Khi bạn bước vào Bài 5 trong các bộ giáo trình tiếng Nhật phổ biến như Minna no Nihongo, Genki, hay Marugoto, bạn đang chạm đến một “ngã rẽ” quan trọng: chuyển từ các cấu trúc câu đơn gi (S – V – O) sang các cấu trúc phức tạp hơn liên quan đến động từ trạng thái (V-て form), xin phép/nhờ vả, và mô tả hành động đang diễn ra/hạng thái kết quả. Năm 2026, với xu hướng học trực tuyến và tự học mạnh mẽ, việc nắm vững ngữ pháp Bài 5 không chỉ để qua môn mà là nền tảng không thể thiếu cho cấp độ N4 – N3 sau này.
Bài viết này sẽ cung cấp tổng hợp bài tập ngữ pháp tiếng Nhật Bài 5 đầy đủ nhất, kèm theo đáp án chi tiết, giải thích lỗi thường gặp, mẹo ghi nhớ và lộ trình ôn tập phù hợp với bối cảnh học tập năm 2026.
1. Tổng Quan Ngữ Pháp Cốt Lõi Bài 5 (Theo Minna no Nihongo Chuẩn)
Trước khi đi vào bài tập, bạn bắt buộc phải nắm chắc 4 trụ cột ngữ pháp sau. Nếu lúng túng ở đây, làm bài tập chỉ là “đoán mò”.
Cấu Trúc
Chức Năng Chính
Ví Dụ Điển Hình
Lưu Ý 2026 (Thực Tế)
V-て形 (Te-form)
Nối câu, nền tảng cho mọi cấu trúc Bài 5
食べます → 食べて、行きます → 行って
Phân biệt rõ 3 nhóm động từ. Nhóm 3 (する、くる) và động từ 特殊 (いきます) là “điểm chết người”.
~てください
Yêu cầu, nhờ vả ai làm gì (Lịch sự)
ちょっと待ってください。
Không dùng cho bản thân. Dùng với người cao hơn/ngang hàng. Thân mật: ~て / ~てちょうだい.
~てもいいです / ~てはいけません
Xin phép / Cấm đoán
タバコを吸ってもいいですか。 ここで写真を撮ってはいけません。
も nhấn mạnh “cũng được”. は trong てはいけません nhấn mạnh đối tượng bị cấm.
~ています
1. Hành động đang xảy ra (Right now) 2. Trạng thái kết quả (State) 3. Thói quen lặp lại
1. 今、新聞を読んでいます。 2. 窓が開いています。 3. 毎日、ジョギングをしています。
Quan trọng: Phân biệt động từ Hành động tức thì (たべます, かきます) vs Hành động trạng thái/điểm cuối (しります, わかります, けっこんします, すんでいます). Năm 2026, đề thi N4/N3 hay bẫy ở chỗ này.
💡 Mẹo ghi nhớ 2026: Hãy vẽ Sơ đồ tư duy (Mindmap) 4 nhánh từ trung tâm “BÀI 5 – V-て形”. Mỗi nhánh là 1 cấu trúc, viết ví dụ điển hình, ghi chú động từ ngoại lệ. Não bộ ghi nhớ hình ảnh tốt hơn văn bản.
2. Phần 1: Bài Tập Chuyển Động Từ Thể Te (V-て形) – Nền Tảng Quan Trọng Nhất
Đây là phần quan trọng nhất. Nếu chuyển sai Te-form, toàn bộ các câu sau đều sai. Hãy làm kỹ 3 vòng: Vòng 1: Nhóm 1, 2, 3 riêng biệt. Vòng 2: Trộn lẫn. Vòng 3: Động từ đặc biệt/ngoại lệ.
Bài 1.1: Chuyển đổi động từ Nhóm 1 (Godan / U-verb) sang thể Te
Hướng dẫn: Bỏ ます, đổi âm cuối hàng i -> tte (i, chi, ri), ide (bi, mi, ni), tte (ki -> ite), nde (gi), shite (shi).
Động từ (Thể ます)
Nghĩa
Thể Te-form
Ghi chú âm tiết
1. かきます (kakimasu)
Viết
かいて (kaite)
き -> いて
2. のみます (nomimasu)
Uống
のんで (nonde)
み -> んで
3. かいます (kaimasu)
Mua
かって (katte)
い -> って (Sokuon)
4. はなします (hanashimasu)
Nói
はなして (hanashite)
し -> して
5. まちます (machimasu)
Đợi
まって (matte)
ち -> って
6. あびます (abimasu)
Tắm
あびて (abite)
び -> いて (Lưu ý: び thuộc hàng b, quy tắc ide -> bite? SAI. Quy tắc: Hàng b/m/n -> nde. あびます -> あびてKHÔNG PHẢIあびで. Xem giải thích ở cuối).
7. あそびます (asobimasu)
Chơi
あそんで (asonde)
び -> んで
8. かえります (kaerimasu)
Về
かえって (kaette)
り -> って
9. はたらきます (hatarakimasu)
Làm việc
はたらいて (hataraite)
き -> いて
10. しにます (shinimasu)
Chết
しんで (shinde)
に -> んで
⚠️ CẢNH BÁO LỖI “CHẾT NGƯỜI” NĂM 2026: Động từ あびます (tắm) & わらいます (cười).
Nhiều sách dạy cũ ghi nhầm quy tắc “Hàng b/m/n -> nde” áp dụng cho tất cả. Nhưng あびます (abi-masu) và わらいます (wara-i-masu) là Ngoại lệ. Chúng chuyển thành あびて (abaite) và わらって (waratte – do い -> って). Cách nhận biết: Xem từ điển (Jisho). Nếu dạng từ điển kết thúc bằng ぶ (bu), む (mu), ぬ (nu) -> Te-form là んで (asobu->asonde, yomu->yonde, shinu->shinde).
