Cách viết ngày tháng năm trong tiếng Nhật là một trong những kiến thức nền tảng và quan trọng nhất đối với bất kỳ ai đang học tiếng Nhật, dù bạn học để thi JLPT, đi du học, đi xuất khẩu lao động, làm việc với đối tác Nhật Bản hay đơn giản là muốn đọc hiểu các tài liệu, email, biển hiệu, lịch trình tại Nhật Bản. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những điểm gây nhầm lẫn lớn nhất cho người Việt Nam, bởi thứ tự ngày tháng năm trong tiếng Nhật hoàn toàn khác với thứ tự quen thuộc trong tiếng Việt và tiếng Anh. Nếu không nắm vững quy tắc này, bạn rất dễ đọc sai ngày, viết sai hồ sơ, đặt sai lịch hẹn và gây ra những hiểu lầm không đáng có trong giao tiếp cũng như trong các thủ tục hành chính.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu một cách toàn diện và chi tiết nhất về cách viết ngày tháng năm trong tiếng Nhật trong năm 2026, từ cấu trúc cơ bản nhất với Kanji 年月日, cách đọc tháng, cách đọc ngày với những cách đọc đặc biệt không theo quy luật, cách viết năm theo Tây lịch và theo niên hiệu Nhật Bản, cách viết thứ trong tuần, các định dạng viết tắt thường gặp trên lịch, trên máy tính, trong email, trong thư từ, trong hồ sơ xin việc, cho đến những lỗi sai phổ biến nhất mà người Việt thường mắc phải và cách khắc phục. Bài viết được trình bày theo từng bước từ dễ đến khó, kèm theo rất nhiều ví dụ minh họa cụ thể, bảng tổng hợp, cách đọc bằng Hiragana và Romaji, để bạn có thể áp dụng ngay vào thực tế.
1. Sự Khác Biệt Lớn Nhất Giữa Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Việt Và Tiếng Nhật
Điểm khác biệt đầu tiên và quan trọng nhất cần ghi nhớ là thứ tự sắp xếp. Trong tiếng Việt, chúng ta viết ngày tháng năm theo thứ tự từ nhỏ đến lớn, tức là ngày trước, tháng ở giữa và năm ở cuối cùng. Ví dụ, ngày 10 tháng 5 năm 2026 trong tiếng Việt chúng ta viết là 10/05/2026 hoặc 10 tháng 5 năm 2026. Trong tiếng Anh của Mỹ, thứ tự lại là tháng ngày năm, ví dụ May 10, 2026. Nhưng trong tiếng Nhật, thứ tự là hoàn toàn ngược lại, từ lớn nhất đến nhỏ nhất, tức là năm trước, tháng ở giữa và ngày ở cuối cùng.
Cấu trúc chuẩn trong tiếng Nhật luôn là: Năm + 年 + Tháng + 月 + Ngày + 日. Viết gọn lại thành Năm-Tháng-Ngày. Đây là nguyên tắc bất di bất dịch mà bạn phải ghi nhớ đầu tiên. Vì vậy, ngày 10 tháng 5 năm 2026 trong tiếng Việt sẽ được viết trong tiếng Nhật là 2026年5月10日. Nếu bạn đọc ngược lại thành 2026年10月5日 thì đó sẽ là ngày 5 tháng 10 năm 2026, một ngày hoàn toàn khác. Đây là lỗi sai kinh điển nhất của người mới học tiếng Nhật và cũng là nguyên nhân gây ra nhiều sai sót trong việc điền đơn, đặt vé máy bay, vé tàu, lịch hẹn khám bệnh tại Nhật Bản.
Hãy ghi nhớ một nguyên tắc hình ảnh rất dễ nhớ: Tiếng Nhật viết ngày tháng năm giống như cách chúng ta xếp đồ vật từ lớn đến nhỏ, giống như cách viết số thập phân từ hàng nghìn, hàng trăm, hàng chục đến hàng đơn vị. Năm là đơn vị lớn nhất, tháng là đơn vị trung bình và ngày là đơn vị nhỏ nhất. Một khi bạn đã hình thành thói quen tư duy này, việc đọc và viết ngày tháng năm trong tiếng Nhật sẽ trở nên đơn giản và tự nhiên hơn rất nhiều.
2. Cấu Trúc Cơ Bản Để Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Để viết một ngày tháng năm đầy đủ trong tiếng Nhật, bạn cần sử dụng ba Kanji quan trọng sau đây: 年 (nen / toshi) nghĩa là năm, 月 (getsu / tsuki) nghĩa là tháng, và 日 (nichi / hi) nghĩa là ngày. Khi viết ngày tháng năm, bạn chỉ cần ghép ba Kanji này vào sau các con số tương ứng.
Cấu trúc cụ thể là: Số năm + 年 + Số tháng + 月 + Số ngày + 日. Ví dụ, ngày 1 tháng 1 năm 2026 sẽ là 2026年1月1日. Ngày 15 tháng 8 năm 2026 sẽ là 2026年8月15日. Ngày 31 tháng 12 năm 2026 sẽ là 2026年12月31日. Bạn thấy rằng dù ngày tháng có thay đổi như thế nào thì cấu trúc vẫn luôn giữ nguyên, chỉ thay đổi các con số.
