Khi bước vào năm 2026, nhu cầu giao tiếp tiếng Nhật trong môi trường tài chính – ngân hàng tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ dừng lại ở các tập đoàn Nhật Bản (FDI) lớn như Mitsubishi UFJ, Mizuho, SMBC, MUFG… mà cả các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Techcombank, VPBank…) cũng đang mở rộng hợp tác, tuyển dụng nhân sự có kỹ năng tiếng Nhật chuyên ngành tài chính để phục vụ khách hàng Nhật, xử lý tài liệu vay nợ quốc tế, L/C, gửi tiền chuyển khoản (remittance) và các sản phẩm phái sinh phức tạp.
Bài viết này được biên soạn dựa trên bối cảnh thực tế năm 2026, tổng hợp đầy đủ nhất từ vựng ngân hàng tiếng Nhật từ cấp độ sơ cấp (nhân viên giao dịch – Teller), trung cấp (chuyên viên tín dụng, ngoại hối, kế toán) đến cấp độ quản lý/phân tích (Credit Analyst, Relationship Manager, Compliance). Mục tiêu: Giúp bạn “học một lần, nhớ trọn đời”, áp dụng ngay vào công việc mà không cần tra từ điển liên tục.
PHẦN 1: CẤU TRÚC HỆ THỐNG NGÂN HÀNG & CHỨC DANH (銀行組織・役職)
Trước khi đi vào chuyên môn, bạn phải nắm vững “bản đồ” tổ chức để biết mình đang nói chuyện với ai, email cho bộ phận nào.
1.1. Các loại hình ngân hàng (銀行の種類)
Tiếng Nhật
Đọc (Romaji)
Ý nghĩa
Ghi chú 2026
都市銀行
Toshi Ginkō
Ngân hàng đô thị (Mega-banks)
3 lớn: MUFG, Mizuho, SMBC. Năm 2026 vẫn thống trị.
地方銀行
Chihō Ginkō
Ngân hàng địa phương
Phân chia: Địa phương I (lớn) & II (vừa/nhỏ).
信託銀行
Shintaku Ginkō
Ngân hàng ủy thác
Chuyên quản trị tài sản, kế thừa, quỹ hưu trí.
ネット銀行
Netto Ginkō
Ngân hàng số/Online bank
Xu hướng 2026: Rakuten Bank, PayPay Bank, SBI Shinsei, Sony Bank, UI Bank… phát triển mạnh, không chi nhánh vật lý.
第二地方銀行
Dai-ni Chihō Ginkō
Ngân hàng địa phương thứ hai
Cũ gọi là Sōgō Ginkō (Ngân hàng tổng hợp).
信用金庫
Shinyō Kinko
Quỹ tín dụng (Shinkin)
Phi lợi nhuận, phục vụ SME địa phương, SME Việt Nam hợp tác nhiều.
信用組合
Shinyō Kumiai
Hiệp hội tín dụng (Shinkumi)
Quy mô nhỏ hơn Shinkin, gắn bó cộng đồng chặt chẽ.
労働金庫
Rōdō Kinko
Quỹ lao động (Rōkin)
Dành cho tổ chức công đoàn, nhân viên.
日本政策金融公庫
Nihon Seisaku Kinyū Kōko
Thư viện tài chính chính sách Nhật Bản
Cung cấp vốn chính sách cho SME, nông nghiệp, xuất khẩu.
外資系銀行
Gaishikei Ginkō
Ngân hàng vốn nước ngoài
HSBC, Standard Chartered, Citi, DBS… chi nhánh Tokyo.
1.2. Cấu trúc bộ phận chính (部署・セクション)
Lưu ý: Năm 2026, nhiều ngân hàng tái cấu trúc theo mô hình “Business Unit” hoặc “Platform” thay cho bộ phận truyền thống.
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Chức năng cốt lõi
営業店 / 支店
Eigyōten / Shiten
Chi nhánh / Phòng giao dịch
Đầu mối tiếp khách, xử lý giao dịch quầy (窓口 – Madoguchi).
法人営業部
Hōjin Eigyōbu
Bộ phận Doanh nghiệp (Corporate Banking)
Chăm sóc khách hàng lớn (Large Cap), SME (Middle Market).
リテール営業部
Riteeru Eigyōbu
Bộ phận Bán lẻ (Retail Banking)
Cá nhân, gia đình, sản phẩm tiết kiệm, thẻ, vay tiêu dùng, nhà ở.
執行役員 (Shikkō Yakuin) – Cấp Giám đốc điều hành (Executive Officer) – Không phải thành viên HĐQT.
本部長 / 部長 (Honbuchō / Buchō) – Trưởng Tổng bộ / Trưởng Phòng (General Manager / Department Head).
次長 (Jichō) – Phó Trưởng Phòng (Deputy GM).
課長 (Kachō) – Trưởng Khoa/Section Chief.
係長 / 主任 (Kakarichō / Shunin) – Trưởng nhóm/Chuyên viên chính (Team Leader / Senior Staff).
主任調査役 / 担当部長 (Shunin Chōsayaku / Tantō Buchō) – Chuyên viên cao cấp/Chuyên gia (Expert track).
一般行員 / 担当者 (Ippan Kōin / Tantōsha) – Nhân viên/Chuyên viên (Staff/Associate).
契約社員 / 派遣社員 (Keiyaku Shain / Haken Shain) – Hợp đồng/Thụ việc (Contract/Temp staff).
Mẹo 2026: Khi giao dịch với ngân hàng Nhật, hãy hỏi ngay: “Tantōsha-sama wa dochira desu ka?” (Người phụ trách là ai?) để email/liên lạc đúng người. Người Nhật rất coi trọng “Tantōsha” (người trực tiếp chịu trách nhiệm).
PHẦN 2: GIAO DỊCH QUẦY (窓口業務) – CƠ BẢN & BẮT BUỘC
Đây là “mặt tiền” của ngân hàng. Từ vựng này dùng hàng ngày, tốc độ xử lý phải nhanh, chính xác tuyệt đối.
2.1. Loại tiền gửi & Tài khoản (預金・口座の種類)
Từ Vựng Ngân Hàng Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Ngày Tết Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Phân Loại Chi Tiết Theo Chủ Đề
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Giải thích chi tiết / Ngữ cảnh 2026
普通預金
Futsū Yokin
Tiết kiệm thường / Tài khoản thanh toán
Dùng cho lương, chi tiêu hàng ngày. Lãi suất gần 0%. Không kỳ hạn.
当座預金
Tōza Yokin
Tài khoản thanh toán (Current/Checking)
Dành cho doanh nghiệp. Dùng phát hành séc (小切手 – Kogitte), no discount. Không lãi.
定期預金
Teiki Yokin
Tiết kiệm kỳ hạn
Có kỳ hạn (1 tháng – 10 năm). Lãi cố định hoặc thang(float). Rút trước hạn mất lãi.
積立定期
Tsumitate Teiki
Tiết kiệm tích lũy
Mỗi tháng tự động chuyển từ Futsū sang Teiki. Phù hợp kế hoạch lâu dài.
外貨預金
Gaika Yokin
Tiền gửi ngoại tệ
USD, EUR, AUD… Có rủi ro tỷ giá. Năm 2026: USD/JPY dao động mạnh, khách quan tâm Hedging.
仕組預金
Shikumi Yokin
Tiền gửi có cấu trúc (Structured Deposit)
Sản phẩm phức tạp, gắn derivates (knock-in/out). Yêu cầu giải thích rủi ro kỹ (適合性原則 – Tekigōsei Gensoku).
譲渡性預金 (CD)
Jōto-sei Yokin
Chứng chỉ tiền gửi (CD)
Có thể chuyển nhượng, giao dịch trên thị trường thứ cấp. Kỳ hạn lớn (1-5 năm).
