Mill Sheet (Chứng nhận chất lượng thép/bê tông từ nhà máy)
試験成績書	しけんせいせきしょ	Shiken Seisekisho	Báo cáo kết quả thử nghiệm (Test report)
出荷証明書	しゅっかしょうめいしょ	Shukka Shoumeisho	Chứng nhận xuất荷 (Shipment certificate)
トレーサビリティ	トレーサビリティ	Toreesabiriti	Truy xuất nguồn gốc (Traceability)

PHẦN 7: BIM, CDE VÀ CÔNG NGHỆ SỐ 2026 (BIM・CDE・DX用語)

Từ 2023-2024, Bộ Xây dựng Nhật (MLIT) bắt buộc áp dụng BIM cho công trình công cộng lớn. Năm 2026, CDE (Common Data Environment) và DX (Digital Transformation) là từ khóa nóng trong quản lý dự án.

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Nhà Hàng 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Quyết Làm Việc Hiệu Quả Tại Nhật Bản

Kanji / Alphabet	Hiragana / Katakana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt
BIM	ビム	Bimu	Building Information Modeling (Mô hình thông tin xây dựng)
CIM	シム	Shimu	Construction Information Modeling (Mô hình thông tin thi công – Địa kỹ thuật, cầu đường)
CDE	シーディーイー	Shii Dii Ii	Common Data Environment (Môi trường dữ liệu chung)
3Dモデル	スリーディーモデル	Surii Dii Moderu	Mô hình 3D
2D図面	ツーディーズメン	Tsui Dii Zummen	Bản vẽ 2D
IFC	アイエフシー	Ai Efu Shii	Industry Foundation Classes (Định dạng trao đổi mở)
BCF	ビーシーエフ	Bii Shii Efu	BIM Collaboration Format (Định dạng cộng tác – Issue/Clash)
干渉チェック	かんしょうチェック	Kanshou Chekku	Kiểm tra va chạm (Clash detection)
干渉	かんしょう	Kanshou	Va chạm / Xung đột (Clash / Interference)
クラッシュ	クラッシュ	Kurasshu	Clash (Va chạm – từ ngữ quốc tế)
LOD	エルオーディー	Eru Oo Dii	Level of Development / Detail (Mức độ phát triển/chi tiết) – 100, 200, 300, 400, 500
LOIN	ロイン	Roin	Level of Information Need (Mức độ nhu cầu thông tin – ISO 19650)
BIM Execution Plan	ビムエクスキュージョンプラン	Bimu Ekusukyuujon Puran	Kế hoạch thực thi BIM (BEP)
EIR	イーアイアール	Ii Ai Aaru	Exchange Information Requirements (Yêu cầu thông tin trao đổi)
AIR	アイアール	Ai Aaru	Asset Information Requirements (Yêu cầu thông tin tài sản)
PIM	ピム	Pimu	Project Information Model (Mô hình thông tin dự án)
AIM	エイム	Eimu	Asset Information Model (Mô hình thông tin tài sản)
デジタルツイン	デジタルツイン	Dejitaru Tsuin	Digital Twin (Bản sao số)
点群データ	てんぐんデータ	Tengun Deeta	Dữ liệu đám mây điểm (Point cloud data – Scan 3D)
3Dスキャン	スリーディースキャン	Surii Dii Sukyan	Quét 3D (3D Laser scanning)
施工シミュレーション	しこうシミュレーション	Shikou Shimyureeshon	Mô phỏng thi công (4D BIM – Schedule)
数量拾い	すうりょうひろい	Suuryou Hiroi	Khối lượng / Take-off (Quantity takeoff – 5D BIM)
コスト管理	コストかんり	Kosuto Kanri	Quản lý chi phí (5D BIM)
維持管理	いじかんり	Iji Kanri	Vận hành bảo trì (Facility Management – 6D/7D BIM)
アセット管理	アセットかんり	Asetto Kanri	Quản lý tài sản (Asset Management)
DX	ディーエックス	Dii Ekusu	Digital Transformation (Chuyển đổi số)
IoT	アイオーティー	Ai Oo Tii	Internet of Things (Vạn vật kết nối)
センサー	センサー	Sensaa	Cảm biến (Sensor)
遠隔監視	えんかくかんし	Enkaku Kanshi	Giám sát từ xa (Remote monitoring)
クラウド	クラウド	Kuraudo	Cloud (Đám mây)
オンプレミス	オンプレミス	Onpuremisu	On-premise (Trạm cục bộ)

PHẦN 8: CÁC CẤU TRÚC CÂU GIAO TIẾP KỸ THUẬT THÔNG DỤNG (技術会話・メール定型文)

Nắm vững từ vựng là chưa đủ, cần biết dùng trong ngữ cảnh câu chữ (Bunpou) kiểu Nhật – kỹ thuật, trang trọng, rõ ràng.

