Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và làn sóng xuất khẩu lao động, du học sinh, kỹ sư, chuyên gia sang Nhật Bản ngày càng gia tăng vào năm 2026, việc nắm vững từ vựng công việc tiếng Nhật không chỉ là yêu cầu bắt buộc để đỗ interview mà còn là “chìa khóa vàng” giúp bạn hòa nhập, thăng tiến và tránh được những hiểu lầm rắc rối trong văn hóa doanh nghiệp đặc thù “Nước Mặt Trời Mọc”. Bài viết này sẽ tổng hợp đầy đủ, chi tiết và cập nhật nhất các từ vựng, cụm từ, mẫu câu giao tiếp thực tế cùng các kiến thức văn hóa đi kèm, được phân loại theo cấp độ và tình huống cụ thể để bạn dễ dàng ôn tập và áp dụng ngay.
PHẦN 1: CƠ SỞ VĂN HÓA – “TAMON” VÀ “HORENSO” TRƯỚC KHI HỌC TỪ VỰNG
Trước khi đi vào chi tiết từ vựng, năm 2026 này, các nhà tuyển dụng Nhật Bản chú trọng hơn bao giờ hết vào Soft Skills (Kỹ năng mềm) và Mindset (Tư duy). Bạn có thể nói flow, từ vựng phong phú, nhưng nếu không hiểu “luật chơi ngầm”, bạn vẫn sẽ bị coi là “khó làm việc”.
1.1. HoRenSo (報連相) – Quy tắc Vàng của người Nhật
Đây không chỉ là từ vựng, đây là quy trình sống còn.
- Ho (報告 – Hōkoku): Báo cáo. Báo cáo kết quả, tiến độ cho cấp trên.
- Ren (連絡 – Renraku): Liên lạc. Thông báo thông tin khách quan, trung tính cho các bên liên quan (không có ý kiến cá nhân).
- So (相談 – Sōdan): Tham vấn/Thương lượng. Gặp khó khăn, không chắc chắn -> Hỏi ý kiến cấp trên/senpai sớm nhất có thể.
Mẹo 2026: Nhiều công ty hiện nay khuyến khích “HoRenSo nhanh” (スピード報連相) qua Slack, Teams, Line Works thay vì chờ gặp mặt trực tiếp. Hãy chủ động gửi tin nhắn tóm tắt:
現状報告します。現在、〇〇の作業を進めており、進捗は50%です。完了予定は〇時です。(Báo cáo hiện tại. Đang tiến hành công việc 〇〇, tiến độ 50%. Dự kiến xong lúc 〇 giờ).
1.2. Kuuki wo Yomu (空気を読む) – “Đọc không khí”
Khả năng hiểu ý định ngầm, bối cảnh mà không cần nói thẳng. Trong meeting, nếu sếp nhăn mặt, bạn phải biết dừng tranh luận hoặc đổi hướng giải quyết.
1.3. Nemawashi (根回し) – “Xới rễ / Chuẩn bị đàm phán ngầm”
Trước một cuộc họp quan trọng (Kaigi), người Nhật thường đã thống nhất ý kiến riêng lẻ với từng thành viên chủ chốt rồi. Đến meeting chỉ là “walk through” quy trình. Bạn mới vào hãy hỏi Senpai: 今回の会議、根回しはもう済んでいますか？ (Cuộc họp lần này, việc chuẩn bị đàm phán ngầm đã xong chưa?).
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Từ Vựng Chữ Cứng Tiếng Nhật (kango) 2026: Cách Học Hiệu Quả, Phân Loại Chi Tiết & Top Từ Thông Dụng Nhất
PHẦN 2: TỪ VỰNG CƠ BẢN – “SINH TỒN” CHO NGƯỜI MỚI VÀO (LEVEL N5 – N4)
Đây là bộ từ vựng “bắt buộc thuộc lòng” từ ngày đầu tiên bước vào công ty. Nếu chưa biết các từ này, bạn sẽ “ngơ ngác” trước mọi chỉ đạo.
2.1. Chào hỏi & Nghi thứcusiness (Aisatsu – 挨拶) – Danh dự của người Nhật
| Tiếng Nhật | Đọc (Romaji) | Nghĩa | Lưu ý sử dụng 2026 |
|---|---|---|---|
| おはようございます | Ohayou gozaimasu | Chào buổi sáng | Dùng trước 10h-11h. Dù bạn đi ca chiều/tối, lần đầu gặp đồng nghiệp trong ngày cũng nói “Ohayou gozaimasu”. |
| お疲れ様です | Otsukaresama desu | Bạn đã mệt rồi / Cảm ơn sự nỗ lực | Từ “quốc dân”. Dùng mọi lúc: chào vào cửa, trả lời điện thoại, kết thúc mail, chia tay, khen ngợi, thông cảm… |
| お疲れ様でした | Otsukaresama deshita | Bạn đã mệt rồi (QK) | Dùng khi kết thúc ca làm, về nhà, hoặc sau khi xong một dự án lớn. |
| ご苦労様です | Gokurosama desu | Khổ nhọc bạn rồi | CHỈ CẤP TRÊN NÓI VỚI CẤP DƯỚI. Tuyệt đối KHÔNG nói với sếp, khách hàng, người lớn tuổi. |
| よろしくお願いいたします | Yoroshiku onegai shimasu | Mong sự hợp tác / Xin nhờ / Cám ơn trước | Dùng khi tự giới thiệu, kết thúc mail, nhờ việc, bắt đầu project. |
| お先に失礼します | Osaki ni shitsurei shimasu | Xin phép về trước | Nói khi bạn về trước mà đồng nghiệp/sếp còn ở lại. |
| お帰りなさいませ | Okaerinasaimase | Chào đón trở về | Nói khi đồng nghiệp/khách hàng trở về công ty từ ngoài phố. |
| 行ってまいります | Itte mairimasu | Tôi đi rồi (khi đi ngoài) | Nói với người ở lại công ty khi bạn đi gặp khách, ăn trưa, ra ngoài. |
| いってらっしゃい | Itterasshai | Đi nhé / Cẩn thận đi | Người ở lại trả lời cho người đi. |
Cảnh báo 2026: Với văn hóa Remote/Hybrid work phổ biến, chào hỏi trên Slack/Teams/Chatwork cũng bắt buộc.
