Học tiếng Nhật, một trong những kỹ năng giao tiếp đầu tiên mà người học cần thành thạo chính là cách hỏi và trả lời về ngày tháng. Đây không chỉ là kiến thức ngữ pháp cơ bản để thi JLPT hay giao tiếp trong lớp học, mà còn là kỹ năng cực kỳ thực tế trong đời sống hàng ngày tại Nhật Bản. Bạn cần hỏi ngày hôm nay là ngày mấy để lên lịch hẹn, hỏi sinh nhật của bạn bè, hỏi ngày khai giảng, ngày nộp bài, ngày bay, ngày nhận phòng khách sạn, ngày khám bệnh, hay đơn giản là hỏi lịch âm lịch, lịch làm việc và lịch học tập. Nếu không nắm vững cách hỏi ngày tháng trong tiếng Nhật, bạn sẽ rất dễ bị hiểu nhầm, trả lời sai, hoặc không hiểu được thông tin quan trọng mà người Nhật truyền đạt.
Trong năm 2026, khi việc học tiếng Nhật trực tuyến, du học, xuất khẩu lao động, làm việc với doanh nghiệp Nhật Bản và du lịch Nhật Bản ngày càng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, việc thành thạo mẫu câu hỏi ngày tháng càng trở nên cần thiết. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn một cách hệ thống, chi tiết và dễ hiểu nhất về tất cả các cách hỏi ngày tháng trong tiếng Nhật, từ cách hỏi đơn giản nhất cho người mới bắt đầu đến những cách hỏi trang trọng, lịch sự dùng trong công việc và giao tiếp nâng cao. Bài viết sẽ bao gồm cách đọc ngày, tháng, năm, thứ, cách phân biệt hai mẫu câu hỏi phổ biến nhất là 「何ですか？(nan desu ka?)」 và 「いつですか？(itsu desu ka?)」, cách trả lời chính xác, các trường hợp đặc biệt khi đọc ngày trong tiếng Nhật, lỗi sai thường gặp của người Việt Nam, ví dụ hội thoại thực tế, bài tập luyện tập và đáp án chi tiết để bạn có thể tự học tại nhà một cách hiệu quả.
1. Vì Sao Cần Học Cách Hỏi Ngày Tháng Trong Tiếng Nhật?
Ngày tháng là một trong những thông tin xuất hiện nhiều nhất trong mọi cuộc hội thoại tiếng Nhật. Ngay từ những bài học đầu tiên, giáo viên sẽ hỏi bạn hôm nay là ngày mấy, sinh nhật của bạn là khi nào, bạn đến Nhật vào tháng mấy. Khi đi siêu thị, bạn sẽ thấy hạn sử dụng ghi theo ngày tháng. Khi đi làm, bạn sẽ phải xác nhận lịch họp, lịch trình công tác, ngày ký hợp đồng. Khi đi du lịch, bạn cần hỏi ngày check-in, ngày check-out, ngày khởi hành của tour. Khi đi khám bệnh, bạn cần đặt lịch hẹn theo ngày cụ thể.
Không giống tiếng Việt, trong tiếng Nhật, cách đọc ngày tháng có nhiều trường hợp không theo quy tắc, ví dụ ngày mùng 1 không đọc là 「いちにち (ichi nichi)」 mà đọc là 「ついたち (tsuitachi)」, ngày mùng 2 không đọc là 「ににち (ni nichi)」 mà đọc là 「ふつか (futsuka)」. Nếu bạn không học kỹ, bạn sẽ không đọc được lịch, không hiểu được thông báo, và không trả lời được câu hỏi đơn giản nhất.
Ngoài ra, tiếng Nhật còn sử dụng hai hệ thống tính năm song song: năm dương lịch tính từ năm 0 và niên hiệu Nhật hoàng như Lệnh Hòa (Reiwa). Năm 2026 trong dương lịch tương ứng với năm Reiwa thứ 8, viết tắt là R8 hoặc Reiwa 8. Người Nhật trong các văn bản hành chính, giấy tờ chính thức vẫn thường dùng niên hiệu. Vì vậy, người học cần biết cả hai cách hỏi năm để không bị bối rối khi đọc giấy tờ, hợp đồng, hay thông báo chính thức.
2. Hai Mẫu Câu Hỏi Quan Trọng Nhất: 何ですか và いつですか
Khi muốn hỏi về thời gian trong tiếng Nhật, có hai mẫu câu hỏi cốt lõi mà bạn phải phân biệt rõ ràng. Đó là 「何ですか？(nan desu ka?)」 và 「いつですか？(itsu desu ka?)」. Cả hai đều có thể dịch sang tiếng Việt là “khi nào?” hoặc “là gì?”, nhưng cách dùng của chúng khác nhau về mức độ cụ thể và sắc thái.