Trong thực tế giao tiếp hàng ngày, người Nhật thường viết số bằng chữ số Ả Rập, tức là số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0 như chúng ta vẫn quen dùng, chứ không viết bằng Kanji số như 一, 二, 三. Tuy nhiên, trong các văn bản trang trọng, trong thư pháp, trong các giấy chứng nhận, trong hồ sơ chính thức hoặc khi viết ngày tháng năm sinh trên các loại giấy tờ quan trọng, người Nhật đôi khi vẫn sử dụng Kanji số để tăng tính trang trọng và tránh bị sửa đổi. Ví dụ, 2026年5月10日 có thể được viết trang trọng thành 二千二十六年五月十日, nhưng cách viết này rất ít gặp trong đời sống hàng ngày và chủ yếu chỉ xuất hiện trong các văn bản đặc biệt.
Điều quan trọng cần lưu ý là trong tiếng Nhật, khi viết ngày tháng năm, chúng ta không dùng dấu gạch ngang, dấu chấm hay dấu gạch chéo giữa các thành phần như trong tiếng Việt. Chúng ta viết liền kề số với Kanji 年月日 mà không có khoảng trắng. Ví dụ đúng là 2026年5月10日, còn viết là 2026 年 5 月 10 日 với khoảng trắng thì vẫn hiểu được nhưng không phải là cách viết chuẩn và tự nhiên nhất.
3. Cách Viết Và Cách Đọc Tháng Từ Tháng 1 Đến Tháng 12 Trong Tiếng Nhật
Cách viết tháng trong tiếng Nhật tuân theo một quy luật rất đơn giản và dễ nhớ. Bạn chỉ cần lấy số thứ tự của tháng cộng với Kanji 月. Tháng 1 là 1月, tháng 2 là 2月, tháng 3 là 3月, và cứ thế tiếp tục đến tháng 12 là 12月. Không có ngoại lệ nào cho cách viết tháng, tất cả đều theo cùng một mẫu.
Cách đọc tháng cũng rất đơn giản và có quy luật. Bạn đọc số của tháng rồi cộng với cách đọc của 月 là getsu. Cụ thể, tháng 1 đọc là ichigatsu, tháng 2 là nigatsu, tháng 3 là sangatsu, tháng 4 là shigatsu, tháng 5 là gogatsu, tháng 6 là rokugatsu, tháng 7 là shichigatsu, tháng 8 là hachigatsu, tháng 9 là kugatsu, tháng 10 là jūgatsu, tháng 11 là jūichigatsu, tháng 12 là jūnigatsu. Bạn có thể thấy cách đọc tháng hoàn toàn theo quy luật của cách đọc số trong tiếng Nhật, không có cách đọc đặc biệt nào.
Tuy nhiên, cần lưu ý một điểm nhỏ là tháng 4, tháng 7 và tháng 9 có hai cách đọc khác nhau tùy theo ngữ cảnh. Tháng 4 có thể đọc là shigatsu hoặc yon gatsu. Tháng 7 có thể đọc là shichigatsu hoặc nanagatsu. Tháng 9 có thể đọc là kugatsu hoặc kyūgatsu. Trong các cách đọc này, cách đọc shigatsu, shichigatsu, kugatsu là cách đọc phổ biến và chuẩn nhất trong giao tiếp hàng ngày và trong các kỳ thi tiếng Nhật. Cách đọc yon gatsu, nanagatsu, kyūgatsu ít được sử dụng hơn nhưng vẫn được chấp nhận trong một số trường hợp để tránh nhầm lẫn. Khi viết, dù đọc bằng cách nào thì cách viết vẫn là 4月, 7月, 9月.
Có thể bạn quan tâm: Cách Viết Kanji Trong Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Bộ Thủ, Thứ Tự Nét Viết Đến Phương Pháp Học Hiệu Quả Năm 2026
Ngoài cách viết tháng bằng số, trong tiếng Nhật còn có cách viết tên tháng bằng Hiragana hoặc bằng Kanji riêng cho từng tháng, ví dụ tháng 1 là 睦月 (mutsuki), tháng 2 là 如月 (kisaragi), tháng 3 là 弥生 (yayoi), tháng 4 là 卯月 (uzuki), tháng 5 là 皐月 (satsuki), tháng 6 là 水無月 (minazuki), tháng 7 là 文月 (fumizuki), tháng 8 là 葉月 (hazuki), tháng 9 là 長月 (nagatsuki), tháng 10 là 神無月 (kannazuki), tháng 11 là 霜月 (shimotsuki), tháng 12 là 師走 (shiwasu). Đây là tên tháng theo âm lịch cổ của Nhật Bản, ngày nay rất ít được sử dụng trong đời sống hàng ngày mà chủ yếu xuất hiện trong văn học, thơ ca, các lễ hội truyền thống hoặc trong các tên riêng. Đối với người học tiếng Nhật hiện đại, bạn chỉ cần biết cách viết tháng bằng số là đủ để giao tiếp trong mọi tình huống thông thường.