Vào ca:おはようございます。本日もよろしくお願いいたします。(Kèm icon 🌞)
Nghỉ trưa:お昼休憩いただきます。hoặc少し席を外します。
Về ca:お疲れ様でした。本日もありがとうございました。(Kèm icon 🙏)
2.2. Xưng hô & Danh xưng (Keishou – 呼称) – Đừng bao giờ gọi tên riêng
Đây là lỗi “chết người” thường gặp của người Việt (thích gọi “Anh A”, “Chị B”, hoặc tên riêng “Tanaka-san” -> sai, phải là “Tanaka-san” nhưng nội bộ không dùng “san” cho sếp).
| Đối tượng | Cách xưng hô chuẩn (Internal) | Cách xưng hô đối ngoại (Client) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Tôi (Nam/Nữ) | Watashi (私) / Watakushi (わたくし – Trang trọng) | Watashi / Watakushi | Tránh dùng “Boku”, “Ore” (Nam), “Atashi” (Nữ) – không chuyên nghiệp. |
| Sếp trực tiếp | Kachou (課長 – Trưởng phòng) / Bucho (部長 – Trưởng bộ phận) | Kachou / Bucho (Không thêm “san”) | Gọi theo Chức danh. Ví dụ: 部長、この書類をご確認ください。 |
| Đồng cấp / Cấp dưới | Tanaka-san (田中さん) | Tanaka (田中) hoặc Tanaka-san | Nội bộ: Thêm “san”. Đối ngoại: Bỏ “san” (Ném danh – 捨て名) để khiêm nhường công ty mình. |
| Khách hàng / Đối tác | Tanaka-sama (田中様) / Okyakusama (お客様) | Tanaka-sama | Luôn dùng “Sama”. Gọi công ty: 御社 (Onsha) hoặc 貴社 (Kisha - viết). |
| Công ty mình | Heisha (弊社) / Watashi-domo (私ども) | Heisha / Tousha (自社 – ít khi dùng khi nói với khách) | Khiêm nhường. |
| Công ty khách | Onsha (御社 – Nói) / Kisha (貴社 – Viết) | Onsha / Kisha | Tôn trọng. |
2.3. Động từ “Thánh thót” Keigo (Keigo – 敬語) – Ba trụ cột
Năm 2026, AI dịch thuật rất tốt, nhưng Keigo (Lịch ngữ) vẫn là rào cản lớn nhất. Bạn không cần thành thạo ngay, nhưng phải phân biệt được 3 nhóm để không “sốc” khi nghe sếp nói.
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Từ Vựng Chào Hỏi Tiếng Nhật Chi Tiết Nhất Năm 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Phù Mọi Tình Huống
A. Sonkeigo (尊敬語) – Lịch ngữ Tôn kính (Dành cho hành động của Sếp/Khách)
- Nói/Irassharu (いらっしゃる) / おっしゃる (Ossharu)
- Đi/Куる (Kuru) -> Irassharu / Oide ni naru
- Ăn/Taberu (食べる) -> Meshiagaru (召し上がる)
- Làm/Suru (する) -> Nasaru (なさる)
- Biết/Shiru (知る) -> Gozonji (ご存知)
- Xem/Miru (見る) -> Goran ni naru (ご覧になる)
B. Kenjougo (謙譲語) – Lịch ngữ Khiêm nhường (Dành cho hành động của TÔI/ĐỒNG NGHIỆP CÙNG CÔNG TY)
- Nói/Iu (言う) -> Mousu (申す) / Moushiageru (申し上げる)
- Đi/Iku (行く) -> Ukagau (伺う) / Sasu (参る)
- Ăn/Taberu (食べる) -> Itadaku (いただく)
- Làm/Suru (する) -> Itasu (いたす) / Sasete itadaku (させていただく)
- Biết/Shiru (知る) -> Zonjigeru (存じる) / Zonjite oru (存じておる)
- Xem/Miru (見る) -> Haiken suru (拝見する)
- Cho/Morau (もらう) -> Itadaku (いただく) / Tamawaru (賜わる)
- Cho/Ageru (あげる) -> Sashiageru (差し上げる)
C. Teineigo (丁寧語) – Lịch ngữ Trang trọng (Desu/Masu cơ bản + Go/O tiền tố)
- Thêm Desu/Masu cuối câu.