「何ですか？(nan desu ka?)」 thường được dùng khi bạn muốn hỏi một thông tin cụ thể, xác định, như hỏi hôm nay là ngày mấy, hôm nay là ngày bao nhiêu, bây giờ là mấy giờ. Câu hỏi này mang tính trực tiếp, ngắn gọn và thường đi kèm với một danh từ thời gian cụ thể như ngày, tháng, năm, giờ.
Ví dụ: 「今日は何日ですか？(kyou wa nan nichi desu ka?)」 nghĩa là “Hôm nay là ngày mấy?”. Ở đây, bạn đang hỏi một thông tin có sẵn trong lịch, bạn muốn biết con số ngày cụ thể.
「いつですか？(itsu desu ka?)」 thường được dùng khi bạn muốn hỏi về thời điểm, thời gian diễn ra một sự việc, một sự kiện, một lịch hẹn, một kế hoạch. Câu hỏi này mở hơn, không nhất thiết phải là ngày tháng cụ thể trong lịch, mà có thể là “khi nào” nói chung.
Ví dụ: 「誕生日はいつですか？(tanjoubi wa itsu desu ka?)」 nghĩa là “Sinh nhật là khi nào?”. Ở đây, bạn đang hỏi thời điểm sinh nhật của một người, câu trả lời có thể là ngày tháng cụ thể, nhưng câu hỏi mang tính mở và tự nhiên hơn.
Sự khác biệt này rất quan trọng. Nếu bạn hỏi 「今日はいつですか？」 thì sẽ nghe rất không tự nhiên, vì hôm nay là một thông tin cố định trong lịch, người Nhật sẽ dùng 「何日ですか？」. Ngược lại, nếu bạn hỏi 「誕生日は何日ですか？」 thì cũng không sai hoàn toàn, nhưng người Nhật sẽ cảm thấy câu hỏi đó hơi cứng nhắc và ít tự nhiên hơn so với 「いつですか？」.
Tóm lại, hãy ghi nhớ nguyên tắc đơn giản: hỏi ngày tháng cụ thể trong lịch thì dùng 「何日ですか？」, hỏi thời điểm của sự việc, sự kiện, sinh nhật, lịch hẹn thì dùng 「いつですか？」. Trong thực tế giao tiếp, hai mẫu câu này thường được dùng xen kẽ và bổ sung cho nhau, và người học cần luyện tập nhiều để cảm nhận được sự khác biệt tinh tế này.
3. Cách Hỏi Ngày Trong Tiếng Nhật: 何日ですか
Đây là mẫu câu hỏi phổ biến nhất và quan trọng nhất. Cấu trúc của nó rất đơn giản: 「今日は何日ですか？(Kyou wa nan nichi desu ka?)」.
Có thể bạn quan tâm: Cách Học Đọc Hiểu Tiếng Nhật: Lộ Trình Chi Tiết Từ Con Số 0 Đến Đọc Báo, Sách Và Tài Liệu Chuyên Ngành
Từ vựng cần nhớ: 「今日 (kyou)」 là hôm nay, 「明日 (ashita / myounichi)」 là ngày mai, 「昨日 (kinou)」 là hôm qua, 「何日 (nan nichi)」 là ngày mấy, 「ですか (desu ka?)」 là “phải không?” dùng để tạo câu hỏi lịch sự.
Khi trả lời, bạn sẽ nói: 「今日は五月十日です。(Kyou wa gogatsu touka desu.)」 nghĩa là “Hôm nay là ngày 10 tháng 5.”
Lưu ý về cách đọc ngày trong tiếng Nhật. Từ ngày 1 đến ngày 10 và ngày 14, 15, 20, 24, 30 có cách đọc đặc biệt, không theo quy tắc ghép số thông thường. Đây là phần mà người mới học thường bị nhầm lẫn nhất. Bạn cần học thuộc lòng bảng đọc ngày từ 1 đến 31.
