Khi học tiếng Nhật, việc nắm vững cách viết ngày tháng tiếng Nhật là một trong những kỹ năng sống còn quan trọng nhất, ngay từ cấp độ N5. Khác với tiếng Việt hay tiếng Anh chỉ cần ghi số theo thứ tự Ngày/Tháng/Năm hay Tháng/Ngày/Năm, tiếng Nhật có hệ thống đọc và viết cực kỳ đặc thù, đặc biệt là các ngày “ngoại lệ” (1, 2, 3, 4, 14, 20, 24…) khiến người mới bắt đầu thường “ngán” ngay từ đầu.

Tại năm 2026, với xu hướng học tiếng Nhật trực tuyến và tự học bùng nổ, bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ kiến thức từ A-Z về cách viết ngày tháng tiếng Nhật: quy tắc viết Kanji, Hiragana, Romaji, cách đọc chuẩn (On-yomi/Kun-yomi), các ngoại lệ phải học vẹt, định dạng văn bản hành chính, email商务, và các mẹo ghi nhớ “thần thánh” giúp bạn không bao giờ nhầm lẫn nữa.

1. Cấu Trúc Cơ Bản: Năm – Tháng – Ngày

Trước khi đi vào chi tiết cách đọc từng con số, bạn phải nhớ thứ tự viết chuẩn của người Nhật:

Năm (年) → Tháng (月) → Ngày (日)

Ví dụ: Hôm nay là ngày 15 tháng 10 năm 2026.

  • Viết Kanji: 2026年10月15日
  • Viết số: 2026/10/15 hoặc 2026.10.15
  • Đọc: Nisen nijū roku nen, jū gatsu, jū go nichi

Lưu ý quan trọng 2026: Năm 2026 theo lịch Gregorian (Dương lịch) là Reiwa 8 năm (令和8年 – Reiwa hachi nen). Khi làm thủ tục hành chính tại Nhật (điền đơn xin visa, hợp đồng lao động, đăng ký dân sự), bạn bắt buộc phải viết năm Nhật (Nengō – 年号) kèm theo hoặc thay thế năm Dương lịch.

2. Cách Viết Và Đọc “Tháng” (月 – Gatsu)

Đây là phần dễ nhất vì không có ngoại lệ nào cả. Bạn chỉ cần ghép: Số (đọc On-yomi) + がつ (Gatsu).

Tháng Kanji Hiragana Romaji Ghi chú đọc
1 1月 いちがつ Ichigatsu
2 2月 にがつ Nigatsu
3 3月 さんがつ Sangatsu
4 4月 しがつ Shigatsu Đọc “Shi”, không đọc “Yon”.
5 5月 ごがつ Gogatsu
6 6月 ろくがつ Rokugatsu
7 7月 しちがつ Shichigatsu Đọc “Shichi”, không đọc “Nana”.
8 8月 はちがつ Hachigatsu
9 9月 くがつ Kugatsu Đọc “Ku”, không đọc “Kyū”.
10 10月 じゅうがつ Jūgatsu
11 11月 じゅういちがつ Jūichigatsu
12 12月 じゅうにがつ Jūnigatsu

Mẹo nhớ tháng 4, 7, 9: “Tứ, Thất, Cửu” trong Hán Việt tương ứng với Shi, Shichi, Ku. Người Nhật dùng On-yomi (âm Hán) cho tháng.

3. “Cái Chết” Của Người Học: Cách Viết Và Đọc “Ngày” (日 – Nichi/Ka/Jitsu)

Nếu tháng chỉ có 12 từ vựng thì ngày có tới 31 từ vựng, trong đó khoảng 10 ngày đọc ngoại lệ (bất quy tắc). Đây là nơi 90% học viên N5 bị trượt điểm nghe/đọc.

Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật

Quy tắc chung: Số (đọc Kun-yomi/On-yomi lẫn lộn) + にち (Nichi) / か (Ka).

  • Từ 1-10: Chủ yếu dùng Kun-yomi (đọc gốc Nhật) + か (Ka).
  • Từ 11 trở lên: Chủ yếu dùng On-yomi (âm Hán) + にち (Nichi).
  • NHỮNG có ngoại lệ lớn ở ngày 1-10, 14, 20, 24.