- Thêm O/Go trước danh từ:
O-namae (お名前),Go-renraku (ご連絡),O-shigoto (お仕事). - Lưu ý: Không thêm O/Go trước từ ngoại lai (Katakana) như:
O-beer(Sai) ->Beer,Go-email(Sai) ->Email/Meeru.
Bí kíp ghi nhớ 2026: Hãy học theo Cặp đôi (Pair).
Sếp Irassharu (đến) <=> Tôi Ukagau (đi đến chỗ sếp).
Sếp Ossharu (nói) <=> Tôi Mousu (nói/trả lời).
Sếp Meshiagaru (ăn) <=> Tôi Itadaku (ăn/nhận).
Sếp Goran ni naru (xem) <=> Tôi Haiken suru (xem).
PHẦN 3: TỪ VỰNG THEO TÌNH HUỐNG CỤ THỂ (LEVEL N3 – N2) – “VŨ KHÍ” LÀM VIỆC THỰC TẾ
3.1. Giao tiếp Điện thoại (Denwa Oukou – 電話応対) – “Mặt mũi” của công ty
Dù năm 2026 có Zoom/Teams, điện thoại cố định (Denwa) vẫn là chuẩn mực tại nhiều công ty truyền thống, ngân hàng, hành chính.
Quy trình chuẩn (Manual):
- Nhấc máy (3 chuông):
はい、株式会社〇〇でございます。(Hai, Kabushiki Gaisha Maru Maru de gozaimasu.) -> Có, đây là Công ty Cổ phần 〇〇. - Nghe tên người gọi:
いつもお世話になっております。田中と申します。(Itsumo osewa ni natte orimasu. Tanaka to moushimasu.) -> Luôn nhận sự照顾. Tôi là Tanaka. - Xác nhận người nhận:
少々お待ちくださいませ。(Shoushou omachi kudasaimase.) -> Xin chờ một chút. -> Bấm nút Hold (保留 – Horyu). - Gọi người trong:
部長、〇〇株式会社の田中様からお電話です。(Bucho, Maru Maru Kabushiki Gaisha no Tanaka-sama kara odenwa desu.) - Nếu người đó vắng:
申し訳ございません。ただいま席を外しております。(Moushiwake gozaimasen. Tadaima seki wo hazushite orimasu.) -> Xin lỗi. Hiện tại họ không ở chỗ.- Hỏi:
伝言を承りましょうか？(Dengon wo uketamawarimashou ka?) -> Có muốn để lại tin nhắn không? - Hoặc:
折り返しお電話させていただきましょうか？(Orikaeshi odenwa sasete itadakimashou ka?) -> Có muốn tôi gọi lại cho anh/chị không?
- Hỏi:
- Kết thúc:
では、失礼いたします。(Dewa, shitsurei itashimasu.) -> Người nhận gọi phải để người gọi đặt máy trước.
Từ vựng “Cứu rỗi” khi nghe không rõ:
もう一度お願いいたします。(Mou ichido onegai shimasu.) -> Xin nhắc lại lần nữa.お電話が遠いようでございます。(Odenwa ga tooi you de gozaimasu.) -> Dường như điện thoại anh/chị xa/nhỏ tiếng (Cách nói mềm mỏng hơn “Tôi không nghe rõ”).少々お待ちください。メモを取ります。(Shoushou omachi kudasai. Memo wo torimasu.) -> Xin chờ, tôi ghi chú.
3.2. Viết Email Kinh doanh (Business Email – ビジネスメール) – Chuẩn mực 2026
Email năm 2026 ngắn gọn, cấu trúc rõ ràng, dùng Bullet points. Tuyệt đối không viết văn chương.
Cấu trúc “Chuẩn không cần chỉnh”:
- Tiêu đề (Kenmei – 件名):
要返信 〇〇の件について / 【共有】〇〇プロジェクト進捗報告(Bắt buộc có Tag: 要返信, 確認, 共有, 相談, 緊急). - Địa chỉ người nhận:
〇〇株式会社 〇〇部 田中 様(Tên công ty -> Bộ phận -> Tên + Sama). - Chào mở đầu (Aisatsu):
いつも大変お世話になっております。株式会社〇〇の佐藤でございます。 - Nội dung chính (Youshi): Nêu mục đích ngay dòng đầu. Dùng
① ② ③hoặc・. - Kết thúc (Musubi):
何卒よろしくお願い申し上げます。/ご確認のほど、よろしくお願いいたします。 - Chữ ký (Signature): Tự động setup: Tên, Bộ phận, Công ty, Địa chỉ, SĐT, Email, Website.
Các cụm từ “Gold” trong Email 2026:
ご確認ください(Go-kakunin kudasai) -> Xin vui lòng xác nhận.ご査収ください(Go-sashuu kudasai) -> Xin vui lòng kiểm tra và nhận (dùng cho tài liệu, hàng hóa, tiền).ご検討ください(Go-kentou kudasai) -> Xin vui lòng xem xét.ご教示ください(Go-kyouji kudasai) -> Xin vui lòng chỉ dẫn/cho biết (dùng khi hỏi thông tin cụ thể).ご指導ご鞭撻のほど(Go-shidou go-ben-tatsu no hodo) -> Mong sự chỉ dẫn và phê bình (rất trang trọng, dùng khi mới vào, hoặc năm mới).お手数をおかけしますが(O-tesuu wo okake shimasu ga) -> Phiền toái anh/chị một chút (câu đệm lịch sự khi nhờ vả).恐れ入りますが(Osoreirimasu ga) -> Xin lỗi/Rất e ngại (câu mở đầu khi từ chối hoặc nhờ việc khó).