4. Cách Viết Và Cách Đọc Ngày Từ Ngày 1 Đến Ngày 31: Phần Khó Nhất Cần Học Thuộc
Nếu cách viết và cách đọc tháng rất đơn giản, thì cách đọc ngày trong tiếng Nhật lại là phần khó nhất và có nhiều ngoại lệ nhất, bắt buộc người học phải học thuộc lòng. Cách viết ngày thì vẫn tuân theo quy luật đơn giản là số ngày cộng với Kanji 日, ví dụ ngày 1 là 1日, ngày 2 là 2日, ngày 10 là 10日, ngày 31 là 31日. Nhưng cách đọc ngày lại không hoàn toàn theo quy luật đọc số thông thường mà có những ngày đọc theo cách đọc đặc biệt bằng Hiragana.
Cụ thể, các ngày từ ngày 1 đến ngày 10 có cách đọc đặc biệt hoàn toàn, không theo quy luật đọc số. Ngày 1 đọc là tsuitachi, ngày 2 đọc là futsuka, ngày 3 đọc là mikka, ngày 4 đọc là yokka, ngày 5 đọc là itsuka, ngày 6 đọc là muika, ngày 7 đọc là nanoka, ngày 8 đọc là yōka, ngày 9 đọc là kokonoka, ngày 10 đọc là tōka. Đây là mười ngày đầu tiên mà bạn bắt buộc phải học thuộc lòng vì chúng không tuân theo bất kỳ quy luật nào.
Từ ngày 11 đến ngày 19, cách đọc lại trở về theo quy luật thông thường, tức là đọc số của ngày rồi cộng với cách đọc của 日 là nichi. Ngày 11 đọc là jūichinichi, ngày 12 là jūninichi, ngày 13 là jūsannichi, ngày 14 là jūyonnichi, ngày 15 là jūgonichi, ngày 16 là jūrokunichi, ngày 17 là jūshichinichi, ngày 18 là jūhachinichi, ngày 19 là jūkyūnichi. Ngày 20 lại là một ngoại lệ đặc biệt, đọc là hatsuka chứ không đọc là nijūnichi.
Từ ngày 21 đến ngày 29, cách đọc lại theo quy luật thông thường. Ngày 21 đọc là nijūichinichi, ngày 22 là nijūninichi, ngày 23 là nijūsannichi, ngày 24 là nijūyonnichi, ngày 25 là nijūgonichi, ngày 26 là nijūrokunichi, ngày 27 là nijūshichinichi, ngày 28 là nijūhachinichi, ngày 29 là nijūkyūnichi. Ngày 30 đọc là sanjūnichi và ngày 31 đọc là sanjūichinichi.
Tóm lại, các ngày có cách đọc đặc biệt mà bạn phải học thuộc là ngày 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 và ngày 20. Tất cả các ngày còn lại đều đọc theo quy luật thông thường. Đây là một trong những kiến thức quan trọng nhất trong tiếng Nhật vì nó xuất hiện rất thường xuyên trong giao tiếp hàng ngày, khi bạn hỏi sinh nhật, khi bạn đặt lịch hẹn, khi bạn đọc lịch, khi bạn nghe thông báo. Nếu bạn đọc sai ngày, người Nhật sẽ rất khó hiểu và bạn sẽ gặp rắc rối trong nhiều tình huống.
Để dễ ghi nhớ, bạn có thể học các ngày đặc biệt này theo vần điệu hoặc theo nhóm. Nhóm từ ngày 1 đến ngày 5 là tsuitachi, futsuka, mikka, yokka, itsuka. Nhóm từ ngày 6 đến ngày 10 là muika, nanoka, yōka, kokonoka, tōka. Ngày 20 là hatsuka. Hãy luyện đọc đi đọc lại nhiều lần cho đến khi bạn có thể đọc một cách tự nhiên mà không cần suy nghĩ.
5. Cách Viết Và Cách Đọc Năm Trong Tiếng Nhật Năm 2026
Cách viết năm trong tiếng Nhật cũng tuân theo quy luật đơn giản là số năm cộng với Kanji 年. Ví dụ năm 2026 viết là 2026年. Cách đọc năm thì có hai cách, một cách đọc theo Tây lịch và một cách đọc theo niên hiệu của Nhật hoàng.
Cách đọc năm theo Tây lịch là đọc từng con số theo cách đọc số thông thường rồi cộng với nen. Năm 2026 đọc là nisen nijūroku nen. Cụ thể, 2000 đọc là nisen, 26 đọc là nijūroku, ghép lại là nisen nijūroku nen. Các năm khác đọc tương tự, ví dụ năm 2025 đọc là nisen nijūgo nen, năm 2024 đọc là nisen nijūyon nen, năm 2030 đọc là nisen sanjū nen. Đây là cách đọc phổ biến nhất trong giao tiếp hàng ngày và trong các tài liệu quốc tế.
Cách đọc năm thứ hai là đọc theo niên hiệu, tức là theo thời kỳ trị vì của Nhật hoàng. Nhật Bản là quốc gia duy nhất trên thế giới hiện nay vẫn sử dụng niên hiệu để tính năm bên cạnh Tây lịch. Mỗi khi Nhật hoàng băng hà và người kế vị lên ngôi, một niên hiệu mới sẽ bắt đầu. Niên hiệu hiện tại của Nhật Bản là Lệnh Hòa, viết là 令和, đọc là Reiwa, bắt đầu từ ngày 1 tháng 5 năm 2019. Vì vậy, năm 2026 theo Tây lịch sẽ là năm thứ 8 của niên hiệu Lệnh Hòa, đọc là Reiwa hachinen. Cách viết là 令和8年.