3.1. Bảng Tra Cứu Đầy Đủ 31 Ngày (Bản Chuẩn 2026)

Ngày Kanji Hiragana Romaji Phân loại Mẹo nhớ / Lưu ý
1 一日 ついたち Tsuitachi Ngoại lệ tuyệt đối Không đọc “Ichinichi”. Nghĩa: “Ngày đầu tháng” (Tsuki-tachi).
2 二日 ふつか Futsuka Ngoại lệ Không đọc “Ninichi/Futsu ka”. Nhớ: “Fu” như “Futatsu” (2 cái).
3 三日 みっか Mikka Ngoại lệ (Sokuon) Có “っ” (sokuon). Nhớ: “Mi” như “Mittsu” (3 cái).
4 四日 よっか Yokka Ngoại lệ (Sokuon) Có “っ”. Đọc “Yo” (Kun), không đọc “Shi”. Nhớ: “Yottsu” (4 cái).
5 五日 いつか Itsuka Ngoại lệ Đọc “Itsu” (Kun), không đọc “Go”. Nhớ: “Itsutsu” (5 cái).
6 六日 むいか Muika Ngoại lệ Đọc “Mui” (Kun), không đọc “Roku”. Nhớ: “Muttsu” (6 cái).
7 七日 なのか Nanoka Ngoại lệ Đọc “Nano” (Kun), không đọc “Shichi”. Nhớ: “Nanatsu” (7 cái).
8 八日 ようか Yōka Ngoại lệ (Chōon) Đọc “Yō” (Kun), kéo dài âm. Không đọc “Hachi”. Nhớ: “Yattsu” (8 cái).
9 九日 ここのか Kokonoka Ngoại lệ Đọc “Kokono” (Kun). Rất dài. Nhớ: “Kokonotsu” (9 cái).
10 十日 とおか Tōka Ngoại lệ (Chōon) Đọc “Tō” (Kun), kéo dài. Không đọc “Jū”. Nhớ: “Tō” = 10 (cũ).
11 十一日 じゅういちにち Jūichinichi Quy tắc chuẩn On-yomi + Nichi.
12 十二日 じゅうににち Jūninichi Quy tắc chuẩn
13 十三日 じゅうさんにち Jūsan nichi Quy tắc chuẩn
14 十四日 じゅうよっか Jūyokka Ngoại lệ (Hỗn hợp) 10 (Jū) + 4 (Yokka). Không đọc “Jūshinichi” hay “Jūyonnichi”.
15 十五日 じゅうごにち Jūgo nichi Quy tắc chuẩn
16 十六日 じゅうろくにち Jūroku nichi Quy tắc chuẩn
17 十七日 じゅうしちにち Jūshichi nichi Quy tắc chuẩn
18 十八日 じゅうはちにち Jūhachi nichi Quy tắc chuẩn
19 十九日 じゅうくにち Jūku nichi Quy tắc chuẩn 9 đọc “Ku” (On).
20 二十日 はつか Hatsuka Ngoại lệ tuyệt đối Không đọc “Nijūnichi”. Nghĩa: “Hata” (chết) + “tsuka” -> Hatsuka.
21 二十一日 にじゅういちにち Nijūichi nichi Quy tắc chuẩn 20 (Nijū) + 1 (Ichi) + Nichi.
22 二十二日 にじゅうににち Nijūni nichi Quy tắc chuẩn
23 二十三日 にじゅうさんにち Nijūsan nichi Quy tắc chuẩn
24 二十四日 にじゅうよっか Nijūyokka Ngoại lệ (Hỗn hợp) 20 (Nijū) + 4 (Yokka). Giống ngày 14.
25 二十五日 にじゅうごにち Nijūgo nichi Quy tắc chuẩn
26 二十六日 にじゅうろくにち Nijūroku nichi Quy tắc chuẩn
27 二十七日 にじゅうしちにち Nijūshichi nichi Quy tắc chuẩn
28 二十八日 にじゅうはちにち Nijūhachi nichi Quy tắc chuẩn
29 二十九日 にじゅうくにち Nijūku nichi Quy tắc chuẩn
30 三十日 さんじゅうにち Sanjū nichi Quy tắc chuẩn 30 đọc “Sanjū”.
31 三十一日 さんじゅういちにち Sanjūichi nichi Quy tắc chuẩn