3.3. Cuộc họp (Kaigi – 会議) – Từ “Chuẩn bị” đến “Biên bản”
Giai đoạn 1: Mời họp / Lập lịch (Schedule – スケジュール / 日程調整 – Nittei Chousei)
日程調整をお願いいたします。(Nittei chousei wo onegai shimasu.) -> Xin vui lòng điều chỉnh lịch.出欠確認(Shukketsu kakunin) -> Xác nhận tham dự/nghỉ.オブザーバー(Observer) -> Người quan sát (không có quyền vote).必須出席(Hisshu shusseki) -> Bắt buộc tham dự.任意出席(Nini shusseki) -> Tự nguyện tham dự.
Giai đoạn 2: Trong phòng họp (Key Phrases)
- Mở đầu:
定刻になりましたので、これより会議を始めます。(Teikoku ni narimashita node, kore yori kaigi wo hajimemasu.) - Đề nghị phát biểu:
発言させていただきます。(Hatsugen sasete itadakimasu.) /質問があります。(Shitsumon ga arimasu.) - Đồng ý:
賛成です。(Sansei desu.) /異議ありません。(Igi arimasen.) - Không đồng ý (Mềm dẻo):
少し懸念があります。(Sukoshi kenen ga arimasu.) -> Có chút lo ngại. /別の観点から申し上げますと…(Betsu no kanten kara moushiagemasu to…) -> Từ góc độ khác… - Yêu cầu làm rõ:
もう少し具体的にご説明いただけますか？(Mou sukoshi gutaiteki ni gosetsumei itadakemasu ka?) - Kết luận:
では、この件は〇〇さんが担当で、期限は来週の金曜日までということで決定とします。(Dewa, kono ken wa Maru Maru-san ga tantou de, kigen wa raishuu no kinyoubi made to iu koto de kettei to shimasu.) - Kết thúc:
時間となりましたので、以上で会議を終了とします。(Jikan to narimashita node, ijou de kaigi wo shuuryou to shimasu.)
Giai đoạn 3: Biên bản (Gijiroku – 議事録) – Bắt buộc gửi trong ngày/ngày hôm sau
- Cấu trúc: 1. Ngày giờ/Địa điểm/Tham dự. 2. Nội dung thảo luận (Quyết định/Sự kiện/Task). 3. Action Items (ToDo) – Quan trọng nhất: Ai làm gì, Hạn chót khi nào.
- Từ khóa:
アクションアイテム(Action Item),担当(Tantou – Người phụ trách),期限(Kigen – Deadline),ステータス(Status – Tình trạng).
3.4. Báo cáo, Liên lạc, Tham vấn (HoRenSo) – Thực chiến
1. Báo cáo Tiến độ (Shinchoku Hokoku – 進捗報告) – Hàng ngày/Tuần
- Mẫu câu:
現状報告いたします。現在、設計フェーズを進行中です。進捗率は60%です。懸念事項として、API仕様の確認が遅れており、来週初めまでに確定させる必要があります。以上です。- (Báo cáo hiện tại. Đang tiến hành phase thiết kế. Tiến độ 60%. Vấn đề lo ngại: Xác nhận spec API bị trễ, cần xác định đầu tuần sau.)
2. Báo cáo Sai sót / Vấn đề (Trabu Hokoku / Jiko Hokoku – トラブル報告 / 事故報告) – NGUYÊN TẮC: NHANH – CHÍNH XÁC – KHÔNG GIẤU
- Cấu trúc: Kết quả (Kekka) -> Nguyên nhân (Genin) -> Đối phó (Taisaku) -> Phòng ngừa (Bousaku).
- Mẫu câu:
大変申し訳ございません。本番環境でエラーが発生しました（結果）。原因はDBの接続設定ミスです（原因）。現在はロールバックし、復旧済みです（対応）。再発防止として、デプロイチェックリストに接続確認項目を追加します（防止）。- (Rất xin lỗi. Đã xảy ra lỗi trên môi trường Production (Kết quả). Nguyên nhân do sai cấu hình kết nối DB (Nguyên nhân). Hiện đã rollback và phục hồi (Đối phó). Để ngăn ngừa tái phát, sẽ thêm mục kiểm tra kết nối vào checklist deploy (Phòng ngừa).)
3. Tham vấn (Soudan – 相談) – Đừng ngại, hãy hỏi sớm
相談があります。〇〇の仕様について、A案とB案で迷っています。私としてはA案が良いと考えていますが、〇〇さんのご意見を伺いたく存じます。- (Có chuyện muốn tham vấn. Về spec 〇〇, đang lúng băn giữa án A và B. Tôi nghĩ án A tốt nhưng muốn nghe ý kiến anh/chị 〇〇.)