総合口座
Sōgō Kōza
Tài khoản tổng hợp
1 sổ/1 thẻ quản lý Futsū + Teiki + Tsumitate + Fukkin (vay thẻ). Rất phổ biến.
決済用預金
Kessai-yō Yokin
Tiền gửi dùng cho thanh toán
Bảo vệ đầy đủ (全額保護 – Zen-gaku Hogo) theo luật Đảm bảo tiền gửi. Không lãi. Dành cho luật sư, ký thác…
Chủ đạo 2026: PayPay, LINE Pay, d払い (d-barai), au PAY, Rakuten Pay, Merpay. Ngân hàng liên kết (口座連携 – Kōza Renkei) để nạp/rút.
タッチ決済
Tatchi Kessai
Thanh toán chạm (Contactless)
Visa Touch, Mastercard Contactless, JCB Contactless, Apple Pay, Google Pay.
生体認証決済
Seita Ninshō Kessai
Thanh toán sinh trắc học
Static vein (静脈認証 – Jōmyaku Ninshō), Face ID. Triển khai tại ATM/Quầy lớn.
デビット機能付きキャッシュカード
Debitto Kinō Tsuki Kyasshu Kādo
Thẻ ATM tích hợp Debit
1 thẻ 2 chức năng. Tiêu chuẩn mới.
2.3. Các động từ & Cụm từ “Thánh” tại quầy (窓口フレーズ集)
A. Mở tài khoản / Thẻ (口座開設・カード発行)
本人確認書類 (Honnin Kakunin Shorui): Giấy tờ xác thực danh tính (My Number Card, Driver’s License, Residence Card + Passport cho người nước ngoài).
マイナンバーカード (Mai Nanbā Kādo): Thẻ Số cá nhân (Số định danh) – Bắt buộc 제시 từ 2024/2025 cho mở tài khoản mới.
印鑑登録 / 印鑑証明 (Inkan Tōroku / Inkan Shōmei): Đăng ký/Khắc dấu ấn & Chứng nhận dấu ấn. Ngân hàng Nhật vẫn yêu cầu dấu ấn (Inkan) cho nhiều giao dịch lớn, vay nợ, mặc dù xu hướng “Datsu-Inkan” (bỏ dấu) đang mạnh 2026.
署名・捺印 (Shomei / Natsuin): Ký tên / Đập dấu.
暗証番号 (Anshō Bangō): Mật mã PIN (4-6 chữ số). Cấm dùng ngày sinh, số điện thoại.
利用限度額 (Riyō Gendogaku): Hạn mức sử dụng (ngày/ngày/tháng).
振込限度額 (Furikomi Gendogaku): Hạn mức chuyển khoản.
ワンタイムパスワード / トークン (Wan Taimu Pasuwādo / Tōkun): OTP / Token thiết bị/ứng dụng (Smartphone App). Bắt buộc 2FA (二段階認証 – Nidankai Ninshō).
B. Gửi / Rút / Chuyển khoản (入金・出金・振込)
入金 (Nyūkin): Gửi tiền / Tiền vào tài khoản.
出金 (Shukkin): Rút tiền / Tiền ra tài khoản.
振込 (Furikomi): Chuyển khoản (tài khoản khác ngân hàng/khác chi nhánh).
振替 (Furikae): Chuyển khoản nội bộ (cùng ngân hàng, cùng chi nhánh hoặc khác chi nhánh – thường miễn phí/phí thấp).
現金振込 (Genkin Furikomi): Chuyển khoản bằng tiền mặt (không cần tài khoản). Phí cao, hạn mức thấp, KYC nghiêm ngặt.
払戻し / 払い戻し (Haraimodoshi): Hoàn tiền / Rút tiền (thường dùng cho tiền gửi kỳ hạn đến hạn, hoàn phí).
受取人名 / 受取人口座 (Uketorinin-mei / Uketorinin Kōza): Tên người nhận / Tk người nhận.
依頼人名 (Irainin-mei): Tên người gửi (người yêu cầu).
通知欄 / 依頼人名欄 (Tsūchi-ran / Irainin-mei-ran): Ô ghi chú nội dung chuyển khoản (quan trọng để đối soát).
振込手数料 (Furikomi Tesūryō): Phí chuyển khoản. Năm 2026: Miễn phí chuyển khoản trong cùng ngân hàng (同一銀行内 – Dōitsu Ginkō-nai) phổ biến. Liên ngân hàng khoảng 110-220 JPY (tùy kênh: ATM/Net/Quầy).
即時振込 (Sokuji Furikomi): Chuyển khoản tức thì (Hệ thống Zengin / More Time System – 24/7/365). Đã hoàn toàn phổ biến 2026.
予約振込 (Yoyaku Furikomi): Chuyển khoản hẹn giờ (đặt trước ngày giờ thực hiện).
組戻し (Kumimodoshi): Hoàn trả giao dịch (Recall/Reversal) do sai tk, trùng lặp. Yêu cầu sự đồng ý của người nhận.
C. Hỏi / Xác nhận thông tin (確認フレーズ)
「ご本人様確認させていただきます」(Go-honnin-sama kakunin sasete itadakimasu) – Tôi sẽ xác thực danh tính quý khách.
「暗証番号の入力をお願いします」(Anshō bangō no nyūryoku o onegai shimasu) – Vui lòng nhập mã PIN.
「お預け入れ金額でよろしいでしょうか」(O-azuke-ire kingaku de yoroshii deshō ka) – Số tiền gửi quý khách có đúng không?
「振込先の口座番号、名義でお間違いありませんか」(Furikomi-saki no kōza bangō, mei de omachigai arimasen ka) – Số tk và tên người nhận có sai không?
「手数料は○○円かかりますが、よろしいでしょうか」(Tesūryō wa ○○-en kakarimasu ga, yoroshii deshō ka) – Phí là ○○ yên, quý khách có đồng ý không?
「お控えをお渡しします」(Okikae o owatashi shimasu) – Tôi sẽ trao biên lai/sao kê cho quý khách.
「通帳記帳をお願いします」(Tsūchō kinyū o onegai shimasu) – Vui lòng cập nhật sổ tiết kiệm (tự động tại máy).
PHẦN 3: TÍN DỤNG & CHO VAY (融資・審査) – TRÁI TIM CỦA NGÂN HÀNG
Phần này dành cho Credit Analyst, RM Corporate, Retail Loan Officer. Từ vựng chuyên sâu, pháp lý cao.
3.1. Phân loại cho vay (融資の分類)
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Đặc điểm
プロパー融資
Puropā Yūshi
Cho vay tự chủ (Proprietary Loan)
Ngân hàng tự chịu rủi ro 100%. Không có bảo chứng SME/Chính phủ. Khó vay nhất.
保証付き融資
Hoshō-tsuki Yūshi
Cho vay có bảo chứng
Có công ty bảo chứng (保証会社 – Hoshō Gaisha) hoặc 信用保証協会 (Shinyō Hoshō Kyōkai) bảo chứng 80-100%. Phổ biến cho SME.
政策金融 / 政策融資
Seisaku Kinyū / Seisaku Yūshi
Tài chính/Vay chính sách
Từ Japan Finance Corp (日本公庫), Shoko Chukin (商工中金). Lãi thấp, kỳ hạn dài, điều kiện ưu đãi.
シンジケートローン
Shijikēto Rōn
Vay liên đoàn (Syndicated Loan)
Nhiều ngân hàng cùng cho vay 1 dự án lớn. Arranger (主幹事 – Shukanjii) dẫn dắt.
コミットメントライン
Komittomento Rain
Hạn mức cam kết (Commitment Line)
Cam kết cho vay tối đa một hạn mức trong thời gian nhất định. Phí cam kết (コミッションフィー).