Bảng đọc ngày trong tiếng Nhật như sau: ngày 1 là 「ついたち (tsuitachi)」, ngày 2 là 「ふつか (futsuka)」, ngày 3 là 「みっか (mikka)」, ngày 4 là 「よっか (yokka)」, ngày 5 là 「いつか (itsuka)」, ngày 6 là 「むいか (muika)」, ngày 7 là 「なのか (nanoka)」, ngày 8 là 「ようか (youka)」, ngày 9 là 「ここのか (kokonoka)」, ngày 10 là 「とおか (tooka)」, ngày 11 là 「じゅういちにち (juuichi nichi)」, ngày 12 là 「じゅうににち (juuni nichi)」, ngày 13 là 「じゅうさんにち (juusan nichi)」, ngày 14 là 「じゅうよっか (juuyokka)」, ngày 15 là 「じゅうごにち (juugo nichi)」, ngày 16 là 「じゅうろくにち (juuroku nichi)」, ngày 17 là 「じゅうしちにち (juushichi nichi)」, ngày 18 là 「じゅうはちにち (juuhachi nichi)」, ngày 19 là 「じゅうくにち (juuku nichi)」, ngày 20 là 「はつか (hatsuka)」, ngày 21 là 「にじゅういちにち (nijuuichi nichi)」, ngày 22 là 「にじゅうににち (nijūni nichi)」, ngày 23 là 「にじゅうさんにち (nijuusan nichi)」, ngày 24 là 「にじゅうよっか (nijuuyokka)」, ngày 25 là 「にじゅうごにち (nijuugo nichi)」, ngày 26 là 「にじゅうろくにち (nijuuroku nichi)」, ngày 27 là 「にじゅうしちにち (nijuushichi nichi)」, ngày 28 là 「にじゅうはちにち (nijuuhachi nichi)」, ngày 29 là 「にじゅうくにち (nijuuku nichi)」, ngày 30 là 「さんじゅうにち (sanjuu nichi)」, ngày 31 là 「さんじゅういちにち (sanjuuichi nichi)」.
Bạn có thể thấy từ ngày 11 trở đi, cách đọc trở nên quy tắc hơn, chỉ còn ngày 14, 20, 24 là ngoại lệ cần nhớ kỹ. Hãy luyện đọc to bảng này nhiều lần mỗi ngày để ghi nhớ vào tiềm thức.
4. Cách Hỏi Tháng Trong Tiếng Nhật: 何月ですか
Để hỏi tháng, bạn dùng cấu trúc 「何月ですか？(nan gatsu desu ka?)」. Ví dụ: 「今は何月ですか？(ima wa nan gatsu desu ka?)」 nghĩa là “Bây giờ là tháng mấy?”.
Cách đọc tháng trong tiếng Nhật rất đơn giản và quy tắc, chỉ cần ghép số đếm với 「がつ (gatsu)」. Tháng 1 là 「いちがつ (ichigatsu)」, tháng 2 là 「にがつ (nigatsu)」, tháng 3 là 「さんがつ (sangatsu)」, tháng 4 là 「しがつ (shigatsu)」, tháng 5 là 「ごがつ (gogatsu)」, tháng 6 là 「ろくがつ (rokugatsu)」, tháng 7 là 「しちがつ (shichigatsu)」, tháng 8 là 「はちがつ (hachigatsu)」, tháng 9 là 「くがつ (kugatsu)」, tháng 10 là 「じゅうがつ (juugatsu)」, tháng 11 là 「じゅういちがつ (juuichigatsu)」, tháng 12 là 「じゅうにがつ (juunigatsu)」.
Khi trả lời, bạn nói: 「今は五月です。(Ima wa gogatsu desu.)」 nghĩa là “Bây giờ là tháng 5.”
Trong giao tiếp hàng ngày, người Nhật thường hỏi tháng khi nói về mùa, về thời tiết, về kế hoạch du lịch, hay về ngày bắt đầu một khóa học. Ví dụ: 「日本へ行くのは何月ですか？(Nihon e iku no wa nan gatsu desu ka?)」 nghĩa là “Bạn đi Nhật vào tháng mấy?”.
5. Cách Hỏi Năm Trong Tiếng Nhật: 何年ですか
Để hỏi năm, bạn dùng 「何年ですか？(nan nen desu ka?)」. Ví dụ: 「今年は何年ですか？(kotoshi wa nan nen desu ka?)」 nghĩa là “Năm nay là năm mấy?”.
Năm 2026 trong tiếng Nhật đọc là 「にせんにじゅうろくねん (nisen nijūroku nen)」. Cách đọc năm dương lịch là đọc từng số một, ví dụ năm 2024 đọc là 「にせんにじゅうよねん」, năm 2025 đọc là 「にせんにじゅうごねん」, năm 2026 đọc là 「にせんにじゅうろくねん」, năm 2030 đọc là 「にせんさんじゅうねん」.
Ngoài ra, người Nhật còn dùng niên hiệu để tính năm. Niên hiệu hiện tại là Lệnh Hòa, bắt đầu từ ngày 1 tháng 5 năm 2019. Năm 2026 là năm Lệnh Hòa thứ 8, đọc là 「れいわはちねん (Reiwa hachi nen)」. Trong các giấy tờ hành chính, người Nhật thường viết 「令和8年 (Reiwa 8 nen)」 thay vì viết năm dương lịch.
Khi hỏi năm theo niên hiệu, bạn có thể hỏi: 「令和何年ですか？(Reiwa nan nen desu ka?)」 nghĩa là “Năm Lệnh Hòa thứ mấy?”.
Người học cần làm quen với cả hai cách tính năm này, vì khi đọc báo, đọc thông báo của trường học, công ty, hay chính phủ Nhật Bản, bạn sẽ gặp cả hai cách viết.