PHẦN 4: TỪ VỰNG CHUYÊN NGÀNH & XU HƯỚNG 2026 (LEVEL N2 – N1) – “THẮNG LỘI” SỰ NGHIỆP
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Ống Nước Tiếng Nhật Toàn Diện Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bảng Tra Cứu Nhanh Cho Kỹ Sư, Thợ Thi Công Và Thực Tập Sinh
4.1. Lĩnh vực IT / Kỹ sư (IT Engineering) – Hot nhất năm 2026
Với xu hướng DX (Digital Transformation), AI, Cloud Native, từ vựng này là “bắt buộc” cho Engineer, Bridge SE, PM.
| Từ vựng (Kanji/Kana) | Romaji | Nghĩa | Context 2026 |
|---|---|---|---|
| 要件定義 | Youken Teigi | Định nghĩa yêu cầu | Giai đoạn đầu, quan trọng nhất. “Youken teigi sho” (Yêu cầu spec). |
| 基本設計 / 詳細設計 | Kihon Sekkei / Shousai Sekkei | Thiết kế cơ bản / Chi tiết | Basic Design / Detailed Design. |
| 製造 / 実装 | Seizou / Jissou | Coding / Implementation | Viết code. “Jissou suru” (Triển khai code). |
| 単体試験 / 結合試験 / 総合試験 | Tandai Shiken / Ketsugou Shiken / Sougou Shiken | UT / IT / ST | Unit / Integration / System Test. |
| 本番環境 / 検証環境 / 開発環境 | Honban Kankyou / Kenshou Kankyou / Kaihatsu Kankyou | Prod / Staging / Dev | “Honban deploys” (Deploy production). |
| デプロイ / リリース | Deploy / Release | Triển khai / Phát hành | “Release note” (Ghi chú phát hành). |
| バグ / 不具合 | Bug / Fuguai | Lỗi / Bug | “Fuguai report” (Báo cáo lỗi). “Critical bug” = 致命的なバグ. |
| リファクタリング | Refactoring | Tái cấu trúc code | Không thêm tính năng, chỉ dọn code. |
| 技術的負債 | Gijutsu Fusai | Technical Debt | Nợ kỹ thuật. “Fusai wo kaishou suru” (Trả nợ). |
| アジャイル / スクラム / スプリント | Agile / Scrum / Sprint | Agile / Scrum / Sprint | “Daily Scrum” (Daily standup), “Sprint Review”, “Retrospective” (Kaihou – 回顧). |
| CI/CD | CI/CD | Continuous Integration/Deployment | “Pipeline wo kumu” (Xây pipeline). |
| インフラ / クラウド / コンテナ | Infra / Cloud / Container | Infra / Cloud (AWS/Azure/GCP) / Docker/K8s | “Infrastructure as Code (IaC)”, “Terraform”, “Kubernetes (K8s)”. |
| セキュリティ / 脆弱性 | Security / Zeijakusei | Bảo mật / Lỗ hổng | “Zeijakusei shindan” (Chẩn đoán lỗ hổng). “Patch ateru” (Áp patch). |
| ドキュメント / ナレッジ共有 | Document / Knowledge Kyoyu | Tài liệu / Chia sẻ kiến thức | “Wiki wo koushin suru” (Cập nhật Wiki). “Confluence”, “Notion”. |
| オンプレミス | On-premise | On-prem (Server tự quản) | Đối lập với Cloud. Hybrid cloud là xu hướng. |
| マイクロサービス | Microservices | Kiến trúc vi dịch vụ | Đối lập Monolith. |
4.2. Lĩnh vực Văn phòng / Hành chính / Nhân sự / Kế toán (Office / Admin / HR / Accounting)
Nhân sự & Lương (Jinji / Kyuyo):
給与明細(Kyuyo Meisai): Phiếu lương (Pay slip).源泉徴収票(Gensen Choushuuhyou): Bảng khấu thu thuế thu nhập (Form năm cuối năm – cực quan trọng).年末調整(Nenmatsu Chousei): Đối chiếu thuế cuối năm.社会保険(Shakai Hoken): Bảo hiểm xã hội (Sức khỏe + Hưu trí).健康保険(Kenkou Hoken),厚生年金(Kousei Nenkin).雇用保険(Koyou Hoken): Bảo hiểm thất nghiệp.有給休暇(Yuukyuu Kyuuka): Nghỉ phép có lương (Annual Leave). “Yuukyuu wo toru” (Xin nghỉ phép).振替休日(Furikae Kyujit): Ngày nghỉ bù (Khi làm ngày lễ).代休(Daikyuu): Ngày nghỉ bù (Khi làm thêm giờ – OT).残業(Zangyou): Làm thêm giờ (Overtime).残業代(Zangyou-dai): Tiền OT.みなし残業(Minashi Zangyou): OT cố định (Fixed OT pay – cần hiểu rõ khi ký hợp đồng).フレックスタイム制(Flextime-sei): Giờ làm linh hoạt.テレワーク / リモートワーク(Telework / Remote Work): Làm từ xa. Từ 2026, thuật ngữハイブリッドワーク(Hybrid Work) phổ biến hơn.評価面談(Hyoka Mendan): Đánh giá hiệu suất (Performance Review). Thường 6 tháng/lần.目標管理(Mokuhyou Kanri): MBO / OKR / KPI.