DSCR (Debt Service Coverage Ratio) – 債務返済年数 (Saimu Hensai Nensū): Số năm trả nợ (Nợ / EBITDA hoặc CF). Ngân hàng Nhật thường dùng “Saimu Hensai Nensū” < 10 năm là tốt.
自己資本比率 (Jiko Shihon Hiritsu): Tỷ lệ vốn chủ sở hữu. Basel III yêu cầu cao.
個別評価 / 総合評価 (Kobetsu Hyōka / Sōgō Hyōka): Đánh giá riêng / Tổng hợp.
B. Tài sản đảm bảo & Xử lý (担保・保全・回収)
担保 (Tanpo): Tài sản đảm bảo (Collateral).
根抵当権 (Ne-Teitōken): Quyền thế chấp tối đa (Mortgage cho hạn mức tín dụng xoay vòng). Rất phổ biến Nhật Bản.
抵当権設定登記 (Teitōken Settei Tōki): Đăng ký thiết lập quyền thế chấp tại Pháp vụ (法務局 – Hōmukyoku).
譲渡担保 (Jōto Tanpo): Chuyển nhượng tài sản làm đảm bảo (động sản, ứng thu, bảo hiểm).
保証人 / 連帯保証人 (Hoshōnin / Rentai Hoshōnin): Người bảo chứng / Người bảo chứng liên帯 (Đồng chịu trách nhiệm toàn bộ). Xu hướng 2026: Hạn chế yêu cầu bảo chứng cá nhân cho SME (経営者保証ガイドライン – Keieisha Hoshō Guideline).
保証委託契約 (Hoshō Itaku Keiyaku): Hợp đồng ủy thác bảo chứng (với công ty bảo chứng).
評価額 / 時価 / 可処分価額 (Hyōkagaku / Jika / Kafunbun Kakaku): Giá trị thẩm định / Giá thị trường / Giá trị biến hiện (thường = 70-80% Jika).
LTV (Loan to Value) – 融資率 (Yūshiritsu): Tỷ lệ vay / Giá trị tài sản.
差押え / 競売 (Sashiosae / Kyōbai): Trích thu / Đấu giá (Biện pháp thực thi bảo đảm).
任意売却 (Nin’i Baikyaku): Bán tự nguyện (Short sale) – Khách hàng tự bán để trả nợ, tránh đấu giá.
債権放棄 / 債務免除 (Saiken Hōki / Saimu Menjo): Xóa nợ / Miễn trừ nợ (Taxable income cho khách hàng).
DDS (Debt Debt Swap) / DES (Debt Equity Swap) – 債務株式化 / 債務資本化 (Saimu Kabushika / Saimu Shihonka): Chuyển nợ thành cổ phần/vốn. Công cụ tái cấu trúc.
C. Hợp đồng & Điều khoản (契約書・条項) – “Legal Japanese”
金銭消費貸借契約書 (Kinshō Shōhi Taishaku Keiyakusho): Hợp đồng cho vay tiêu dùng tiền (Loan Agreement). Văn bản “Thánh”.
約款 (Yakkan): Điều khoản chung (General Terms & Conditions). Phần in nhỏ, áp dụng cho tất cả.
特約事項 (Tokuyaku Jikō): Điều khoản đặc thù (Special Provisions) – Ghi đè Yakkan.
期限の利益喪失 (Kigen no Rieki Sōshitsu): Mất lợi ích kỳ hạn (Acceleration Clause). Vi phạm điều khoản -> Phải trả hết nợ ngay lập tức. Cực kỳ quan trọng.
遅延損害金 (Chien Sonshōkin): Phí phạt chậm trả (Penalty Interest). Thường = Lãi suất hợp đồng + 3% – 14.6%/năm (Luật dân sự).
繰上返済 / 繰上完済 (Kuriage Hensai / Kuriage Kanzai): Trả trước hạn / Trả dọn trước hạn. Có thể có phí (繰上返済手数料).
条件変更 / リスケジュール (Jōken Henkō / Risukejuuru): Thay đổi điều kiện / Reschedule (Dựng lại lịch trả). Cần sự đồng ý (同意 – Dōi).
財務コベナンツ / コベナンツ条項 (Zaimu Kobenanusu / Kobenanusu Jōkō): Financial Covenants (Cam kết tài chính: D/E ratio, Current ratio, Net Worth, EBITDA…). Vi phạm -> Event of Default.
表明保証 (Hyōmei Hoshō): Representations & Warranties (Cam kết đúng sự thật tại thời điểm ký).
準拠法 / 管轄裁判所 (Junkyōhō / Kankatsu Saibansho): Luật áp dụng / Tòa án có thẩm quyền (Thường là Tokyo District Court – 東京地方裁判所).
3.3. Báo cáo tín dụng & Hội thảo (稟議書・決裁・審査会)
稟議書 (Ringisho): Văn bản trình duyệt (Quy trình Ringi – 稟議). Luân chuyển: Tantō → Kakarichō → Kachō → Jichō → Buchō → Honbuchō → Yakuin → Shachō.
決裁 (Kessai): Phê duyệt (Approve). Không phải “Thanh toán” (Payment) nhé!
伺い / 稟議を上げる (Ukagai / Ringi o Ageru): Trình duyệt / Gửi lên cấp trên.
審査部照会 / 審査部意見 (Shinsibu Shōkai / Shinsibu Iken): Yêu cầu ý kiến/Thẩm định từ Bộ phận Thẩm định (Credit Review Dept – “Second Line of Defense”).
与信委員会 (Yoshin Iinkai): Ủy ban Tín dụng (Credit Committee). Duyệt các án lớn, rủi ro cao.
4.2. Chuyển tiền quốc tế (海外送金 / リミッタンス) – SWIFT / ISO 20022
Năm 2026: Chuyển đổi sang ISO 20022 (thay MT messages) đang hoàn tất tại các ngân hàng lớn Nhật. Dữ liệu phong phú hơn, straight-through processing (STP) tốt hơn.
Ngân hàng trung gian (Intermediary / Correspondent Bank)
56A / 56D. Quan trọng cho USD (NY), EUR (Frankfurt), JPY (Tokyo).
手数料負担 (Tesūryō Futan)
OUR / SHA / BEN
Phí do ai chịu?
OUR: Người gửi trả hết (Ngân hàng nhận không trừ phí). SHA: Chia sẻ (Ngân hàng gửi trừ phí mình, ngân hàng nhận trừ phí mình). BEN: Người nhận chịu hết (Ngân hàng nhận trừ tất cả phí).
SWIFTコード / BIC
Suwifuto Kōdo / Bī Ai Shī
Mã SWIFT / BIC
8 hoặc 11 ký tự. VD: BOTKJPJT (Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ – cũ, nay MUFG: BOTKJPJT vẫn dùng).
IBAN
Aiban
International Bank Account Number
Bắt buộc cho EU, Trung Đông… Nhật Bản KHÔNG dùng IBAN. Dùng Branch Code + Account Number.
目的コード / 取引事由
Mokuteki Kōdo / Torihiki Jiyū
Mã mục đích / Lý do giao dịch
Bắt buộc theo luật AML/CTF. VD: 01 (Thanh toán hàng hóa), 02 (Dịch vụ), 03 (Đầu tư), 10 (Hưu trí), 13 (Hộ tịch/Gia đình).
資金決済法 / 外為法
Shikin Kessai Hō / Kawase Hō
Luật Thanh toán tiền / Luật Ngoại tệ
Cơ sở pháp lý kiểm soát dòng tiền cross-border.
マネーロンダリング対策 / AML
Manērondaringu Taisaku / Ē Emu Eru
Phòng chống rửa tiền (AML/CFT)
Năm 2026: FATF Mutual Evaluation của Nhật Bản. KYC/CDD/EDD cực kỳ chặt. “Travel Rule” cho Crypto/Virtual Asset.