6. Cách Hỏi Thứ Trong Tiếng Nhật: 何曜日ですか
Có thể bạn quan tâm: Cách Học Điền Trợ Từ Trong Tiếng Nhật: Phương Pháp Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Cho Người Việt
Mặc dù thứ không phải là ngày tháng, nhưng nó là một phần không thể tách rời của lịch. Để hỏi thứ, bạn dùng 「何曜日ですか？(nan youbi desu ka?)」. Ví dụ: 「今日は何曜日ですか？(Kyou wa nan youbi desu ka?)」 nghĩa là “Hôm nay là thứ mấy?”.
Các thứ trong tuần là: thứ Hai là 「月曜日 (getsuyoubi)」, thứ Ba là 「火曜日 (kayoubi)」, thứ Tư là 「水曜日 (suiyoubi)」, thứ Năm là 「木曜日 (mokuyoubi)」, thứ Sáu là 「金曜日 (kinyoubi)」, thứ Bảy là 「土曜日 (doyoubi)」, Chủ Nhật là 「日曜日 (nichiyoubi)」.
Khi trả lời, bạn nói: 「今日は火曜日です。(Kyou wa kayoubi desu.)」 nghĩa là “Hôm nay là thứ Ba.”
Việc hỏi thứ rất quan trọng khi đặt lịch hẹn, khi xác nhận lịch làm việc, hay khi hỏi ngày thi, ngày nộp bài. Người Nhật rất coi trọng việc xác nhận thứ trước khi xác nhận ngày, vì vậy bạn nên tập thói quen hỏi cả thứ và ngày cùng nhau.
7. Cách Hỏi Toàn Bộ Ngày Tháng Năm: 何月何日何曜日ですか
Trong thực tế, người Nhật thường hỏi gộp cả tháng, ngày và thứ trong một câu để xác nhận thông tin một cách đầy đủ và chính xác. Mẫu câu đầy đủ nhất là: 「今日は何月何日何曜日ですか？(Kyou wa nan gatsu nan nichi nan youbi desu ka?)」.
Câu trả lời sẽ có dạng: 「今日は五月十日火曜日です。(Kyou wa gogatsu touka kayoubi desu.)」.
Mẫu câu này rất hữu ích trong nhiều tình huống như khi bạn gọi điện xác nhận lịch hẹn, khi bạn kiểm tra thông tin trên vé máy bay, khi bạn hỏi nhân viên lễ tân về ngày nhận phòng, hay khi bạn xác nhận ngày thi với giáo viên.
Bạn cũng có thể hỏi ngắn gọn hơn: 「何月何日ですか？(Nan gatsu nan nichi desu ka?)」 khi chỉ cần biết ngày tháng mà không cần biết thứ.
8. Cách Hỏi Sinh Nhật và Ngày Kỷ Niệm
Hỏi sinh nhật là một trong những tình huống giao tiếp phổ biến nhất. Để hỏi sinh nhật một cách tự nhiên và lịch sự, bạn dùng: 「お誕生日はいつですか？(Otanjoubi wa itsu desu ka?)」 hoặc 「誕生日は何月何日ですか？(Tanjoubi wa nan gatsu nan nichi desu ka?)」.
Câu hỏi đầu tiên lịch sự hơn và tự nhiên hơn, thường được dùng khi nói chuyện với người lớn tuổi, cấp trên, hoặc người mới quen. Tiền tố 「お (o-)」 trong tiếng Nhật được dùng để thể hiện sự lịch sự, tôn trọng.
Câu trả lời có thể là: 「私の誕生日は三月十五日です。(Watashi no tanjoubi wa sangatsu juugo nichi desu.)」 nghĩa là “Sinh nhật của tôi là ngày 15 tháng 3.”
Bạn cũng có thể hỏi ngày kỷ niệm, ngày cưới, ngày thành lập công ty bằng cấu trúc tương tự: 「記念日はいつですか？(Kinenbi wa itsu desu ka?)」.
9. Cách Hỏi Lịch Hẹn và Kế Hoạch: いつ会いますか
Khi hỏi về lịch hẹn, kế hoạch, sự kiện, bạn dùng 「いつ (itsu)」 thay vì 「何日 (nan nichi)」. Ví dụ: 「いつ会いますか？(Itsu aimasu ka?)」 nghĩa là “Khi nào chúng ta gặp nhau?”.
Câu trả lời sẽ dùng trợ từ 「に (ni)」 để chỉ thời điểm: 「来週の月曜日に会います。(Raishuu no getsuyoubi ni aimasu.)」 nghĩa là “Tuần sau thứ Hai chúng ta gặp nhau.”