Trong các văn bản chính thức của Nhật Bản như giấy tờ hành chính, hồ sơ xin việc, đơn xin visa, giấy chứng nhận, người Nhật thường sử dụng niên hiệu để viết năm thay vì Tây lịch. Ví dụ, thay vì viết 2026年5月10日, họ sẽ viết 令和8年5月10日. Cả hai cách viết đều đúng và đều được chấp nhận, nhưng cách viết theo niên hiệu được coi là trang trọng và chính thức hơn. Khi bạn đi làm hồ sơ tại Nhật Bản, bạn sẽ thường xuyên gặp cách viết năm theo niên hiệu này, vì vậy bạn cần phải biết cách đọc và cách viết cả hai dạng.
Ngoài niên hiệu Lệnh Hòa hiện tại, bạn cũng nên biết các niên hiệu trước đó để có thể đọc hiểu các tài liệu cũ. Các niên hiệu gần đây nhất bao gồm Minh Trị (Meiji) từ năm 1868 đến năm 1912, Đại Chính (Taishō) từ năm 1912 đến năm 1926, Chiêu Hòa (Shōwa) từ năm 1926 đến năm 1989, Bình Thành (Heisei) từ năm 1989 đến năm 2019, và Lệnh Hòa (Reiwa) từ năm 2019 đến nay. Trong đó, niên hiệu Bình Thành kéo dài 31 năm và rất quen thuộc với nhiều người Việt Nam từng làm việc hoặc học tập tại Nhật Bản trong những năm trước đây. Niên hiệu Chiêu Hòa kéo dài 64 năm, là niên hiệu dài nhất trong lịch sử hiện đại của Nhật Bản.
Có thể bạn quan tâm: Cách Viết Họ Tên Bằng Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z Năm 2026
6. Cách Viết Thứ Trong Tuần Trong Tiếng Nhật
Ngoài ngày tháng năm, khi viết ngày tháng năm đầy đủ, người Nhật thường viết thêm thứ trong tuần ngay sau ngày. Thứ trong tuần trong tiếng Nhật được viết bằng một Kanji duy nhất cộng với 曜日 (yōbi) nghĩa là thứ. Có bảy thứ trong tuần từ Chủ Nhật đến Thứ Bảy.
Chủ Nhật viết là 日曜日, đọc là nichiyōbi, viết tắt là 日. Thứ Hai viết là 月曜日, đọc là getsuyōbi, viết tắt là 月. Thứ Ba viết là 火曜日, đọc là kayōbi, viết tắt là 火. Thứ Tư viết là 水曜日, đọc là suiyōbi, viết tắt là 水. Thứ Năm viết là 木曜日, đọc là mokuyōbi, viết tắt là 木. Thứ Sáu viết là 金曜日, đọc là kinyōbi, viết tắt là 金. Thứ Bảy viết là 土曜日, đọc là doyōbi, viết tắt là 土.
Cách viết thứ đầy đủ trong một ngày tháng năm thường là viết ngày rồi viết thứ trong ngoặc đơn hoặc viết liền sau. Ví dụ, ngày 10 tháng 5 năm 2026 nếu rơi vào Chủ Nhật sẽ viết là 2026年5月10日（日）hoặc 2026年5月10日日曜日. Trong lịch, trên báo, trên biển hiệu, người Nhật thường chỉ viết ký tự Kanji viết tắt của thứ trong một vòng tròn, ví dụ vòng tròn màu đỏ cho Chủ Nhật và vòng tròn màu xanh dương cho Thứ Bảy. Đây là một đặc điểm rất đặc trưng của lịch Nhật Bản mà bạn sẽ thấy ở khắp nơi khi ở Nhật.
Việc biết cách viết thứ trong tuần là rất quan trọng vì trong tiếng Nhật, khi hẹn gặp, người Nhật thường hẹn theo thứ chứ không hẹn theo ngày cụ thể. Ví dụ, họ sẽ nói 来週月曜日 (thứ Hai tuần sau) thay vì nói ngày 18 tháng 5. Vì vậy, bạn cần phải thành thạo cách đọc và cách viết thứ để không bỏ lỡ lịch hẹn.
7. Các Định Dạng Viết Ngày Tháng Năm Khác: Dạng Số, Dạng Viết Tắt Và Dạng Quốc Tế
Ngoài cách viết chuẩn với Kanji 年月日, trong tiếng Nhật còn có nhiều định dạng viết ngày tháng năm khác được sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau như trên máy tính, trên lịch điện tử, trên vé tàu, trên hóa đơn, trong email quốc tế.
Định dạng phổ biến nhất là định dạng số với dấu gạch chéo, ví dụ 2026/05/10. Đây là định dạng được sử dụng trên máy tính, trên lịch điện tử, trên các hệ thống đặt chỗ trực tuyến. Thứ tự vẫn là năm tháng ngày, chỉ khác là dùng dấu gạch chéo thay cho Kanji. Định dạng này rất tiện lợi và được hiểu trên toàn thế giới.