制裁対象 / リスト照合
Seisai Taishō / Risuto Shōgō
Đối tượng trừng phạt / So sánh danh sách (Sanctions Screening)
UN, OFAC, EU, METI Japan lists. Real-time screening khi nhập lệnh.
着金通知 / 入金連絡
Chakkin Tsūchi / Nyūkin Renraku
Thông báo tiền đã về / Liên lạc nhập tiền
MT103 / camt.054 (ISO 20022).
4.3. Tín dụng tài liệu / L/C (信用状 / L/C) – “Vua” của Trade Finance
Dù Open Account (OA) tăng, L/C vẫn bắt buộc cho nhiều mặt hàng, quốc gia rủi ro cao, hoặc yêu cầu của Buyer/Seller.
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt / UCP 600 Term
Nội dung cốt lõi
信用状 (Shinyōjō)
Letter of Credit (L/C)
Cam kết thanh toán của Ngân hàng mở (Issuing Bank).
開状銀行 / 発行銀行 (Kaijō Ginkō / Hakkō Ginkō)
Issuing Bank
Ngân hàng mở L/C (thường là ngân hàng của Buyer/Importer).
通知銀行 (Tsūchi Ginkō)
Advising Bank
Ngân hàng thông báo L/C cho Beneficiary (thường là ngân hàng của Seller/Exporter tại Việt Nam).
確認銀行 / 保確銀行 (Kakunin Ginkō / Hokaku Ginkō)
Confirming Bank
Ngân hàng xác nhận (thêm cam kết thanh toán). Confirmed L/C = An toàn nhất cho Exporter.
指定銀行 (Shitei Ginkō)
Nominated Bank
Ngân hàng được chỉ định để thanh toán/đàm phán/nhận tài liệu.
受益者 (Juekisha)
Beneficiary
Người được hưởng (Seller/Exporter).
申請人 / 開状依頼人 (Shinseinin / Kaijō Irainin)
Applicant
Người xin mở L/C (Buyer/Importer).
取消不能信用状 (Torikeshi Funō Shinyōjō)
Irrevocable L/C
Không thể hủy/sửa đổi nếu không có sự đồng ý của tất cả các bên. Chuẩn UCP 600.
Kiểm toán nội bộ (Independent Assurance). Đánh giá độc lập hiệu quả Line 1 & 2.
Internal Audit (内部監査部 – Naibu Kansa-bu).
5.2. Các loại rủi ro chính (主要リスク)
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Chỉ số/Phương pháp quản lý 2026
信用リスク
Shinyō Risuku
Rủi ro tín dụng
PD (Probability of Default), LGD (Loss Given Default), EAD (Exposure at Default). IRB Approach (内部格付手法) vs Standardized Approach (標準的手法). CVA Risk (Counterparty Credit Risk).
市場リスク
Shijō Risuku
Rủi ro thị trường
VaR (Value at Risk), SVaR (Stressed VaR), IRC (Incremental Risk Charge), FRTB (Fundamental Review of the Trading Book) – Cơ bản hóa 2026. Sensitivity (Greeks).
SMA (Standardised Measurement Approach) thay AMA. Business Indicator (BI) + Loss Component (LC). Cyber Risk, Outsourcing Risk, Model Risk, Conduct Risk.
金利リスク (銀行帳簿)
Kinri Risuku (Ginkō Bochō)
Rủi ro lãi suất (Banking Book)
IRRBB (Interest Rate Risk in the Banking Book). EVE (Economic Value of Equity), NII (Net Interest Income) sensitivity. Gap Analysis.
レピュテーションリスク
Repyūtēshon Risuku
Rủi ro uy tín
Media monitoring, Social listening, Customer complaint (苦情 – Kujō) handling speed.
気候関連リスク / 環境リスク
Kikō Kanren Risuku / Kankyō Risuku
Rủi ro khí hậu / Môi trường
TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures) reporting bắt buộc. Physical Risk (BĐS ngập lũ) & Transition Risk (Carbon tax, Stranded assets). Green Taxonomy (グリーンタクソノミー) Nhật Bản.
自己資本比率 (Jiko Shihon Hiritsu): CAR (Capital Adequacy Ratio). Tối thiểu 8% (Basel), nhưng ngân hàng lớn mục tiêu 12-14%+.
コア資本 (CET1) (Koa Shihon / Shī Ī Tī Wan): Vốn lõi cấp 1 (Common Equity Tier 1). Chất lượng cao nhất.
その他Tier 1 / Tier 2 (Sonota Tia Wan / Tia Tsū): Vốn bổ sung (AT1 – Perp bonds, T2 – Subordinated debt).
リスクアセット / リスク・ウェイト資産 (Risuku Asetto / Risuku Weito Shisan): RWA (Risk Weighted Assets). Mẫu số của CAR.
レバレッジ比率 (Reberējji Hiritsu): Leverage Ratio (≥ 3%). Không trọng số rủi ro. Phòng lạm dụng đòn bẩy.
金融庁検査 / 立ち入り検査 (Kin’yūchō Kensa / Tachiiri Kensa): Kiểm tra của FSA (Financial Services Agency). On-site inspection. Năm 2026: Focus trên Governance, AML, Cyber, Climate, Consumer Protection.
行政処分 / 業務改善命令 (Gyōsei Shobun / Gyōmu Kaizen Meirei): Xử phạt hành chính / Lệnh cải thiện nghiệp vụ. Nghiêm trọng: Đình chỉ một phần nghiệp vụ, cách chức giám đốc.
ストレステスト / 逆ストレステスト (Sutoresu Tesuto / Gyaku Sutoresu Tesuto): Stress Test / Reverse Stress Test. Kịch bản khủng hoảng (COVID, Lehman, Rate spike, Cyber attack). ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process – 自己資本充実性評価).
5.4. AML/CFT/KYC – “Xương sống” Tuân thủ 2026
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Thực thi 2026
顧客管理 / KYC (Kokyaku Kanri / Kei Wai Shī)
Quản lý khách hàng / KYC
Xác thực danh tính (CDD), Hiểu rõ nghiệp vụ, Nguồn tiền. Perpetual KYC (継続的KYC) – Cập nhật liên tục, không chỉ định kỳ.
実質的支配者 (Jisshitsuteki Shihaisha)
UBO (Ultimate Beneficial Owner)
Người thực sự sở hữu/kiểm soát (>25% cổ phần hoặc quyền biểu quyết). Bắt buộc khai báo, xác minh.
PEP (Politically Exposed Person)
Pī Ī Pī / 要注意公人
Người nắm giữ chức vụ công quan trọng (Quốc gia/Nước ngoài). EDD (Enhanced Due Diligence – 強化されたデューデリジェンス) bắt buộc. Gia đình, người thân cận cũng tính.
Phát hiện -> Phân tích -> Báo FIU (Financial Intelligence Unit – 日本: 警察庁/金融庁). Tuyệt đối bí mật (Tip-off prohibited – 情報漏洩禁止).
凍結措置 / 資産凍結 (Tōketsu Sochi / Shisan Tōketsu)
Đóng băng tài sản / Biên chế
Theo Luật Ngoại tệ (外為法), Luật Trừng phạt (制裁法). UN/OFAC/EU/Japan Lists. Thực thi ngay lập tức (Real-time).
トラベルルール (Toraberu Rūru)
Travel Rule (FATF Rec. 16)
Áp dụng cho VASP (Virtual Asset Service Providers – 暗号資産交換業者). Chuyển tiền Crypto > 10,000 USD/JPY (hoặc ngưỡng thấp hơn) phải chia sẻ thông tin Người gửi/Nhận.