Một số mẫu câu hỏi lịch hẹn phổ biến khác bao gồm: 「いつ日本へ行きますか？(Itsu Nihon e ikimasu ka?)」 nghĩa là “Khi nào bạn đi Nhật?”, 「いつ試験がありますか？(Itsu shiken ga arimasu ka?)」 nghĩa là “Khi nào có kỳ thi?”, 「いつ締め切りですか？(Itsu shimikiri desu ka?)」 nghĩa là “Khi nào là hạn chót?”.
Có thể bạn quan tâm: Cách Học Âm Ghép Tiếng Nhật Hiệu Quả Nhất: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z Cho Người Mới Bắt Đầu
Việc phân biệt giữa 「いつ」 và 「何日」 trong ngữ cảnh lịch hẹn là rất quan trọng. Nếu bạn hỏi 「何日に会いますか？」 thì câu hỏi sẽ mang tính cụ thể, bạn đang đề xuất một ngày cụ thể. Nếu bạn hỏi 「いつ会いますか？」 thì câu hỏi sẽ mở hơn, bạn đang hỏi về thời điểm chung mà chưa xác định ngày cụ thể.
10. Mức Độ Lịch Sự: Cách Hỏi Trang Trọng và Thân Mật
Tiếng Nhật là ngôn ngữ có hệ thống kính ngữ rất phát triển. Tùy thuộc vào đối tượng giao tiếp, bạn cần thay đổi cách hỏi cho phù hợp.
Dạng lịch sự cơ bản nhất là dùng 「です・ます」. Ví dụ: 「何日ですか？」 là dạng lịch sự cơ bản, có thể dùng với bạn bè, đồng nghiệp, giáo viên.
Dạng trang trọng hơn, dùng khi nói với cấp trên, khách hàng, người lớn tuổi, bạn thêm tiền tố 「お」 vào trước danh từ chỉ thời gian. Ví dụ: 「お誕生日はいつですか？」 thay vì 「誕生日はいつですか？」, 「お生まれ月日はいつですか？」 là cách hỏi sinh nhật cực kỳ trang trọng, thường dùng trong các văn bản chính thức.
Dạng thân mật, dùng với bạn bè thân thiết, người nhỏ tuổi hơn, bạn có thể bỏ 「です・ます」 và dùng dạng 「だ」 hoặc bỏ hoàn toàn phần 「ですか」. Ví dụ: 「今日は何日？(Kyou wa nan nichi?)」 hoặc 「今日何日？(Kyou nan nichi?)」 là dạng thân mật, ngắn gọn.
Trong môi trường công việc, bạn nên luôn dùng dạng lịch sự 「です・ます」 và tiền tố 「お」 khi cần thiết để thể hiện sự tôn trọng.
11. Cách Trả Lời Câu Hỏi Ngày Tháng
Học cách hỏi thôi là chưa đủ, bạn còn phải học cách trả lời chính xác. Có ba cách trả lời chính trong tiếng Nhật.
Cách thứ nhất là trả lời trực tiếp bằng cấu trúc 「〜です」. Ví dụ: 「今日は五月十日です。」, 「今は五月です。」, 「今年は二千二十六年です。」
Cách thứ hai là trả lời bằng cấu trúc 「〜に」 khi nói về thời điểm của một sự việc. Ví dụ: 「五月十日に会います。」 nghĩa là “Chúng ta gặp nhau vào ngày 10 tháng 5.”
Cách thứ ba là trả lời bằng cấu trúc 「〜から〜まで」 khi nói về khoảng thời gian. Ví dụ: 「五月十日から五月十五日まで休みです。」 nghĩa là “Từ ngày 10 tháng 5 đến ngày 15 tháng 5 là kỳ nghỉ.”
Bạn cần chú ý đến trợ từ 「は (wa)」 dùng để nhấn mạnh chủ ngữ, trợ từ 「に (ni)」 dùng để chỉ thời điểm, trợ từ 「から (kara)」 dùng để chỉ điểm bắt đầu, và trợ từ 「まで (made)」 dùng để chỉ điểm kết thúc.
12. Ví Dụ Hội Thoại Thực Tế
Để hiểu rõ hơn cách áp dụng, chúng ta hãy xem một số hội thoại thực tế.