Định dạng thứ hai là định dạng với dấu gạch ngang, ví dụ 2026-05-10. Đây là định dạng chuẩn quốc tế ISO 8601 và được sử dụng rất nhiều trong các tài liệu kỹ thuật, trong lập trình, trong các cơ sở dữ liệu. Thứ tự vẫn là năm tháng ngày.
Định dạng thứ ba là định dạng viết tắt hai chữ số của năm, ví dụ 26/05/10 nghĩa là ngày 10 tháng 5 năm 2026. Định dạng này thường được sử dụng trong các bảng biểu, trong các báo cáo ngắn gọn, nhưng nó có nhược điểm là dễ gây nhầm lẫn giữa năm 1926 và năm 2026, vì vậy ít được sử dụng trong các văn bản quan trọng.
Định dạng thứ tư là định dạng kiểu Mỹ, ví dụ 05/10/2026 hoặc 5/10/2026, trong đó tháng đứng trước và ngày đứng sau. Định dạng này chủ yếu được sử dụng trong các tài liệu tiếng Anh, nhưng khi người Nhật đọc các tài liệu này, họ vẫn hiểu theo thứ tự tháng ngày năm của Mỹ. Tuy nhiên, khi bạn viết cho người Nhật bằng tiếng Nhật, bạn tuyệt đối không nên sử dụng định dạng tháng ngày năm này vì sẽ gây nhầm lẫn nghiêm trọng.
Định dạng thứ năm là định dạng viết ngày tháng năm bằng chữ cái, ví dụ May 10, 2026 trong tiếng Anh hoặc 2026年5月10日 trong tiếng Nhật. Đây là định dạng đầy đủ và rõ ràng nhất, thường được sử dụng trong thư từ, trong hợp đồng, trong các văn bản chính thức.
8. Cách Viết Ngày Tháng Năm Bằng Hiragana, Romaji Và Kanji Số
Ngoài cách viết bằng chữ số Ả Rập và Kanji 年月日, ngày tháng năm trong tiếng Nhật còn có thể được viết bằng Hiragana, Romaji hoặc Kanji số tùy theo ngữ cảnh và mục đích.
Cách viết bằng Hiragana thường được sử dụng trong các tài liệu dành cho người mới học tiếng Nhật, trong sách giáo khoa, trong các biển hướng dẫn cho người nước ngoài. Ví dụ, 2026年5月10日 có thể được viết bằng Hiragana là にせんにじゅうろくねんごがつじゅうにち. Cách viết này giúp người học dễ dàng đọc được mà không cần biết Kanji, nhưng nó rất dài và không được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày của người Nhật.
Có thể bạn quan tâm: Cách Viết Hán Tự Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Cho Người Mới Bắt Đầu
Cách viết bằng Romaji là cách viết bằng chữ cái Latinh, ví dụ 2026 nen 5 gatsu 10 nichi. Cách viết này chủ yếu được sử dụng trong các tài liệu quốc tế, trong các hệ thống máy tính không hỗ trợ Kanji, hoặc khi người Nhật viết cho người nước ngoài. Trong đời sống hàng ngày tại Nhật, người Nhật không sử dụng Romaji để viết ngày tháng năm.
Cách viết bằng Kanji số là cách viết trang trọng nhất, ví dụ 二千二十六年五月十日. Cách viết này được sử dụng trong các giấy chứng nhận, trong các thư pháp, trong các văn bản quan trọng cần tính trang trọng cao và chống giả mạo. Ví dụ, trên giấy khai sinh, trên giấy chứng nhận kết hôn, trên bằng cấp, người Nhật thường viết ngày tháng năm bằng Kanji số để đảm bảo không ai có thể sửa đổi con số một cách dễ dàng.
9. Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Câu, Trong Email Và Trong Thư Từ
Trong giao tiếp thực tế, ngày tháng năm không chỉ xuất hiện đơn lẻ mà còn xuất hiện trong các câu hoàn chỉnh. Bạn cần biết cách sử dụng ngày tháng năm trong câu một cách tự nhiên và đúng ngữ pháp.
Để nói về một ngày cụ thể, người Nhật thường sử dụng trợ từ に sau ngày tháng năm. Ví dụ, để nói tôi sinh ngày 10 tháng 5 năm 2026, bạn nói 私は2026年5月10日に生まれました (Watashi wa 2026 nen 5 gatsu 10 nichi ni umaremashita). Trợ từ に ở đây chỉ thời điểm xảy ra hành động. Để nói cuộc họp sẽ diễn ra vào ngày 10 tháng 5 năm 2026, bạn nói 会議は2026年5月10日に行われます (Kaigi wa 2026 nen 5 gatsu 10 nichi ni okonawaremasu).
Để nói từ ngày này đến ngày khác, người Nhật sử dụng trợ từ から cho ngày bắt đầu và trợ từ まで cho ngày kết thúc. Ví dụ, kỳ nghỉ từ ngày 1 tháng 5 đến ngày 5 tháng 5 năm 2026 sẽ là 2026年5月1日から5月5日まで. Lưu ý là khi viết khoảng thời gian trong cùng một tháng, bạn có thể lược bỏ phần tháng và năm ở ngày kết thúc, chỉ viết ngày kết thúc. Nhưng để rõ ràng và chính xác, bạn nên viết đầy đủ cả hai ngày.