Nếu dạng từ điển kết thúc bằng す (su), う (u), つ (tsu), る (ru), く (ku), ぐ (gu) -> Theo quy tắc chuẩn. あびる (abiru) kết thúc bằng る -> Nhóm 1, hàng ri -> って? KHÔNG. あびる là động từ Nhóm 2 (Ru-verb)!? SAI. あびる là Nhóm 1 (U-verb). Vậy あびます -> あびて. (Quy tắc: Hàng i -> ite). Tóm lại: Hãy học thuộc lòng Te-form của từng động từ mới, đừng chỉ 믿 vào quy tắc chung chung.
Bài 1.2: Chuyển đổi động từ Nhóm 2 (Ichidan / Ru-verb) sang thể Te
Hướng dẫn: Bỏ ます -> thêm て. Rất đơn giản nhưng dễ nhầm lẫn với Nhóm 1 “giả vờ Nhóm 2” (như たべます, みます – thực ra là Nhóm 2, nhưng かえります, はしります là Nhóm 1).
Động từ (Thể ます)
Dạng Từ Điển
Thể Te-form
Check Nhóm
1. たべます (tabemasu)
たべる (taberu)
たべて (tabete)
Nhóm 2 (Ru-verb, âm trước ru là e)
2. みます (mimasu)
みる (miru)
みて (mite)
Nhóm 2 (âm trước ru là i)
3. おきます (okimasu)
おきる (okiru)
おきて (okite)
Nhóm 2
4. ねます (nemasu)
ねる (neru)
ねて (nete)
Nhóm 2
5. あけます (akemasu)
あける (akeru)
あけて (akete)
Nhóm 2
6. しめます (shimemasu)
しめる (shimeru)
しめて (shimete)
Nhóm 2
7. かります (karimasu)
かりる (kariru)
かりて (karite)
Nhóm 2
8. つかいます (tsukaimasu)
つかう (tsukau)
つかって (tsukatte)
NHÓM 1 (Kết thúc u, không phải ru)
9. べんきょうします (benkyou shimasu)
べんきょうする
べんきょうして
Nhóm 3
10. きます (kimasu)
くる (kuru)
きて (kite)
Nhóm 3
Bài 1.3: Chuyển đổi động từ Nhóm 3 (Bất quy tắc) & Động từ Đặc biệt
Đây là phần “điểm bonus” nhưng cũng là “điểm trừ” nếu sai.
Động từ (Thể ます)
Dạng Từ Điển
Thể Te-form
Ghi nhớ
1. します (shimasu)
する (suru)
して (shite)
Cơ bản nhất
2. きます (kimasu)
くる (kuru)
きて (kite)
Cơ bản nhất
3. いきます (ikimasu)
いく (iku)
いって (itte)
Ngoại lệ duy nhất của Nhóm 1. Không phải いいて.
4. あります (arimasu)
ある (aru)
あって (atte)
Có chủ thể (Vật/Sự việc)
5. です (desu)
だ (da)
で (de)
Dùng cho Danh từ / Tính từ Na
Bài 1.4: Bài Tập Trộn Lẫn Nâng Cao (20 Câu) – Challenge 2026
Hãy chuyển sang Te-form. Đừng nhìn đáp án ngay. Ghi ra giấy.
💡 Gợi ý ôn tập 2026: Dùng App Anki hoặc Flashcard (có sẵn bộ “Minna no Nihongo Lesson 5 Te-form”) để ôn theo thuật toán Spaced Repetition (Lặp lại ngắt quãng). Đừng học vẹt, hãy nói to: “Kakimasu -> Kaite, Nomimasu -> Nonde…”
Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Nhật Bài 5
Có thể bạn quan tâm: Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Nhật Bài 3: Tổng Hợp Chi Tiết, Giải Thích Tường Tận & Lộ Trình Ôn Tập Hiệu Quả Nhất 2026
3. Phần 2: Bài Tập Cấu Trúc ~てください (Xin Phép/Yêu Cầu)
Công thức: V-て ください (Kudasai). Nghĩa: “Làm ơn hãy làm…”, “Vui lòng…”. Dùng trong giao tiếp hàng ngày, công sở, du lịch.
Bài 2.1: Điền từ vào chỗ trống (Dạng cơ bản)
Chia động từ trong ngoặc sang thể Te + ください.
ここへ 来て (きて) ください。 (Koko e kite kudasai.) – Làm ơn đến đây.
少し 待って (まって) ください。 – Làm ơn đợi chút.
この漢字を 読んで (よんで) ください。 – Làm ơn đọc kanji này.
ゆっくり 話して (はなして) ください。 – Làm ơn nói chậm lại.
ここで 書いて (かいて) ください。 – Làm ơn viết ở đây.
パスポートを 見せて (みせて) ください。 – Làm ơn cho xem hộ chiếu.
もう一回 言って (いって) ください。 – Làm ơn nói lại lần nữa.
この書類に サインして (さいんして) ください。 – Làm ơn ký tên vào tài liệu này.
静かに して (して) ください。 – Làm ơn giữ trật tự/làm ơn im lặng.
気をつけて (きをつけて) ください。 – Làm ơn cẩn thận / Hành trình bình an.
Bài 2.2: Viết lại câu theo gợi ý (Biến đổi tình huống)
人の悪口を言わないでください 。(Vui lòng đừng nói xấu người khác).
💡 Mẹo thực chiến 2026: Ở Nhật, bảng hiệu thường viết ~ないでください (Vui lòng không…). Ví dụ: 立入禁止 (Cấm vào) -> 立ち入らないでください. 撮影禁止 -> 撮影しないでください. Hãy tập đọc hiểu các bảng hiệu này.