Kế toán / Kinh doanh (Kaikei / Eigyou):
見積書(Mitsumorisho): Báo giá (Quotation).発注書(Hacchusho): Đơn đặt hàng (Purchase Order).納品書(Nouhinsho): Phiếu giao hàng (Delivery Note).請求書(Seikyusho): Hóa đơn/Đơn yêu cầu thanh toán (Invoice).領収書(Ryoushuusho): Biên lai (Receipt).締め切り / 締め日(Shimekiri / Shimebi): Ngày chốt sổ/Deadline (Ví dụ: 20日締め, 末締め).支払サイト(Shiharai Site): Kỳ hạn thanh toán (Payment term). Ví dụ: “月末締め、翌月末払い” (Chốt cuối tháng, trả cuối tháng sau).売上(Uriage): Doanh thu.仕入(Shiire): Chi phí mua hàng/nguyên liệu.経費(Keihi): Chi phí vận hành.経費精算(Keihi Seisan): Quyết toán chi phí.稟議書(Ringi-sho): Văn bản trình duyệt/Quyết định nội bộ (Ringi system – văn hóa độc đáo Nhật).決裁(Kessai): Phê duyệt (Quyền của người có thẩm quyền).稟議を回す(Ringi wo mawasu): Luân chuyển văn bản xin ý kiến/phê duyệt.
4.3. Xu hướng Từ vựng Mới 2026 (Buzzwords & New Normal)
- リスキリング (Reskilling) / リカレント教育 (Recurrent Education): Học lại/Tái đào tạo. Chính phủ Nhật đẩy mạnh, công ty cấp budget cho nhân viên học skill mới (AI, Data, Cloud).
- ウェルビーイング (Well-being): Hạnh phúc/Sức khỏe tinh thần thể chất tại nơi làm việc. Không chỉ “Fukuri kousei” (Phúc lợi) mà là văn hóa chăm sóc nhân viên toàn diện.
- 心理的安全性: An toàn tâm lý. Môi trường nói gì cũng được, sai cũng được, không bị trừng phạt. Yếu tố then chốt của Team hiệu suất cao (Google Project Aristotle).
- DX (Digital Transformation): Chuyển đổi số. Không chỉ IT làm, toàn công ty phải hiểu.
- 生成AI / ジェネレーティブAI (Generative AI): ChatGPT, Copilot, Gemini. Năm 2026:
プロンプトエンジニアリング(Prompt Engineering) trở thành kỹ năng cơ bản.業務効率化(Gyoumu Kouritsuka – Hiệu quả hóa công việc) bằng AI là KPI của nhiều bộ phận. - カーボンニュートラル (Carbon Neutral) / サステナビリティ (Sustainability) / ESG: Cam kết môi trường. Báo cáo phi tài chính (Non-financial reporting) bắt buộc cho công ty lớn.
- ジョブ型雇用 (Job-based Employment): Tuyển dụng theo mô tả công việc (Job Description – JD) rõ ràng, lương theo vị trí, không còn “Sogo-shoku” (Comprehensive staff – quay vòng mọi việc) thuần túy như xưa.
ジョブディスクリプション (JD)là từ khóa khi tuyển dụng. - 副業 / 複業: Làm phụ / Đa nghiệp. Được phép mở rộng rộng rãi năm 2026.
兼業禁止(Kenkin Kinshi – Cấm làm phụ) đang dần bị bỏ trong quy định just employment.
PHẦN 5: CẤU TRÚC CÂU GIAO TIẾP “CHUẨN NHẬT” – TEMPLATE SẴN DÙNG NGAY
Hãy in ra hoặc lưu lại các mẫu câu này. Thay từ khóa vào là dùng được ngay.
5.1. Xin ý kiến / Xin phép (Request Permission/Advice)
- Cơ bản:
～てもよろしいでしょうか？(Ví dụ:確認してもよろしいでしょうか？– Có được xác nhận không?) - Trang trọng (Kenjougo):
～させていただきたく存じます。(Tôi muốn được phép làm… – Ví dụ:早退させていただきたく存じます。– Xin phép về sớm.) - Mềm mỏng (Cushion words):
恐れ入りますが、～していただけますでしょうか？(Rất e ngại, nhưng nhờ anh/chị làm… giúp được không?)
5.2. Từ chối / Báo cáo không thể làm (Refusal / Negative Report) – Nghệ thuật “Không” mà không nói “Không”
申し訳ございませんが、現在対応が難しい状況でございます。(Rất xin lỗi, hiện tại tình trạng khó đáp ứng.)検討いたしましたが、今回は見送らせていただきたく存じます.(Đã xem xét, nhưng lần này xin phép không tham gia/không thực hiện.)現状のリソースでは、期限までに完了するのが厳しい見込みです。(Với nguồn lực hiện tại, dự kiến khó hoàn thành trước deadline.) -> Luôn kèm giải pháp:人員を追加いただければ可能です。(Nếu bổ sung nhân sự thì làm được.) hoặc範囲を絞れば対応可能です。(Nếu thu hẹp phạm vi thì làm được.)