Trong email và thư từ, cách viết ngày tháng năm cũng có những quy tắc riêng. Trong phần mở đầu của email, người Nhật thường viết ngày tháng năm ở góc trên bên phải hoặc bên trái của thư, tùy theo phong cách thư dọc hay thư ngang. Trong thư ngang hiện đại, ngày tháng năm thường được viết ở góc trên bên phải với định dạng 2026年5月10日. Trong thư dọc truyền thống, ngày tháng năm được viết ở góc trên bên phải theo chiều dọc.
Khi viết email cho đối tác Nhật Bản, bạn nên viết ngày tháng năm theo định dạng chuẩn của Nhật là năm tháng ngày để thể hiện sự tôn trọng và hiểu biết văn hóa. Ví dụ, thay vì viết 10/05/2026 theo kiểu Việt Nam, bạn nên viết 2026年5月10日 hoặc 2026/05/10. Điều này cho thấy bạn đã hiểu và tôn trọng thói quen của người Nhật.
10. Cách Viết Ngày Tháng Năm Sinh Và Các Mốc Thời Gian Quan Trọng
Ngày tháng năm sinh là một trong những thông tin xuất hiện thường xuyên nhất trong các loại hồ sơ, giấy tờ và trong giao tiếp hàng ngày. Cách viết ngày tháng năm sinh trong tiếng Nhật tuân theo đúng cấu trúc năm tháng ngày như đã trình bày. Ví dụ, người sinh ngày 15 tháng 3 năm 2000 sẽ viết ngày sinh là 2000年3月15日, đọc là nisen nen sangatsu jūgo nichi.
Khi được hỏi ngày sinh, người Nhật thường trả lời bằng cách nói 私は○年○月○日生まれです (Watashi wa ○ nen ○ gatsu ○ nichi umare desu) nghĩa là tôi sinh ngày… Hoặc họ có thể nói 生年月日は○年○月○日です (Seinen gappi wa ○ nen ○ gatsu ○ nichi desu) nghĩa là ngày tháng năm sinh là… Từ 生年月日 (seinen gappi) là từ chuyên môn để chỉ ngày tháng năm sinh trong các giấy tờ chính thức.
Ngoài ngày tháng năm sinh, các mốc thời gian quan trọng khác như ngày kết hôn, ngày tốt nghiệp, ngày vào công ty, ngày hết hạn visa, ngày thi cũng đều được viết theo cùng một cấu trúc năm tháng ngày. Ví dụ, ngày vào công ty là 入社日 (nyūsha bi), ngày tốt nghiệp là 卒業日 (sotsugyō bi), ngày kết hôn là 結婚記念日 (kekkon kinen bi). Khi viết các ngày này trong hồ sơ, bạn luôn viết theo thứ tự năm tháng ngày.
11. Cách Hỏi Và Trả Lời Về Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Để hỏi về ngày tháng năm trong tiếng Nhật, bạn cần sử dụng các mẫu câu hỏi sau đây. Để hỏi hôm nay là ngày mấy, bạn nói 今日は何月何日ですか (Kyō wa nangatsu nan nichi desu ka). Để hỏi sinh nhật là khi nào, bạn nói 誕生日はいつですか (Tanjōbi wa itsu desu ka) hoặc 生年月日はいつですか (Seinen gappi wa itsu desu ka). Để hỏi ngày cụ thể, bạn nói 何月何日ですか (Nangatsu nan nichi desu ka).
Có thể bạn quan tâm: Cách Viết Giới Thiệu Bản Thân Bằng Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Năm 2026
Để trả lời, bạn chỉ cần nói ngày tháng năm theo cấu trúc chuẩn. Ví dụ, 今日は2026年5月10日です (Kyō wa 2026 nen 5 gatsu 10 nichi desu) nghĩa là hôm nay là ngày 10 tháng 5 năm 2026. 誕生日は2000年3月15日です (Tanjōbi wa 2000 nen 3 gatsu 15 nichi desu) nghĩa là sinh nhật là ngày 15 tháng 3 năm 2000.
Để hỏi năm, bạn nói 何年ですか (Nan nen desu ka). Để hỏi tháng, bạn nói 何月ですか (Nangatsu desu ka). Để hỏi ngày, bạn nói 何日ですか (Nan nichi desu ka). Đây là ba mẫu câu hỏi cơ bản nhất mà bạn sẽ sử dụng rất thường xuyên.
12. Những Lỗi Sai Phổ Biến Nhất Của Người Việt Khi Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Lỗi sai thứ nhất và phổ biến nhất là viết ngược thứ tự ngày tháng năm theo kiểu tiếng Việt. Người Việt quen viết ngày trước tháng sau năm ở cuối, vì vậy khi viết tiếng Nhật họ vẫn giữ nguyên thứ tự đó và viết thành 10日5月2026年 hoặc 10/5/2026. Đây là lỗi sai nghiêm trọng vì người Nhật sẽ đọc hiểu hoàn toàn khác. Cách sửa là luôn nhớ thứ tự năm tháng ngày, từ lớn đến nhỏ.