3.2. Tổng Hợp 10 Ngày “Phải Học Vẹt” (Core Exceptions)

Hãy in bảng này ra dán trước mặt bàn học. Nếu thuộc 10 ngày này, bạn đã chinh phục 80% bài toán ngày tháng.

  1. 1日 -> Tsuitachi (ついたち)
  2. 2日 -> Futsuka (ふつか)
  3. 3日 -> Mikka (みっか) có っ
  4. 4日 -> Yokka (よっか) có っ
  5. 5日 -> Itsuka (いつか)
  6. 6日 -> Muika (むいか)
  7. 7日 -> Nanoka (なのか)
  8. 8日 -> Yōka (ようか) kéo dài ō
  9. 10日 -> Tōka (とおか) kéo dài ō
  10. 20日 -> Hatsuka (はつか)
  11. 14日 -> Jūyokka (じゅうよっか) có っ
  12. 24日 -> Nijūyokka (にじゅうよっか) có っ

Mẹo phân biệt “Ka” vs “Nichi” dễ nhớ nhất 2026:
Ngày 1-10 (trừ 8, 9, 10 đọc dài) + 14, 20, 24 -> Thường dùng ~か (Ka).
Ngày 11-13, 15-19, 21-23, 25-31 -> Dùng ~にち (Nichi).

4. Cách Viết Năm (年 – Nen) & Hệ Thống Niên Hiệu (Nengō – 年号)

4.1. Năm Dương Lịch (Seireki – 西暦)

Viết số + 年 (Nen). Đọc theo từng chữ số.

  • 2026年 -> Nisen nijū roku nen (にせんにじゅうろくねん).
  • 1990年 -> Sen kyū hyaku kyū jū nen (せんきゅうひゃくきゅうじゅうねん).

4.2. Năm Nhật (Wareki – 和暦 / Nengō – 年号) – BẮT BUỘC BIẾT NĂM 2026

Nhật Bản dùng hệ thống Niên hiệu (tên triều đại). Năm 2026 là năm thứ 8 của triều đại Reiwa (令和).

Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật

Công thức chuyển đổi (Reiwa bắt đầu 2019):

Năm Reiwa = Năm Dương lịch – 2018
Kiểm tra: 2026 – 2018 = 8. Đúng.

Các Niên hiệu gần đây bạn cần biết:

Niên hiệu (Kanji) Romaji Thời gian Năm đầu tiên (Gannen) Năm 2026 là năm thứ mấy?
令和 Reiwa 1/5/2019 – nay 2019 (Reiwa 1 / Gannen) Reiwa 8 (令和8年)
平成 Heisei 8/1/1989 – 30/4/2019 1989 Đã kết thúc
昭和 Shōwa 25/12/1926 – 7/1/1989 1926 Đã kết thúc

Cách viết năm Nhật chuẩn:

  • Kanji: 令和8年 (Hoặc 令和八年)
  • Viết tắt hành chính: R8.10.15 (R = Reiwa, H = Heisei, S = Shōwa)
  • Đọc: Reiwa hachi nen (れいわはちねん).
  • Lưu ý năm đầu (Gannen – 元年): Năm 2019 viết là 令和元年 (Reiwa Gannen), KHÔNG viết 令和1年.

5. Các Định Dạng Viết Chuẩn Theo Ngữ Cảnh (2026 Update)

5.1. Văn Bản Hành Chính, Hợp Đồng, Đơn Xin Viza (Rất Trang Trọng)

Yêu cầu: Viết đầy đủ Kanji, dùng Niên hiệu Nhật (Wareki), không dùng số La Mã cho tháng.