8.1. Xác nhận, Yêu cầu sửa đổi bản vẽ

• 図面の確認をお願いいたします。 (Zummen no kakunin o onegai itashimasu.) -> Xin vui lòng xác nhận bản vẽ.
• 矩計図の納まりについて、検討願います。 (Kanabakari-zu no osamari ni tsuite, kentou negai masu.) -> Về chi tiết tiết diện (kanabakari), xin vui lòng xem xét.
• こちらの納まりで問題ないでしょうか。 (Kochira no osamari de mondai nai deshou ka.) -> Chi tiết này có vấn đề gì không? / Có được chấp nhận không?
• 仕様書と図面が食い違っています。 (Shiyousho zummen ga kuichigatte imasu.) -> Thông số kỹ thuật và bản vẽ không khớp (xung đột).
• 変更指示書を発行します。 (Henkou shijisho o hakkou shimasu.) -> Sẽ phát hành thư chỉ đạo thay đổi (Change Order / Instruction).
• 赤入れ（あかいれ）済みの図面を返却します。 (Akairi zumi no zummen o henkyaku shimasu.) -> Trả lại bản vẽ đã chép đỏ (Redline markup).
• 寸法確認のため、現場実測をお願いします。 (Sunpou kakunin no tame, genba jissoku o onegai shimasu.) -> Để xác nhận kích thước, xin vui lòng đo thực tế tại hiện trường.

8.2. Họp kỹ thuật, Điều phối (調整会議 – Chousei Kaigi)

• 次回の調整会議は〇月〇日〇時からです。 (Jikai no chousei kaigi wa gatsu nichi ji kara desu.) -> Cuộc họp điều phối lần sau là ngày… giờ…
• 構造・設備・意匠の干渉を解消してください。 (Kouzou, setsubi, ishou no kanshou o kaishou shite kudasai.) -> Xin hãy giải quyết va chạm giữa Kết cấu – Thiết bị – Kiến trúc.
• スリーブ・インサートの位置を確定させてください。 (Suriibu, insaato no ichi o kettei sasete kudasai.) -> Xin hãy xác định vị trí lồng (sleeve) và neo (insert).
• 先行工事との兼ね合いで、納期が厳しいです。 (Senkō kōji to no kainahi de, nouki ga kibishii desu.) -> Do liên quan đến công trình đi trước, hạn hoàn thành rất gấp/khó khăn.
• VE（バリューエンジニアリング）提案を募集しています。 (VE teian o boshuu shite imasu.) -> Đang kêu gọi đề xuất VE (Value Engineering).

8.3. Thi công, Giám sát, Chất lượng (現場・品質・検査)

• 現場立会い検査を実施します。 (Genba tachiai kensa o jisshi shimasu.) -> Sẽ thực hiện kiểm tra đứng hiện trường (Witness inspection / Hold point).
• コンクリート打設前の配筋検査です。 (Kurikuriito assetchi mae no haikin kensa desu.) -> Đây là kiểm tra cốt thép trước khi đúc bê tông.
• 試験体（しけんたい）を採取してください。 (Shiken-tai o saishu shite kudasai.) -> Xin hãy lấy mẫu thử (Test specimen / Cube/Cylinder).
• スランプ試験・空気量試験を現場で行ってください。 (Suranpu shiken, kuuki ryou shiken o genba de okonatte kudasai.) -> Xin hãy làm thử slump và khí lượng tại hiện trường.
• 不適合（ふてきごう）報告書を作成してください。 (Futekigou houkokusho o sakusei shite kudasai.) -> Xin hãy lập báo cáo không phù hợp (NCR – Non-Conformance Report).
• 是正処置（ぜせいしょち）の完了報告を待っています。 (Zesei shochi no kanryou houkoku o matte imasu.) -> Đang chờ báo cáo hoàn thành biện pháp khắc phục (Corrective Action).
• 竣工検査（しゅんこうけんさ）の立ち合いをお願いします。 (Shunkou kensa no tachiai o onegai shimasu.) -> Xin vui lòng đứng kiểm tra hoàn công (Final inspection walkthrough).