PHẦN 6: SẢN PHẨM ĐẦU TƯ & QUẢN TRỊ TÀI SẢN (投資商品・資産運用) – RETAIL & PB
Nhân viên Retail, PB (Private Banking), FA (Financial Advisor) phải thành thạo phần này. Năm 2026: NISA vĩnh viễn (恒久化NISA), iDeCo mở rộng, ETF/Index Fund thống trị, Tokenized Securities (STO) xuất hiện.
6.1. Hệ thống tài khoản ưu đãi thuế (非課税制度) – “Vũ khí” bán hàng
Tiếng Nhật
Romaji
Tên gọi
Điểm nổi bật 2026
NISA (ニーサ / 少額投資非課税制度)
Nīsa / Shōgaku Tōshi Hikazei Seido
Chương trình đầu tư miễn thuế nhỏ (NISA)
ĐÃ THAY ĐỔI LỚI TỪ 2024 (Tiếp tục 2026): 1. 恒久化 (Kōkyūka) – Vĩnh viễn (Không còn hạn chế 2023/2028). 2. 成長投資枠 (Seichō Tōshi Waku) – Khung Tăng trưởng: 2.4M JPY/năm (Cổ phiếu đơn lẻ, Fund chủ động, REIT…). 3. つみたて投資枠 (Tsumitate Tōshi Waku) – Khung Tích lũy: 1.2M JPY/năm (Chỉ Fund chỉ số/ETF phù hợp dài hạn). 4. Tổng hạn mức trọn đời: 18M JPY (Trong đó Tăng trưởng max 12M). 5. Roll-over không cần thiết (Vĩnh viễn).
iDeCo (イデコ / 個人型確定拠出年金)
Ideko / Kojin-gata Kakutei Kyōshutsu Nenkin
Hưu trí tự nguyện cá nhân (DC Pension)
Mở rộng 2024/2025: – Độ tuổi tham gia: 20-65 tuổi (cũ 20-60). – Hạn mức đóng góp tăng cho công chức/nhân viên có DCB (企業型DC). – Rút tiền: Sau 60 tuổi (một lần hoặc niên kim). – Lợi ích thuế: Đóng góp khấu trừ thu nhập hoàn toàn, Lợi nhuận vận dụng miễn thuế, Nhận hưu trí khấu trừ thuế (退職所得控除 / 公的年金等控除).
ジュニアNISA
Junia Nīsa
Junior NISA
Đã chấm dứt năm 2023. Không mở mới. Tài khoản cũ vẫn duy trì miễn thuế đến 18 tuổi.
つみたてNISA (舊)
Tsumitate Nīsa (Kyū)
Cũ Tích lũy NISA
Đã hợp nhất vào つみたて投資枠 của NISA mới. Không mở mới.
一般NISA (舊)
Ippan Nīsa (Kyū)
Cũ NISA chung
Đã hợp nhất vào 成長投資枠. Không mở mới.
6.2. Các loại sản phẩm đầu tư (投資商品の分類)
Từ Vựng Ngân Hàng Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Ngành Sơn Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Chuyên Sâu, Học Một Lần Nhớ Trọn Đời
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Rủi ro / Đặc điểm
投資信託 / ファンド
Tōshi Shintaku / Fando
Quỹ đầu tư / Fund
Phổ biến nhất. 信託報酬 (Shintaku Hōshū) – Expense Ratio quan trọng. 純資産総額 (Jun Shisan Sōgaku) – AUM. 基準価額 (Kijun Kikaku) – NAV/Unit. Phân loại: Index (インデックス), Active (アクティブ), ETF, REIT, Balanced, Target Date.
ETF (上場投資信託)
Ī Tī Efu / Jōjō Tōshi Shintaku
Quỹ chứng chỉ hóa (ETF)
Mua bán trên sàn (TSE) như cổ phiếu. Chi phí thấp. 分配金 (Bunpaikin) – Dividend/Distribution. 市場価格 (Shijō Kakaku) vs NAV (Premium/Discount).
Quản lý tài sản toàn diện (Discretionary). Phí: ラップフィー (Rapu Fī) – Wrap Fee (0.5-1.5%/năm trên AUM). Robo-Advisor (ロボアド – Robo Ado) là dạng tự động hóa giá rẻ.
ヘッジファンド / プライベートバンキング商品
Hejji Fando / Puraibēto Bankingu Shōhin
Hedge Fund / PB Products
Dành cho 適格機関投資家 (Tekikaku Kikan Tōshika – QII) hoặc 富裕層. Lock-up, High watermark, Performance fee.
暗号資産 / 仮想通貨 (Angō Shisan / Kasō Tsūka)
Tài sản mã hóa / Crypto
Năm 2026: Đã là tài sản tài chính chính thống (金融商品取引法 – Kin’yū Shōhin Torihiki Hō). ETF Bitcoin/Ethereum đã có (US, HK, AU…). Ngân hàng Nhật cung cấp Custody (カストディ – Kasutodi), Tokenized Deposits (トークン化預金), Stablecoin (JPYC, DCJPY – Project DCJPY/Sandbox).
6.3. Thuật ngữ hiệu suất & Phí (パフォーマンス・コスト) – “Số liệu thuyết phục khách”
騰落率 (Tōrakuritsu): Tỷ lệ tăng/giảm (%).
トータルリターン (Tōtaru Ritān): Tổng lợi nhuận (Giá + Cổ tức/Phân phối, giả định tái đầu tư).
シャープレシオ (Shāpu Reshio): Sharpe Ratio = (Return – Risk-free) / Std Dev. Càng cao càng tốt.
ソルティノレシオ (Sorutino Reshio): Sortino Ratio (Chỉ tính downside deviation).
アルファ / ベータ (Arufa / Bēta): Alpha (Lợi nhuận dư so với benchmark), Beta (Độ biến động so với thị trường).
トラッキングエラー (Torakkingu Erā): Tracking Error (Độ lệch so với Benchmark – quan trọng cho Index Fund/ETF).
信託報酬 / 運用管理費用 (Shintaku Hōshū / Un’yō Kanri Hiyō): Expense Ratio / Management Fee (Trừ hàng ngày từ NAV). Năm 2026: Chiến tranh phí cực khốc liệt. Index Fund < 0.1%, ETF < 0.05%.
信託財産留保額 (Shintaku Zaisan Ryūhogaku): Trust Asset Retention Amount (Exit Fee / Back-end load). Trừ khi bán fund. Thường 0.1-0.3%. Bảo vệ nhà đầu tư dài hạn.
源泉徴収 / 特定口座 (Gensen Chōshū / Tokutei Kōza): Khấu thu tại nguồn / Tài khoản đặc định (Specific Account).
特定口座・源泉徴収あり (Tokutei Kōza – Gensen Chōshū Ari): Ngân hàng tính thuế, khấu trừ, nộp thay. Không cần khai báo thuế (確定申告 – Kakutei Shinkoku). Dễ nhất.
特定口座・源泉徴収なし: Ngân hàng gửi “Báo cáo giao dịch hàng năm” (年間取引報告書), Khách tự khai báo.
一般口座 (Ippan Kōza): Khách tự tính toán, tự khai báo. Khó khăn nhất.
PHẦN 7: NGÂN HÀNG SỐ, FINTECH & XU HƯỚNG 2026 (DX・フィンテック・最新トレンド)
Đây là phần khiến bạn trở thành “chuyên gia” trong mắt sếp/khách hàng năm 2026.
7.1. Open Banking & API (オープンバンキング・API連携)
API連携 (Ē Pī Ai Renkei): Kết nối API. Ngân hàng Nhật tuân thủ 「銀行API標準仕様書」 (Ginkō API Hyōjun Shiyōsho) do Zengin (全国銀行協会) quy định.