Lỗi sai thứ hai là đọc sai các ngày đặc biệt từ ngày 1 đến ngày 10 và ngày 20. Nhiều người Việt đọc ngày 1 là ichinichi, ngày 2 là ninichi, ngày 3 là sannichi theo quy luật thông thường, nhưng cách đọc đúng là tsuitachi, futsuka, mikka. Đây là lỗi sai rất phổ biến và khiến người Nhật khó hiểu. Cách sửa là học thuộc lòng mười ngày đặc biệt này.
Lỗi sai thứ ba là không sử dụng Kanji 年月日 mà chỉ viết số và dấu gạch chéo theo kiểu Việt Nam. Ví dụ viết 10/05/2026 thay vì 2026年5月10日. Trong giao tiếp hàng ngày, cách viết bằng dấu gạch chéo vẫn được hiểu, nhưng trong các văn bản chính thức và trong các kỳ thi tiếng Nhật, bạn bắt buộc phải viết bằng Kanji 年月日.
Lỗi sai thứ tư là viết năm theo niên hiệu sai. Nhiều người Việt không biết về niên hiệu Lệnh Hòa và vẫn viết năm 2026 là 令和9年 thay vì 令和8年, hoặc viết sai tên niên hiệu. Năm 2026 là năm thứ 8 của Lệnh Hòa vì Lệnh Hòa bắt đầu từ năm 2019, tính ra 2019 là năm 1, 2020 là năm 2, 2021 là năm 3, 2022 là năm 4, 2023 là năm 5, 2024 là năm 6, 2025 là năm 7, 2026 là năm 8. Cách sửa là ghi nhớ năm bắt đầu của Lệnh Hòa là 2019 và tính số năm bằng cách lấy năm hiện tại trừ đi 2018.
Lỗi sai thứ năm là quên viết thứ trong tuần khi viết ngày tháng năm đầy đủ trong các lịch hẹn quan trọng. Người Nhật rất coi trọng thứ trong tuần và thường xác nhận lại thứ khi hẹn gặp. Vì vậy, khi viết ngày tháng năm trong email hẹn gặp, bạn nên viết thêm thứ trong tuần để tránh nhầm lẫn.
13. Bảng Tổng Hợp Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Để giúp bạn dễ dàng tra cứu và ghi nhớ, dưới đây là bảng tổng hợp đầy đủ cách viết và cách đọc ngày tháng năm trong tiếng Nhật. Bảng tháng bao gồm 12 tháng với cách viết và cách đọc. Bảng ngày bao gồm 31 ngày với cách viết và cách đọc, trong đó các ngày đặc biệt được đánh dấu rõ ràng. Bảng năm bao gồm cách viết và cách đọc năm 2026 theo cả Tây lịch và niên hiệu. Bảng thứ bao gồm 7 thứ trong tuần với cách viết đầy đủ, cách viết tắt và cách đọc.
Bảng tháng: 1月 ichigatsu, 2月 nigatsu, 3月 sangatsu, 4月 shigatsu, 5月 gogatsu, 6月 rokugatsu, 7月 shichigatsu, 8月 hachigatsu, 9月 kugatsu, 10月 jūgatsu, 11月 jūichigatsu, 12月 jūnigatsu.
Bảng ngày: 1日 tsuitachi, 2日 futsuka, 3日 mikka, 4日 yokka, 5日 itsuka, 6日 muika, 7日 nanoka, 8日 yōka, 9日 kokonoka, 10日 tōka, 11日 jūichinichi, 12日 jūninichi, 13日 jūsannichi, 14日 jūyonnichi, 15日 jūgonichi, 16日 jūrokunichi, 17日 jūshichinichi, 18日 jūhachinichi, 19日 jūkyūnichi, 20日 hatsuka, 21日 nijūichinichi, 22日 nijūninichi, 23日 nijūsannichi, 24日 nijūyonnichi, 25日 nijūgonichi, 26日 nijūrokunichi, 27日 nijūshichinichi, 28日 nijūhachinichi, 29日 nijūkyūnichi, 30日 sanjūnichi, 31日 sanjūichinichi.
Bảng năm 2026: Tây lịch là 2026年 nisen nijūroku nen, niên hiệu là 令和8年 Reiwa hachinen.
Bảng thứ: Chủ Nhật 日曜日 nichiyōbi 日, Thứ Hai 月曜日 getsuyōbi 月, Thứ Ba 火曜日 kayōbi 火, Thứ Tư 水曜日 suiyōbi 水, Thứ Năm 木曜日 mokuyōbi 木, Thứ Sáu 金曜日 kinyōbi 金, Thứ Bảy 土曜日 doyōbi 土.
14. Ví Dụ Thực Tế Về Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Các Tình Huống Cụ Thể
Ví dụ thứ nhất, khi viết ngày tháng năm trên lịch treo tường tại Nhật Bản, người Nhật viết 2026年5月10日（日）với thứ trong ngoặc đơn. Ví dụ thứ hai, khi viết ngày tháng năm sinh trên hồ sơ xin việc, người Nhật viết 生年月日 2000年3月15日. Ví dụ thứ ba, khi viết ngày tháng năm trong email đặt lịch hẹn, người Nhật viết 2026年5月15日（金）14時から15時まで会議を行います nghĩa là cuộc họp sẽ diễn ra từ 14 giờ đến 15 giờ ngày 15 tháng 5 năm 2026 thứ Sáu.