8.4. Email kinh doanh – Kỹ thuật (ビジネスメール)

Tiêu đề: 【設計確認】〇〇プロジェクト 〇〇図面について (第〇回提出)
Nội dung:

〇〇様
お世話になっております。〇〇（会社名）の〇〇（名前）です。

表題の件、〇〇図面（第〇回提出分）を送付いたします。
ご確認のほど、よろしくお願いいたします。

【確認依頼項目】
1. 〇〇階 〇〇室の納まり変更（仕様書P.〇〇準拠）
2. 構造スリーブ位置の整合性（構造図との突合せ済み）
3. 設備ルート変更に伴う天井高さの確保（CL-〇〇mm以上）

ご不明点がございましたら、ご連絡ください。
以上、よろしくお願いいたします。

署名

PHẦN 9: MẸO HỌC TỪ VỰNG CHUYÊN NGÀNH HIỆU QUẢ CHO NĂM 2026

1. Học theo cặp “Kanji – Hiragana – Nghĩa Việt”: Kỹ sư Nhật giao tiếp qua văn bản (Email, Chatwork, Line Works) chủ yếu dùng Kanji. Phải đọc được Kanji -> Hiểu nghĩa. Phát âm (Hiragana) phục vụ cho họp trực tuyến.
2. Sử dụng “JIS K 0001” / “JIS A 1101” làm từ khóa tra cứu: Khi gặp từ mới, hãy search “JIS từ khóa” để ra định nghĩa chuẩn, không dùng từ điển thông thường.
3. Đọc bản vẽ thực tế (図面 – Zummen): In một bộ bản vẽ Kihon Sekkei / Jisshi Sekkei mẫu. Ghi chú tiếng Việt lên mọi ký hiệu, chú thích (備考 – Biko), bảng thống kê (一覧表 – Ichiranhyou).
4. Theo dõi các hội nghị/webinar của AIJ (建築学会) hoặc MLIT (国土交通省): Năm 2026 có nhiều seminar online miễn phí về “2025年省エネ基準適合義務化” (Bắt buộc tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng 2025), “BIM原則適用” (Áp dụng nguyên tắc BIM). Nghe tiếng Nhật chuyên ngành thực tế là nhanh nhất.
5. Xây dựng “Từ điển cá nhân” (Notion / Excel / Obsidian): Phân loại theo: Kiến trúc / Kết cấu / MEP / Pháp luật / BIM. Mỗi từ có cột: Kanji, Yomi, Nghĩa, Ví dụ câu, Nguồn (JIS/QCVN/Bản vẽ dự án X).
6. Chú trọng “Osamari” (納まり) qua video YouTube kênh “建築知識” (Kenchiku Chishiki) hoặc “日経アーキテクチャ” (Nikkei Architecture): Hình ảnh trực quan giúp nhớ thuật ngữ chi tiết góc, cạnh, chống thấm vĩnh viễn.

KẾT LUẬN

Bộ từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành thiết kế xây dựng năm 2026 không chỉ là danh sách từ đơn lẻ mà là hệ thống ngôn ngữ gắn liền với quy trình làm việc (Workflow), quy chuẩn pháp lý (Compliance) và công nghệ số (Digitalization – BIM/CDE/DX). Sự khác biệt cốt lõi so với 5-10 năm trước là sự xuất hiện mạnh mẽ của các thuật ngữ: カーボンニュートラル (Carbon Neutral), ZEB/ZEH, LOD/LOIN, CDE, トレーサビリティ (Traceability), 省エネ基準 (Energy Saving Standards).

Việc thành thạo khoảng 500-700 từ vựng cốt lõi trong bài viết này, kết hợp với khả năng đọc hiểu bản vẽ (図面閲覧), viết email kỹ thuật (技術メール) và tham gia họp điều phối (調整会議) sẽ giúp các kỹ sư, kiến trúc sư Việt Nam tự tin làm việc trong môi trường Nhật Bản hoặc các dự án FDI Nhật tại Việt Nam. Hãy biến từ vựng thành “vũ khí” để chinh phục những dự án đẳng cấp năm 2026 và những năm tiếp theo. Chúc bạn học tập hiệu quả và thành công trong sự nghiệp!