5.3. Hỏi lại / Xác nhận (Clarification) – Tránh hiểu lầm “Sai spec”
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Đúc Nhựa Tiếng Nhật: Tổng Hợp Đầy Đủ Nhất Năm 2026 Cho Kỹ Sư, Công Nhân Và Quản Lý Sản Xuất
念のため確認させていただきますが、～という認識でよろしいでしょうか？(Để chắc chắn, tôi xác nhận lại: Có hiểu là ~ không?)私の理解で合っておりますでしょうか？(Hiểu của tôi có đúng không?)認識の齟齬がないよう、改めて整理させていただきます。(Để tránh hiểu lầm, tôi sẽ tổng hợp lại.)
5.4. Cảm ơn / Khen ngợi / Động viên (Appreciation / Encouragement)
ご対応いただき、ありがとうございました。(Cám ơn đã xử lý.)お力添えいただき、感謝申し上げます。(Cám ơn sự hỗ trợ đắc lực – Trang trọng.)お疲れ様でした。大変だったと思います。(Mệt rồi. Chắc hôm nay vất vả lắm nhỉ – Thông cảm.)素早いご対応、助かります。(Xử lý nhanh, giúp mình lớn.) -> Dùng với đồng cấp/cấp dưới.ナイスフォロー！(Nice follow!) /グッジョブ！(Good job!) -> Chỉ dùng trong team thân thiết, Slack/Chat.
5.5. Xin lỗi (Apology) – Phân cấp độ
すみません。(Sumimasen) -> Nhẹ, dùng hàng ngày (va chạm nhẹ, nhờ việc nhỏ).申し訳ありません。(Moushiwake arimasen) -> Chuẩn công sở, dùng với sếp, khách, sai sót nhỏ.申し訳ございません。(Moushiwake gozaimasen) -> Trang trọng hơn, viết Email, báo cáo sai sót.深くお詫び申し上げます。(Fukaku owabi moushiagemasu) -> Rất xin lỗi, sự cố nghiêm trọng, công khai.陳謝いたします。(Chinsha itashimasu) -> Cấp độ cao nhất (Tuyên bố xin lỗi chính thức, báo chí, recall sản phẩm).
PHẦN 6: BÍ QUYẾT HỌC TỪ VỰNG HIỆU QUẢ CHO NGƯỜI VIỆT NAM (2026 EDITION)
6.1. Tận dụng “Hán Việt” – Ưu thế tuyệt đối của người Việt
70-80% từ vựng chuyên nghiệp tiếng Nhật (Kango – 漢語) có gốc Hán Việt.
- Kỹ thuật: Học Kanji -> Đọc âm Hán Việt -> Đã hiểu 50% nghĩa.
仕様書(Shiyousho) -> Thiết kế thư (Spec/Design doc).検収(Kenshuu) -> Kiểm thu (Acceptance test).仕様変更(Shiyou Henkou) -> Thiết kế biến hơn (Change request).進捗(Shinchoku) -> Tiến trù (Progress).課題(Kadai) -> Khái đề (Vấn đề/Task/Bài toán).懸念(Kenen) -> Khoan nghi (Lo ngại/Rủi ro).調整(Chousei) -> Điều chỉnh (Coordinate/Adjust).
- Chiến lược: Học Kanji theo cặp (Jukugo – 熟語). Không học từ đơn lẻ. Học
報告(Hokoku) thì học kèm報告書(Hokokusho),報告する(Hokoku suru),報告を受ける(Hokoku wo ukeru).
6.2. Phương pháp “Shadowing Email & Meeting Thực tế”
- Thu thập 50-100 email mẫu chuẩn (Template công ty, sách “Business Email no Kihon”, web template).
- Mỗi ngày đọc to 5 email (Shadowing): Nhìn tiếng Nhật -> Nói to -> Nghe giọng mình.
- Tập viết lại (Dictation): Nghe/Đọc xong -> Tắt màn hình -> Viết lại từ đầu đến cuối. So sánh sai sót (Đặc biệt là Keigo, Particle は/が, を/に).
6.3. Xây dựng “Từ điển Cá nhân” (My Dictionary) trên Notion/Obsidian/Anki
- Không học từ điển dày cộm. Chỉ học từ BẠN GẶP PHẢI.
- Cấu trúc thẻ từ:
- Từ: 進捗
- Đọc: しんちょく (Shinchoku)
- Hán Việt: Tiến trù
- Nghĩa: Tiến độ
- Cặp đi kèm (Collocation): 進捗を報告する, 進捗が遅れる, 進捗率
- Ví dụ thực tế (Context):
今週の進捗率は80%です。 - Keigo liên quan: 進捗をご報告申し上げます。
- Tag: #PM #Report #Daily
6.4. Học qua “Bối cảnh Văn hóa” (Context Culture) – Không chỉ dịch từ
- Tại sao người Nhật nói
検討させていただきます(Sẽ xem xét) mà không nóiやります(Sẽ làm)?- -> Vì
検討(Kentou) có nghĩa ngầm: “Sẽ xem xét, nhưng khả năng cao là KHÔNG LÀM hoặc KHÔNG ĐƯỢC DUYỆT“.
- -> Vì
難しいです(Muzukashii desu – Khó khăn) = KHÔNG (No). Tuyệt đối không hiểu là “Khó nhưng vẫn cố gắng”.前向きに検討します(Maemuki ni kentou shimasu – Xem xét tích cực) = Có khả năng làm, nhưng chưa cam kết.