口座情報取得API (Kōza Jōhō Shutoku API): API lấy thông tin tk (Số dư, Lịch sử GD) – Dùng cho PFM (Personal Finance Management) apps: Money Forward, Moneytree, Zaim…
振込・決済API (Furikomi/Kessai API): API khởi tạo chuyển khoản/Thanh toán từ app thứ 3 (Embedded Finance).
同意管理 / 認可サーバー (Dōi Kanri / Nin-ka Sābā): Quản lý sự đồng ý / Authorization Server (OAuth 2.0 / FAPI profile). Khách hàng cấp quyền (Consent) cho app truy cập dữ liệu.
オープンID連携 / CIBA (Ōpun Ai Dī Renkei / Shiba): Client Initiated Backchannel Authentication. Đăng nhập không mật khẩu, dùng app ngân hàng quét QR/biometric.
7.2. Định danh số & E-KYC (本人確認・eKYC・マイナンバー)
eKYC (イーケーワイシー / オンライン本人確認) : Xác thực danh tính trực tuyến. Bắt buộc cho mở tài khoản Online Bank, Cardless, Crypto.
公的個人認証 (Kōteki Kojin Ninshō – JPKI): Dùng chữ ký điện tử trên My Number Card (署名用電子証明書). An toàn nhất.
顔認証 / 生体認証 (Kao Ninshō / Seita Ninshō): Face match (Liveness detection) so với ảnh chíp My Number Card / Driver License.
犯罪収益移転防止法 (Hanzai Shūeki Iten Bōshi Hō – AML Act): Cơ sở pháp lý cho eKYC.
マイナンバーカード機能搭載スマホ (Mai Nanbā Kādo Kinō Tōsai Sumaho): Android (từ 2023), iPhone (từ 2025/2026 – iOS 18+). Đưa chức năng My Number Card vào Secure Enclave của điện thoại. Mở tài khoản ngân hàng chỉ cần cái phone, không cần thẻ vật lý.
7.3. Tiền tệ số & Blockchain (CBDC・ステーブルコイン・トークン化)
DCJPY (ディーシージェーピーワイ / デジタル通貨フォーラム) : Digital Currency Forum Japan. Dự án Tokenized Bank Deposits (預金トークン – Yokin Tōken) trên blockchain permissioned. Thử nghiệm thực tế (Pilot) mạnh năm 2024-2026. MUFG, Mizuho, SMBC, Resona, 지방은행 tham gia.
JPYC / プログマ (Progmat) : Stablecoin 1:1 JPY (ERC-20, các chain khác). Được phép lưu hành theo 改正資金決済法 (Kaisei Shikin Kessai Hō – Luật Thanh toán tiền sửa đổi 2023).
CBDC (中央銀行デジタル通貨 / シービーディーシー) : Digital Yen. Nhật Bản (BOJ) đang ở giai đoạn Pilot Phase (実証実験 – Jisshō Jikken). Kiểm tra offline capability, cross-border (Project mBridge với BIS, HK, Thai, UAE). Chưa quyết định phát hành (Issue) chính thức.
ステーブルコイン (Sutēburu Koin) : Stablecoin. Phân loại: Type 1 (資金決済法型 – Shikin Kessai Hō-gata) – Ngân hàng/Trust company phát hành, bảo toàn 100% tài sản an toàn. Type 2 (信託型 – Shintaku-gata) – Trust bank phát hành.
トークン化証券 / STO (Security Token Offering) : Tokenized Securities. Cổ phiếu, trái phiếu, quỹ được đại diện bằng token trên blockchain. Lợi ích: T+0/T+1 settlement, phân mảnh (Fractional ownership – 少額投資 – Shōgaku Tōshi), 24/7 trading, tự động hóa coupon/đặc quyền cổ đông (Smart Contract). Năm 2026: SBI, Monex, Rakuten, Nomura đang đẩy mạnh.
7.4. AI & Data (生成AI・データ活用・パーソナライゼーション)
生成AI (Seisei Ē Ai) / LLM (Large Language Model) : Ứng dụng 2026:
Call Center/Chatbot: Tự động trả lời, tóm tắt cuộc gọi (Call Summary), phân loại cảm xúc (Sentiment Analysis).
Code Generation: Hỗ trợ dev hệ thống Core Banking (COBOL -> Java modernization).
Document Processing: OCR + LLM đọc hợp đồng vay, tài liệu L/C, báo cáo tài chính -> Trích xuất data tự động (KYC, Spreading).
Relationship Manager Assistant: Gợi ý sản phẩm “Next Best Action”, soạn email, chuẩn bị buổi gặp khách.
オルタナティブデータ (Orutanatibu Dēta) / Alternative Data: Dữ liệu thay thế cho Credit Scoring: Dữ liệu POS, E-com, Utility bills, Mobile data, Satellite imagery (nông nghiệp), Web scraping. Dùng cho Thin-file customers (SME, Freelancer, Gen Z).
パーソナライゼーション (Pāsonaraizēshon) / Hyper-personalization: “Segment of One”. Real-time offer trên App/Web dựa trên hành vi, vị trí, giai đoạn đời.
7.5. ESG & Green Finance (ESGファイナンス・グリーンファイナンス) – “Tiền xanh”
グリーンローン / グリーンボンド (Gurīn Rōn / Gurīn Bondo): Green Loan / Green Bond. Tuân thủ Green Loan Principles (GLP) / Green Bond Principles (GBP). Use of Proceeds (Mục đích sử dụng) rõ ràng: Năng lượng tái tạo, Xe điện, Xây dựng xanh.
サステナビリティ・リンク・ローン (SLL) (Sasutenabiriti Rinku Rōn): Sustainability-Linked Loan. Lãi suất giảm/tăng tùy theo KPI ESG (SPTs – Sustainability Performance Targets) của vay người. Ví dụ: Giảm CO2 30% -> Giảm spread 5bps.
トランジション・ファイナンス (Toranjishon Fainansu) : Transition Finance. Hỗ trợ ngành “màu nâu” (Thép, Xi măng, Hóa chất, Hàng không, Hải vận) chuyển đổi xanh. Nhật Bản là quốc gia dẫn dắt khung pháp lý này (Basic Guidelines on Climate Transition Finance).
TNFD (Taskforce on Nature-related Financial Disclosures) : Báo cáo rủi ro thiên nhiên (Biodiversity). Bắt đầu áp dụng 2026 cho các ngân hàng lớn.
PCAF (Partnership for Carbon Accounting Financials) : Đo lường Financed Emissions (Scope 3 Cat 15). Bắt buộc để đặt mục tiêu Net Zero (NZBA – Net-Zero Banking Alliance).
PHẦN 8: TIẾNG NHẬT GIAO TIẾP THỰC TẾ – EMAIL, ĐIỆN THOẠI, HỌP (ビジネス日本語)
Kiến thức từ vựng chỉ thành giá trị khi dùng thành thạo trong ngữ cảnh làm việc.
8.1. Mẫu Email Chuẩn Ngân Hàng Nhật (メールテンプレート)
Chủ đề (件名 – Kenmei):要返信 〇〇案件に関するご確認 / 〇〇の件について (ご相談/ご報告/お礼)
Phần mở đầu (宛名・挨拶):
〇〇銀行 〇〇部 〇〇課 部長 〇〇 様 (hoặc 課長 〇〇 様 / 〇〇 担当者様)
Từ Vựng Ngân Hàng Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng N5 Tiếng Nhật 2026: Tổng Hợp Đầy Đủ Nhất Cho Người Mới Bắt Đầu
いつも大変お世話になっております。
〇〇銀行 〇〇部の 【Tên bạn】 でございます。
(Luôn ghi tên ngân hàng, bộ phận, tên mình rõ ràng).
Nội dung (本文 – Honbun) – Cấu trúc: Kết luận trước (Conclusion First) -> Chi tiết -> Hành động yêu cầu (Action Item).