Ví dụ thứ tư, khi viết ngày tháng năm trên vé máy bay nội địa Nhật Bản, người Nhật viết 2026/05/10 với định dạng số gạch chéo. Ví dụ thứ năm, khi viết ngày tháng năm trên giấy chứng nhận tốt nghiệp, người Nhật viết 令和8年3月31日卒業. Ví dụ thứ sáu, khi viết ngày tháng năm trên hợp đồng lao động, người Nhật viết 契約期間 2026年5月1日から2027年4月30日まで.
Ví dụ thứ bảy, khi nói chuyện hàng ngày, người Nhật nói 明日は2026年5月11日です nghĩa là ngày mai là ngày 11 tháng 5 năm 2026. Ví dụ thứ tám, khi hỏi sinh nhật, người Nhật hỏi 生年月日はいつですか và trả lời 私は2000年3月15日生まれです.
15. Bài Tập Luyện Tập Về Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Để củng cố kiến thức, bạn hãy luyện tập với các bài tập sau đây. Bài tập thứ nhất, hãy viết các ngày tháng năm sau đây bằng tiếng Nhật: ngày 1 tháng 1 năm 2026, ngày 10 tháng 5 năm 2026, ngày 20 tháng 8 năm 2026, ngày 31 tháng 12 năm 2026. Đáp án là 2026年1月1日, 2026年5月10日, 2026年8月20日, 2026年12月31日.
Bài tập thứ hai, hãy đọc các ngày tháng năm sau đây bằng tiếng Nhật: 2026年1月1日, 2026年5月10日, 2026年8月20日, 2026年12月31日. Đáp án là nisen nijūroku nen ichigatsu tsuitachi, nisen nijūroku nen gogatsu tōka, nisen nijūroku nen hachigatsu hatsuka, nisen nijūroku nen jūnigatsu sanjūichinichi.
Bài tập thứ ba, hãy dịch các ngày tháng năm sau đây từ tiếng Việt sang tiếng Nhật: ngày 15 tháng 3 năm 2000, ngày 5 tháng 10 năm 2026, ngày 9 tháng 9 năm 2026. Đáp án là 2000年3月15日, 2026年10月5日, 2026年9月9日.
Bài tập thứ tư, hãy viết năm 2026 theo niên hiệu Lệnh Hòa. Đáp án là 令和8年. Bài tập thứ năm, hãy viết thứ trong tuần cho ngày 10 tháng 5 năm 2026. Bạn cần tra lịch để biết ngày đó là thứ mấy rồi viết theo mẫu 2026年5月10日（○）.
16. Mẹo Ghi Nhớ Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật Hiệu Quả
Mẹo thứ nhất để ghi nhớ thứ tự năm tháng ngày là liên tưởng đến hình ảnh xếp đồ từ lớn đến nhỏ, giống như cách viết số thập phân. Năm là hàng nghìn, tháng là hàng trăm, ngày là hàng chục. Mẹo thứ hai để ghi nhớ các ngày đặc biệt là học theo vần điệu, đọc đi đọc lại nhiều lần thành một bài hát ngắn. Mẹo thứ ba là luôn viết ngày tháng năm bằng Kanji 年月日 khi viết tiếng Nhật, không viết bằng dấu gạch chéo hay dấu gạch ngang.
Mẹo thứ tư là khi viết hồ sơ cho người Nhật, hãy viết ngày tháng năm theo cả hai dạng Tây lịch và niên hiệu để đảm bảo rõ ràng. Ví dụ viết 2026年5月10日（令和8年5月10日）. Mẹo thứ năm là luôn kiểm tra lại thứ trong tuần khi viết ngày tháng năm trong email hẹn gặp để tránh nhầm lẫn. Mẹo thứ sáu là luyện tập đọc ngày tháng năm hàng ngày bằng cách đọc lịch, đọc báo, đọc email tiếng Nhật.
17. Kết Luận Về Cách Viết Ngày Tháng Năm Trong Tiếng Nhật
Cách viết ngày tháng năm trong tiếng Nhật tuy có những điểm khác biệt lớn so với tiếng Việt nhưng lại tuân theo những quy luật rất rõ ràng và nhất quán. Chỉ cần bạn ghi nhớ thứ tự năm tháng ngày từ lớn đến nhỏ, học thuộc lòng các ngày có cách đọc đặc biệt từ ngày 1 đến ngày 10 và ngày 20, biết cách viết năm theo Tây lịch và theo niên hiệu Lệnh Hòa, và biết cách viết thứ trong tuần, bạn sẽ có thể đọc và viết ngày tháng năm trong tiếng Nhật một cách chính xác và tự tin.
Trong năm 2026, cách viết ngày tháng năm chuẩn nhất vẫn là 2026年○月○日 với Kanji 年月日, đọc là nisen nijūroku nen ○ gatsu ○ nichi, hoặc viết theo niên hiệu là 令和8年○月○日. Hãy áp dụng những kiến thức trong bài viết này vào thực tế học tập và làm việc của bạn, luyện tập thường xuyên và bạn sẽ nhanh chóng thành thạo kỹ năng quan trọng này. Chúc bạn học tiếng Nhật thành công và có nhiều cơ hội làm việc, học tập tại Nhật Bản trong tương lai.