Ví dụ mẫu đơn xin visa năm 2026:
令和8年10月15日 (Reiwa 8 nen, Jūgatsu, Jūgo nichi)
Hoặc viết rõ ràng hơn:
令和八年十月十五日

5.2. Email Doanh Nghiệp, Báo Cáo, Lịch Làm Việc (Business Standard)

Yêu cầu: Rõ ràng, ngắn gọn, chấp nhận số Ả-rập cho tháng/ngày, thường kèm thứ.

Định dạng phổ biến nhất 2026:
2026年10月15日 (木)
2026/10/15 (Thu)
R8.10.15 (木) (Rất hay dùng trong nội bộ công ty Nhật)

Lưu ý về Thứ (曜日 – Yōbi):
Luôn viết trong ngoặc đơn sau ngày. Ký hiệu 1 chữ Kanji:
月, 火, 水, 木, 金, 土, 日 (Getsu, Ka, Sui, Moku, Kin, Do, Nichi).

5.3. Tin Nhắn, Chat (Line, Slack, Zalo), Note Cá Nhân

Yêu cầu: Nhanh, ngắn, hiểu được là được.

  • 2026/10/15
  • 10/15 (Chỉ tháng/ngày, hiểu ngầm năm nay)
  • R8/10/15
  • 15日 (Chỉ ngày)
  • 木曜日 (Chỉ thứ)

5.4. Viết Trên Lịch Để Bàn, Lịch Tết, Thiệp Cưới, Thiệp Niên Niên (Nengajō – 年賀状)

Yêu cầu: Thuần Kanji, đẹp mắt, truyền thống. Thường viết dọc.

Năm mới 2027 (Reiwa 9) trên thiệp Niên niên:
令和九年 元旦 (Reiwa Kyūnen Gantan – Sáng mùng 1 Tết Dương lịch năm Reiwa 9).
Lưu ý: “Gantan” (元旦) chỉ dùng cho sáng mùng 1. Còn “Ganjitsu” (元日) là cả ngày mùng 1.

6. Cách Hỏi & Trả Lời Về Ngày Tháng Trong Giao Tiếp (Kaiwa)

Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật

6.1. Hỏi Ngày Tháng Năm (Kinh Điển N5)

  • Hỏi ngày hôm nay: 今日は何日ですか? -> Kyō wa nan nichi desu ka?
  • Hỏi tháng/năm: 今月は何月ですか? / 今年は何年ですか? -> Kongetsu wa nan gatsu desu ka? / Kotoshi wa nan nen desu ka?
  • Hỏi sinh nhật: 誕生日はいつですか? -> Tanjōbi wa itsu desu ka?

6.2. Trả Lời (Pattern câu)

  • Ngày: 今日は 15日 (じゅうごにち) です。 -> Kyō wa jūgo nichi desu.
  • Tháng/Năm: 今月は 10月 (じゅうがつ) です。 / 今年は 2026年 (にせんにじゅうろくねん) です。
  • Đầy đủ: 今日は 2026年10月15日 (木曜日) です。

6.3. Các Từ Chỉ Thời Gian Tương Đối (Rất Hay Dùng Hàng Ngày)

Từ vựng Kanji Hiragana Nghĩa Ví dụ (Năm 2026)
Hôm nay 今日 きょう Today 10月15日
Ngày mai 明日 あした / あす Tomorrow 10月16日
Ngày mốt 明後日 あさって Day after tomorrow 10月17日
Hôm qua 昨日 きのう Yesterday 10月14日
Hôm kia 一昨日 おととい Day before yesterday 10月13日
Tuần này 今週 こんしゅう This week
Tuần sau 来週 らいしゅう Next week
Tháng này 今月 こんげつ This month Tháng 10
Tháng sau 来月 らいげつ Next month Tháng 11
Năm nay 今年 ことし This year 2026 (Reiwa 8)
Năm sau 来年 らいねん Next year 2027 (Reiwa 9)
Năm trước 去年 きょねん Last year 2025 (Reiwa 7)
Năm trước năm trước 一昨年 おととし Year before last 2024 (Reiwa 6)

Cấm lỗi thường gặp: “来年” đọc là Rainen, KHÔNG đọc “Kinen”. “去年” đọc Kyonen, KHÔNG đọc “Konen”.