8.2. Điện thoại nghiệp vụ (電話応対) – “Khuôn mặt” của ngân hàng
Nhận máy (3 chuông):
「はい、〇〇銀行 〇〇部、〇〇（名字）でございます。」
(Hai, 〇〇 Ginkō 〇〇-bu, 〇〇 de gozaimasu.)
Xác nhận đối phương:
「いつもお世話になっております。〇〇様（相手名）でいらっしゃいますか。」
Chuyển lái (取次ぎ – Toritsugi):
Nếu người được gọi có mặt:「少々お待ちください。〇〇（担当者）に代わります。」 -> Bấm Hold -> Nói với đồng nghiệp: “〇〇様から〇〇の件でお電話です。” -> Trả máy: “お待たせいたしました。〇〇でございます。” Nếu người được gọi vắng/vội:「申し訳ございません。〇〇はただいま席を外しております / 会議中でございます。折り返しお電話させていただいてもよろしいでしょうか。」 -> Ghi nhận: Tên, SĐT, Nội dung, Mức độ khẩn (緊急 – Kinkyū / 至急 – Shikyū).
Kết thúc cuộc gọi:
「では、〇〇の件、承知いたしました。失礼いたします。」 (Đợi đối phương gác máy trước -> Bạn gác máy nhẹ nhàng).
Từ Vựng Ngân Hàng Tiếng Nhật
8.3. Hội nghị / Báo cáo (会議・報告・プレゼン) – Từ vựng “Pro”
Tiếng Nhật
Romaji
Tiếng Việt
Cách dùng
アジェンダ
Ajenda
Agenda (Chương trình họp)
“Ajenda o zenpu shimasu” (Gửi kèm Agenda).
ファシリテーター
Fashiriteitā
Facilitator (Người điều hành họp)
Không phải “Chủ tịch” (Chairperson – 議長 – Gichō) mà là người dẫn dắt quy trình.
アイスブレイク
Aisubureiku
Icebreak (Xóa tan căng thẳng)
Mở đầu họp.
論点 / イシュー (Ronten / Ishū)
Issue / Điểm tranh luận
“Honjitsu no main ishū wa 〇〇 desu.”
前提条件 (Zentei Jōken)
Điều kiện tiên quyết / Assumption
“Kono shisan wa 〇〇 to suru zentei de keisan shimashita.”
ボトルネック (Botorunekku)
Bottleneck (Nút thắt)
“Shinsa process no bottleneck wa shorui fuzen desu.”
Kiểm soát vốn, Xuất nhập khẩu, An ninh kinh tế, Trừng phạt (Sanctions).
預金保険法 (Yokin Hoken Hō)
Luật Bảo hiểm Tiền gửi
Hệ thống bảo hiểm tiền gửi (DICJ – 預金保険機構). Bảo vệ 10M JPY + Lãi.
貸金業法 (Kashikin’gyō Hō)
Luật Nghề Cho vay
Điều chỉnh công ty tài chính tiêu dùng, lãi suất tối đa (上限金利 – 20%/năm), Tổng lượng kiểm soát (総量規制 – Sōryō Kisei – vay không quá 1/3 thu nhập năm).
割賦販売法 (Kappu Hanbai Hō)
Luật Bán trả góp
Thẻ tín dụng, Hợp đồng trả góp, Shopping credit.
個人情報保護法 (Kojin Jōhō Hogo Hō)
Luật Bảo vệ Thông tin Cá nhân (APPI)
Sửa đổi 2022/2023/2024. Quyền chủ thể dữ liệu, Báo cáo rò rỉ, Chuyển giao quốc tế (CBPR), Pseudonymized data (仮名加工情報).
会社法 (Kaisha Hō)
Luật Doanh nghiệp
Cổ phần, Quản trị, Hội đồng, Kiểm toán, M&A. Cơ sở cho Corporate Banking.
金融商品販売法 (Kin’yū Shōhin Hanbai Hō)
Luật Bán sản phẩm Tài chính
Bảo vệ người tiêu dùng (Consumer Protection). Giải thích nghĩa vụ (説明義務 – Setsumei Gimu), Phù hợp tính (適合性原則 – Tekigōsei Gensoku), Quảng cáo.
信託法 / 信託業法 (Shintaku Hō / Shintaku Gyō Hō)
Luật Ủy thác / Luật Nghề Ủy thác
Quỹ tín thác, Quản trị tài sản, Kế thừa, Will Trust.
保険業法 (Hoken Gyō Hō)
Luật Nghề Bảo hiểm
Bancassurance (Ngân hàng bán bảo hiểm). Quy định hành vi bán.
独占禁止法 (Dokusen Kinshi Hō)
Luật Cấm Độc chiếm
Đấu thầu, Cartel, M&A review (JFTC – 公正取引委員会).
景品表示法 (Keihin Hyōji Hō)
Luật Biểu thị Quà tặng/Quảng cáo
Cam kết kết quả (優良誤認 – Yūryō Gonin), Cam kết lợi ích (有利誤認 – Yūri Gonin). Liên quan Marketing.
PHẦN 10: TỪ VỰNG “SỐNG SÓT” – SLANG, VẮN TẮT, DANH TỪ RIÊNG (業界用語・スラング)
Để hiểu được chuyện “trường phòng”, “hành lang”, “nomikai” (tiệc tùng).
Từ vựng
Nghĩa thực tế (Không có trong sách giáo khoa)
稟議 (Ringi)
Quy trình duyệt văn bản xoay tròn (Nemawashi -> Ringisho -> Hanko -> Kessai). “Ringi o ageru” = Làm văn bản trình duyệt.
ハンコ (Hanko) / 判子
Dấu ấn cá nhân/công ty. “Hanko o morau” = Xin duyệt/ký duyệt. Năm 2026: Chuyển sang 電子印鑑 (Denshi Inkan) / 電子承認 (Denshi Shōnin) / Workflow system nhưng văn hóa “Hanko” vẫn còn nặng nề trong tâm lý.
根回し (Nemawashi)
Làm công tác tiền đề / Làm việc riêng lẻ trước hội nghị chính thức. “Nemawashi ga kanzen da” = Đã có đồng thuận ngầm, họp chỉ là hình thức. Kỹ năng sống còn.
アポ (Apo)
Appointment (Cuộc hẹn). “Apo o toru” = Đặt lịch hẹn. “Apo nashi” = Đến bừa (khách vãng lai).
アサイン (Asain)
Assign (Phân công/Giao việc). “Kono anken, Tanaka-san ni asain shimashita.”
リソース (Risōsu)
Resource (Nguồn lực: Người, Tiền, Thời gian). “Risōsu ga tarinai” = Thiếu người/Thiếu budget.
ボリューム (Boryūmu)
Volume (Khối lượng công việc/Giao dịch). “Kogetsu no boryūmu ga ooi.”
スキーム (Sukīmu)
Scheme (Cấu trúc giao dịch/Scản phẩm/Yोजना). “Kono deal no sukīmu wa fukuzatsu da.”
ストラクチャー (Sutorakuchā)
Structure (Cấu trúc tài chính/Pháp lý). Gần nghĩa Scheme nhưng nghe “chuyên nghiệp” hơn.
ヘアカット (Hea Katto)
Haircut (Cắt giảm giá trị tài sản đảm bảo). “Collateral ni 20% no hea katto o ireru.”
スプレッド (Supureddo)
Spread (Biên độ lãi suất / Chênh lệch tỷ giá / Phí rủi ro). “Spread o 50bp ue ni suru.”
bp / ベーシスポイント (Bēshisu Pointo)
Basis Point (0.01%). 1% = 100bp. Dùng cho lãi suất, phí, spread. “5bp” = 0.05%.