Hội thoại 1: Trong lớp học ngày đầu tiên. Giáo viên hỏi: 「今日は何月何日ですか？」 Học viên trả lời: 「今日は五月十日火曜日です。」 Giáo viên hỏi tiếp: 「誕生日はいつですか？」 Học viên trả lời: 「私の誕生日は九月二十日です。」
Có thể bạn quan tâm: Cách Học Từ Vựng Tiếng Nhật Nhanh Thuộc Nhớ Lâu: Bí Quyết Học 1000 Từ Vựng Không Bao Giờ Quên
Hội thoại 2: Tại quầy lễ tân khách sạn. Nhân viên hỏi: 「チェックインは何月何日ですか？」 Khách trả lời: 「五月十日です。」 Nhân viên hỏi: 「チェックアウトはいつですか？」 Khách trả lời: 「五月十二日です。」
Hội thoại 3: Đặt lịch hẹn khám bệnh. Bệnh nhân hỏi: 「いつ予約できますか？」 Nhân viên trả lời: 「来週の月曜日はどうですか？」 Bệnh nhân hỏi: 「何月何日ですか？」 Nhân viên trả lời: 「五月十九日月曜日です。」
Hội thoại 4: Hỏi về kỳ thi. Học viên hỏi: 「試験はいつですか？」 Giáo viên trả lời: 「六月二十日土曜日です。」 Học viên hỏi: 「何時に始まりますか？」 Giáo viên trả lời: 「九時に始まります。」
Những hội thoại này cho thấy cách hỏi ngày tháng xuất hiện trong mọi khía cạnh của đời sống, từ học tập, làm việc, du lịch đến y tế.
13. 30 Mẫu Câu Hỏi Ngày Tháng Thông Dụng Nhất
Dưới đây là 30 mẫu câu hỏi ngày tháng thông dụng nhất mà bạn nên học thuộc lòng để sử dụng trong giao tiếp hàng ngày.
Thứ nhất, 「今日は何日ですか？」 nghĩa là hôm nay là ngày mấy. Thứ hai, 「明日は何日ですか？」 nghĩa là ngày mai là ngày mấy. Thứ ba, 「昨日は何日でしたか？」 nghĩa là hôm qua là ngày mấy. Thứ tư, 「今は何月ですか？」 nghĩa là bây giờ là tháng mấy. Thứ năm, 「今年は何年ですか？」 nghĩa là năm nay là năm mấy. Thứ sáu, 「今日は何曜日ですか？」 nghĩa là hôm nay là thứ mấy. Thứ bảy, 「誕生日はいつですか？」 nghĩa là sinh nhật là khi nào. Thứ tám, 「お誕生日はいつですか？」 là dạng lịch sự hơn của câu trên. Thứ chín, 「いつ日本へ行きますか？」 nghĩa là khi nào bạn đi Nhật. Thứ mười, 「いつ試験がありますか？」 nghĩa là khi nào có kỳ thi.
Tiếp theo, 「いつ締め切りですか？」 nghĩa là khi nào là hạn chót. Thứ mười hai, 「何月何日ですか？」 nghĩa là tháng mấy ngày mấy. Thứ mười ba, 「何月何日何曜日ですか？」 nghĩa là tháng mấy ngày mấy thứ mấy. Thứ mười bốn, 「チェックインはいつですか？」 nghĩa là khi nào check-in. Thứ mười lăm, 「チェックアウトは何日ですか？」 nghĩa là check-out vào ngày mấy. Thứ mười sáu, 「予約はいつですか？」 nghĩa là lịch hẹn là khi nào. Thứ mười bảy, 「会うのはいつですか？」 nghĩa là khi nào gặp nhau. Thứ mười tám, 「始まるのはいつですか？」 nghĩa là khi nào bắt đầu. Thứ mười chín, 「終わるのはいつですか？」 nghĩa là khi nào kết thúc. Thứ hai mươi, 「生まれたのはいつですか？」 nghĩa là sinh ra vào khi nào.
Thứ hai mươi mốt, 「結婚記念日はいつですか？」 nghĩa là ngày kỷ niệm kết hôn là khi nào. Thứ hai mươi hai, 「入学式はいつですか？」 nghĩa là lễ khai giảng là khi nào. Thứ hai mươi ba, 「卒業式は何月何日ですか？」 nghĩa là lễ tốt nghiệp là ngày mấy tháng mấy. Thứ hai mươi bốn, 「夏休みはいつですか？」 nghĩa là kỳ nghỉ hè là khi nào. Thứ hai mươi lăm, 「冬休みは何日からですか？」 nghĩa là kỳ nghỉ đông bắt đầu từ ngày mấy. Thứ hai mươi sáu, 「ゴールデンウィークはいつですか？」 nghĩa là tuần lễ vàng là khi nào. Thứ hai mươi bảy, 「お盆はいつですか？」 nghĩa là lễ Obon là khi nào. Thứ hai mươi tám, 「お正月はいつですか？」 nghĩa là Tết Nguyên Đán là khi nào. Thứ hai mươi chín, 「令和何年ですか？」 nghĩa là năm Lệnh Hòa thứ mấy. Thứ ba mươi, 「西暦何年ですか？」 nghĩa là năm dương lịch là năm mấy.
Hãy luyện đọc to 30 mẫu câu này mỗi ngày, bạn sẽ nhanh chóng thành thạo cách hỏi ngày tháng trong tiếng Nhật.