7. Mẹo Học Thuộc Nhanh & Ghi Nhớ Lâu (Method 2026)

7.1. Phương Pháp “Nhóm Theo Âm Thanh” (Phonetic Grouping)

Đừng học theo thứ tự 1->31. Hãy học theo âm đọc:

  • Nhóm “Ka” ngắn (Kun-yomi gốc): 2 (Futsuka), 5 (Itsuka), 6 (Muika), 7 (Nanoka). -> Nhớ: Đây là các số đếm vật Kun-yomi (Futatsu, Itsutsu, Muttsu, Nanatsu) + “ka”.
  • Nhóm “Sokuon” (Có っ – ngắt nghỉ): 3 (Mikka), 4 (Yokka), 14 (Jūyokka), 24 (Nijūyokka). -> Nhớ: 3, 4, 14, 24 đều có “っ”.
  • Nhóm “Chōon” (Kéo dài âm): 8 (Yōka), 10 (Tōka). -> Nhớ: 8 và 10 đọc dài.
  • Nhóm “Đặc biệt nhất” (Must memorize): 1 (Tsuitachi), 20 (Hatsuka), 9 (Kokonoka).

7.2. Kỹ Thuật “Shadowing” Với Lịch Nhật (Japanese Calendar App)

Tải app 「日本のカレンダー」 (Nihon no Calendar) hoặc 「時間Tree」 (rất hot năm 2026).

  • Mỗi sáng mở app -> Đọc to ngày hôm nay theo format: “Kyō wa Reiwa hachi nen, jūgatsu, jūgo nichi, mokuyōbi desu.”
  • Bật widget màn hình hiển thị Kanji ngày tháng (VD: 令和八年十月十五日) để mắt quen hình dạng chữ.

7.3. Flashcard Anki / Quizlet Deck Đề Xuất

Tìm từ khóa: “Japanese Dates N5 Anki” hoặc tự tạo thẻ theo cấu trúc:

  • Front: Kanji (二十四日) + Âm thanh (Text-to-speech).
  • Back: Hiragana (にじゅうよっか) + Romaji + Nghĩa Việt.
  • Setting: Học 5 thẻ/ngày, ôn tập theo thuật toán Spaced Repetition. Chỉ 2 tuần là thuộc thành thạo.

8. Các Sai Lầm “Chết Người” Cần Tránh (Top 5 Common Mistakes)

Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
  1. Viết “1日” đọc “Ichinichi” / “Ichi nichi”.
    • Sửa: Tsuitachi (ついたち). “Ichinichi” (いちにち) nghĩa là “Khoảng thời gian 1 ngày” (duration), không phải “Ngày 1” (date).
  2. Viết “20日” đọc “Nijūnichi” / “Niju ka”.
    • Sửa: Hatsuka (はつか). “Nijūnichi” = 20 ngày (duration).
  3. Đọc tháng 4, 7, 9 theo Kun-yomi (Yon, Nana, Kyū).
    • Sửa: Shigatsu, Shichigatsu, Kugatsu. Tháng luôn luôn dùng On-yomi.
  4. Viết năm Nhật sai năm đầu (Gannen).
    • Sửa: Năm 2019 là 令和元年 (Reiwa Gannen), không phải 令和1年. Năm 2026 là 令和8年 (Reiwa Hachi Nen).
  5. Nhầm lẫn “来年” (Rainen – Năm sau) và “去年” (Kyonen – Năm trước).
    • Mẹo: Rai (来) = Tương lai (Future) -> Năm sau. Kyo (去) = Quá khứ (Past – đi qua) -> Năm trước.