4. Phần 3: Bài Tập Cấu Trúc ~てもいいです (Cho Phép) & ~てはいけません (Cấm)
Đây là ngữ pháp “Xin phép” và “Quy tắc/Cấm đoán”. Cực kỳ quan trọng cho văn hóa Nhật Bản (Luật pháp, thói quen).
Biến đổi câu sau thành câu hỏi xin phép và trả lời cho phép / cấm.
Câu gốc (V-ます)
Câu hỏi xin phép (~てもいいですか)
Trả lời: Được (~てもいいです)
Trả lời: Không được (~てはいけません)
タバコを吸います
タバコを吸ってもいいですか。
はい、吸ってもいいです。
いいえ、吸ってはいけません。
ここで食べます
ここで食べてもいいですか。
はい、食べてもいいです。
いいえ、食べてはいけません。
写真を撮ります
写真を撮ってもいいですか。
はい、撮ってもいいです。
いいえ、撮ってはいけません。
この本を借ります
この本を借りてもいいですか。
はい、借りてもいいです。
いいえ、借りてはいけません。
辞書を使います
辞書を使ってもいいですか。
はい、使ってもいいです。
いいえ、使ってはいけません。
早く帰ります
早く帰ってもいいですか。
はい、帰ってもいいです。
いいえ、帰ってはいけません。
この机を使います
この机を使ってもいいですか。
はい、使ってもいいです。
いいえ、使ってはいけません。
ビールを飲みます
ビールを飲んでもいいですか。
はい、飲んでもいいです。
いいえ、飲んではいけません。
携帯で話します
携帯で話してもいいですか。
はい、話してもいいです。
いいえ、話してはいけません。
ここへ入(はい)ります
ここへ入ってもいいですか。
はい、入ってもいいです。
いいえ、入ってはいけません。
⚠️ Lưu ý ngữ pháp quan trọng (Hay rơi đề thi N4/N5 2026):
1. も vs は: ~てもいいです (Cũng được -> Cho phép). ~てはいけません (Đối với việc này thì KHÔNG được -> Cấm). KHÔNG nói ~てもいけません (Sai ngữ pháp).
2. Trả lời “Không được”: Không nói “いいえ、～てもよくないです”. Chỉ dùng ～てはいけません.
3. Thân mật: Bạn bè dùng ~ていい？ / ~ていいんだ / ~ちゃだめ (Te-wa dame -> ~てはだめ -> ~ちゃだめ). Ví dụ: 入っちゃだめよ (Đừng vào đấy nhé).
Bài 3.2: Điền từ vào chỗ trống (Chọn も hoặc は)
この部屋でタバコを吸っては いけません。 (Cấm hút thuốc trong phòng này).
ここで自転車を置いても いいです。 (Được để xe đạp ở đây).
試験中、辞書を見ては いけません。 (Trong kỳ thi, cấm tra từ điển).
このペン、使っても いいですか。 (Cái bút này, mượn dùng được không?).
ゴミをここに捨てては いけません。 (Cấm vứt rác ở đây).
遅れても いいですよ。 (Đi muộn cũng không sao / Được đi muộn).
靴を脱いでは いけませんか。 (Phải cởi giày không? / Cấm cởi giày? -> Tùy ngữ cảnh, thường là “Phải cởi không?” -> 脱がないといけません – Phải cởi. Câu này hơi rối, nên dùng: 靴を脱がなければいけません).
Sửa câu tập: ここで靴を脱いでも いいですか。 (Ở đây được cởi giày không?).
公園で花を取っては いけません。 (Cấm hái hoa ở công viên).
このソフト、コピーしては いけません。 (Cấm copy phần mềm này – Bản quyền).
ちょっと休んでも いいです。 (Nghỉ một chút cũng được).
Bài 3.3: Bài tập tình huống thực tế (Roleplay 2026)
Viết câu tiếng Nhật cho các tình huống sau (Dùng thể lịch sự です/ます).
Tình huống: Bạn đến nhà bạn Nhật, muốn hỏi có được cởi giày ở genkan không. -> ここで靴を脱いでもいいですか。
Tình huống: Bạn ở thư viện, muốn hỏi có được uống nước không. -> ここで水を飲んでもいいですか。
Tình huống: Bạn là quản lý, cấm nhân viên dùng điện thoại khi làm việc. -> 仕事中、携帯電話を使ってはいけません。
Tình huống: Bạn hỏi nhân viên ga tàu có được hút thuốc điện tử không. -> ここで電子タバコを吸ってもいいですか。
Tình huống: Bạn cho phép bạn đồng nghiệp mượn bút. -> いいですよ。このペンを使ってもいいです。
Tình huống: Bạn thấy người lạ vào khu vực hạn chế, cấm họ. -> ここへ入ってはいけません。
Tình huống: Hỏi đường: “Có được đi đường tắt qua sân nhà này không?” -> この家の庭を通ってもいいですか。
Tình huống: Báo cho khách biết: “Được mang thức ăn ngoài vào không?” (Nhà hàng). -> 外の食べ物を持ち込んでもいいですか。 (持ち込み – mang vào).
Tình huống: Cấm quay video trong rạp chiếu phim. -> 映画館で動画を撮ってはいけません。
Tình huống: Cho phép học sinh về sớm hôm nay. -> 今日は早く帰ってもいいです。
5. Phần 4: Bài Tập Cấu Trúc ~ています (Hành Động Đang Diễn Ra / Trạng Thái Kết Quả)
Đây là ngữ pháp khó nhất, hay sai nhất, và hay được thi nhất ở Bài 5 (và ôn thi N4/N3 năm 2026). Phân biệt 3 nghĩa:
Hành động đang xảy ra NOW (Action in progress): 食べています (Đang ăn).