14. Những Lỗi Sai Thường Gặp Của Người Việt Nam
Người Việt Nam khi học tiếng Nhật thường mắc một số lỗi sai phổ biến liên quan đến ngày tháng. Lỗi thứ nhất là đọc sai ngày, ví dụ đọc ngày mùng 1 là 「いちにち」 thay vì 「ついたち」, đọc ngày mùng 2 là 「ににち」 thay vì 「ふつか」. Lỗi thứ hai là nhầm lẫn giữa 「何日」 và 「いつ」, dùng sai mẫu câu trong ngữ cảnh không phù hợp. Lỗi thứ ba là quên trợ từ 「に」 khi trả lời về thời điểm của sự việc, ví dụ nói 「五月十日会います」 thay vì 「五月十日に会います」. Lỗi thứ tư là đọc sai tháng, ví dụ đọc tháng 4 là 「よんがつ」 thay vì 「しがつ」, đọc tháng 7 là 「なながつ」 thay vì 「しちがつ」. Lỗi thứ năm là không biết cách đọc năm theo niên hiệu Reiwa, dẫn đến không hiểu được giấy tờ hành chính.
Để tránh những lỗi này, bạn cần học thuộc bảng đọc ngày đặc biệt, luyện tập phân biệt 「何日」 và 「いつ」, và làm quen với cách đọc năm theo cả hai hệ thống dương lịch và niên hiệu.
15. Bài Tập Luyện Tập
Hãy thử làm bài tập sau để kiểm tra kiến thức của bạn. Bài tập 1: Dịch sang tiếng Nhật câu “Hôm nay là ngày mấy?” Bài tập 2: Dịch sang tiếng Nhật câu “Sinh nhật của bạn là khi nào?” Bài tập 3: Dịch sang tiếng Nhật câu “Bây giờ là tháng mấy?” Bài tập 4: Dịch sang tiếng Nhật câu “Năm nay là năm mấy?” Bài tập 5: Dịch sang tiếng Nhật câu “Hôm nay là thứ mấy?” Bài tập 6: Dịch sang tiếng Nhật câu “Khi nào bạn đi Nhật?” Bài tập 7: Dịch sang tiếng Nhật câu “Khi nào có kỳ thi?” Bài tập 8: Dịch sang tiếng Nhật câu “Hôm nay là ngày 10 tháng 5 thứ Ba.” Bài tập 9: Dịch sang tiếng Nhật câu “Sinh nhật của tôi là ngày 20 tháng 9.” Bài tập 10: Dịch sang tiếng Nhật câu “Chúng ta gặp nhau vào ngày 19 tháng 5 thứ Hai tuần sau.”
Bài tập 11: Đọc to các ngày sau: ngày 1, ngày 2, ngày 3, ngày 4, ngày 5, ngày 6, ngày 7, ngày 8, ngày 9, ngày 10. Bài tập 12: Đọc to các tháng từ tháng 1 đến tháng 12. Bài tập 13: Đọc to năm 2026 theo dương lịch và theo niên hiệu Reiwa. Bài tập 14: Hỏi bạn của mình hôm nay là ngày mấy, tháng mấy, thứ mấy. Bài tập 15: Hỏi sinh nhật của ba người bạn và trả lời bằng tiếng Nhật. Bài tập 16: Hỏi lịch thi của lớp bạn và trả lời. Bài tập 17: Hỏi ngày khai giảng của trường bạn. Bài tập 18: Hỏi ngày bắt đầu và kết thúc kỳ nghỉ hè. Bài tập 19: Đặt một lịch hẹn bằng tiếng Nhật với bạn của mình. Bài tập 20: Viết một đoạn hội thoại ngắn về việc đặt phòng khách sạn bằng tiếng Nhật.
16. Đáp Án Bài Tập
Đáp án bài tập 1 là 「今日は何日ですか？」. Đáp án bài tập 2 là 「お誕生日はいつですか？」 hoặc 「誕生日は何月何日ですか？」. Đáp án bài tập 3 là 「今は何月ですか？」. Đáp án bài tập 4 là 「今年は何年ですか？」. Đáp án bài tập 5 là 「今日は何曜日ですか？」. Đáp án bài tập 6 là 「いつ日本へ行きますか？」. Đáp án bài tập 7 là 「いつ試験がありますか？」. Đáp án bài tập 8 là 「今日は五月十日火曜日です。」. Đáp án bài tập 9 là 「私の誕生日は九月二十日です。」. Đáp án bài tập 10 là 「来週の月曜日に会います。」 hoặc đầy đủ hơn là 「来週の五月十九日月曜日に会います。」.