6.5. Công cụ Hỗ trợ 2026 (AI & App)
- DeepL / ChatGPT / Gemini: Dịch email, kiểm tra Keigo, viết mẫu câu. Prompt hay: “Hãy viết một email tiếng Nhật cấp độ N1, ngữ cảnh: Bridge SE báo cáo tiến độ cho PM Nhật, tone chuyên nghiệp, dùng Keigo chuẩn, có Action Items”.
- Anki / AnkiDroid: Hệ thống lặp lại ngắt quãng (SRS) tốt nhất cho Kanji/Từ vựng.
- Rikai / Yomichan (Extension Chrome): Tra từ ngay trên web Nhật (NHK, ITmedia, Qiita, Note).
- Notion / Obsidian: Quản lý kiến thức, build Second Brain.
- Slack / Teams / Line Works: Tham gia cộng đồng tiếng Nhật, quan sát cách người bản xứ chat, dùng sticker, reaction.
PHẦN 7: CHECKLIST “CHUẨN BỊ PHỎNG VẤN / NHẬP CÔNG TY” – DÀNH CHO BẠN
Trước khi bước vào môi trường Nhật (năm 2026), hãy tự kiểm tra xem mình đã “chốt” được những điều sau chưa:
- Tự giới thiệu (Jiko Shoukai – 自己紹介) 1 phút: Tên, Kinh nghiệm, Kỹ năng mạnh, Lý do muốn làm, Kết thúc
Yoroshiku onegai itashimasu. Nói trôi chảy, nhìn mắt, cười. - Nắm vững 20 động từ Keigo cốt lõi (Irassharu, Ossharu, Meshiagaru, Nasaru, Ukagau, Mousu, Itadaku, Haiken suru, Zonjigeru, Itasu, Sashiageru, Go-annai, Go-kyouji, Go-kakunin, Go-sashuu, Go-kentou, O-negai, O-wabi, O-tesuu, O-isogashii).
- Viết được 3 loại Email chuẩn: 1. Xin việc/Phỏng vấn. 2. Báo cáo tiến độ/Nhờ xác nhận. 3. Xin lỗi/Báo lỗi/Đề xuất đối phó.
- Biết quy trình Điện thoại: Nhấc máy -> Ghi tên -> Hold -> Chuyển/Để tin -> Kết thúc.
- Biết chào hỏi vào/về ca, nghỉ trưa, gặp khách, gặp sếp trên cả Offline và Online (Slack/Teams).
- Hiểu và dùng được HoRenSo: Biết khi nào báo cáo, khi nào liên lạc, khi nào tham vấn. Không tự quyết định việc lớn.
- Nắm từ vựng chuyên ngành của vị trí ứng tuyển (IT: Spec, Deploy, Bug, Sprint… / Office: Ringi, Seikyusho, Yuukyuu, Zangyou…).
- Biết xưng hô: Không gọi “San” cho sếp nội bộ, không gọi tên riêng, gọi chức danh. Đối ngoại bỏ “San” cho người mình.
- Sẵn sàng tâm lý: Chấp nhận “Nemawashi”, “Kuuki wo yomu”, “Gaman” (Nhẫn nhịn) khi cần thiết, nhưng cũng biết “Soudan” (Hỏi) khi không rõ.
KẾT LUẬN: TỪ VỰNG LÀ CÔNG CỤ, TƯ DUY LÀ CỐT LÕI
Học từ vựng công việc tiếng Nhật vào năm 2026 không chỉ là học vẹt các từ Kanji hay động từ Keigo. Đó là quá trình học lại cách tư duy, cách làm việc và văn hóa tổ chức của một trong những kinh tế phát triển nhất thế giới.
Người Việt Nam có ưu thế lớn: Chữ Hán (Kanji) và Tính chăm chỉ, nhẫn nại (Gaman). Nếu bạn kết hợp ưu thế này với phương pháp học Context-based (Dựa trên bối cảnh), Output-based (Tập trung ra miệng/viết), và tận dụng Công nghệ AI để luyện tập, bạn sẽ vượt qua rào cản ngôn ngữ nhanh hơn bất kỳ dân tộc nào.
Hãy bắt đầu từ hôm nay: Chọn 1 tình huống bạn thường gặp (Ví dụ: Viết email báo cáo tiến độ), học bộ từ vựng + mẫu câu Keigo chỉ cho tình huống đó, viết thật, nói thật, nhờ người check (hoặc dùng AI check), và lặp lại.
Chúc bạn sớm đạt mục tiêu: N3/N2/N1, Đỗ phỏng vấn, Lương cao, Thăng tiến, và trở thành Global Talent (Jinzai – 人材) thực sự mà các công ty Nhật Bản năm 2026 đang tìm kiếm!
頑張ってください！応援しています！ (Ganbatte kudasai! Ouenshite imasu! – Hãy cố gắng nhé! Mình đang ủng hộ bạn!)
Tác giả: AI Assistant (Cập nhật xu hướng 2026)
Tham khảo: JIS (Japanese Industrial Standards) Business Manner, JLPT N5-N1 Vocabulary Lists, IT Terminology Standards (IPA Japan), White Papers MHLW/METI 2024-2025, Thực tế tuyển dụng Việt – Nhật 2023-2025.