Trạng thái kết quả (State/Result): 知っています (Biết – kết quả của “biết”), 結婚しています (Đã kết hôn – trạng thái), 住んでいます (Đang ở – trạng thái sống).
Thói quen / Lặp lại (Habitual): 毎朝ジョギングしています (Mỗi sáng tôi jogging).
Quy tắc vàng phân biệt nhóm động từ (Quan trọng cho năm 2026):
Nhóm 1: Động từ tức thì (Instantaneous/Action verbs) -> ています = Đang làm HOẶC Thói quen.
Vd: たべます, のみます, かきます, いきます, きます, しみます, かえります...
Nhóm 2: Động từ trạng thái/điểm cuối (State/Change verbs) -> ています = Trạng thái KẾT QUẢ (Đã… rồi, đang ở trạng thái…). KHÔNG phải “đang làm”.
Vd: しります (biết) -> しっています (Đang biết/Biết rồi). KHÔNG phải “đang biết”.
Vd: わかります (hiểu) -> わっています (Đang hiểu/Hiểu rồi).
Vd: あります/います (có/ở) -> あります/います (Không có thể ています được cho nghĩa “có” – ngoại lệ).
Vd: けっこんします (kết hôn) -> けっこんしています (Đã kết hôn/Đang ở trạng thái vợ chồng).
Bài 4.1: Chia động từ trong ngoặc sao cho đúng với ngữ cảnh (Chọn nghĩa phù hợp)
Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Nhật Bài 5
Có thể bạn quan tâm: Bí Kíp Chinh Phục Bài Tập Nghe Số Tiếng Nhật 2026: Từ Sơ Cấp Đến Nâng Cao, Chiến Lược Luyện Tập Hiệu Quả Nhất
今、田中さんは新聞を 読んでいます (よんでいます) 。 (Đang đọc báo bây giờ – Hành động tức thì).
父は東京に 住んでいます (すんでいます) 。 (Ba đang ở/sống tại Tokyo – Trạng thái kết quả).
彼は有名な歌手を 知っています (しっています) 。 (Anh ấy biết ca sĩ nổi tiếng đó – Trạng thái “biết”). Không dùng 知ります cho “đang biết”.
毎朝、私は公園で 走っています (はしっています) 。 (Mỗi sáng tôi chạy bộ ở công viên – Thói quen).
妹は今、ピアノを 弾いています (ひいています) 。 (Em gái đang chơi piano bây giờ).
山田さんはもう 結婚しています (けっこんしています) 。 (Anh Yamada đã kết hôn rồi – Trạng thái).
この本、面白いですか。 —— ええ、もう 読んでいます (よんでいます) 。 (Đang đọc dở / Đọc rồi – Tùy ngữ cảnh, thường là “đang đọc dở”). Nếu là “đọc xong” dùng 読みました.
窓が 開いています (あいています) 。 (Cửa sổ đang mở – Trạng thái. Động từ あきます – tự động từ).
鞄の中に本が 入っています (はいっています) 。 (Trong cặp có sách – Trạng thái “có trong đó”. Động từ はいります).
彼はメガネを かけています (かけています) 。 (Anh ấy đeo kính – Trạng thái. Động từ かけます – đeo kính/mũ).
Bài 4.2: ĐẤU TRƯỜNG “CHẾT NGƯỜI” – Phân biệt 知っています vs 知りません / わかります vs わっています
Chọn đáp án đúng cho các hội thoại sau:
Hội thoại 1:
A: 田中さんを 知っていますか (しっていますか) 。 (Bạn có biết anh Tanaka không? – Hỏi trạng thái “biết”).
B: いいえ、 知りません (しりません) 。 (Không, tôi không biết). Giải thích: 知る (Shiru) là động từ “nhận biết/quyết định biết” tức thì. 知っています = “Đã biết/Biết”. 知りません = “Chưa biết/Không biết”. Tuyệt đối không nói 知っていません (Sai ngữ pháp chuẩn, dù người Nhật đôi khi nói lối).
Hội thoại 2:
A: この漢字の意味が わかりますか 。 (Bạn hiểu nghĩa kanji này không? – Hỏi khả năng hiểu ngay bây giờ).
B: ええ、 わかります 。 / いいえ、 わかりません 。 Giải thích: 分かる (Wakaru) thường dùng thể từ điển わかります cho “Tôi hiểu” (Trạng thái hiện tại). わっています (Wakatte imasu) mang nghĩa “Tôi đang hiểu (quá trình)” hoặc “Tôi đã hiểu rồi (nhấn mạnh kết quả)”. Trong hội thoại hỏi/đáp “Hiểu không?”, dùng わかります/わかりません tự nhiên nhất.
Hội thoại 3:
A: すみません、駅が わかりません (わかりません) 。 (Xin lỗi, tôi không biết đường đến ga / tôi không hiểu ga ở đâu).
B: あそこです。 (Ở kia kia). Lưu ý: 道がわかりません (Không biết đường). 場所がわかりません (Không biết chỗ).
Hội thoại 4:
A: 彼、もう 結婚しています (けっこんしています) よ。 (Anh ta đã kết hôn rồi đấy).
B: えっ、そうなんですか。 (Á, thật à). Không bao giờ nói 結婚します (Sẽ kết hôn) khi muốn nói “Đã kết hôn”. Cũng không nói 結婚していません cho “Chưa kết hôn” (Nghe như “Đang ly hôn” hoặc “Chưa từng kết hôn” – dùng 独身です – Độc thân).
Bài 4.3: Viết câu mô tả tranh ảnh (Picture Description – Kỹ năng N4/N3)
Xem tranh (tưởng tượng) và viết 5 câu dùng ~ています.