Đáp án bài tập 11: ngày 1 là tsuitachi, ngày 2 là futsuka, ngày 3 là mikka, ngày 4 là yokka, ngày 5 là itsuka, ngày 6 là muika, ngày 7 là nanoka, ngày 8 là youka, ngày 9 là kokonoka, ngày 10 là tooka. Đáp án bài tập 12: tháng 1 là ichigatsu, tháng 2 là nigatsu, tháng 3 là sangatsu, tháng 4 là shigatsu, tháng 5 là gogatsu, tháng 6 là rokugatsu, tháng 7 là shichigatsu, tháng 8 là hachigatsu, tháng 9 là kugatsu, tháng 10 là juugatsu, tháng 11 là juuichigatsu, tháng 12 là juunigatsu. Đáp án bài tập 13: năm 2026 đọc là nisen nijūroku nen theo dương lịch và Reiwa hachi nen theo niên hiệu.
Các bài tập còn lại bạn có thể luyện tập với bạn bè hoặc giáo viên để được sửa lỗi phát âm và ngữ pháp.
17. Mẹo Ghi Nhớ Hiệu Quả
Để ghi nhớ cách hỏi ngày tháng trong tiếng Nhật một cách hiệu quả, bạn có thể áp dụng một số mẹo sau. Thứ nhất, hãy học bảng đọc ngày đặc biệt bằng cách liên tưởng với hình ảnh, ví dụ ngày mùng 1 là tsuitachi, hãy nhớ hình ảnh mặt trăng lưỡi liềm đầu tháng. Thứ hai, hãy dán lịch tiếng Nhật lên tường và mỗi ngày hãy tự hỏi mình hôm nay là ngày mấy bằng tiếng Nhật. Thứ ba, hãy luyện nghe các bản tin thời sự tiếng Nhật, trong đó người dẫn chương trình luôn nhắc đến ngày tháng. Thứ tư, hãy viết nhật ký bằng tiếng Nhật và luôn ghi ngày tháng ở đầu mỗi trang. Thứ năm, hãy học theo cụm từ thay vì học từng từ rời rạc, ví dụ học cả cụm 「今日は何日ですか？」 thay vì học từng từ 「今日」「何日」「ですか」 riêng lẻ. Thứ sáu, hãy ôn tập thường xuyên bằng phương pháp lặp lại ngắt quãng, ôn lại bảng đọc ngày mỗi ngày trong tuần đầu tiên, sau đó ôn lại mỗi tuần một lần.
18. Câu Hỏi Thường Gặp
Câu hỏi thường gặp thứ nhất: Khi nào dùng 「何日ですか？」 và khi nào dùng 「いつですか？」? Trả lời: Dùng 「何日ですか？」 khi hỏi ngày cụ thể trong lịch, dùng 「いつですか？」 khi hỏi thời điểm của sự việc, sự kiện.
Câu hỏi thường gặp thứ hai: Cách đọc ngày 14, 15, 20, 24, 30 là gì? Trả lời: Ngày 14 đọc là juuyokka, ngày 15 đọc là juugo nichi, ngày 20 đọc là hatsuka, ngày 24 đọc là nijuuyokka, ngày 30 đọc là sanjuu nichi.
Câu hỏi thường gặp thứ ba: Năm 2026 là năm Lệnh Hòa thứ mấy? Trả lời: Năm 2026 là năm Lệnh Hòa thứ 8, đọc là Reiwa hachi nen.
Câu hỏi thường gặp thứ tư: Cách hỏi sinh nhật lịch sự nhất là gì? Trả lời: 「お誕生日はいつですか？」 là cách hỏi lịch sự và tự nhiên nhất.
Câu hỏi thường gặp thứ năm: Có cần học cách đọc năm theo niên hiệu không? Trả lời: Có, vì trong các giấy tờ hành chính, người Nhật vẫn thường dùng niên hiệu.
Câu hỏi thường gặp thứ sáu: Làm thế nào để nhớ nhanh bảng đọc ngày? Trả lời: Hãy luyện đọc to mỗi ngày, học theo cụm từ, và liên tưởng với hình ảnh.
19. Kết Luận
Cách hỏi ngày tháng trong tiếng Nhật là một kiến thức nền tảng nhưng vô cùng quan trọng đối với bất kỳ ai học tiếng Nhật. Việc thành thạo các mẫu câu 「何ですか？」 và 「いつですか？」, cách đọc ngày, tháng, năm, thứ, cách trả lời chính xác và cách sử dụng mức độ lịch sự phù hợp sẽ giúp bạn giao tiếp tự tin hơn trong học tập, làm việc và sinh hoạt hàng ngày tại Nhật Bản. Hãy dành thời gian luyện tập mỗi ngày, học thuộc bảng đọc ngày đặc biệt, và áp dụng những mẫu câu đã học vào thực tế. Chúc bạn học tiếng Nhật thành công và sớm thành thạo kỹ năng hỏi đáp ngày tháng trong tiếng Nhật!