ノミネート (Nomineeto)
Nominate (Đề cử/Chỉ định). “Kare wa next bucho ni nominate sarete iru.”
ファストトラック (Fasuto Torakku)
Fast Track (Quy trình nhanh/Ưu tiên). Dành cho khách VIP, Deal nóng.
コンプラ (Konpura)
Compliance (Tuân thủ) – Viết tắt. “Konpura check ga torenai” = Không qua được kiểm tra tuân thủ.
フロント / ミドル / バック (Furonto / Middoru / Bakku)
Front / Middle / Back Office. Front: Sales, Trading (Kiếm tiền). Middle: Risk, Compliance, Legal (Kiểm soát). Back: Operation, Settlement, IT (Hỗ trợ/Hậu cần).
プロパー (Puropā)
Proprietary / Chính quy. 1. Nhân viên tuyển thẳng (Proper shain) – Khác với Chuyển nhượng (Shukko) / Thụ việc (Haken). 2. Cho vay tự chủ (Proprietary loan) – Không bảo chứng.
シャドー (Shadō)
Shadow (Theo dõi thực tập). “Shadō o tsukeru” = Cho nhân viên mới ngồi quan sát senior làm việc.
OJT (On the Job Training)
Đào tạo tại chỗ. Hệ thống “Senpai-Kohai” (Tiền bối-Hậu bối) gắn liền OJT.
ノルマ (Noruma)
Quota / Target (Chỉ tiêu/KPI). Từ tiếng Nga “Norma”. “Noruma wo tassei suru” = Đạt chỉ tiêu.
インセン (Insen)
Incentive (Thưởng/Commission). “Insen ga deru / Deru nai.”
ドロン (Doron)
Biến mất / Rời khỏi sớm / Nghỉ việc im lặng. “Kare, kinou doron shita yo.” (Anh ta hôm qua nghỉ việc im lặng).
飲みニケーション (Nomi-nyukēshon)
Nomunication (Giao tiếp qua rượu bia). Văn hóa “Nomikai” (飲み会) vẫn quan trọng 2026 để xây dựng mối quan hệ (Kizuna), chia sẻ thông tin ngầm (Nemawashi). Lưu ý: Không ép uống (Alcohol Harassment – Aruhara), có lựa chọn không cồn (Non-alkoru).
残業代 (Zangyōdai) / みなし残業 (Minashi Zangyō)
Tiền OT / OT giả định (Fixed OT pay). Năm 2026: Quản lý giờ làm việc chặt chẽ (Working Hour Management System), khuyến khích “Teiji dash” (Đúng giờ tan).
有給 (Yūkyū)
Nghỉ phép có lương (Annual Leave). “Yūkyū toru” = Xin nghỉ phép. Quy định: Phải dùng ít nhất 5 ngày/năm.
フレックス / フルフレックス (Furekkusu / Furu Furekkusu)
Flextime / Full Flextime. Không core time. Tự quyết định giờ vào/tan. Phổ biến tại Mega-banks, Fintech.
テレワーク / リモートワーク (Terewāku / Rimōto Wāku)
Làm việc từ xa / Remote.Hybrid (Hybrid – 出社+在宅) là chuẩn 2026. “Shukkin bi” (Ngày đến công ty) vs “Zaitaku bi” (Ngày WFH).
PHẦN 11: LỘ TRÌNH HỌC TẬP & ÔN TẬP HIỆU QUẢ 2026 (学習ロードマップ)
Học từ vựng không phải học vẹt. Hãy áp dụng ngay mô hình 70-20-10:
1. 10% – Học lý thuyết có hệ thống (Tuần 1-2)
Sách giáo khoa chuẩn:“銀行業務検定試験 テキスト” (Ginkō Gyōmu Kentei Textbook) – Các cấp độ 3, 2, 1. Mua bộ 法規・コンプライアンス (Hōki/Compliance), 融資 (Yūshi), 外国為替 (Kawase), 資産運用 (Shisan Unyō).
Từ điển chuyên ngành:“金融用語辞典” (Kin’yū Yōgo Jiten) – Nikkin (日本金融通信社) hoặc Kin’yū Zaisei Jijō Kenkyūkai.
App/Từ điển điện tử:Shirabe Jisho, Mazii, Jisho.org, DeepL (dịch ngữ cảnh ngân hàng tốt).
2. 20% – Học từ người khác / Mô phỏng (Tuần 3-4)
Shadowing (Shadō): Nghe hội thoại quầy, điện thoại, họp của senior -> Lặp lại chính xác ngữ điệu, từ vựng.
Role-play: Đóng vai Khách hàng – Nhân viên. Tập các tình huống: Khiếu nại, Từ chối vay, Bán Fund, Xử lý Discrepancy L/C, KYC phỏng vấn.
Đọc báo cáo thực tế:Nikkin (日本金融通信), Kin’yū Journal (金融ジャーナル), Toyo Keizai / Nikkei Business (phần Finance). Đọc tiếng Nhật gốc, không đọc bản dịch.
3. 70% – Thực chiến & Hệ thống hóa (Từ Tuần 5 trở đi – Toàn đời)
CMA / CFA / FRM / PRM: Quốc tế (Cho Middle/Back Office, Risk, Treasury, IB).
AML/CFT Certification (ACAMS – CAMS-JP): Cho Compliance.
PHẦN 12: KẾT LUẬN – TỪ VỰNG LÀ “VŨ KHÍ”, TƯ DUY LÀ “CHIẾN LƯỢC”
Năm 2026, ngành ngân hàng Nhật Bản (và Việt Nam làm việc với Nhật) đang ở ngã rẽ lịch sử: Core Banking Modernization (COBOL -> Cloud/Java), ISO 20022 Migration, Generative AI Adoption, Tokenized Deposits/STO, Basel 3.1 Finalisation, ESG/Transition Finance Mandatory, Perpetual KYC.
Chỉ thuộc lòng từ vựng là KHÔNG ĐỦ. Bạn phải hiểu:
Tại sao từ này tồn tại? (Ví dụ: Tại sao có “Ne-Teitōken” – Quyền thế chấp tối đa? -> Vì cho vay xoay vòng, không muốn đăng ký lại nhiều lần).
Nó liên quan đến luật/rủi ro nào? (Ví dụ: Tekigōsei Gensoku – Phù hợp tính -> Luật Bán sản phẩm tài chính -> Bảo vệ khách hàng -> Rủi ro uy tín/Phạt tiền).
Nó ảnh hưởng đến P&L/Balance Sheet như thế nào? (Ví dụ: Spread -> NIM (Net Interest Margin) -> Lợi nhuận cốt lõi; RWA -> CAR -> Khả năng cho vay/Trả cổ tức).
Công nghệ thay đổi nó ra sao? (Ví dụ: eKYC -> Giảm chi phí mở tk, Tăng conversion, Giảm rủi ro gian lận; ISO 20022 -> Dữ liệu phong phú -> AI Analytics tốt hơn, STP rate cao hơn).
Lời khuyên cuối cùng cho bạn năm 2026:
“Đừng học từ vựng để ‘biết’. Hãy học từ vựng để ‘dùng’ trong Email, Meeting, Báo cáo, Phân tích, và Ra quyết định.”
Hãy biến bài viết này thành “Sách cẩm nang tra cứu bàn tay” (Handbook). Bookmark nó. Mở ra mỗi khi gặp từ lạ, mỗi khi soạn email quan trọng, mỗi khi chuẩn bị meeting với sếp Nhật/khách Nhật. Cập nhật liên tục các thuật ngữ mới (New Buzzwords) xuất hiện trên Nikkin, Nikkei, FSA Speeches.
Chúc bạn 「合格」 (Gōkaku – Đạt/Thành công) trong sự nghiệp ngân hàng tiếng Nhật! 頑張ってください (Ganbatte kudasai)!