(Tranh: Một người đàn ông đang ngồi đọc sách) -> 男の人が本を読んでいます。
(Tranh: Một cô gái đang mặc áo đỏ, đeo kính) -> 女の子が赤い服を着て、メガネをかけています。
(Tranh: Cửa sổ mở, gió thổi vào) -> 窓が開いています。
(Tranh: Trên bàn có nhiều sách vở) -> 机の上に本がたくさん置いてあります。 (Nâng cao: 置いてあります – Ai đó đã để đó. Bài 5 cơ bản dùng あります/ています cho trạng thái: 本が置いてあります hoặc 本があります). Bài 5 Minna thường dạy ~てあります ở bài sau. Ở Bài 5 tập trung ~ています cho trạng thái vật: ドアが開いています, 電気がついています (Đèn bật).
(Tranh: Anh A và Chị B đang nói chuyện) -> 二人が話しています。
Bài 4.4: Bài tập “Tìm lỗi sai” (Error Correction – Rất hay rơi đề 2026)
Tìm và sửa lỗi trong các câu sau:
Sai: 私は今、日本語を 勉強しています 。 -> Đúng. (Đang học).
Sai: 彼は東京に 住んでいます 。 -> Đúng. (Đang ở Tokyo).
Sai: この言葉を 知っていますか 。 -> Đúng. (Bạn biết từ này không?).
Sai: 妹はピアノを 弾いています 。 (Em gái đang chơi piano bây giờ -> Đúng. Nhưng nếu nghĩa là “Em gái biết chơi piano” -> Sai. Phải là: 妹はピアノが弾けます (Em gái chơi đc piano) hoặc 妹はピアノを習っています (Em gái đang học piano).)
Sai: 田中さんは 太っています (ふとっています) 。 -> Đúng. (Anh Tanaka béo – Trạng thái kết quả của 太る – bị béo).
Sai: ここに あなたの名前を書いています 。 (Tên bạn đang được viết ở đây – Lạ). -> Sửa: ここにあなたの名前が 書いてあります (Có tên bạn được viết ở đây – Trạng thái kết quả có chủ đích). Hoặc: 私はここにあなたの名前を 書いています (Tôi đang viết tên bạn ở đây).
Sai: 彼は 死んでいます (しんでいます) 。 -> Văn hóa Nhật: Người Nhật tránh nói 死んでいます (Đang chết/Đã chết – trạng thái). Thường nói: 彼は亡くなりました (なくなりました) (Anh ấy đã qua đời) hoặc 彼はもういません (Anh ấy không còn ở đây). 死んでいます dùng cho động vật, cây cối, hoặc văn y khoa/pháp y.
Sai: このシャツ、汚れていますね。 -> Đúng. (Cái áo này bẩn nhỉ – Trạng thái 汚れる – bị bẩn).
田中さんは土曜日に何時に起きますか。 a. 遅く (Muộn) b. 早く (Sớm) c. 普通に (Bình thường) -> Đáp án: b. Đoạn văn: 早く起きます
田中さんは午前中、どこで何をしていますか。 a. 公園でジョギングをしています。 b. 図書館で本を読んでいます。 c. 家で昼ご飯を作っています。 -> Đáp án: b. Đoạn văn: 午前中は、図書館で本を読んでいます
昼ご飯はどうしますか。 a. 外で食べます。 b. 友達と食べます。 c. 家で自分で作って食べます。 -> Đáp án: c.
午後、誰と何をしますか。 a. 一人で映画を見ます。 b. 友達と会って、映画を見に行きます。 c. 家で準備をします。 -> Đáp án: b.
夜、何をしていますか。 a. 早く寝ます。 b. テレビを見ます。 c. 来週の準備をしています。 -> Đáp án: c.
本文の内容と合うものはどれですか。 a. 田中さんは日曜日にジョギングをします。 (Chủ nhật – Sai, là Thứ 7). b. 田中さんは図書館で働いています。 (Làm việc tại thư viện – Sai, là đọc sách). c. 田中さんは自分の昼ご飯を作ります。 (Tự làm trưa – Đúng). d. 田中さんは夜、友達と飲みに行きます。 (Đi uống – Sai, là chuẩn bị tuần sau).
Bài 6.2: Nghe hiểu hội thoại ngắn (Listening Script – Tự đọc to hoặc nhờ bạn đọc/ghi âm)
(Hướng dẫn: Nghe hội thoại, chọn hình ảnh/đáp án đúng. Dưới đây là Script để bạn tập Speaking/Shadowing).
Hội thoại 1: Ở ga tàu (駅で)
A: すみません。この電車は新宿へ行きますか。
B: いいえ、この電車は行きません。あそこの電車に乗ってください。
A: じゃあ、あそこの電車に乗ってもいいですか。
B: はい、乗ってもいいです。でも、急いでください。もう出ますよ。
A: わかりました。ありがとうございます。
Câu hỏi: Người nam phải làm gì? -> Chạy lên tàu kia ngay (急いで乗る)。
Hội thoại 2: Ở văn phòng (事務所で)
A: このパソコン、使ってもいいですか。
B: ええ、いいですよ。でも、壊さないでくださいね。
A: はい、気をつけて使います。それから、このプリンターも使ってもいいですか。
B: それは使ってはいけません。壊れていますから。
A: そうなんですか。わかりました。
Câu hỏi: Máy in dùng được không? -> Không được (壊れています – Hỏng). Cấm dùng (使ってはいけません)。
Hội thoại 3: Điện thoại (電話で)
A: もしもし、田中さんの携帯電話ですか。
B: いいえ、田中は今、外出しています。伝言を承りましょうか。
A: はい。今日の会議は午後3時からだと、伝えてください。
B: 今日の会議、午後3時からですね。承知しました。
A: じゃあ、よろしくお願いします。
Câu hỏi: Tanaka-san đang ở đâu? -> Đi ra ngoài (外出しています – Trạng thái đã đi ra ngoài). Tin nhắn là gì? -> Họp hôm nay lúc 3h chiều (午後3時から)。
8. Phần 7: Bài Tập Viết & Nói (Output Practice) – Kỹ Năng Sáng Tạo 2026
Học ngữ pháp không để làm trắc nghiệm, mà để SỬ DỤNG. Năm 2026, AI hỗ trợ sửa lỗi rất tốt, hãy tận dụng.
Bài 7.1: Viết Email / Tin nhắn thực tế (Writing Task)
Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Nhật Bài 5
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Bài Tập N4 Tiếng Nhật 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Lộ Trình Ôn Thi Chuẩn JLPT Hiệu Quả Nhất
Chủ đề: Gửi email cho sếp/giáo viên (Sensei) xin phép về sớm / nhờ duyệt tài liệu.
ご確認ください : V-て + ください (Yêu cầu lịch sự – Keigo: ご~ください).
やります (Sẽ làm) – Thể đơn giản tương lai/ý định.
Bài tập: Hãy viết lại email trên cho tình huống: “Xin phép đi muộn 30 phút vì tắc xe / con ốm / việc nhà”. (Dùng 遅れて行ってもいいでしょうか / 遅刻してもいいでしょうか – Lưu ý: 遅刻してはいけません là cấm đi muộn. Xin phép đi muộn: 遅れて行ってもいいですか hoặc 少し遅くなってもいいですか).
Bài 7.2: Bài tập Speaking (Nói) – Shadowing & Roleplay
Kỹ thuật Shadowing (Lặp lại ngay lập tức sau khi nghe) là tốt nhất năm 2026 để luyện phản xạ Te-form.
Kịch bản Roleplay (Làm cặp hoặc tự nói 2 vai): Chủ đề: “Quy tắc ở nhà trọ / Ký túc xá” (House Rules) – Dùng ~てください, ~てはいけません, ~てもいいです
Vai A (Quản lý/Chủ nhà): Giải thích quy tắc. Vai B (Người thuê mới): Hỏi lại để xác nhận.
Câu 6:名前を書いています (Tôi đang viết tên / Tên đang tự viết – lạ). Muốn nói “Tên được viết ở đó” (Kết quả ai đó viết) -> 名前が書いてあります (Ngữ pháp Bài sau – てあります). Hoặc đơn giản: 名前があります / 名前が書かれています (Bị động).
Câu 7:死んでいます (Đang chết/Đã chết – Trạng thái xác). Người Nhật dùng 亡くなりました (Nakunarimashita) – Đã qua đời (Trang trọng, nhân văn).
10. Top 10 Lỗi Thường Gặp Khi Làm Bài 5 & Cách Khắc Phục 2026
STT
Lỗi Thường Gặp
Ví Dụ Sai -> Đúng
Nguyên Nhân & Cách Sửa (2026)
1
Sai Te-form Nhóm 1 (Sokuon/I-onbin)
かきます -> かいて (Đúng) nhưng かいます -> かいて (Sai) -> かって
Học thuộc lòng theo cặp. Không chỉ học quy tắc. Dùng App Conjugation City hoặc Bunpro để drill riêng Te-form Nhóm 1.
2
Nhầm あびます (tắm) -> あびで
あびます -> あびで (Sai) -> あびて
Check từ điển (Jisho/Mazii).あびる kết thúc る nhưng là Nhóm 1 (U-verb). Quy tắc: Hàng i -> ite. Ghi chú lớn: NGOẠI LỆ.
3
Dùng を với わかります/すき/きらい/じょうず/へた/ほしい
日本語をわかります (Sai) -> 日本語がわかります
Quy tắc “Ga-verb”: Tính từ, động từ trạng thái, khả năng, mong muốn dùng が cho đối tượng. In 1 trang giấy dán bàn học: “Wakaru, Suki, Kirai, Jouzu, Heta, Hoshii -> が”.
4
Nhầm ています nghĩa “Đang làm” vs “Đã xong/Trạng thái”
彼は東京を知っています (Sai – Tokyo không phải người) -> 彼は東京を知っています (Đúng – Biết Tokyo). Nhưng 彼は東京に住んでいます (Ở Tokyo). 彼は結婚しています (Đã kết hôn).
Phân loại động từ: Tạo bảng Excel 2 cột: Action Verbs (Đang làm/Thói quen) vs State Verbs (Trạng thái). Ôn tập hàng ngày 5 động từ State Verbs: 知る, わかる, ある/いる, 住む, 働く, 結婚する, 持つ, 着る(きる), 履く(はく), 太る, 痩せる(やせる), 汚れる(よごれる), 壊れる(こわれる), 開く(あく), 閉まる(しまる)…
5
Trả lời “Không được phép” sai: もよくないです / てはいけませんか?
Phân biệt cấp độ (Keigo/Plain):てください (Lịch sự chuẩn). て (Thân mật, lệnh nhẹ). てちょうだい (Thân mật, nữ giới hay dùng). てくれ (Nam giới, thân mật, lệnh). Năm 2026: Học theo ngữ cảnh (Context-based learning).
8
Sai từ vựng 着る (きる) vs 履く (はく) vs かぶる vs する (Mặc/Đeo)
Học theo bộ (Set): Trên người (Kiru), Dưới eo (Haku), Đầu (Kaburu), Cổ/Tay/Chân/Ngực (Suru/Shimeru). Vẽ hình người, gán nhãn Kanji.
9
Nhầm 知りません vs わかりません
“Tôi không biết anh ấy” -> 彼がわかりません (Sai – Không hiểu anh ấy) -> 彼を知りません (Chưa biết anh ấy). “Tôi không hiểu câu này” -> この文を知りません (Sai – Chưa biết câu này) -> この文がわかりません
Shiru (知る): Có thông tin về ai/điều gì -> “Biết/Chưa biết”. Wakaru (分かる): Hiểu nội dung, ý nghĩa, tìm ra đáp án -> “Hiểu/Không hiểu”.
10
Viết Kanji sai nét / Thứ tự nét (Stroke order) -> Mất điểm thi JLPT Writing/Handwriting
右 (Migi) viết nét ngang đầu trước -> Sai. Phải nét góc trên trái trước. 左 (Hidari) tương tự. 必 (Kanarazu) thiếu nét chấm cuối.
Năm 2026: Dùng App Kanji Study (Có tính năng chấm điểm viết tay – Handwriting recognition) hoặc Skritter. Tập viết theo đúng thứ tự nét (Kakijun) để tạo thói quen cơ (Muscle memory).
11. Mẹo Học Ngữ Pháp Bài 5 Hiệu Quả Cho Người Tự Học Tại Nhà (2026 Edition)
Không còn thời đại “học vẹt sách dày cộp”. Năm 2026, hãy áp dụng quy trình Input -> Process -> Output -> Review với công nghệ.
Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Nhật Bài 5
1. Chiến lược “Chia để trị” (Divide & Conquer) – 7 Ngày Chinh Phục Bài 5
Ngày 1:Chỉ học Te-form. Làm xong Bài 1.1, 1.2, 1.3, 1.4. Mục tiêu: Chuyển 50 động từ phổ biến thành Te-form trong 2 phút (Trung bình 2.4s/từ).
Ngày 2:~てください & ~ないでください. Làm Bài 2.1, 2.2, 2.3. Viết 10 câu yêu cầu thực tế trong ngày (Vd: “Làm ơn tắt đèn”, “Làm ơn mở cửa”).
Ngày 3:~てもいいです & ~てはいけません. Làm Bài 3.1, 3.2, 3.3. Tìm 5 biển báo cấm/cho phép trên đường/nhà xưởng/quán cà phê, dịch ra tiếng Nhật.
Ngày 4:~ています – Trái tim Bài 5. Tập trung PHÂN LOẠI ĐỘNG TỪ. Vẽ Mindmap 2 nhánh lớn: Action vs State. Làm Bài 4.1, 4.2, 4.3, 4.4.
Ngày 5:Từ vựng & Kanji (Bài 5 & 6). Học Kanji theo bộ thủ (Bushu). Dùng Anki deck “Minna Lesson 5 Kanji”. Viết tay 10 Kanji khó nhất.
Ngày 6:Đọc hiểu & Nghe hiểu (Bài 6). Làm đầy đủ Reading/Listening. Shadowing hội thoại 3 lần/ngày.
Ngày 7:Output & Ôn tổng hợp. Viết Email (Bài 7.1), Roleplay (Bài 7.2). Làm bài Test tổng hợp 50 câu trắc nghiệm (Tự tạo hoặc tải network). Rà soát Top 10 lỗi (Phần 10).
2. Kỹ thuật “Te-form Speed Drill” (Luyện phản xạ Te-form)
Làm: Xem mặt trước -> Nói to Te-form -> Lật thẻ check.
Đặt hẹn giờ 3 phút. Mục tiêu: Làm hết 50 thẻ < 3 phút (6 giây/thẻ).
Làm mỗi ngày 1 lần trong 2 tuần -> Te-form trở thành phản xạ không điều kiện.
3. Tận dụng AI (ChatGPT / Claude / Gemini) làm Tutor 24/7
Prompt sửa bài viết:“Hãy đóng vai giáo viên tiếng Nhật N4. Sửa đoạn văn sau, chỉ ra lỗi ngữ pháp Bài 5 (Te-form, ています, てください, てもいい/てはいけません), giải thích sai ở đâu, gợi ý sửa tự nhiên hơn: Dán đoạn văn bạn viết.”
Prompt tạo bài tập:“Tạo 10 câu điền từ ngữ pháp Bài 5 Minna no Nihongo, độ khó tăng dần, kèm đáp án và giải thích.”
Prompt Roleplay:“Chúng ta roleplay: Bạn là quản lý nhà trọ, tôi là người thuê mới. Hãy dùng ngữ pháp Bài 5 (てください, てはいけません, てもいいです) để giao tiếp. Bạn bắt đầu.”
4. Học Kanji bằng “Story Mnemonic” (Ghi nhớ bằng câu chuyện) – Không học vẹt
働 (Hataraku – Làm việc):人 (Người) + 動 (Động) -> Người động đậy là làm việc. (Lưu ý: 動 có 重 – Nặng, 力 – Lực. Làm việc nặng nhọc).
書 (Kaku – Viết):聿 (Bút – cổ) + 日 (Nhật) -> Ngày nào cũng cầm bút viết.
5. Mô phỏng thi JLPT N5/N4 (Format 2026 – CBT)
Năm 2026, JLPT ở nhiều quốc gia (kể cả Việt Nam) đã chuyển sang CBT (Computer Based Testing).
Thói quen: Làm bài trên máy tính, đọc màn hình, click chuột, gõ tiếng Nhật (IME).
Dùng web JLPT Online Practice hoặc J-CAT (Japanese Computerized Adaptive Test) để quen giao diện.
Chú ý: Phần Nghe (Listening) CBT thường không cho nghe lại, không cho xem trước đáp án quá lâu. Luyện tập nghe một lần và ghi note tóm tắt (Keywords: Ai, Làm gì, Nơi, Thời gian, Kết quả).
12. Công Cụ & Tài Nguyên Hỗ Trợ Học Bài 5 Năm 2026 (App, Web, AI, Sách)
1. Ứng dụng Di động (Mobile Apps) – “Học mọi lúc, mọi nơi”
App
Chức năng chính cho Bài 5
Ưu điểm 2026
Bunpro
SRS Grammar (Ngữ pháp lặp lại ngắt quãng). Có đường học Minna no Nihongo. Bài 5: Te-form, Te-kudasai, Te-imasu, Te-mo-ii, Te-wa-ikemasen.
Giải thích ngắn gọn, ví dụ âm thanh, link tài nguyên. Theo dõi tiến độ chính xác. Khuyên dùng #1 cho ngữ pháp.
Nhận diện viết tay (Handwriting) cực chuẩn. Phân tích thành phần Kanji. Đặt mục tiêu học Kanji Bài 5.
Renshuu
Học tất cả: Từ vựng, Ngữ pháp, Kanji, Đọc, Nghe.
Gamification mạnh, cộng đồng lớn, miễn phí hầu như đầy đủ tính năng. Có chế độ “Lesson 5 Minna”.
HelloTalk / Tandem
Trao đổi ngôn ngữ (Language Exchange).
Nhờ người Nhật sửa bài viết Email/Roleplay Bài 7. Voice call luyện ています mô tả tranh ảnh.
imiwa? / Mazii / Takoboto
Từ điển offline/online.
Tra động từ -> Xem ngay Conjugation (Hoạt hình) Te-form, ます, ています. Rất tiện kiểm tra ngoại lệ (あびます, いきます).
2. Website & Extension Trình duyệt (Desktop/PC)
NIHONGO eな (Portal): Tổng hợp link học Minna no Nihongo miễn phí (Video, Flash, Quiz). Tìm “Lesson 5”.
Wasabi / NHK World Easy Japanese: Bài học ngữ pháp miễn phí, âm thanh chuẩn.
Yomitan / Rikaikun (Extension): Lướt web tiếng Nhật, hover chuột -> hiện nghĩa, đọc âm, ngữ pháp. Học từ vựng Bài 5 khi đọc tin tức thật.
YouTube Channels:
Teacher Maki / Nami Sensei / Yuki Sensei: Dạy Minna no Nihongo chi tiết, tiếng Việt, dễ hiểu.
Comprehensible Japanese: Nghe hiểu tự nhiên (Immersion).
Game Gengo: Học qua game (Phân tích ngữ pháp trong game).
3. Sách & Tài liệu vật lý (Nếu thích cầm nắm)
Minna no Nihongo Shokyu 1 Honsatsu (Sách chính) – Bản tiếng Việt (Đại học Ngoại ngữ / NXB Đại học Quốc gia HN).
Minna no Nihongo Translation & Grammatical Notes (Sách dịch & Giải thích ngữ pháp) – BẮT BUỘC PHẢI CÓ. Đọc kỹ phần “Grammar Explanation” Bài 5 trước khi lên lớp/tự học.
Minna no Nihongo Hyojun Mondaishu (Sách bài tập chuẩn) – Cuốn xanh. Làm hết các bài: Renshuu A, B, C, Mondai, Fukushu.
Shin Kanzen Master N4 Grammar (Bộ sách ôn thi N4 “Chuẩn Master”): Phần “Te-form & Te-imasu” giải thích sâu hơn, bài tập khó hơn, phù hợp ôn thi 2026.
TRY! N4 Grammar (Sách ôn thi N4 thực chiến): Format gần đề thi thật, có bài nghe.
4. Chiến lược “Immersion” (Ngâm mình) cho Bài 5
Đừng chỉ học ngữ pháp. Hãy sống trong ngữ pháp Bài 5:
Mô tả thói quen hàng ngày: Mỗi sáng viết/tweet 3 câu: 今、コーヒーを飲んでいます。毎日、ジョギングしています。日本語を勉強しています。
Dán giấy note (Sticky notes) khắp nhà:
Trên cửa: 開けてください / 閉めてください
Trên bình nước: 飲んでもいいです
Trên thùng rác: 捨ててください / 分別してください
Trên giường: 寝ています (Đang ngủ – Trạng thái)
Xem Anime/Drama/J-Dorama có sub Nhật: Tạm dừng khi nghe thấy ~てください, ~ています, ~てもいい, ~てはいけません. Quay lại, nghe lại, viết ra, shadowing.
KẾT LUẬN: CHINH PHỤC BÀI 5 LÀ CHINH PHỤC “CÁI BƯỚC NHẢY” VỀ N4
Bài 5 không chỉ là 1 bài học. Nó là cổng vào thế giới câu phức, văn phong tự nhiên và khả năng giao tiếp thực tế.
Nắm vững ています (3 nghĩa) = Hiểu được “Thời gian & Khía cạnh” (Aspect) – Bản chất tiếng Nhật.
Nắm vững Xin phép/Cấm/Yêu cầu = Biết văn hóa, biết ứng xử, sống sót tại Nhật.
Năm 2026, với sự hỗ trợ của AI, App SRS, và tài nguyên mở, không có lý do nào để bạn “học mà không nhớ”, “học mà không dùng được”.
Hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng việc:
Mở Bunpro/Anki -> Chọn Lesson 5 Te-form.
Viết 5 câu mô tả bạn đang làm gì (ています), nhà bạn quy tắc gì (てください/てはいけません/てもいい).
Đọc to 10 động từ Bài 5 và chuyển Te-form trong 10 giây.
Ganbatte kudasai! (がんばってください！) – Làm ơn hãy cố gắng nhé. Thành công chờ đón bạn ở cấp độ N4/N3!
Bài viết được biên soạn chi tiết dựa trên chương trình Minna no Nihongo Shokyu 1 (Bản cập nhật), tham khảo tiêu chuẩn JLPT N5/N4 2026, tích hợp phương pháp học hiện đại (SRS, AI, Shadowing, Output-first). Chúc bạn học tập hiệu quả!