9. Ứng Dụng Thực Tế: Viết Email Xin Nghỉ / Đặt Lịch Hẹn (Template 2026)

Mẫu 1: Email xin nghỉ phép (有給休暇申請 – Yūkyū Kyūka Shinsei)

Tiêu đề: 【有給休暇申請】令和8年10月15日~16日 氏名:グエン・ヴァン・アイン

Nội dung:

〇〇部長

お疲れ様です。グエンです。

下記の日程で有給休暇を申請いたします。

記
期間: 令和8年10月15日(木)~ 令和8年10月16日(金)(2日間)
理由: 私用のため
業務引継ぎ: 〇〇さんに依頼済みです。

ご確認のほど、よろしくお願いいたします。

グエン・ヴァン・アイン

Mẫu 2: Email đặt lịch phỏng vấn / gặp khách (アポイントメント依頼)

Tiêu đề: 【面談日程のご相談】株式会社〇〇 グエン

Nội dung:

〇〇様

お世話になっております。株式会社〇〇のグエンです。

来週、ご面談のお時間をいただけますでしょうか。
以下の日程でご都合のよい日時をご教示いただけますと幸いです。

候補日時:
1. 令和8年10月20日(火) 10:00~11:00
2. 令和8年10月21日(水) 14:00~15:00
3. 令和8年10月22日(木) 13:00~14:00

Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật
Cách Viết Ngày Tháng Tiếng Nhật

ご多忙のところ恐縮ですが、ご検討のほどよろしくお願いいたします。

グエン・ヴァン・アイン
株式会社〇〇 営業部
TEL: 03-xxxx-xxxx
Mail: [email protected]

10. Bảng Tra Cứu Nhanh “Cheat Sheet” In Ra Để Bàn (Summary 2026)

Hãy copy phần này vào Note, in ra size A5 dán cạnh màn hình.

Loại Quy tắc / Ví dụ Lưu ý vàng
Thứ tự Năm → Tháng → Ngày 2026年10月15日
Năm 2026 Reiwa 8 (令和8年 / 令和八年) Gannen = 元年 (chỉ năm đầu)
Tháng Số + がつ (Gatsu) 4=Shi, 7=Shichi, 9=Ku
Ngày 1-10 Kun-yomi + か (Ka) 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 toàn ngoại lệ
Ngày 11-31 On-yomi + にち (Nichi) Trừ 14, 20, 24
10 Ngày “Học Vẹt” 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 14, 20, 24 Tsuitachi, Futsuka, Mikka, Yokka, Itsuka, Muika, Nanoka, Yōka, Tōka, Jūyokka, Hatsuka, Nijūyokka
Viết tắt R8.10.15 (木) R=Reiwa, H=Heisei, S=Showa
Hỏi 今日は何日ですか? (Kyō wa nan nichi desu ka?) Trả lời: 今日は15日です。

11. Kết Luận: Chinh Phục Ngày Tháng Là Chinh Phục Cánh Cửa Tiếng Nhật

Việc thành thạo cách viết ngày tháng tiếng Nhật không chỉ giúp bạn đỗ JLPT N5 hay N4, mà là kỹ năng sinh tồn khi sống, học tập, làm việc tại Nhật Bản (hoặc môi trường Nhật tại Việt Nam năm 2026). Từ việc điền đơn xin visa, ký hợp đồng lao động, đặt lịch hẹn bác sĩ, viết email business, đến viết thiệp Niên niên cho sếp/khách hàng – tất cả đều xoay quanh bộ quy tắc này.

Hành động ngay hôm nay:

  1. In bảng “Cheat Sheet” (Mục 10) dán bàn học.
  2. Cài app Lịch Nhật hiển thị Kanji + Hiragana + Thứ.
  3. Tự nói (Shadowing) ngày hôm nay mỗi sáng: “Kyō wa Reiwa hachi nen, jūgatsu, jūgo nichi…”
  4. Làm 20 câu tập nghe/viết ngày tháng ngẫu nhiên trên Quizlet/Anki.

Chỉ sau 1 tuần kiên trì, bạn sẽ thấy việc đọc “Hatsuka”, “Tsuitachi”, “Jūyokka” trở nên tự nhiên như tiếng mẹ đẻ. Chúc bạn học tập hiệu quả và sớm đạt mục tiêu tiếng Nhật năm 2026 này!

Bài viết được cập nhật mới nhất cho năm 2026 (Reiwa 8), bao gồm chuẩn mực hành chính, business email và xu hướng học tập hiện nay.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *