Khi bước vào năm 2026, nhu cầu học tiếng Nhật không chỉ dừng lại ở giao tiếp hàng ngày hay kinh doanh mà mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực chuyên biệt, trong đó từ vựng tiếng Nhật về nấu ăn (料理用語 – Ryōri yōgo) là một trong những chủ đề được tìm kiếm nhiều nhất. Dù bạn là du học sinh tự nấu ăn tại Nhật, nhân viên nhà hàng Nhật Bản tại Việt Nam, fan hâm mộ ẩm thực Nhật muốn hiểu menu/food review, hay đơn giản là người yêu thích xem các chương trình nấu ăn như Ryōri no Tetsujin (Thép thần nấu ăn) hay Kyo no Ryori (Món ăn hôm nay) trên NHK, việc nắm vững bộ từ vựng này là chìa khóa mở ra cánh cửa hiểu sâu sắc về văn hóa “Washoku” (Ẩm thực truyền thống Nhật Bản) – di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh.
Bài viết này được cập nhật mới nhất năm 2026, tổng hợp đầy đủ, hệ thống từ A-Z: phân loại nguyên liệu (食材 – Shokuzai), dụng cụ (調理器具 – Chōri kigu), động từ xử lý/che biến (下ごしらえ/調理動詞), gia vị/nêm nếp (調味料 – Chōmiryō), phương pháp nấu (調理法 – Chōrihō), thuật ngữ menu/thực đơn (メニュー用語), văn hóa bàn ăn và các cụm từ giao tiếp thực tế tại siêu thị, nhà hàng. Mục tiêu: Giúp bạn “học một lần, nhớ lâu, dùng ngay, hiểu sâu”.
PHẦN 1: CẤU TRÚC HỆ THỐNG TỪ VỰNG NẤU ĂN TIẾNG NHẬT (QUAN TRỌNG)
Trước khi đi vào chi tiết từng nhóm, bạn cần hiểu logic phân loại của người Nhật. Họ không gom chung “đồ ăn” mà tách rất rõ:
- 食材 – Nguyên liệu thô (Thịt, cá, rau, củ, quả, trứng, sữa…)
- 調味料 – Gia vị/Nêm nếp (Shoyu, Miso, Mirin, Sake, Dashi…) – Tâm hồn ẩm thực Nhật.
- 調理器具 – Dụng cụ/Nồi chảo/Đồ điện tử.
- 調理動詞/下ごしらえ – Động từ che biến/Xử lý nguyên liệu (Rửa, cắt, luộc, chiên, hấp…).
- 調理法 – Phương pháp nấu (Niru, Yaku, Musu, Ageru, Itameru…).
- 料理名/メニュー – Tên món ăn/Phân loại món (Donburi, Teishoku, Kaiseki, Izakaya…).
- 食事マナー/フレーズ – Văn hóa bàn ăn/Cụm từ giao tiếp.
PHẦN 2: TỪ VỰNG NGUYÊN LIỆU (食材 – SHOKUZAI) – CẬP NHẬT 2026
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Về Phương Tiện Giao Thông: Tổng Hợp Toàn Diện Nhất Năm 2026 Cho Người Học Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
Người Nhật phân loại nguyên liệu cực kỳ chi tiết theo mùa (旬 – Shun), bộ phận (部位 – Bui), và độ tươi. Dưới đây là bảng tra cứu “bách khoa” cho năm 2026.
2.1. Nhóm Thịt & Sản Phẩm Từ Thịt (肉類 – Nikurui)
Lưu ý 2026: Xu hướng ăn uống tại Nhật năm nay tăng cường “植物性たんぱく” (Protein thực vật) và “代替肉” (Thịt thay thế – Soy meat), nhưng thịt truyền thống vẫn là chính.
| Từ Vựng (Kanji/Kana) | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Ghi Chú/Phân Loại Chi Tiết (Quan Trọng) |
|---|---|---|---|
| 肉 | Niku | Thịt (Tổng gọi) | |
| 牛肉 | Gyūniku | Thịt bò | 部位: ロース – Rōsu (Thăn ngoài/Thăn trong – tốt cho Steak, Shabu), バラ – Bara (Thịt ba chỉ – nấu hầm, Yakiniku), ヒレ – Hire (Thăn trong tuyệt đối – Steak cao cấp), スネ – Sune (Thịt bắp chân – hầm curry/stew). 等級: A5, A4, B3… (A5 cao nhất). 和牛 – Wagyu (Bò Nhật). |
| 豚肉 | Butaniku | Thịt heo | 部位: ロース – Rōsu (Thăn heo – Tonkatsu), バラ – Bara (Ba chỉ heo – Nabe, Kakuni), ヒレ – Hire (Thăn trong heo), モモ – Momo (Thịt đùi – nướng, xào), コマ切れ – Komagire (Thịt xé/lát mỏng – xào, nấu canh), ミンチ – Minchi (Thịt băm). ブランド豚 – Brand pork (Kagoshima Kurobuta, Okinawa Agu…). |
| 鶏肉 | Toriniku | Thịt gà | 部位: むね肉 – Muneniku (Ức gà – ít mỡ, khô, tốt cho diet/bodybuilding), もも肉 – Momoniku (Đùi gà – nhiều mỡ, ngon, mềm – Karaage, Teriyaki), ささみ – Sasami (Thân gà/Thăn gà – rất ít mỡ, nấu canh, salad), 手羽先 – Tebasaki (Cánh gà – nướng, chiên), 手羽元 – Tebamoto (Đùi cánh gà – hầm, nấu canh), 皮 – Kawa (Da gà – nướng Yakitori). 地鶏 – Jidori (Gà ta/nuôi thả vườn – ngon hơn gà công nghiệp Broiler). |
| 羊肉 | Yōniku | Thịt cừu/dê | ラム – Ramu (Lamb – cừu non < 1 tuổi, ít mùi), マトン – Maton (Mutton – cừu già > 2 tuổi, mùi nồng). Phổ biến tại Hokkaido (Genghis Khan). |
| 挽肉 / ミンチ | Hikiniku / Minchi | Thịt băm | 合い挽き肉 – Aibikiniku (Thịt băm hỗn hợp Bò + Heo – phổ biến cho Hamburger, Mapo Tofu). |
| ベーコン | Bēkon | Xông khói (Bacon) | Thường là ba chỉ heo xông khói. |
| ハム | Hamu | Giăm bông (Ham) | |
| ソーセージ / ウインナー | Sōsēji / Uinnā | Xúc xích | ウインナー (Wiener) thường nhỏ, mỏng; ソーセージ to hơn. |
| 大豆ミート / ソイミート | Daizu Mīto / Soi Mīto | Thịt đậu nành (Plant-based meat) | Xu hướng 2026: Rất hot, bán sẵn dạng khô (cần ngâm nước) hoặc dạng tươi (đã nêm). Dùng thay băm cho Mapo, Bolognese, Karaage. |
2.2. Nhóm Cá & Hải Sản (魚介類 – Gyokairui) – “Vua” Của Bàn Ăn Nhật
Nhật Bản là quốc gia hải đảo, từ vựng cá cực giàu. Phân loại theo: 白身魚 (Cá thịt trắng), 赤身魚 (Cá thịt đỏ), 青魚 (Cá xanh/đỏ vây – giàu DHA/EPA), 貝類 (Bềnh bivalve), 甲殻類 (Giáp xác), 頭足類 (Mực/Bạch tuộc).
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Ghi Chú Chi Tiết / Bộ Phận Ăn (部位) |
|---|---|---|---|
| 魚 | Sakana / Uo | Cá (Tổng gọi) | Sakana: Cá ăn / Cá chung. Uo: Cá sống / Cá học thuật. |
| 白身魚 | Shiromizakana | Cá thịt trắng | Tai (Mú), Hirame (Cá lim), Karei (Cá nhám), Suzuki (Cá chẽm), Tara (Cá tuyết/Bacalao), Fugu (Cá nóc). Thường ăn sống (Sashimi), hấp (Nitsuke), chiên (Fry). |
| 赤身魚 | Akamizakana | Cá thịt đỏ | Maguro (鮪 – Cá ngừ) – Vua Sashimi/Sushi. Phân bộ vị: 大トロ (Ōtoro – Bụng trên, mỡ nhiều nhất), 中トロ (Chūtoro – Bụng giữa), 赤身 (Akami – Thịt đỏ lưng/bụng dưới, ít mỡ). Katsuo (Cá ngừ vằn – làm Katsuobushi), Sake/Salmon (鮭/サーモン – Cá hồi). |
| 青魚 | Aozakana / Aouo | Cá xanh (Cá phổ biến, giá rẻ, dinh dưỡng cao) | Saba (Cá thu – nướng, nấu miso, làm Saba-zushi), Iwashi (Cá cơm – nướng, làm Tsumire, ăn sống nếu tươi), Sanma (Cá thu thu – nướng than hoa – món thu), Aji (Cá cơm đùi – Sashimi, Fry, Namerou), Bururi (Cá chim – Buri/Yellowtail – Teriyaki, Shabu). |
| 鮭 / サーモン | Sake / Sāmon | Cá hồi | Sake (鮭): Cá hồi tự nhiên/nuôi kiểu Nhật (thường nướng, hầm, làm Onigiri filling – Shake). Sāmon (サーモン): Cá hồi Atlantic nuôi (thường ăn sống Sashimi/Sushi). 筋子 (Sujiko) – Trứng cá hồi còn trong túi noãn. イクラ (Ikura) – Trứng cá hồi tách hạt, ướp Shoyu. |
| 鰻 / うなぎ | Unagi | Lươn nước ngọt | Kabayaki (Nướng taré), Shirayaki (Nướng trắng không tương), Unadon/Unaju. 蒲焼 (Kabayaki) – Kỹ thuật nướng ướp tương đặc trưng. |
| 穴子 | Anago | Lươn biển (Conger eel) | Thường làm Sushi (Nitsuke – hầm ngọt), Tempura. Nhẹ hơn Unagi. |
| 海老 | Ebi | Tôm (Tổng gọi) | 車海老 – Kurumaebi (Tôm sú – Sushi, Tempura), ブラックタイガー – Burakku Taigā (Tôm sú đen – nuôi), 甘海老 / 赤海老 – Amaebi / Akagai (Tôm ngọt/Tôm đỏ – ăn sống Sashimi), 桜海老 – Sakuraebi (Tôm hồng khô/ tươi – Kakiage, Okonomiyaki), 伊勢海老 – Iseebi (Tôm hùm nhỏ – Sashimi, nướng, hầm), 小海老 – Koebi (Tôm nhỏ khô – nấu canh, xào). |
| 蟹 | Kani | Cua | ズワイガニ – Zuwaigani (Cua đá/Opilio – chân dài, thịt ngọt), タラバガニ – Tarabagani (Cua Hoàng gia/King crab – chân to, thịt dày), 毛ガニ – Keagani (Cua lông – nấu canh, hấp), 上海蟹 – Shanhai Gani (Cua đồng Trung Quốc – trứng cua nổi tiếng). |
| 貝類 | Kairui | Bềnh (Sò, Ngao, Hàu…) | 帆立 – Hotate (Sò điệp – Sashimi, bơ tỏi, nabe), 牡蠣 – Kaki (Hàu – nướng, chiên Kaki Fry, nabe – mùa đông), あさり – Asari (Ngao nhỏ – nấu canh Miso, Sake-mushi), しじみ – Shijimi (Ngao rất nhỏ – canh Miso giải rượu), はまぐり – Hamaguri (Ngao lớn – hấp rượu, nướng), ツブ貝 – Tsubugai (Ốc biển – Sashimi, nướng). |
| 烏賊 / イカ | Ika | Mực | スルメイカ – Surumeika (Mực phổ biến – nướng, nấu, làm Surume), ヤリイカ – Yariika (Mực kim – Sashimi, Tempura), アオリイカ – Aoriika (Mực lớn – Sashimi cao cấp), ホタルイカ – Hotaruika (Mực đèn – nấu, ướp, Sashimi – mùa xuân). |
| 蛸 / タコ | Tako | Bạch tuộc | マダコ – Madako (Bạch tuộc phổ biến – luộc, Takoyaki, Sashimi, nướng), イイダコ – Iidako (Bạch tuộc nhỏ – nướng nguyên con, nấu canh). |
| 魚卵 | Gyoran | Trứng cá | イクラ (Ikura), 数の子 (Kazunoko – Trứng cá thu – năm mới), 明太子 – Mentaiko (Trứng cá tuyết ướp cay), 塩辛 – Shiokara (Nội tạng cá ướp muối – ăn kèm rượu). |
| 刺身用 / 寿司用 | Sashimi-yō / Sushi-yō | Dành ăn sống | Quan trọng 2026: Chỉ mua cá có dán tem này để ăn sống. Tem ghi: 消費期限 (Shōhikigen – Hạn dùng), 解凍日 (Kaitōbi – Ngày giải đông nếu là cá đông lạnh). |
2.3. Nhóm Rau Củ Quả (野菜・果物 – Yasai/Kudamono) – Theo Mùa (旬 – Shun)
Người Nhật cực kỳ coi trọng Shun (Mùa vụ). Năm 2026, xu hướng “Farm to Table” và rau an toàn (特別栽培 – Tokubetsu Saibai – Giảm thuốc trừ sâu/phân bón) mạnh mẽ.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Về Nghề Nghiệp: Tổng Hợp Chi Tiết, Phân Loại Theo Ngành Ngành & Mẹo Học Hiệu Quả Nhất Năm 2026
| Phân Loại | Từ Vựng Điển Hình (Kanji/Kana) | Romaji | Nghĩa | Mùa Shun (Tham Khảo) / Ghi Chú |
|---|---|---|---|---|
| Rau Cải (葉菜類) | キャベツ | Kyabetsu | Bắp cải | Cả năm (Mùa xuân ngọt nhất). |
| 白菜 | Hakusai | Cải trắng (Bắp cải Bắc) | Mùa Đông (Nabe, Tsukemono, Gyoza). | |
| ほうれん草 | Hōrensō | Rau bina | Mùa Đông – Xuân (Ohitashi, Goma-ae, Soup). | |
| 小松菜 | Komatsuna | Cải ngọt (Komatsuna) | Mùa Đông – Xuân (Không cần chần, xào, luộc nhanh). | |
| チンゲン菜 | Chingensai | Cải thìa (Bok Choy) | Cả năm (Xào, nấu canh, Nabe). | |
| 春菊 | Shungiku | Cải cúc | Mùa Đông (Nabe, Tempura, Ohitashi – vị hơi đắng thơm). | |
| 水菜 | Mizuna | Rau mizuna (Rau cải nước) | Mùa Đông – Xuân (Salad, Nabe, Shabu-shabu – giòn, ngọt). | |
| レタス / サニーレタス | Retasu / Sanī Retasu | Xà lách / Xà lách xoăn | Cả năm (Salad, Sandwich). | |
| Rau Quả (果菜類) | トマト / ミニトマト | Tomato / Mini Tomato | Cà chua / Cà chua bi | Mùa Hè (Ăn sống, Salad, Sốt). Fruit Tomato (高糖度トマト) – Loại cao cấp ngọt như trái cây. |
| なす / ナス | Nasu | Cà tím | Mùa Hè – Thu (Miso-Itame, Agebitashi, Mapo, Tempura). Loại 水なす (Mizunasu) – Cà tím nước, ăn sống được. | |
| きゅうり | Kyūri | Dưa leo | Mùa Hè (Salad, Tsukemono, Kyūri no Q-chan). | |
| ピーマン / パプリカ | Pīman / Papurika | Ớt chuông xanh / Ớt chuông màu | Mùa Hè – Thu (Chinjao Loosu, Tempura, Salad). Paprika ngọt hơn, dày hơn. | |
| オクラ | Okura | Đậu bắp | Mùa Hè (Neeba neeba – nhầy, tốt cho dạ dày, ăn sống/cuộn thịt, Tempura). | |
| かぼちゃ | Kabocha | Bí ngô Nhật (Bí đỏ) | Mùa Thu – Đông (Nimono – hầm ngọt, Tempura, Salad, Soup). Ngọt, bùi, không nước như bí ngô Tây. | |
| トウモロコシ | Tōmorokoshi | Bắp (Ngô) | Mùa Hè (Nướng bơ, luộc, Tempura, Soup). | |
| ゴーヤー / にがうり | Gōyā / Nigauri | Khổ qua | Mùa Hè (Goya Champuru – đặc sản Okinawa). | |
| Rau Củ (根菜類) | 大根 | Daikon | Củ cải trắng (Radish) | Mùa Đông (Đa dụng nhất: Oroshi – nhuyễn, Nimono, Salad, Tsukemono – Takuan, leaves – Ha). |
| にんじん | Ninjin | Cà rốt | Cả năm (Nimono, Curry, Salad, Juice). | |
| ごぼう | Gobō | Củ ngòe (Burdock) | Mùa Thu – Đông (Kinpira, Nimono, Chikuzenni – vị thơm đặc trưng, nhiều chất xơ). | |
| れんこん | Renkon | Củ sen | Mùa Thu – Đông (Kinpira, Tempura, Nimono, Karaage – lỗ tròn đẹp mắt). | |
| さつまいも | Satsumaimo | Khoai lang | Mùa Thu (Yakiimo – nướng, Tempura, Daigakuimo, Soup). Loại 紅はるか (Beniharuka), シルクスイート (Silk Sweet) – dòng ngọt, mềm hot 2026. | |
| じゃがいも | Jagaimo | Khoai tây | Mùa Thu – Đông (Nikujaga, Curry, Korokke, Salad, Jaga Butter). Loại 男爵 (Danshaku – Bùi), メークイン (Meikin – Dẻo, không nát), キタアカリ (Kitaakari – Ngọt, vàng). | |
| 里芋 | Satoimo | Khoai môn | Mùa Thu – Đông (Nimono, Tonjiru, Chikuzenni – nhớt, mềm). | |
| 長芋 / 山芋 | Nagaimo / Yamaimo | Khoai sọ / Khoai mài (Dài) | Cả năm (Tororo – bào nhuyễn ăn kèm cơm/Soba, Okonomiyaki – tạo độ xốp). | |
| Nấm (きのこ類) | しいたけ | Shiitake | Nấm hương | Cả năm (Nướng, Nimono, Tempura, Dashi – nấm khô). Donko (どんこ) – nấm khô nắp kín, cao cấp. |
| まいたけ | Maitake | Nấm múa (Hen of the woods) | Mùa Thu (Nấu canh, xào, Tempura, Takikomi Gohan – mùi thơm nồng). | |
| しめじ | Shimeji | Nấm shimeji (Bạch tuấn) | Cả năm (Bò xào, nấu canh, pasta, nabe – giòn, ngọt). | |
| えのき / えのきたけ | Enoki / Enokitake | Nấm kim châm | Cả năm (Nabe, Soup, xào, cuộn thịt – giòn, nhẹ). | |
| エリンギ | Eringi | Nấm bào ngư (King Oyster) | Cả năm (Nướng bơ, xào, Tempura – thân to, giòn, ngọt như bào ngư). | |
| 松茸 | Matsutake | Nấm matsutake (Nấm thông) | Mùa Thu (Tháng 9-10) – Cao cấp nhất, mùi hương đặc trưng, nấu chawanmushi, Dobinmushi, yaki, takikomi gohan. Giá rất đắt. | |
| Hành, Gia Vị Rau (薬味・香味野菜) | ねぎ / 長ねぎ | Negi / Naganegi | Hành lá / Hành tây (Dài, phần trắng nhiều) | Mùa Đông (Nabe, Yakitori, Kushikatsu, nêm nếp). Kujō Negi (九条ネギ) – Loại Kyoto mềm, ngọt. |
| 万能ねぎ / 小ねぎ | Bannō Negi / Konegi | Hành lá nhỏ (Mềm, xanh toàn bộ) | Cả năm (Rắc lên Miso soup, Tofu, Soba, Udon, Donburi). | |
| 玉ねぎ | Tamanegi | Hành tây (Củ tròn) | Cả năm (Cơ bản mọi món: Curry, Hamburg, Soup, Nimono, Salad). New Onion (新玉ねぎ – Shin Tamanegi) – Mùa xuân, ngọt, không cay, ăn sống. | |
| 生姜 | Shōga | Gừng | Cả năm (Kho tộ, nêm nếp, khử mùi cá, Shoga-yaki, Beni Shoga – gừng hồng). 新生姜 (Shin Shōga) – Gừng non mùa hè, mềm, nhẹ, làm Amazake, Tsukemono. | |
| にんにく | Ninniku | Tỏi | Cả năm (Xào, chiên, nướng, làm Dashi, Ninniku Shoyu). 青森にんにく (Aomori Ninniku) – Tỏi Aomori to, mùi nồng. | |
| 大葉 / しそ | Ōba / Shiso | Tía tô (Lá lớn) | Mùa Hè (Ăn kèm Sashimi, cuộn Tempura, làm Soba, Pasta, Juice – khử mùi, thơm). | |
| みょうが | Myōga | Ngải bún (Hoa ngải) | Mùa Hè (Cắt vắt rắc Somen, Hiyayakko, Tempura – vị cay nhẹ, thơm). | |
| わさび / 本わさび | Wasabi / Hon Wasabi | Wasabi / Wasabi rễ真的 | Hon Wasabi (Rễ wasabi tươi bào – cao cấp, cay thơm, ngọt hậu). Wasabi tube (Phổ biến, chứa horseradish + color). | |
| Trái Cây (果物) | りんご | Ringo | Táo | Mùa Thu – Đông (Fuji, Tsugaru, Ōrin – vàng, ngọt). |
| みかん / 温州みかん | Mikan / Unshū Mikan | Quýt mikan (Quýt satsuma) | Mùa Đông (Vỏ bóc tay, ít hạt, ngọt – quốc hồn quốc túy mùa đông). | |
| いちご | Ichigo | Dâu tây | Mùa Xuân (Tochigi – Tochiotome, Amaou – Fukuoka lớn, ngọt, đắt). Ichigo Daifuku, Ichigo Sandwich – Trend 2026. | |
| 桃 / もも | Momo | Đào | Mùa Hè (Hakuto – đào trắng, ngọt nước, mềm – Okayama, Yamanashi). | |
| スイカ | Suika | Dưa hấu | Mùa Hè (Square watermelon – dưa vuông, high-end gift). | |
| ぶどう / 葡萄 | Budō | Nho | Mùa Thu (Kyoho – nho đen to, Shine Muscat – nho xanh không hạt, ăn vỏ, cực hot 2026, đắt). | |
| 柿 / かき | Kaki | Hồng | Mùa Thu (Fuyu – hồng cứng, ngọt; Jiro – hồng cứng ngon; Hachiya – hồng chín mềm, làm Hoshigaki – hồng khô). | |
| 梨 / なし | Nashi | Lê Nhật (Lê đường) | Mùa Thu (Kosui, Hosui – giòn, nhiều nước, làm salad, ăn tươi). | |
| メロン | Meron | Dưa lưới (Melon) | Mùa Hè (Yubari King – Hokkaido, Mask Melon – cao cấp quà tặng, ngọt cực, mùi nồng). |
2.4. Nhóm Đậu, Trứng, Sữa & Sản Phẩm Chế Biến (大豆・卵・乳・加工品)
Đây là nhóm “protein thực vật & thiết yếu” hàng ngày.
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Phân Loại / Cách Dùng Chi Tiết |
|---|---|---|---|
| 豆腐 | Tōfu | Đậu phụ | 絹ごし豆腐 (Kinugoshi Tōfu) – Đậu phụ mịn (Silken) – ăn sống Hiyayakko, Miso soup, Dessert. 木綿豆腐 (Momen Tōfu) – Đậu phụ vải (Firm) – chiên, xào, nabe, nấu (giữ hình). 焼き豆腐 (Yaki Tōfu) – Đậu phụ nướng sẵn (dùng cho Sukiyaki). 厚揚げ (Atsuage) – Đậu phụ chiên dày (bên ngoài giòn, trong mềm). 厚揚げ / 油揚げ (Aburaage) – Đậu phụ chiên mỏng (túi) – làm Inari Sushi, Miso soup, Kitsune Udon. がんもどき (Ganmodoki) – Chả đậu phụ (đậu phụ băm + rau củ + cà rốt + nấm… chiên). 高野豆腐 (Kōya Tōfu) – Đậu phụ đông khô (kōri tōfu) – ngâm nước nở, nấu nimono. 豆乳 (Tōnyū) – Sữa đậu nành (Uống, nấu Miso soup, Hot pot base). おから (Okara) – Bã đậu nành (làm Salad, Burger, Cookie – giàu chất xơ). ゆば (Yuba) – Bóng đậu (lớp màng trên nồi sữa đậu nành sôi) – đặc sản Kyoto/Nikko, ăn sống, nấu, chiên. |
| 納豆 | Nattō | Đậu nành lên men (Natto) | Ăn kèm cơm (Natto Gohan), làm Sushi, Tempura, Pasta. Có ひきわり納豆 (Hikiwari Nattō) – đậu băm nhỏ, dễ ăn. Gói kèm: たれ (Tare – nước tương đặc), からし (Karashi – mù tạt). |
| 味噌 | Miso | Tương miso (Xem chi tiết Phần Gia Vị) | |
| 醤油 | Shōyu | Nước tương (Xem chi tiết Phần Gia Vị) | |
| 卵 | Tamago | Trứng (Gà) | 生卵 (Namatamago) – Trứng sống (ăn kèm Suki, Gyudon, Tamago Kake Gohan – TKG). 温泉卵 (Onsen Tamago) – Trứng ốm nóng suối (trắng chảy, lòng đỏ nguội). 半熟卵 (Hanjuku Tamago) – Trứng ốm luộc (lòng đỏ chảy). ゆで卵 (Yude Tamago) – Trứng luộc chín. 目玉焼き (Medama Yaki) – Trứng ốp la. スクランブルエッグ (Sukuranburu Eggu) – Trứng bác. 出汁巻き卵 / 玉子焼き (Dashimaki Tamago / Tamago Yaki) – Trứng cuộn (ngọt – Kanto / mặn – Kansai). 味付け卵 (Aji-tama / Ajitsuke Tamago) – Trứng ướp tương (Ramen topping). うずら卵 (Uzura Tamago) – Trứng cút. |
| 牛乳 | Gyūnyū | Sữa bò | 成分無調整 (Seibun Muchōsei) – Sữa tươi 100% (không điều chỉnh thành phần). 低脂肪 (Teishibō) – Sữa ít béo. 無脂肪 (Mushibō) – Sữa không béo. 加工乳 (Kakō Nyū) – Sữa chế biến (thêm thành phần). 乳飲料 (Nyū Inryō) – Nước uống có sữa. |
| ヨーグルト | Yōguruto | Sữa chua | プレーン (Purein) – Không đường. 加糖 (Katō) – Có đường. ギリシャヨーグルト (Girisha Yōguruto) – Hy Lạp (sệt, nhiều protein). 飲むヨーグルト (Nomu Yōguruto) – Sữa chua uống. |
| チーズ | Chīzu | Phô mai | プロセスチーズ (Purosesu Chīzu) – Phô mai chế biến (lát, hộp). ナチュラルチーズ (Nachuraru Chīzu) – Phô mai tự nhiên (Camembert, Mozzarella, Cheddar, Gouda, Blue, Parmesan…). クリームチーズ (Kurīmu Chīzu) – Phô mai kem. |
| バター | Batā | Bơ | 有塩 (Arishio) – Có muối. 無塩 (Mushio) – Không muối (làm bánh, nấu). 発酵バター (Hakkō Batā) – Bơ lên men (mùi nồng, thơm). |
| 生クリーム | Nama Kurīmu | Kem tươi (Whipping cream) | Dùng làm bánh, trang trí, nấu Soup, Pasta (Carbonara). 植物性生クリーム (Shokubutsusei Nama Kurīmu) – Kem thực vật (rẻ, bền, ít béo). 動物性生クリーム (Dōbutsusei Nama Kurīmu) – Kem động vật (ngon, tanh, đắt). |
2.5. Ngũ Cốc, Mì, Bột & Khô (穀物・麺・粉類・乾物)
Cơ sở cho các bữa ăn chính (Shushoku – 主食).
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Chi Tiết / Phân Loại |
|---|---|---|---|
| 米 / ご飯 | Kome / Gohan | Gạo / Cơm | 精白米 (Seihakumai) – Gạo trắng. 玄米 (Genmai) – Gạo lứt. 分づき米 (Buzukimai) – Gạo xay lọn (3bu, 5bu, 7bu). 無洗米 (Musenmai) – Gạo không cần vo (tiện). 新米 (Shinmai) – Gạo mùa mới (tháng 9-11, dẻo, ngọt, nước nấu ít hơn). もち米 (Mochigome) – Gạo nếp (làm Mochi, Sekihan, Okowa). 雑穀米 (Zakkoku Mai) – Gạo hỗn hợp ngũ cốc (mugi, awa, hie, kibi, daizu…). |
| パン | Pan | Bánh mì | 食パン (Shokupan) – Bánh mì hộp (vuông, mềm – ăn sáng). ロールパン (Rōru Pan) – Bánh mì cuộn. クロワッサン (Kurowassan) – Croissant. ベーグル (Bēguru) – Bagel. ハード系パン (Hādo-kei Pan) – Bánh mì kiểu Pháp/Đức (Baguette, Pain de Campagne, Sourdough – hot 2026). |
| 麺類 | Menrui | Mì / Sợi | うどん (Udon) – Mì dày (làm từ bột mì, nước, muối). そば (Soba) – Mì mạch nha (màu nâu, thơm). 十割そば (Jūwari Soba) – 100% mạch nha (giòn, gãy). 二八そば (Nihachi Soba) – 20% bột mì, 80% mạch nha (dẻo, dễ ăn). そうめん (Sōmen) – Mì sợi mỏng trắng (ăn lạnh mùa hè). ひやむぎ (Hiyamugi) – Mì sợi mỏng hơi dày hơn Sōmen. ラーメン (Rāmen) – Mì ramen (bột mì + kansui – nước kiềm). パスタ (Pasuta) – Ý (Spaghetti, Penne, Fusilli…). 焼きそば (Yakisoba) – Mì xào (mì ramen đã hấp/chín). ちゃんぽん (Champon) – Mì Nagasaki (mì dày, nấu chung nguyên liệu). フォー (Fō) – Phở (bánh phở gạo). ビーフン (Bīfun) – Bún (mì gạo). 春雨 (Harusame) – Miến (mì khoai/tapioca). くずきり (Kuzukiri) – Miến kudzu (trong, giòn – đặc sản). |
| 粉類 | Konarui | Các loại bột | 薄力粉 (Hakurikiko) – Bột mì yếu (độ gluten thấp ~7-8%) – làm bánh ngọt, Tempura, Okonomiyaki. 中力粉 (Chūrikiko) – Bột mì trung bình – làm Udon, bánh mì Nhật. 強力粉 (Kyōrikiko) – Bột mì mạnh (gluten cao ~12-13%) – làm bánh mì (Shokupan), Pizza, Ramen, Baguette. 米粉 (Komeko) – Bột gạo (làm bánh không gluten, Tempura giòn). 片栗粉 (Katakuriko) – Bột năng (Khoai mì/Kazakhstan potato starch) – làm sán, chiên giòn, làm kuzumochi. コーンスターチ (Kōn Sutāchi) – Bột ngô (tương tự Katakuriko nhưng sán trong hơn, dùng làm bánh, pudding). 天ぷら粉 (Tenpura Ko) – Bột Tempura có sẵn (có bột nở, bột gạo, màu vàng). お好み焼き粉 (Okonomiyaki Ko) – Bột Okonomiyaki có sẵn (có dashi, bột nở). たこ焼き粉 (Takoyaki Ko) – Bột Takoyaki có sẵn. パン粉 (Panko) – Bột mì bánh mì (chiên giòn – Tonkatsu, Ebi Fry, Korokke). 生パン粉 (Nama Panko) – Bột mì tươi (giòn, xốp hơn). 乾燥パン粉 (Kansō Panko) – Bột mì khô. |
| 乾物 (Kanbutsu) | Kanbutsu | Hàng khô (Làm Dashi, nấu) | 昆布 (Kombu) – Rong biển (Làm Dashi – Rausu, Hidaka, Rishiri, Ma). 鰹節 (Katsuobushi) – Gỗ cá ngừ hun khô (Kezuribushi – bào sợi; Arabushi – thô; Karebushi – lên men nồng). 干し椎茸 (Hoshi Shiitake) – Nấm hương khô (Dashi nồng, nấu Nimono). 煮干し / いりこ (Niboshi / Iriko) – Cá khô (cá cơm, cá thu nhỏ – Dashi nồng, mùi cá). あごだし (Ago Dashi) – Cá bay khô (Dashi cao cấp, ngọt, thơm – Kyushu). 干瓢 (Kanpyō) – Dây bầu khô cuộn (nấu Nimono, làm Sushi). 高野豆腐 (Kōya Tōfu) – Đậu phụ khô. 麩 (Fu) – Bột mì gluten (Yaki-fu – khô nướng, Nama-fu – tươi – làm Soup, Nabe). 切り干し大根 (Kiriboshi Daikon) – Củ cải khô sợi (nấu Nimono, Salad). ひじき (Hijiki) – Rong hijiki đen (nấu Nimono với đậu/con buối/ cà rốt). わかめ (Wakame) – Rong wakame (khô/tươi – Miso soup, Salad, Sunomono). もずく (Mozuku) – Rong mozuku (mượt, ăn kèm su – Okinawa). めかぶ (Mekabu) – Rễ wakame (cắt nhỏ, nhớt – ăn kèm cơm, Soba). |
PHẦN 3: GIA VỊ & NÊM NẾP (調味料 – CHŌMIRYŌ) – “TÂM HỒN” ẨM THỰC NHẬT
Nắm vững “Sa-Shi-Su-Se-So” (さしすせそ) – Thứ tự nêm nếp chuẩn của Nhật: Sa (Satō – Đường) → Shi (Shio – Muối) → Su (Su – Giấm) → Se (Shōyu – Nước tương) → So (Miso – Tương). Thứ tự này ảnh hưởng đến thẩm thấu và hương vị.
3.1. Nhóm Cơ Bản (Kihon Chōmiryō)
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Loại / Đặc Điểm / Cách Dùng |
|---|---|---|---|
| 砂糖 | Satō | Đường | 上白糖 (Jōhakutō) – Đường trắng phổ biến (ẩm, ngọt nhanh). グラニュー糖 (Guranyūtō) – Đường cát (khô, tan chậm, dùng làm bánh, caramel). 三温糖 (Sanontō) – Đường nâu (vị caramel, màu nâu đẹp – dùng Nimono, Teriyaki). 黒砂糖 (Kokutō) – Đường đen (Okinawa, giàu khoáng, vị nồng – làm đồ ăn vặt, chè). てんさい糖 (Tensai Tō) – Đường củ cải đường (Hokkaido, ngọt nhẹ, thân thiện ruột). オリゴ糖 (Oligotō) – Đường oligon (ít calo, tốt cho vi khuẩn có ích). はちみつ (Hachimitsu) – Mật ong. メープルシロップ (Mēpuru Shiroppu) – Xi-rô meple. |
| 塩 | Shio | Muối | 食塩 (Shokuen) – Muối tinh chế (Iodine). 海塩 (Kaien) – Muối biển (tự nhiên, nhiều khoáng). 岩塩 (Ganen) – Muối đá. 藻塩 (Moshio) – Muối rong (cổ truyền, umami). 花塩 (Hana Shio) – Muối hoa (mỏng, tan nhanh, rắc cuối). 減塩 (Gen’en) – Muối giảm Na (cho người cao huyết áp). 塩麹 (Shio Kōji) – Muối麹 (Muối + Koji + Nước – ủ 1 tuần – nêm nếp, ướp thịt/cá làm mềm, ngọt tự nhiên). |
| 酢 | Su | Giấm | 米酢 (Komezu) – Giấm gạo (nhẹ, thanh – Sunomono, Sushi meshi). 穀物酢 (Kokumotsu Su) – Giấm ngũ cốc (rẻ, mạnh – dùng chung). 黒酢 (Kurozu) – Giấm đen (ủ lâu, nồng, giàu amino – uống, nấu xương, xào). りんご酢 (Ringo Su) – Giấm táo. バルサミコ酢 (Barusamiko Su) – Giấm Balsamic (Ý). ポン酢 (Ponzu) – Giấm Ponzu (Giấm + Nước tương + Dashi + Yuzu/Sudachi/Kabosu – chấm Nabe, Shabu, Salad). 三杯酢 (Sanbaizu) – 1 Giấm : 1 Nước tương : 1 Mirin (hoặc Đường) – chấm Gyoza, Sunomono. 二杯酢 (Nibaizu) – 1 Giấm : 1 Nước tương. |
| 醤油 | Shōyu | Nước tương | 濃口醤油 (Koikuchi Shōyu) – Nước tương đậm (80% sản lượng, dùng chung – nấu, chấm). 薄口醤油 (Usukuchi Shōyu) – Nước tương nhạt (màu nhạt, mặn hơn Koikuchi ~10-12% – dùng Nimono, Soup để giữ màu nguyên liệu – Kansai). たまり醤油 (Tamari Shōyu) – Tamari (chủ yếu từ đậu nành, ít bột mì, sánh, nồng – chấm Sashimi, Teriyaki, làm Senbei). 再仕込み醤油 (Saishikomi Shōyu) – Nước tương ủ lần 2 (rất sánh, ngọt, đắt – chấm Sashimi cao cấp). 白醤油 (Shiro Shōyu) – Nước tương trắng (nhiều bột mì, ít đậu – màu nhạt như Usukuchi nhưng ngọt hơn – dùng Chawanmushi, Soup cao cấp). 減塩醤油 (Gen’en Shōyu) – Giảm muối. 生醤油 / きじょうゆ (Ki-jōyu / Nama Shōyu) – Nước tương tươi (không tiệt trùng nhiệt, hương vị tươi – chấm, rắc cuối). だし醤油 (Dashi Shōyu) – Nước tương có Dashi (sẵn – dùng cho Men-tsuyu, Nimono). めんつゆ (Men-tsuyu) – Nước mì (Dashi + Shōyu + Mirin + Sugar – loãng cho Soba/Udon, đặc cho chấm Tempura). 白だし (Shiro Dashi) – Dashi trắng (Dashi + Usukuchi/Shiro Shōyu + Mirin – màu nhạt, dùng Chawanmushi, Tamago, Nimono giữ màu). |
| 味噌 | Miso | Tương Miso | Phân theo 原料 (Nguyên liệu): 米味噌 (Kome Miso) – Miso gạo (phổ biến), 麦味噌 (Mugi Miso) – Miso lúa mạch (Kyushu, ngọt), 豆味噌 (Mame Miso) – Miso đậu (Nagoya – Hatcho Miso, đen, nồng, chua). Phân theo 色 (Màu/Vị): 赤味噌 (Aka Miso) – Miso đỏ (ủ lâu, mặn, nồng), 白味噌 (Shiro Miso) – Miso trắng (ủ nhanh, ngọt, nhẹ – Kyoto, Saikyo), 淡色味噌 (Tanshoku Miso) – Miso vàng (giữa). 合わせ味噌 (Awase Miso) – Miso phối (kết hợp 2-3 loại – cân bằng). 減塩味噌 (Gen’en Miso) – Giảm muối. だし入り味噌 (Dashi-iri Miso) – Miso có sẵn Dashi (tiện). 即席味噌汁 (Sokuseki Miso Shiru) – Miso soup gói/instant. |
3.2. Nhóm Rượu Nấu & Mirin (酒類 – Shu Rui) – Bí Mật Vị “Umami” & “Kōbasui” (Mùi Thơm)
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Vai Trò / Lưu Ý |
|---|---|---|---|
| 清酒 / 日本酒 | Seishu / Nihonshu | Rượu Sake (Rượu gạo) | Dùng nấu: 料理酒 (Ryōri-shu) – Rượu nấu (thêm muối, không uống được, rẻ, thuế thấp). 純米酒 (Junmai-shu) – Rượu thuần gạo (uống ngon, nấu ngon). 作用: Khử mùi tanh (cá, thịt), làm mềm nguyên liệu, tăng Umami, tạo màu nâu đẹp (Maillard), bay hơi cồn mang theo mùi hương. |
| みりん / 本みりん | Mirin / Hon Mirin | Mirin (Rượu gạo ngọt) | Hon Mirin (本みりん): Cồn ~14%, đường tự nhiên từ quá trình men (Glucose), không đường thêm. Vai trò: Tạo độ 照り (Teri – bóng/nhũ), ngọt nhẹ, cầm hình (không nát), khử mùi, tăng umami. みりん風調味料 (Mirin-fū Chōmiryō): “Mirin giả” (cồn <1%, đường thêm, rẻ, thuế thấp) – dùng thay thế nhưng kém bóng, kém umami. 2026 Trend: Dùng Hon Mirin cho món quan trọng (Teriyaki, Nimono, Unagi). |
| 料理酒 | Ryōri-shu | Rượu nấu chuyên dụng | Đã thêm muối (để không uống được -> miễn thuế rượu). Giá rẻ. Dùng cho nấu hàng ngày. |
| 紹興酒 | Shōkōshu | Rượu Sào Hứng (Trung Quốc) | Dùng cho món Trung Hoa (Xào, Hấp, Lướt). Vị nồng, thơm đặc trưng. |
| ワイン / 料理ワイン | Wain / Ryōri Wain | Rượu vang / Rượu vang nấu | Đỏ (nấu thịt bò, hầm), Trắng (nấu hải sản, gà, làm sốt). Rượu vang nấu có thêm muối. |
3.3. Nhóm Dashi (出汁 – DASHI) – CỐT LÕI VỊ NHẬT
Không Dashi thì không có ẩm thực Nhật. Năm 2026, xu hướng 「だしパック」 (Dashi Pack – Túi lọc Dashi) và 「液体だし」 (Liquid Dashi – Dashi lỏng chai) rất phổ biến do tiện, nhưng biết làm Dashi thủ công (取りだし – Toridashi) là dấu hiệu của người “pro”.
| Loại Dashi | Nguyên Liệu Chính | Cách Làm / Đặc Điểm | Ứng Dụng |
|---|---|---|---|
| 昆布だし (Kombu Dashi) | Rong Kombu | 水出し (Mizudashi): Ngâm nước lạnh 30p – 1 đêm (ngọt, thanh). 煮出し (Nidashi): Đun nước, cho Kombu, tắt bếp trước khi sôi (giữ vị ngọt, tránh nhớt). | Chawanmushi, Soup thanh, Nabe, làm cơm Sushi. Vegetarian/Vegan. |
| かつおだし (Katsuo Dashi) | Katsuobushi (Gỗ cá ngừ) | Nước sôi, tắt bếp, cho Katsuobushi, chờ chìm, lọc. Vị Inosinic Acid – Umami nồng. | Miso Soup, Nimono, Donburi, Soba/Udon tsuyu. |
| 合わせだし (Awase Dashi) | Kombu + Katsuobushi | Hiệu ứng cộng hưởng (Synergy): Glutamic Acid (Kombu) + Inosinic Acid (Katsuobushi) = Umami gấp 7-8 lần. Làm: Nấu Kombu Dashi -> Sôi -> Tắt bếp -> Cho Katsuobushi. | Mọi món ăn Nhật cơ bản. Vị cân bằng, sâu, hậu ngọt. |
| いりこだし / 煮干しだし (Iriko/Niboshi Dashi) | Cá khô (Niboshi/Iriko) | Bỏ đầu/ruột (tránh đắng) -> Nấu hoặc Ngâm lạnh. Vị cá nồng, mặn tự nhiên. | Miso Soup (Kansai), Ramen broth, Nimono nông dân. |
| あごだし (Ago Dashi) | Cá bay khô (Tobiuo) | Rất ngọt, thơm, trong. Đặc sản Kyushu. | Soba, Udon, Chawanmushi cao cấp, Nabe. |
| 椎茸だし (Shiitake Dashi) | Nấm hương khô (Hoshi Shiitake) | Ngâm nước lạnh 1 đêm (hoặc nước 40-50 độ C 1h). Vị Guanylic Acid. | Vegetarian/Vegan. Kết hợp Kombu -> Awase Dashi Vegetarian. Dùng cho Shōjin Ryōri (Món chay chùa), Nimono chay. |
| 野菜だし (Yasai Dashi) | Rau củ (Hành, Cà rốt, Cải, Nấm, Celeri…) | Nấu chín rau -> Lọc. Ngọt tự nhiên, nhẹ. | Soup chay, làm cơm chay, cho bé ăn dặm. |
3.4. Gia Vị Khác, Sốt, Dầu, Hạt (その他調味料・油・ソース)
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Ghi Chú |
|---|---|---|---|
| ごま油 | Goma Abura | Dầu mè | 白ごま油 (Shiro Goma Abura) – Dầu mè trắng (vàng nhạt, ít mùi – chiên, xào). 焙煎ごま油 (Baisei Goma Abura) – Dầu mè rang (màu nâu đậm, mùi nồng cực – rắc cuối, làm sốt, nấu Món Hàn/Trung). |
| サラダ油 | Sarada Abura | Dầu ăn (Dầu hướng dương/ngô/cải rep) | Không mùi, chịu nhiệt tốt – chiên, xào, làm bánh. |
| オリーブオイル | Orību Oiru | Dầu ô liu | Extra Virgin (ăn sống, salad), Pure (chiên, xào). |
| バター / マーガリン | Batā / Māgarin | Bơ / Bơ thực vật (Margarine) | Bơ: ngon, tanh. Margarine: rẻ, bền, dùng làm bánh, bánh mì. |
| ラー油 | Rāyu | Dầu ớt (Chili oil) | Dầu mè + ớt + gia vị. Dùng chấm Gyoza, rắc Ramen, Mapo Tofu. 食べるラー油 (Taberu Rāyu) – Dầu ớt có tỏi, hành, đậu phộng… ăn kèm cơm (hit lớn năm gần đây, vẫn hot 2026). |
| マヨネーズ | Mayonēzu | Sốt Mayonnaise | Kewpie (キューピー) – Thương hiệu quốc dân (chỉ dùng lòng đỏ trứng, giấm táo/giấm ngũ cốc, vị umami nồng). Dùng: Salad, Okonomiyaki, Takoyaki, Yaki Udon, chấm, làm sốt (Aurora, Tartar). |
| ソース (ウスターソース・中濃ソース・濃厚ソース・とんかつソース・お好みソース・たこ焼きソース・焼きそばソース) | Sōsu (Usutā / Chūnō / Nōkō / Tonkatsu / Okonomi / Takoyaki / Yakisoba) | Các loại Sốt nâu (Worcester base) | ウスターソース (Usutā Sōsu): Loãng, cay, chua – xào, nấu, chấm Tempura (Kansai). 中濃ソース (Chūnō Sōsu): Vừa phải – đa dụng. 濃厚ソース / とんかつソース (Nōkō / Tonkatsu Sōsu): Sánh, ngọt – chấm Tonkatsu, Korokke, Ebi Fry. お好みソース / たこ焼きソース / 焼きそばソース: Đặc biệt cho món đó (ngọt, sánh, có Dashi). |
| ケチャップ | Kechanpu | Sốt Cà chua (Ketchup) | Làm Omurice, Napolitan, Hamburger, sốt chấm. |
| からし / 練りからし | Karashi / Nerikarashi | Mù tạt (Nhật – không giấm, cay nồng, mùi manh) | Chấm Oden, Tonkatsu, Natto, làm sốt (Karashi Mayonnaise, Karashi Shoyu). チューブからし (Chūbu Karashi) – Túi nén tiện. |
| わさび / 練りわさび | Wasabi / Neriwasabi | Wasabi (Tube thường là Horseradish + Màu + Wasabi bột) | Chấm Sashimi, Sushi, Soba, làm Wasabi Mayo, Wasabi Soy Sauce. 本わさび (Hon Wasabi) – Rễ tươi bào. |
| 生姜 / しょうが | Shōga | Gừng (Bào, vắt nước, cắt sợi – Sen) | Khử mùi, nêm nếp, làm 紅生姜 (Beni Shōga – Gừng hồng) ăn kèm Gyudon, Yakisoba, Okonomiyaki, Takoyaki. 甘酢生姜 (Amazushōga / Gari) – Gừng ngâm giấm ngọt (ăn kèm Sushi). |
| にんにく / ニンニク | Ninniku | Tỏi (Băm, bào, cắt lát, nướng nguyên củ) | Cơ bản xào, nướng, làm Dashi, Ninniku Shoyu, Ninniku Miso. |
| 柚子胡椒 | Yuzu Kosho | Ớt Yuzu (Yuzu vỏ + Ớt xanh/đỏ + Muối ủ) | Đặc sản Kyushu. Vị chua cay thơm nồng. Chấm Nabe, Yakiniku, Sashimi, làm sốt Pasta, Dressing. Hot trend 2026. |
| 七味唐辛子 / 一味唐辛子 | Shichimi Tōgarashi / Ichimi Tōgarashi | 7 vị ớt / 1 vị ớt | Shichimi: Ớt + Mè + Vỏ cam/quýt + Hạt khỉ + Rau mùi + Hành + Hải tảo (Aonori). Rắc Udon, Soba, Gyudon, Miso Soup, Yakiniku. Ichimi: Chỉ ớt bột. |
| 山椒 / 粉山椒 | Sanshō / Kona Sanshō | Tiêu Sancho (Tiêu Nhật – cay tê, thơm nồng) | Rắc Unagi (Kabayaki), Yakitori, Tsukune, làm Tsukudani. 実山椒 (Mi Sanshō) – Hạt Sancho non (Tsukudani, ướp). |
| 胡椒 / 黒胡椒 / 白胡椒 | Koshō / Kuro Koshō / Shiro Koshō | Tiêu / Tiêu đen / Tiêu trắng | Tiêu đen: mùi nồng, cay mạnh (thịt). Tiêu trắng: cay nhẹ, không mùi (soup, món trắng). |
| パセリ / バジル / オレガノ / タイム / ローレル | Pazeri / Bajiru / Oregano / Taimu / Rōreru | Rau thơm Tây (Parsley, Basil, Oregano, Thyme, Laurel/Bay leaf) | Dùng khô (Dried) hoặc tươi (Fresh). Làm hương vị món Tây, Pasta, Stew, Roast. |
| ナツメグ / シナモン / クローブ / オールスパイス | Natsumegu / Shinamon / Kurōbu / Ōrusupaisu | Hạt nhân đậu khấu / Quế / Đinh hương / Hạt năm hương | Làm bánh, Hamburger patty, Curry, Stew, Glühwein. |
| コンソメ / ブイヨン / チキンストック / ビーフストック | Konsome / Buion / Chikin Sutokku / Bīfu Sutokku | Khối/Lỏng/Powder Soup base (Consomme, Bouillon, Stock) | Nấu Soup, Risotto, Pasta, Stew nhanh. 無添加 (Mutenka) – Không chất phụ gia (hot 2026). |
| 塩麹 / 醤油麹 / 甘酒 | Shio Kōji / Shōyu Kōji / Amazake | Muối Koji / Nước tương Koji / Rượu ngọt (Amazake) | Fermented Seasonings (Gia vị lên men). Shio Koji: Ướp thịt/cá -> mềm, ngọt, umami. Shōyu Koji: Nêm nếp, ướp. Amazake (Koji base – 0% cồn): Uống, nấu chè, làm bánh, làm mặt nạ. Xu hướng 2026: “Koji Life” – Sống cùng Koji để khỏe ruột. |
PHẦN 4: ĐỘNG TỬ XỬ LÝ & CHẾ BIẾN (下ごしらえ・調理動詞) – “KYŪJITSU” CỦA NGƯỜI NẤU
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Về Mỹ Phẩm Toàn Tập Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Chuyên Sâu, Học Một Lần Nhớ Mãi
Đây là phần quan trọng nhất để hiểu công thức (レシピ – Reshipi) và giao tiếp khi nấu. Người Nhật dùng động từ rất chính xác cho từng hành động.
4.1. Xử Lý Nguyên Liệu (下ごしらえ – Shitagoshirae)
| Động Từ (Jishokei – Thể Từ Điển) | Thể Masu (Lịch Sử) | Nghĩa | Ví Dụ / Ngữ Cảnh |
|---|---|---|---|
| 洗う (Arau) | 洗います (Araimasu) | Rửa (Tay, rau, bát, gạo). | 米を洗う (Kome o arau – Vo gạo). 野菜を洗う (Yasai o arau – Rửa rau). |
| 研ぐ (Togu) | 研ぎます (Togimasu) | Vo / Mài (Gạo, dao). Chỉ dùng cho gạo & dao. | 米を研ぐ (Kome o togu – Vo gạo cho đến khi nước trong). 包丁を研ぐ (Hōchō o togu – Mài dao). |
| 浸す (Hitasu) | 浸します (Hitasimasu) | Ngâm (Nước lạnh/nước nóng/giấm/nước tương). | 干し椎茸を水に浸す (Hoshi shiitake o mizu ni hitasu – Ngâm nấm khô nước lạnh). 米を水に浸す (Kome o mizu ni hitasu – Ngâm gạo trước khi nấu). |
| 戻す (Modosu) | 戻します (Modoshimasu) | Ngâm nở / Khôi phục (Hàng khô: nấm, rong, đậu, miến…). | 切り干し大根を水で戻す (Kiriboshi daikon o mizu de modosu). 高野豆腐を湯で戻す (Kōya dōfu o yu de modosu – Ngâm nước nóng). |
| 切る (Kiru) | 切ります (Kirimasu) | Cắt (Tổng quát). | 野菜を切る (Yasai o kiru). |
| 刻む (Kizamu) | 刻みます (Kizamimasu) | Băm / Cắt nhỏ nhuyễn (Hành, gừng, tỏi, rau thơm). | ねぎを刻む (Negi o kizamu – Băm hành). みじん切り (Mijin-giri) – Băm nhuyễn. |
| スライスする (Suraisu suru) | スライスします (Suraisu shimasu) | Cắt lát mỏng (Dùng dao hoặc máy cắt – Slicer). | 玉ねぎをスライスする (Tamanegi o suraisu suru). |
| 千切り (Sen-giri) | (Danh từ / Suru) | Cắt sợi / Cắt julienne (Rất mỏng, dài). | にんじんを千切りにする (Ninjin o sen-giri ni suru). キャベツの千切り (Kyabetsu no sen-giri). |
| 短冊切り (Tanzaku-giri) | (Danh từ) | Cắt que / Cắt dẹt (Hình chữ nhật dày ~1cm, dài 4-5cm). | 大根を短冊切りにする (Daikon o tanzaku-giri ni suru – Dùng cho Nimono, Nabe). |
| 乱切り (Ran-giri) | (Danh từ) | Cắt xoay / Cắt múi cau (Xoay nguyên liệu cắt chéo – tăng diện tích tiếp xúc, nhanh chín, thấm vị). | にんじん・ごぼう・れんこんを乱切り (Ninjin, gobō, renkon o ran-giri). |
| 隠し包丁 (Kakushi Bōchō) | (Danh từ) | Đao ẩn / Rạch十字 (Rạch chéo mặt dưới rau củ tròn/cứng như cà rốt, củ cải, khoai tây -> chín nhanh, thấm vị, đẹp). | 大根に隠し包丁を入れる (Daikon ni kakushi bōchō o ireru). |
| 面取り (Mentori) | (Danh từ) | Làm tròn góc / Cắt góc (Cắt bỏ góc cạnh sắc của củ cải, cà rốt, khoai tây -> không nát khi ninh/dầm). | 煮崩れ防止に面取りする (Nikuzure bōshi ni mentori suru). |
| 皮をむく (Kawa o Muku) | 皮をむきます (Kawa o Mukimasu) | Bóc vỏ (Dao bóc – Pīrā, hoặc dao nhỏ). | りんごの皮をむく (Ringo no kawa o muku). じゃがいもの皮をむく (Jagaimo no kawa o muku). |
| 皮を引く (Kawa o Hiku) | 皮を引きます (Kawa o Hikimasu) | Lột da (Kéo da cá, gà, mực… bằng tay hoặc dao). | 魚の皮を引く (Sakana no kawa o hiku). 鶏皮を引く (Torikawa o hiku). |
| 骨を取る (Hone o Toru) | 骨を取ります (Hone o Torimasu) | Lấy xương (Cá, thịt). | 魚の骨を取る (Sakana no hone o toru – Lọc xương cá). ピンセットで骨を抜く (Pinsetto de hone o nuku – Dùng kìm hớt xương nhỏ – Pinbone). |
| 筋を取る (Suji o Toru) | 筋を取ります (Suji o Torimasu) | Lấy gân / Gân đùi gà / Gân thịt bò. | ささみの筋を取る (Sasami no suji o toru). 牛肉の筋を取る (Gyūniku no suji o toru). |
| 血合いを取る (Chiai o Toru) | 血合いを取ります (Chiai o Torimasu) | Lấy máu / Phần máu đen cá (Dùng dao khâu/gọt). | 刺身用の魚の血合いを取る (Sashimi-yō no sakana no chiai o toru). |
| アクを取る (Aku o Toru) | アクを取ります (Aku o Torimasu) | Lấy bọt / Lấy cặn (Khi nấu canh, ninh thịt, nấu đậu). | 灰汁を丁寧に取る (Aku o teinei ni toru – Lấy cặn kỹ). |
| 下茹で (Shita-yude) | 下茹でします (Shita-yude shimasu) | Luộc sơ / Chần (Trước khi nấu chính: khử mùi, trừ đắng, chín trước). | ほうれん草を下茹でして水にさらす (Hōrensō o shita-yude shite mizu ni sarasu – Luộc rau bina, ngâm nước lạnh). 牛すじを下茹でする (Gyūsuji o shita-yude suru – Luộc sơ gân bò). |
| 塩もみ (Shio-momi) | 塩もみします (Shio-momi shimasu) | Xát muối / Ướp muối (Rau củ: khử nước, giòn, thấm vị). | きゅうりを塩もみする (Kyūri o shio-momi suru). キャベツを塩もみする (Kyabetsu o shio-momi suru). |
| 水にさらす (Mizu ni Sarasu) | 水にさらします (Mizu ni Sarasimasu) | Ngâm nước lạnh (Sau luộc: giữ màu xanh, ngừng chín, giòn; Củ cải/cà rốt: trừ cay/đắng; Hành: trừ cay). | 玉ねぎを水にさらす (Tamanegi o mizu ni sarasu). 切ったレンコンを水にさらす (Kitta renkon o mizu ni sarasu – Trừ nhớt, giữ màu trắng). |
| 水気を切る (Mizuke o Kiru) | 水気を切ります (Mizuke o Kirimasu) | Ráo nước / Vắt nước (Rau luộc, rau ngâm, đậu phụ). 絞る (Shiboru) – Vắt mạnh (khăn, rau). 水気を拭く (Mizuke o Fuku) – Thấm khô (giấy thấm). | ほうれん草の水気をよく切る (Hōrensō no mizuke o yoku kiru). 豆腐の水気を切る (Tōfu no mizuke o kiru). 肉の水気を拭く (Niku no mizuke o fuku – Thấm khô thịt trước khi chiên/nướng). |
| 打ち粉をする (Uchiko o Suru) | 打ち粉をします (Uchiko o Shimasu) | Rắc bột mỏng (Trước khi chiên, nướng, làm bánh – tránh dính, tạo vỏ). | 魚に打ち粉をして焼く (Sakana ni uchiko o shite yaku). 餃子の皮に打ち粉 (Gyoza no kawa ni uchiko). |
4.2. Phương Pháp Nấu (調理法 – Chōrihō) – Động Từ Chính
| Động Từ (Jishokei) | Thể Masu | Kanji Thường Dùng | Nghĩa & Kỹ Thuật Cốt Lõi |
|---|---|---|---|
| 焼く (Yaku) | 焼きます (Yakimasu) | 焼・炙・燒 | Nướng / Chiên khô / Nướng than / Nướng lò / Nướng pan (Fry pan). Không nước, nhiệt trực tiếp. 焼き魚 (Yakizakana), 焼肉 (Yakiniku), 照り焼き (Teriyaki – nướng ướp tương), 塩焼き (Shioyaki – nướng muối), 炙り焼き (Aburi yaki – nướng cháy viền/burner). |
| 炒める (Itameru) | 炒めます (Itamemasu) | 炒 | Xào (Stir-fry). Nhiệt cao, ít dầu, đảo nhanh, liên tục. 野菜炒め (Yasai itame), 肉野菜炒め (Niku yasai itame), チャーハン (Chāhan – Cơm chiên), 焼きそば (Yakisoba). |
| 煮る (Niru) | 煮ます (Nimasu) | 煮 | Ninh / Dầm / Luộc trong nước/sốt (Simmer/Stew/Braise). Nhiệt độ ~90-98°C (không sôi sùng sục). 煮物 (Nimono – Món ninh), 煮魚 (Nizakana – Cá ninh), 肉じゃが (Nikujaga), 筑前煮 (Chikuzenni), おでん (Oden). Phân loại: 甘辛煮 (Amakara-ni – Ninh ngọt mặn), 含め煮 (Fukume-ni – Ninh ngâm cho thấm), 炊き合わせ (Takiawase – Ninh riêng rồi trộn). |
| 茹でる (Yudеру) | 茹でます (Yudemasu) | 茹 | Luộc / Chần (Boil/Blanch). Nước sôi sùng sục (100°C). 野菜を茹でる (Yasai o yuderu), パスタを茹でる (Pasuta o yuderu), そうめんを茹でる (Sōmen o yuderu). 茹でこぼす (Yudekobosu) – Luộc rồi vứt nước (khử mùi, trừ chất độc). |
| 蒸す (Musu) | 蒸します (Mushimasu) | 蒸 | Hấp (Steam). Dùng hơi nước. 茶碗蒸し (Chawanmushi), 蒸し野菜 (Mushi yasai), 肉まん (Nikuman), 蒸し鶏 (Mushidori – Gà hấp xé), シュウマイ (Shūmai). せいろ蒸し (Seiro-mushi) – Hấp rổ tre. |
| 揚げる (Ageru) | 揚げます (Agemasu) | 揚 | Chiên ngập dầu (Deep-fry). Nhiệt dầu: 低温 (160-170°C) – Kakiage, Imo, Kinako; 中温 (170-180°C) – Tempura, Karaage, Tonkatsu; 高温 (180-190°C) – Croquette, Ebi Fry, Korokke (vỏ giòn ngay). 素揚げ (Suage – Chiên không bột), 衣揚げ (Koromo-age – Chiên có bột: Tempura, Karaage, Furai), 二度揚げ (Nido-age – Chiên 2 lần – giòn lâu). |
| 炊く (Taku) | 炊きます (Takimasu) | 炊 | Nấu cơm / Nấu gạo (Cook rice). Chỉ dùng cho gạo. ご飯を炊く (Gohan o taku). 炊き込みご飯 (Takikomi Gohan – Cơm nấu chung nguyên liệu). 混ぜご飯 (Maze Gohan – Cơm trộn sau khi nấu). |
| 和える (Aeru) | 和えます (Aemasu) | 和 | Trộn / Áp chảo (Toss/Dress – không nhiệt). Trộn nguyên liệu chín/sống với sốt/gia vị. 胡麻和え (Goma-ae – Trộn mè), 白和え (Shira-ae – Trộn đậu phụ nghiền), からし和え (Karashi-ae), ツナ和え (Tuna-ae). |
| 漬ける (Tsukeru) | 漬けます (Tsukemasu) | 漬 | Ướp / Ngâm (Marinate/Pickle). 漬物 (Tsukemono – Dưa muối), 醤油漬け (Shōyu-zuke), 味噌漬け (Miso-zuke), 酒粕漬け (Sakekasu-zuke), 塩漬け (Shio-zuke), ぬか漬け (Nuka-zuke – Ướp men nuka). |
| 混ぜる (Mazeru) | 混ぜます (Mazemasu) | 混 | Trộn lẫn (Mix). 混ぜご飯 (Maze Gohan), 生地を混ぜる (Kiji o mazeru – Trộn bột bánh), 調味料を混ぜる (Chōmiryō o mazeru). |
| 合わせる (Awaseru) | 合わせます (Awasesmasu) | 合わせる | Kết hợp / Phối trộn (Combine). 合わせだし (Awase Dashi), 合わせ味噌 (Awase Miso), 味を合わせる (Aji o awaseru – Nêm nếp cho vừa miệng). |
| 溶く (Tokasu / Toku) | 溶かします (Tokashimasu) | 溶 | Tan / Làm tan (Dissolve/Melt). バターを溶かす (Batā o tokasu), 片栗粉を水で溶く (Katakuriko o mizu de toku – Làm nước bột/sán), 味噌を溶く (Miso o toku – Tan miso vào nồi canh qua rây). |
| 冷ます (Samasu) | 冷まします (Samashimasu) | 冷ます | Làm nguội (Cool down – chủ động). 粗熱を取る (Aranetsu o toru – Làm nguội bớt hơi nóng), 粗熱が取れるまで冷ます (Aranetsu ga toreru made samasu). |
| 冷やす (Hiyasu) | 冷やします (Hiyashimasu) | 冷やす | Làm lạnh / Cho tủ lạnh (Chill/Refrigerate). よく冷やしてから食べる (Yoku hiyashite kara taberu). 冷やし中華 (Hiyashi Chūka). |
| 盛り付ける (Mori-tsukeru) | 盛り付けます (Mori-tsukemasu) | 盛り付け | Trang trí / Múc đĩa (Plating). 盛り付けが綺麗 (Mori-tsuke ga kirei). 一皿に盛り付ける (Ichi-sara ni mori-tsukeru). |
| 取り分ける (Tor-wakeru) | 取り分けます (Tor-wakemasu) | 取り分け | Múc ra phần / Chia phần (Serving/Portioning). 大皿から取り分ける (Ōzara kara tor-wakeru). |
4.3. Trạng Thái Nguyên Liệu / Món Ăn (Tính Từ / Trạng Từ Quan Trọng)
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Ví Dụ |
|---|---|---|---|
| 火が通る (Hi ga Tōru) | 火が通ります | Chín (Đã qua lửa/nhiệt). | 肉に火が通った (Niku ni hi ga tōtta – Thịt chín). まだ火が通ってない (Mada hi ga tottete nai – Chưa chín). |
| 煮える (Nieru) | 煮えます | Chín (do ninh/luộc – rau củ, đậu, thịt cứng). | 大根が煮えた (Daikon ga nieta – Củ cải mềm/chín). 豆が煮えるまで (Mame ga nieru made – Cho đến khi đậu chín). |
| 茹で上がる (Yude-agaru) | 茹で上がります | Luộc xong / Chín luộc. | パスタが茹で上がった (Pasuta ga yude-agatta – Mì luộc xong). |
| 揚がる (Agagaru) | 揚がります | Chiên xong / Vàng giòn. | 天ぷらが揚がった (Tenpura ga agatta – Tempura chiên xong). |
| 焼き上がる (Yaki-agaru) | 焼き上がります | Nướng xong / Chín nướng. | ケーキが焼き上がった (Kēki ga yaki-agatta – Bánh nướng xong). |
| 味が染みる (Aji ga Shimiru) | 味が染みます | Thấm vị (Vị gia vị thẩm thấu vào bên trong). | 一晩置くと味が染みる (Ichi-ban oku to aji ga shimiru – Để qua đêm vị thấm). 煮含める (Nikomeru – Ninh cho thấm). |
| 煮崩れ (Nikuzure) | (Danh từ) | Nát / Vỡ do ninh quá / ninh sôi mạnh. | 煮崩れしないように面取りする (Nikuzure shinai yō ni mentori suru – Làm tròn góc để không nát). 煮崩れしやすい (Nikuzure shiyasui – Dễ nát – khoai lang, bí ngô). |
| 照り (Teri) | (Danh từ) | Độ bóng / Màu nâu đẹp (Glaze). | 照り焼きの照りが綺麗 (Teriyaki no teri ga kirei). ミリンで照りを出す (Mirin de teri o dasu – Dùng Mirin tạo bóng). |
| とろみ (Toromi) | (Danh từ) | Độ sánh / Sốt sám (Thickness). | 片栗粉でとろみをつける (Katakuriko de toromi o tsukeru – Làm sánh bằng bột năng). とろみがつく (Toromi ga tsuku – Sốt sánh lại). |
| 馴染む (Najimu) | 馴染みます | Hòa quyện / Thấm đều (Flavors meld). | 油が馴染んだ (Abura ga najinda – Dầu đã thấm vào rau/thịt – xào xong). 味が馴染む (Aji ga najimu – Vị hòa quyện). |
| アルデンテ (Arudente) | (Katagana) | Al dente (Mì/rau chín tới – còn dai một chút ở giữa). | パスタはアルデンテで茹でる (Pasuta wa arudente de yuderu). |
| しんなり (Shinnari) | (Trạng từ) | Nhúm / Mềm / Úm (Rau xào/ninh mềm, giảm thể tích). | 野菜がしんなりするまで炒める (Yasai ga shinnari suru made itameru – Xào cho rau nhúm). |
| パリパリ / カリカリ / サクサク / ほくほく / もっちり / ぷりぷり | Pari-pari / Kari-kari / Saku-saku / Hoku-hoku / Mochi-mochi / Puri-puri | Các từ gật (Onomatopoeia) mô tả kết cấu (Texture) – CỰC QUAN TRỌNG. | Pari-pari: Giòn rụm, mỏng (Vỏ nem, da gà nướng, senbei). Kari-kari: Giòn cứng, to (Khoai tây chiên, Tempura vỏ dày, Karinto). Saku-saku: Giòn nhẹ, xốp, tan (Tempura vỏ mỏng, Bánh quy, Croissant). Hoku-hoku: Bùi, mềm, sần sật (Khoai lang, bí ngô, khoai tây nướng/ninh). Mochi-mochi: Dẻo, dai, dính (Mochi, Udon, Mochi-ko, Daifuku). Puri-puri: Căng, giòn, đàn hồi (Tôm, Soba, Shirataki, Ikura). Toro-toro (とろとろ): Sánh, chảy (Trứng ốm, Cheese, Ankake). Fuwa-fuwa (ふわふわ): Xốp, mềm (Soufflé, Pancake, Chawanmushi, Shokupan). Neba-neba (ねばねば): Nhầy, dính (Nattō, Okura, Nameko, Tororo, Mozuku). |
PHẦN 5: DỤNG CỤ NẤU ĂN (調理器具 – CHŌRI KIGU) – “VŨ KHÍ” CỦA THỢ SĂN
| Từ Vựng | Romaji | Nghĩa | Loại / Ghi Chú 2026 |
|---|---|---|---|
| 包丁 (Hōchō) | Hōchō | Dao bếp (Tổng gọi) | 三徳包丁 (Santoku Hōchō) – Đa năng (Thịt, cá, rau) – Phổ biến nhất nhà Nhật. 牛刀 – Gyūtō (Dao bò/Đô chef – dài, nhọn – chuyên nghiệp). 出刃包丁 (Deba Hōchō) – Dao mổ cá (Dày, nặng). 柳刃包丁 (Yanagiba Hōchō) – Dao cắt Sashimi (Dài, mỏng, một mặt mài). ペティナイフ (Petit Knife) – Dao nhỏ (Cắt trái cây, trang trí). セラミック包丁 (Seramikku Hōchō) – Dao gốm (Nhẹ, không gỉ, giữ sắc lâu, dễ gãy). 砥石 (Toishi) – Đá mài dao (Thô – Ara-to, Trung – Naka-to, Mịn – Shiage-to). シャープナー (Shāpunā) – Máy mài dao nhanh (Tiện nhưng mài không đều như đá). |
| まな板 (Manaita) | Manaita | Thổ case / Bàn cắt | 木製 (Mokusei – Gỗ – Hinoki, Ginkgo – mềm, bảo vệ lưỡi dao, kháng khuẩn tự nhiên). プラスチック (Purasuchikku – Nhựa – rửa máy, vệ sinh, màu sắc phân loại: Đỏ-Thịt, Xanh-Cá, Vàng-Đường, Xanh lá-Rau, Trắng-Bánh/Đồ chín). ゴム (Gomu – Cao su – chống trơn). 抗菌 (Kōkin – Kháng khuẩn). |
| 鍋 | Nabe | Nồi (Tổng gọi) | 土鍋 (Donabe) – Nồi đất (Nabe, nấu cơm, ninh – giữ nhiệt tốt). 圧力鍋 (Atsuryoku Nabe) – Nồi áp suất (Nhanh, tiết kiệm năng lượng – hot 2026 điện tử). 片手鍋 (Katate Nabe) – Nồi một tay (Sốt, luộc rau, nấu men). 両手鍋 (Ryōte Nabe) – Nồi hai tay (Ninh, canh, curry, nấu số lượng lớn). 雪平鍋 (Yukihira Nabe) – Nồi hàn wide, nông (Làm men, sốt, nấu ít nước – bề mặt lớn bay hơi nhanh). 寸胴鍋 (Sundō Nabe) – Nồi cao, to (Nấu Dashi, Ramen broth, Luộc mì, Chưng). フライパン (Furaipan) – Chảo (Xem dưới). |
| フライパン | Furaipan | Chảo | テフロン加工 (Teflon/Teflon coating) – Chống dính (Dễ rửa, ít dầu, nhưng mài mòn, không dùng kim loại). セラミックコート (Ceramic coat) – Lớp gốm (An toàn, chịu nhiệt tốt). 鉄 (Tetsu – Sắt/Đen – Sắt đúc/Carbon steel – Nướng bò, tạo Maillard, cần dầu, bảo dưỡng). ステンレス (Sutenresu – Inox – Bền, không phản ứng, nhưng dính nếu không nóng đủ/dầu đủ). 銅 (Dō – Đồng – Dẫn nhiệt siêu tốt, chuyên làm sốt, caramel, jam – đắt, bảo dưỡng khó). IH対応 (IH Taiō) – Tương thích lò từ cảm (Bắt buộc đáy phẳng, từ tính). 取っ手が取れる (Totte ga toreru) – Tay cầm tháo được (Tiết kiệm chỗ, cho lò nướng, rửa dễ). |
| ボウル / ボール | Bōru | Bát trộn / Bát inox/nhựa/gốm | ステンレスボウル (Sutenresu Bōru) – Inox (Nhẹ, bền, nóng/lạnh nhanh, dùng bain-marie). ガラスボウル (Garasu Bōru) – Kính (Nhìn trong, dùng lò vi sóng, nặng). プラスチックボウル – Nhựa (Nhẹ, rẻ, màu). ザル – Zaru – Rổ / Náng inox/nhựa (Ráo mì, ráo rau, rửa rau). ボウルセット (Bōru Setto) – Bộ bát + rổ lồng nhau. |
| 菜箸 | Saibashi | Đũa nấu (Dài, thường gỗ/bamboo) | Dùng: Xào, lật, trộn, kiểm tra độ chín, múc, trang trí. 先が細い (Saki ga hosoi) – Đầu nhọn (trang trí, gắp nhỏ). シリコン菜箸 (Shirikon Saibashi) – Đũa silicone (Chịu nhiệt, không ray chảo chống dính). |
| ヘラ / スパチュラ | Hera / Supachura | Cây lật / Spatula | シリコンヘラ (Shirikon Hera) – Lật silicone (Mềm, cạo sạch bát, chịu nhiệt). 木べら (Kibira) – Lật gỗ (Truyền thống). ターナー (Tānā) – Lật kim loại (Chảo sắt, nướng bánh mì). パレットナイフ (Paretto Naifu) – Dao bánh (Trang trí kem, lật bánh mỏng). |
| お玉 / レードル | Otama / Rēdoru | Cái muỗng hớt / Chõng | お玉 (Otama) – Muỗng tròn sâu (Múc canh, nước lẩu). 穴あきお玉 (Ana-aki Otama) – Muỗng lỗ (Hớt đồ chiên, rau luộc, bỏ nước). レードル (Rēdoru) – Chõng dáng Tây (Sốt, soup). |
| 泡立て器 | Awadate-ki | Cây đánh trứng / Whisk | 泡立て器 (Balloon whisk) – Tròn (Đánh trứng, kem, bột bánh – bơm khí). 平らな泡立て器 (Flat whisk) – Phẳng (Làm sốt, trộn bột mỏng). 電動泡立て器 (Dendō Awadate-ki) – Máy đánh trứng cầm tay / Đứng (Stand mixer). |
| 計量カップ / 計量スプーン | Keiryō Kappu / Keiryō Supūn | Cốc đo / Muỗng đo | 日本標準 (Nihon Hyōjun): 1カップ = 200ml. 1大さじ (Ōsaji – Muỗng to) = 15ml. 1小さじ (Kosaji – Muỗng nhỏ) = 5ml. はかり (Hakari) – Cân điện tử (Đo gram – chính xác cho làm bánh, nấu chính xác). |
| すり鉢 / すりこぎ | Suribachi / Surikogi | Cối giã / Xay thủ công (Gốm/Gỗ) | Làm: Goma-ae (Mè), Shira-ae (Đậu phụ), Wasabi, Yuzu Kosho, Pesto. 溝 (Mizo – Rãnh xoáy) giúp xay mịn. |
| おろし金 | Oroshigane | Cây bào / Bào gốm/kim loại | 鬼おろし (Oni Oroshi) – Bào thô (Daikon, Cà rốt – sợi dày, giòn). 本鬼おろし (Hon Oni Oroshi) – Gốm cao cấp. おろし器 (Oroshiki) – Bào đa năng (Bào mịn, bào sợi, bào lát). 大根おろし (Daikon Oroshi) – Cải bào (Ăn kèm Tempura, Soba, Yakiniku, Cá nướng). |
| ピーラー | Pīrā | Dao bóc vỏ / Peeler | T字型 (T-ji-gata) – Dạng T (Phổ biến). I字型 (I-ji-gata) – Dạng I (Dao bóc chuyên nghiệp). ジュリアンピーラー (Julienne Peeler) – Bào sợi (Làm salad, rau cuộn). |
| スライサー / マンドリン | Suraisā / Mandorin | Máy cắt lát / Máy cắt chuyên nghiệp (Mandoline) | Cắt lát mỏng, sợi đều, nhanh (Cà tím, Khoai tây chips, Cà rốt, Hành). 刃調節 (Ha chōsetsu) – Điều chỉnh độ dày. 安全ホルダー (Anzen Horudā) – Tay cầm an toàn (Bắt buộc dùng). |
| 温度計 | Ondokei | Nhiệt độ kế | 中心温度計 (Chūshin Ondokei) – Nhiệt độ tâm (Kiểm tra thịt chín, bánh nướng, tempering chocolate). 油温度計 (Abura Ondokei) – Nhiệt độ dầu (Chiên). オーブン温度計 (Ōbun Ondokei) – Nhiệt độ lò. |
| タイマー | Taimā | Bộ hẹn giờ | Đa chức năng, từ, treo cổ, chống nước. |
| キッチンペーパー / ペーパータオル | Kicchin Pēpā / Pēpā Taoru | Giấy thấm dầu / Giấy nhà bếp | Thấm dầu chiên, thấm nước thịt/cá/rau, bọc rau lưu giữ, lau chùi. クッキングシート (Kukkingu Shīto) – Giấy nướng / Baking paper (Lót khay, lót chảo nướng/kho không dầu, hấp giấy – En papillote). アルミホイル (Arumi Hoiru) – Giấy bạc / Foil (Nướng lò, hấp, bọc, che mặt nồi). ラップ (Rappu) – Màng bọc thực phẩm / Cling film (Bọc bảo quản, ủ thịt, nấu cơm微波炉). |
| 保存容器 | Hozon Yōki | Hộp đựng / Hũ bảo quản | タッパー (Tappā) – Tupperware (Nhựa). ガラス容器 (Garasu Yōki) – Hũ kính (An toàn, không mùi, dùng lò vi sóng/lò nướng). エナメル容器 (Enameru Yōki) – Hũ men (Đẹp, giữ nhiệt). 真空容器 (Shinkū Yōki) – Hũ hút chân không (Bảo quản lâu). ジップロック (Jippu Rokku) – Túi kín / Ziploc (Ướp thịt, bảo quản, làm bánh, nấuSous-vide). |
| 電子レンジ / オーブンレンジ | Denshi Renji / Ōbun Renji | Lò vi sóng / Lò vi sóng kết hợp nướng (Combi) | 単機能 (Tan Kinō) – Chỉ vi sóng. オーブンレンジ (Ōbun Renji) – Vi sóng + Nướng (Grill/Convection) – Phổ biến 2026. 過熱水蒸気 (Kanetsu Suijōki) – Hơi nước siêu nhiệt (Nướng, hấp, làm bánh chuyên nghiệp – Sharp Healsio, Panasonic Bistro, Hitachi MRO). |
| 炊飯器 | Suihanki | Nồi cơm điện | IH炊飯器 (IH Suihanki) – Nhiệt từ cảm (Nóng đều, cơm ngon). 圧力IH (Atsuryoku IH) – Áp suất + IH (Cơm dẻo, ngọt, nấu gạo lứt, đậu). ガス炊飯器 (Gas Suihanki) – Nồi cơm gas (Hương vị truyền thống). 少量炊き (Shōryō Taki) – Nấu ít (0.5 – 1 hợp). 冷凍ご飯モード (Tōketsu Gohan Mōdo) – Chế độ nấu cơm đông lạnh. |
| ホームベーカリー | Hōmu Bēkarī | Máy làm bánh mì tự động | Cho nguyên liệu -> Chọn menu -> Đợi cơm/bánh xong. Làm: Shokupan, Pan de mie, Bánh ngọt, Pizza dough, Mì Udon/Soba, Ramen, Jam, Mochi. |
| 低温調理器 | Teion Chōri-ki | Máy nấu nhiệt độ thấp (Sous-vide / Immersion Circulator) | Xu hướng 2026 cực HOT: Anova, Boniq, Iris Ohyama. Giữ nhiệt độ nước chính xác (0.1°C) -> Thịt/cá/trứng chín hoàn hảo, mềm, giữ nước, không bao giờ chín quá. 真空パック (Shinkū Pakku) – Túi hút chân không kèm theo. |
| エアフライヤー / ノンフライヤー | Ea Furaiyā / Non Furaiyā | Chảo chiên không dầu / Air Fryer | Convection nhiệt độ cao + quạt gió mạnh. Chiên giòn, nướng, làm bánh, sấy khô. Ít dầu, nhanh, dễ vệ sinh. Dung tích 3.5L – 6L phổ biến. |
| ブレンダー / ハンドブレンダー | Burendā / Hando Burendā | Máy xay / Máy xay cầm tay (Immersion Blender) | Hando Burendā (Bamix, Braun, Panasonic): Xay trực tiếp trong nồi (Soup, Sốt, Mayonnaise, Trứng, Bột bánh, Bơ đậu, Food processor nhỏ). Tách chân (Detachable): Xay khô, băm thịt, bào, đánh trứng. Rất tiện, dễ rửa. |
| フードプロセッサー | Fūdo Purosessā | Máy xử lý thực phẩm (Food Processor) | Băm thịt (làm Hamburger, Gyoza), xay đậu (Hummus, Peanut butter), bào rau, làm bột bánh, nhào bột, xay đá. Dung tích 1.0L – 3.0L. |
| ジューサー / スロージューサー | Jūsā / Surō Jūsā | Máy ép nước / Máy ép chậm (Slow Juicer / Masticating) | Slow Juicer: Vặn ép chậm, giữ enzyme, vitamin, ít bọt, nhiều nước hơn. Làm: Nước ép rau củ, Sữa hạt, Sorbet, Nước mía. |
| ヨーグルトメーカー | Yōguruto Mēkā | Máy làm sữa chua | Tự làm sữa chua, Nước ép chay (Amazake), Cream cheese, Shio Koji, Natto (một số loại). Cực tiện, rẻ, an toàn. |
| 製氷機 / アイスクリームメーカー | Seihyō-ki / Aisu Kurīmu Mēkā | Máy làm đá / Máy làm kem | Làm kem tươi, Gelato, Sorbet, Frozen Yogurt tại nhà. |
PHẦN 6: TÊN MÓN ĂN & PHÂN LOẠI THỰC ĐƠN (料理名・メニュー) – ĐỌC HIỂU MENU NHÀ HÀNG 2026
Hiểu tên món là hiểu cấu trúc món ăn. Cấu trúc thường: Nguyên liệu chính + Phương pháp nấu + Vị/Gia vị chính.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Về Hoa Quả Tổng Hợp Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Kèm Cách Học Hiệu Quả
6.1. Phân Loại Theo Hình Thức Phục Vụ (Đặc Trưng Nhật Bản)
| Thuật Ngữ | Romaji | Nghĩa | Đặc Điểm |
|---|---|---|---|
| 定食 | Teishoku | Cơm bộ / Set menu | 1 Món chính (Main) + Cơm (Gohan) + Canh Miso (Miso Shiru) + Tsukemono (Dưa) + Ăn kèm nhỏ (Kobachi). Cân bằng dinh dưỡng. |
| 丼 | Donburi (Don) | Món ăn một bát (Rice bowl) | Cơm to + Nguyên liệu phủ trên mặt. Gyūdon (Bò), Katsudon (Tonkatsu + Trứng), Oyakodon (Gà + Trứng), Tendon (Tempura), Kaisendon (Hải sản sống), Unadon (Lươn), Tekkadon (Cá ngừ). |
| 麺類 | Menrui | Món mì | Rāmen, Udon, Soba, Sōmen, Hiyamugi, Champon, Yakisoba, Hiyashi Chūka, Tsukemen (Mì chấm), Mazemen (Mì trộn khô), Abura Soba. |
| 一品料理 | Ippin Ryōri | Món lẻ / Món phụ (À la carte) | Món ăn kèm rượu (Izakaya), món chính riêng, món phụ. |
| 前菜 / お通し | Zensai / Otōshi | Khởi vị / Món tự động phục vụ (Charge) | Otōshi (Tsukidashi): Món nhỏ đưa ra ngay khi ngồi (Izakaya) – tính tiền bàn (Seat charge). Không từ chối được. |
| おつまみ | Otsumami | Món nhậu / Đồ ăn kèm rượu | Edamame, Yakitori, Karaage, Sashimi, Nankotsu, Shiokara, Nuts, Cheese. |
| 刺身 / お造り | Sashimi / Otsukuri | Cá sống / Hải sản sống | Moriawase (盛り合わせ) – Đĩa tổng hợp. Tsuma (ツマ) – Cải bào/rau ăn kèm. Ken (ケン) – Cà rốt bào sợi. Shiso (紫蘇) – Tía tô. Wasabi, Shōyu. |
| 寿司 | Sushi | Sushi | Nigiri (握り – Nắm tay), Maki (巻き – Cuộn), Gunkan (軍艦 – Chiến hạm), Chirashi (ちらし – Rải), Inari (稲荷 – Túi đậu phụ), Oshi (押し – Ép), Nare (なれ – Chua lên men). Shari (シャリ) – Cơm sushi. Neta (ネタ) – Nguyên liệu trên. Gari (ガリ) – Gừng ngâm. Agari (あがり) – Trà nóng (Gọi trà là Agari ở ch Sushi). Murasaki (むらさき) – Nước tương (Gọi Shōyu là Murasaki). |
| 天ぷら | Tempura | Tempura (Chiên bột mỏng) | Tane (タネ) – Nguyên liệu (Ebi, Yasai, Kisu, Anago, Shiso, Kakiage). Koromo (衣) – Bột. Tentsuyu (天つゆ) – Nước chấm (Dashi + Shōyu + Mirin). Daikon Oroshi (大根おろし) – Cải bào cho vào nước chấm. |
| 焼き鳥 | Yakitori | Gà nướng xiên | Tare (タレ – Tương ngọt) / Shio (塩 – Muối). Bộ phận: Momo (もも – Đùi), Mune (むね – Ức), Sasami (ささみ – Thân), Kawa (皮 – Da), Negima (ねぎま – Gà + Hành), Tsukune (つくね – Chả gà), Reba (レバー – Gan), Hatsu (ハツ – Tim), Sunagimo (砂肝 – Dạ dày), Bonjiri (ぼんじり – Đuôi), Nankotsu (なんこつ – Sườn mềm). |
| 鍋料理 | Nabe Ryōri | Lẩu / Nồi nấu chung | Yosenabe (寄せ鍋 – Lẩu hỗn hợp), Chankonabe (ちゃんこ鍋 – Lẩu lực sĩ), Motsunabe (もつ鍋 – Lẩu ruột), Mizutaki (水炊き – Lẩu gà nước trong), Shabu-shabu (しゃぶしゃぶ – Luộc nhanh), Sukiyaki (すき焼き – Nướng/nhồi bơ + trứng), Kimchi Nabe, Curry Nabe, Tomato Nabe, Soy Milk Nabe (Tonyu Nabe – Hot 2026). Shime (シメ/締め) – Món kết thúc (Udon, Chāhan, Zōsui/Ojiya – Cháo). |
| 揚げ物 | Agemono | Món chiên | Karaage (唐揚げ – Chiên không bột/ bột mỏng – Gà, Cá, Tôm), Tonkatsu (豚カツ – Chiên bột mịn Panko – Heo), Menchi Katsu (メンチカツ – Chiên băm heo/bò), Korokke (コロッケ – Chiên bột khoai/đậu), Ebi Fry (エビフライ – Tôm chiên bột), Kaki Fry (カキフライ – Hàu chiên), Aji Fry (アジフライ – Cá cơm chiên), Tempura (天ぷら), Kakiage (かき揚げ – Chiên hỗn hợp rau/cá/sò). |
| 蒸し料理 | Mushi Ryōri | Món hấp | Chawanmushi (茶碗蒸し – Trứng hấp), Mushi Dori (蒸し鶏 – Gà hấp), Shūmai (シュウマイ), Nikuman (肉まん), Butaman (豚まん), Gyoza (餃子 – Hoặc yaki/sui/age). |
| 煮物 | Nimono | Món ninh / Dầm | Nikujaga (肉じゃが – Bò + Khoai tây), Chikuzenni (筑前煮 – Gà + Rau củ), Buri Daikon (ブリ大根 – Cá chim + Cải), Kabocha no Nimono (かぼちゃの煮物 – Bí ngô ninh), Hijiki no Nimono (ひじきの煮物 – Rong Hijiki ninh), Oden (おでん – Lẩu các loại chả cá, trứng, củ cải, konnyaku – mùa đông). |
| 和え物 | Aemono | Món trộn (Không lửa) | Goma-ae (胡麻和え – Trộn mè), Shira-ae (白和え – Trộn đậu phụ), Sunomono (酢の物 – Trộn giấm), Aemono (和え物 – Chung). |
| 漬物 | Tsukemono | Dưa muối / Pickles | Takuan (たくあん – Cải khô nấu), Umeboshi (梅干し – Mơ muối), Shibazuke (しば漬け – Cải + Tía tô), Nukazuke (糠漬け – Ướp men nuka), Asazuke (浅漬け – Ướp nhẹ nhanh), Kimchi (キムチ). |
| ご飯もの | Gohan Mono | Món cơm | Onigiri (おにぎり – Cơm nắm), Ochazuke (お茶漬け – Cơm trộn trà/Dashi), Takikomi Gohan (炊き込みご飯 – Cơm nấu chung), Maze Gohan (混ぜご飯 – Cơm trộn), Donburi (丼), Curry Rice (カレーライス), Omurice (オムライス), Hayashi Rice (ハヤシライス), Doria (ドリア – Cơm gratin), Risotto (リゾット). |
| パン・サンドイッチ | Pan / Sandoicchi | Bánh mì / Sandwich | Shokupan (食パン), Katsu Sando (カツサンド – Sandwich Tonkatsu), Tamago Sando (たまごサンド – Sandwich trứng), Fruit Sando (フルーツサンド – Sandwich trái cây + kem – Trend 2026), Yakisoba Pan (焼きそばパン – Bánh mì kẹp mì xào). |
| デザート / 甘味 | Dezāto / Kanmi | Tráng miệng / Đồ ngọt | Wagashi (和菓子 – Bánh Nhật truyền thống: Mochi, Dorayaki, Taiyaki, Daifuku, Yokan, Manju, Dango, Warabi Mochi, Kuzumochi, Anmitsu, Kakigōri – Bánh mì bào). Yōgashi (洋菓子 – Bánh Tây: Cake, Pudding, Ice cream, Parfait, Crepe, Mont Blanc, Cheesecake, Roll Cake). Aisu (アイス – Kem), Shēku (シェイク – Smoothie/Shake). |
6.2. Từ Vựng Đọc Menu (Menu Vocabulary) – Phân Tích Cấu Trúc Tên Món
| Thành Phần | Ví Dụ | Nghĩa | Ghi Nhớ |
|---|---|---|---|
| Nguyên Liệu Chính | 牛, 豚, 鶏, 魚, 海老, 蟹, 豆腐, 茄子, じゃがいも | Bò, Heo, Gà, Cá, Tôm, Cua, Đậu phụ, Cà tím, Khoai tây | Tên Noun. |
| Phương Pháp (Hậu tố) | 焼き (-Yaki), 揚げ (-Age), 煮 (-Ni), 蒸し (-Mushi), 炒め (-Itame), 和え (-Ae), 漬け (-Zuke), 茹で (-Yude), 焼き (-Yaki) | Nướng, Chiên, Ninh, Hấp, Xào, Trộn, Ướp, Luộc | Động từ Ren’youkei (Thể liên tiếp) + 名詞 hóa. |
| Vị / Gia Vị / Kiểu | 照り焼き (Teriyaki), 塩焼き (Shioyaki), 味噌煮 (Misoni), カレー (Karē), クリーム (Kurīmu), チーズ (Chīzu), バター (Batā), 醤油 (Shōyu), 塩 (Shio), 酢 (Su), ピリ辛 (Piri-kara – Cay nhẹ), 激辛 (Gekikara – Cay dữ), 大盛り (Ōmori – Lớn), 並盛り (Namimori – Vừa), 小盛り (Komori – Nhỏ), 特盛 (Tokumori – Đặc lớn), 替え玉 (Kaedama – Thêm mì), 大盛り無料 (Ōmori Muryō – Lớn miễn phí). | Teriyaki, Nướng muối, Ninh Miso, Cà ri, Kem, Phô mai, Bơ, Nước tương, Muối, Giấm, Cay nhẹ, Cay dữ, To, Vừa, Nhỏ, Đặc to, Thêm mì, Lớn free. | Rất quan trọng để biết món ăn như thế nào. |
| Kiểu cắt / Hình thái | ステーキ (Sutēki – Steak), カツ (Katsu – Cốt lết), 唐揚げ (Karaage – Chiên mảnh), フライ (Furai – Chiên cốt lết/bột), ソテー (Sotē – Sauté), グリル (Guriru – Grill), ロースト (Rōsuto – Roast), ハンバーグ (Hanbāgu – Hamburger steak), つくね (Tsukune – Chả viên), 饅頭 (Manjū – Bánh bao), 餃子 (Gyōza), シュウマイ (Shūmai), コロッケ (Korokke), 天ぷら (Tempura). | Steak, Cốt lết, Chiên mảnh, Chiên bột, Sauté, Grill, Roast, Bò băm, Chả viên, Bánh bao, Hoành thánh, Siu mai, Croquette, Tempura. | Tên loại món phương Tây/Nhật hóa. |
PHẦN 7: VĂN HÓA BÀN ĂN & GIAO TIẾP THỰC TẾ (食事マナー・実用フレーズ)
Học từ vựng mà không biết văn hóa và cách nói thì “mù loà”.
7.1. Cụm Từ “Thánh” Trước & Sau Ăn (Bắt Buộc Biết)
| Tình Huống | Tiếng Nhật (Kanji/Kana) | Romaji | Nghĩa / Văn Hóa |
|---|---|---|---|
| Trước khi ăn | いただきます | Itadakimasu | “Tôi xin nhận ơn/ăn món này.” Cảm ơn thần linh, người nuôi trồng, người nấu, sự sống của nguyên liệu. Đưa hai tay nhau, cúi đầu. |
| Sau khi ăn | ご馳走様でした | Gochisōsama Deshita | “Cảm ơn bữa ăn ngon / Cảm ơn sự tiếp đãi chu đáo.” Nói với người nấu, người mời, nhân viên thu ngân. Đưa hai tay nhau, cúi đầu. |
| Không ăn được nữa | お腹いっぱいです | Onaka Ippai Desu | “Tôi no rồi.” (Lịch sự hơn “Iya, kekkō desu”). |
| Ăn ngon quá | 美味しいです / おいしいです | Oishii Desu | “Ngon quá.” Nói khi đang ăn hoặc vừa ăn xong. 最高です (Saikō Desu) – Tuyệt vời. |
| Cảm ơn (nhân viên) | ありがとうございます | Arigatō Gozaimasu | Cảm ơn khi được phục vụ, chèn nước, mang đồ. |
| Xin lỗi / Nhờ chút | すみません | Sumimasen | Gọi nhân viên, xin lỗi va chạm, nhờ chút. |
7.2. Giao Tiếp Tại Siêu Thị / Chợ (スーパー・八百屋 – Sūpā / Yaoya)
| Mục Đích | Câu Hỏi / Câu Nói (Tiếng Nhật) | Romaji | Ý Nghĩa / Ghi Chú |
|---|---|---|---|
| Hỏi giá | これ、いくらですか？ | Kore, ikura desu ka? | “Cái này bao nhiêu tiền?” |
| Hỏi đơn vị bán | これは、何グラムですか？ / 1パックいくら？ | Kore wa, nan guran desu ka? / Ichi pakku ikura? | “Cái này bao nhiêu gam? / 1 gói/trays bao nhiêu?” |
| Hỏi gốc xuất xứ | 産地はどこですか？ / 国産ですか？ | Sanchi wa doko desu ka? / Kokusan desu ka? | “Sản địa ở đâu? / Có phải hàng trong nước (Nhật) không?” 国産 (Kokusan) = Hàng Nhật. 輸入 (Yunyū) = Hàng nhập. |
| Hỏi mùa (Shun) | 今、旬なんですか？ | Ima, shun nan desu ka? | “Bây giờ món này có phải mùa không?” |
| Chọn độ chín (Trái cây) | 食べ頃なのはどれですか？ | Tabegoro na no wa dore desu ka? | “Cái nào đang ăn ngon (chín tới) nhất?” |
| Yêu cầu cắt/đóng gói | 半分に切ってください / 小分けにしてください | Hanbun ni kitte kudasai / Kowake ni shite kudasai | “Xin cắt đôi / Xin chia nhỏ gói (để bảo quản).” |
| Yêu cầu bao túi | 袋、ください / レジ袋、いります | Fukuro, kudasai / Reji bukuro, irimasu | “Cho tôi túi nilon / Tôi cần túi thu ngân (có phí ~3-5 yên).” マイバッグ (My Bag) – Túi mang từ nhà (Khuyến khích 2026). |
| Hỏi giảm giá (Hàng ngày/Đêm) | 値引きありますか？ / 見切り品ありますか？ | Nebiki arimasu ka? / Mikiri-hin arimasu ka? | “Có giảm giá không? / Có hàng bán chậm (giảm giá mạnh) không?” 見切り品 (Mikiri-hin) – Hàng gần hạn, bán giá rẻ (dán tem màu vàng/cam/đỏ). 半額 (Hangaku) – Giảm 50%. 2割引 (Ni-wari biki) – Giảm 20%. タイムセール (Taimu Sēru) – Flash sale (khung giờ cố định). |
| Thanh toán | カードで / 電子マネーで / QRコードで / 現金で | Kādo de / Denshi Manē de / Kyū Rū Kōdo de / Genkin de | “Thẻ / Ví điện tử / QR Code / Tiền mặt.” PayPay, Rakuten Pay, d払い, au PAY, LINE Pay – Các ví phổ biến 2026. タッチ決済 (Tatchi Kessai) – Chạm thẻ/điện thoại (NFC). |
7.3. Giao Tiếp Tại Nhà Hàng / Izakaya (レストラン・居酒屋)
| Tình Huống | Câu Nói (Tiếng Nhật) | Romaji | Ý Nghĩa |
|---|---|---|---|
| Đặt bàn / Vào | 予約してます (Yoyaku shitemasu) / 〇名です (〇-mei desu) | Yoyaku shitemasu / 〇-mei desu | “Tôi đã đặt / 〇 người.” |
| Nhìn Menu | メニュー、お願いします (Menyū, onegaishimasu) | Menyū, onegaishimasu | “Cho tôi xem menu.” |
| Hỏi khuyến nghị | おすすめは何ですか？ / 今日のおすすめは？ | Osusume wa nan desu ka? / Kyō no osusume wa? | “Món nào ngon? / Món đặc biệt hôm nay?” |
| Hỏi thành phần (Dị ứng) | これ、〇〇入ってますか？ / アレルギーがあるんですが… | Kore, 〇○ haittemasu ka? / Arerugī ga aru n desu ga… | “Cái này có 〇〇 không? / Tôi bị dị ứng…” (Nêu rõ: 小麦 – Komugi, 卵 – Tamago, 乳 – Nyū, 落花生 – Rakkasei, えび – Ebi, かに – Kani, そば – Soba, ピーナッツ – Pīnattsu). |
| Gọi món | これをください / これをお願いします | Kore o kudasai / Kore o onegaishimasu | “Cho tôi cái này / Tôi muốn cái này.” |
| Hỏi độ cay | 辛さ、選べますか？ / 辛くできますか？ | Karasa, erabemasu ka? / Karaku dekimasu ka? | “Có chọn độ cay không? / Có làm cay hơn không?” |
| Yêu cầu ít đường/muối/dầu | 砂糖控えめで / 塩分控えめで / 油少なめで | Tōhikae-me de / Enbun hikae-me de / Abura sukuname de | “Ít đường / Ít muối / Ít dầu.” 控えめ (Hikae-me) – Ít/Thoáng. 抜き (Nuki) – Không có (Ví dụ: ワサビ抜き – Wasabi nuki – Không wasabi). |
| Yêu cầu thêm | 大盛りで / 替え玉ください / おかわりください | Ōmori de / Kaedama kudasai / Okawari kudasai | “Phần lớn / Thêm mì (Ramen) / Thêm cơm/canh/mì.” |
| Gọi nước/uống | お水、ください / お冷や、ください / お茶、ください | Omizu, kudasai / Ohiya, kudasai / Ocha, kudasai | “Cho tôi nước lọc / Nước đá / Trà.” お冷や (Ohiya) – Nước lọc có đá (Izakaya/Ramen). |
| Gọi tiền | お会計、お願いします / お勘定、お願いします | O-kanjō, onegaishimasu / O-kanjō, onegaishimasu | “Tính tiền giúp tôi.” お会計 (O-kanjō) – Phổ biến hơn. |
| Hỏi chia tiền | 別々で払えますか？ / 割り勘で | Betsu-betsu de haraemasu ka? / Warikan de | “Có trả riêng được không? / Chia đều (AA).” |
| Rời đi | ご馳走様でした (Gochisōsama deshita) | Gochisōsama deshita | Nói to khi ra cửa hoặc tại bàn. |
7.4. Văn Hóa Ăn Uống Sâu (Deep Culture) – Năm 2026
-
Ohashi (筷 – Đũa) Etiquette (Kihon):
- 持ち箸 (Mochibashi): Cầm đũa đúng cách (Đũa dưới cố định, đũa trên di chuyển).
- NG (Kinshi – 禁忌 – Tuyệt đối tránh):
- 刺し箸 (Sashibashi): Chọc đũa vào đồ ăn (như hương thánh cho người chết).
- 渡し箸 (Watashibashi): Nhặt đồ ăn từ đũa này sang đũa kia (lễ hái xương người chết).
- 立て箸 (Tatebashi): Cắm đũa thẳng vào bát cơm (cúng chết).
- 舐り箸 (Neburibashi): Liếm đũa.
- 迷い箸 (Mayaibashi): Dựng đũa do dự không biết gắp gì.
- 寄せ箸 (Yosebashi): Dùng đũa kéo bát đĩa về phía mình.
- 叩き箸 (Tatakibashi): Gõ đũa vào bát/đĩa.
- Khi không dùng: Đặt đũa lên 箸置き (Hashioki – Chõ đũa). Nếu không có, gấp gói giấy đựng đũa (Hashibukuro) làm chõ, hoặc đặt ngang trên bát nhỏ (không đặt ngang trên bát cơm/bát canh lớn).
-
Bát Cơm & Canh (Owan – 椀):
- Cầm bát ăn: Cầm bát cơm (Meshiwan) và bát canh (Shiruwan) tay trái, dùng đũa tay phải. Không để bát trên bàn mà cúi người ăn.
- Uống canh: Uống trực tiếp từ bát (không dùng muỗng). Ăn chất rắn bằng đũa, uống nước bằng miệng bát.
-
Rượu (Sake/Beer) – Nomunication (飲みニケーション):
- Kanpai (乾杯): “Chúc mừng/1-2-3 zô!” -> Chạm cốc. Cốc người cấp dưới/khách phải thấp hơn cốc người lớn tuổi/cấp trên/khách mời.
- Oshaku (お酌): Chèn rượu cho người khác. Tự chèn cho mình (Jibun de tsugu) coi là xui/xấu hiếu. Luôn chèn cho người khác, họ sẽ chèn lại cho bạn.
- Nomihōdai (飲み放題): Uống tự do (thời gian giới hạn – thường 90-120 phút). Kuishōdai (食べ放題): Ăn tự do (Buffet/Viking – バイキング).
-
Oshibori (おしぼり – Khăn nóng/lạnh):
- Cho trước khi ăn. Chỉ dùng lau tay. Không lau mặt, cổ, mồ hôi, bàn ăn. Sau khi lau, gấp gọn để bên cạnh hoặc trả lại khay.
-
Otōshi (お通し/突き出し) – Seat Charge:
- Món nhỏ tự động phục vụ khi ngồi Izakaya. Tiền bàn (보통 300-500 yên/người). Không từ chối được. Ăn là đồng ý.
-
Gomi (ゴミ – Rác) – Phân Loại Siêng Năng (2026 Strict):
- 可燃ごみ (Kanen Gomi): Rác cháy (Rác ăn, giấy, nhựa bẩn).
- 不燃ごみ (Funen Gomi): Rác không cháy (Kim loại, kính, gốm).
- 資源ごみ (Shigen Gomi): Tái chế (Chai PET, Lon, Bình thủy tinh, Giấy báo, Đóng hộp).
- ペットボトル (Petto Botoru): Chai nhựa (Rửa sạch, bóc nhãn, nẹp dẹp, nắp riêng).
- トレイ (Torei): Khay xốp (Rửa sạch).
- Nhà hàng/Convenience store thường có thùng rác phân loại. Mang rác về nhà nếu ăn ngoài công viên/đi lại (Manner cơ bản).
PHẦN 8: XU HƯỚNG ẨM THỰC NHẬT BẢN NĂM 2026 (2026 FOOD TRENDS)
Để từ vựng của bạn “sống” và “hot”, hãy nắm các trend năm nay:
-
植物性たんぱく (Shokubutsusei Tanpaku) – Protein Thực Vật / Alternative Meat:
- 大豆ミート (Daizu Mīto), ソイミート (Soi Mīto), グリーンミート (Gurīn Mīto).
- Dùng thay thịt băm (Mapo, Bolognese, Burger, Karaage, Gyoza filling).
- Nestle “Harvest Gourmet”, Marukome “Daizu Labo”, Next Meats, Green Culture – Thương hiệu dẫn đầu.
- Từ khóa: ヴィーガン (Vīgan – Vegan), ベジタリアン (Bejitarian – Vegetarian), フレキシタリアン (Furekishitarian – Flexitarian – Ăn chay linh hoạt).
-
発酵ライフ (Hakkō Raifu) – Đời Sống Lên Men / Gut Health (Sức Khỏe Ruột):
- Tự làm: 塩麹 (Shio Kōji), 醤油麹 (Shōyu Kōji), 甘酒 (Amazake – Koji base), 納豆 (Nattō), 味噌 (Miso), ぬか漬け (Nukazuke), キムチ (Kimuchi), コンブチャ (Kombucha).
- Sách/báo/YouTube dạy “Koji lifestyle” bán chạy. 腸活 (Chōkatsu – Hoạt động chăm sóc ruột) là từ khóa tìm kiếm top.
-
冷凍技術の進化・冷凍グルメ (Tōketsu Gourmet) – Đồ Đông Lạnh Cao Cấp (Frozen Gourmet):
- Công nghệ 急速冷凍 (Kyūsoku Tōketsu – Đông lạnh nhanh) giữ nguyên vị tươi, kết cấu.
- Siêu thị/Convenience store (Lawson, FamilyMart, 7-11, Aeon, Seijo Ishii) bán: 冷凍ラーメン (Tōketsu Rāmen – Ramen đông lạnh chất lượng shop), 冷凍餃子 (Tōketsu Gyōza), 冷凍パスタ (Tōketsu Pasuta), 冷凍スイーツ (Tōketsu Suītsu – Bánh ngọt), 冷凍お弁当 (Tōketsu Obentō).
- お取り寄せグルメ (O-toriyose Gourmet) – Mua online đồ ăn nổi tiếng khắp Nhật gửi về nhà (Ramen, Gyoza, Wagyu, Sweets, Unagi). Trend mạnh sau Covid, vẫn duy trì 2026.
-
時短・簡単・ワンパン (Jitan / Kantan / One-pan) – Nấu Nhanh, Dễ, Một Chảo/Nồi:
- Sách food: “レンチン (Ren-chin – Lò vi sóng)”, “フライパン一つ (Furaipan hitotsu – Một chảo)”, “炊飯器で (Suihanki de – Dùng nồi cơm)”, “ホットクック (Hotto Kukku – Nồi nấu tự động Sharp)”, “シェフドラム (Chef Drum – Nồi đảo tự động Iris Ohyama)”.
- Từ khóa: ほったらかし (Hottarakashi – Để đó tự nấu), 置くだけ (Oku dake – Chỉ việc để), 混ぜるだけ (Mazeru dake – Chỉ việc trộn).
-
プロテイン・高タンパク・低糖質 (Purotein / Kō Tanpaku / Tōshitsushitsu) – Dinh Dưỡng Cho Người Tập/Tăng Cơ/Giảm Cân:
- プロテイン入り (Purotein-iri) – Có thêm Protein: Cơm, Bánh mì, Mì, Snack, Đồ uống, Kem.
- 低糖質麺 (Tōshitsushitsu Men): Mì konnyaku, Mì đậu nành, Mì shirataki, Mì yam.
- ベースブレッド (Base Bread), ベースパスタ (Base Pasta) – Đồ ăn hoàn chỉnh dinh dưỡng (Complete nutrition meal).
- オートミール (Ōtomīru – Oatmeal): Ăn thay cơm, làm bánh, cháo (Overnight oats).
-
サステナブル・フードロス削減 (Sasutenaburu / Fūdo Rosu Sakugen) – Bền Vững / Giảm Thừa Thãi Thực Phẩm:
- フードシェアリング (Fūdo Shearingu): App chia sẻ đồ ăn dư (TABETE, Kuradashi).
- アップサイクル (Appusaikuru – Upcycle): Làm snack từ bã bia, vỏ trái cây, bã đậu nành (Okara).
- 規格外品 (Kikakugai-hin): Nông sản “xấu” (dính hình dáng) nhưng ngon, bán rẻ (Mottainai – もったいない精神).
- マイボトル (My Bottle), マイ箸 (My Hashi), マイバッグ (My Bag), マイ容器 (My Yōki) – Mang đồ cá nhân.
-
レトロ喫茶・純喫茶ブーム (Retro Kissa / Jun Kissa Boom) – Câu Lạc Bộ Cà Phê Retro/Thuần Túy:
- Không gian Shōwa (thế kỷ 20), đồ cũ, nhạc vinyl.
- Món signature: ナポリタン (Napolitan – Mì xào ketchup), プリン (Purin – Caramel pudding cứng), クリームソーダ (Kurīmu Sōda – Soda kem – melon/blue), ホットケーキ (Hotto Kēki – Pancake dày, bơ, mật ong), アイスコーヒー (Aisu Kōhī), ウィンナーコーヒー (Winā Kōhī – Cà phê kem).
- Gen Z thích check-in, “Emo” (感傷的 – Kanjōteki).
-
進化系スイーツ (Shinka-kei Suītsu) – Tráng Miệng “Tiến Hóa” (Hybrid/Novelty):
- クロワッサンたい焼き (Kurowassan Taiyaki), マリトッツォ (Maritozzo – Bánh brioche kẹp kem), カヌレ (Canule), バスクチーズケーキ (Basque Cheesecake), 生ドーナツ (Nama Dōnatsu – Donut mềm, kem), フルーツサンド (Furūtsu Sando – Sandwich trái cây + kem tươi – Cực hot 2023-2026), シュークリーム専門店 (Shū Kurīmu Senmon-ten).
PHẦN 9: MẸO HỌC TỪ VỰNG NẤU ĂN TIẾNG NHẬT HIỆU QUẢ (2026 EDITION)
-
Học theo “Cặp” (Collocation) & “Câu Hoàn Chỉnh” (Recipe Sentences):
- Không học đơn lẻ “切る (Kiru)”, hãy học: “材料を食べやすい大きさに切る (Zairyō o tabeyasui ōkisa ni kiru) – Cắt nguyên liệu kích thước dễ ăn.”, “千切りにする (Sen-giri ni suru) – Làm sợi.”, “乱切りにする (Ran-giri ni suru) – Cắt xoay.”
- Học theo công thức (レシピ – Reshipi): Xem video nấu ăn (YouTube: Koh Kentetsu, Ryuji @Ore825, Haru-An, Ochikeron, Peaceful Cuisine, ABC Cooking Studio), đọc web Cookpad (クックパッド), Kurashiru (クラシル), DELISH KITCHEN, Lettuce Club (レタスクラブ). Copy câu cấu trúc:
材料(Nguyên liệu) ->作り方(Cách làm – Danh sách động từ thể Te/Thể lệnh/Thể từ điển).
-
Phân Loại Theo “Chức Năng” (Function) Thay Vì Chỉ Theo Chủ Đề:
- Nhóm “Tạo vị Umami”: Dashi, Shōyu, Miso, Mirin, Sake, Katsuobushi, Kombu, Shiitake, Niboshi.
- Nhóm “Tạo kết cấu (Texture)”: Katakuriko (Sán), Panko (Giòn), Butter/Oil (Béo/Mềm), Egg (Gắn/Lồng), Flour types (Bột).
- Nhóm “Khử mùi/Chuẩn bị”: Sake, Shōga, Ninniku, Shio, Su, Yudekobosu, Sarasu, Aku-tori.
-
Sử Dụng Công Cụ Công Nghệ 2026:
- App Từ Điển: Mazii, Jisho.org, Takoboto, Yomiwa (Quét camera dịch menu ngay), Google Lens.
- App Học Từ Vựng: Anki (Spaced Repetition – Lặp lại khoảng cách), Memrise, Duolingo (Khóa chuyên biệt), Bunpro (Ngữ pháp). Tự tạo Deck “Japanese Cooking Verbs”, “Japanese Ingredients”.
- AI Assistant (ChatGPT, Gemini, Claude): Prompt: “Hãy đóng vai giáo viên tiếng Nhật chuyên ngành ẩm thực. Viết một công thức nấu Tên món bằng tiếng Nhật tự nhiên, có furigana, dịch tiếng Việt, giải thích từ vựng quan trọng và ngữ pháp.” -> Học cực nhanh.
- YouTube + Language Reactor (Extension): Xem video nấu ăn Nhật có sub Nhật/Việt, bấm từ tra ngay, lưu từ.
-
Thực Hành “Shadowing” (Bóng) & “Self-talk” (Tự nói) Khi Nấu:
- Nấu món gì, hãy tự nói to bằng tiếng Nhật từng bước: “Tamanegi o mijingiri ni shimasu. Furaipan ni abura o hite, tamanegi o itamemasu. Shinnari suru made… Gyūniku o irete, hi ga tōru made itamemasu…” (Băm hành. Chảo cho dầu, xào hành. Cho đến khi nhúm… Cho thịt bò, xào đến khi chín…).
- Ghi âm lại nghe lại -> Sửa phát âm, ngữ điệu.
-
Học Kanji “Bushu” (Bộ Thủ) Của Ăm Thực:
- 食 (Shoku – Ăn): 食, 飯, 餌, 餓, 飾, 餅, 餃, 餡, 館, 飲, 養.
- 火 (Hi – Lửa): 煮, 焼, 炒, 蒸, 茹, 炊, 熟, 点, 灰, 爆, 燻, 燻.
- 水 (Mizu – Nước): 汁, 汽, 沸, 油, 洗, 浸, 漬, 洗, 洗, 洗.
- 刀 (Katana – Dao): 切, 刻, 削, 剥, 割, 薄, 刻, 划.
- 草 (Kusa – Cỏ/Rau): 茶, 荷, 菜, 菌, 茎, 葉, 蒸, 蓋, 薬, 藻, 蕎, 蕨.
- 魚 (Sakana – Cá): 鮮, 鮭, 鯖, 鯛, 鰻, 鰹, 鮨, 鮪, 鰯, 鱈.
- Nắm bộ thủ -> Đoán nghĩa từ mới cực nhanh.
-
Tham Gia Cộng Đồng / Thực Tế:
- Tham gia group FB/Zalo: “Học tiếng Nhật qua nấu ăn”, “Yêu ẩm thực Nhật Bản”, “Du học sinh Nhật tự nấu”.
- Đi chợ Nhật (Yaoya, Super Tamade, Life, Aeon, Seijo Ishii, Costco Japan) -> Đọc tem (ラベル – Raberu): 原材料名 (Genzairyōmei – Thành phần), 栄養成分表示 (Eiyō Seibun Hyōji – Bảng dinh dưỡng), アレルギー表示 (Arerugī Hyōji – Thông tin dị ứng), 賞味期限 (Shōmikigen – Hạn dùng tốt nhất), 消費期限 (Shōhikigen – Hạn dùng chắc chắn), 保存方法 (Hozon Hōhō – Cách bảo quản).
PHẦN 10: TỔNG HỢP BẢNG TRA CỨU NHANH (QUICK REFERENCE) – IN RA DÁN BẾP
A. Đơn Vị Đo Lường (単位 – Tan’i) – Chuẩn Nhật
| Đơn Vị | Kanji/Kana | Romaji | Giá Trị | Dùng Cho |
|---|---|---|---|---|
| Cốc | カップ | Kappu | 200 ml | Nước, gạo, bột, sữa. |
| Muỗng to | 大さじ (大匙) | Ōsaji | 15 ml (= 3 小さじ) | Gia vị lỏng/sốt, dầu, đường, bột. |
| Muỗng nhỏ | 小さじ (小匙) | Kosaji | 5 ml | Gia vị mạnh (muối, tiêu, bột nở), gia vị lỏng ít. |
| Gam | グラム (g) | Guramu | 1 g | Chuẩn chính xác nhất (Làm bánh, nấu pro). |
| Kilogam | キログラム (kg) | Kiroguramu | 1000 g | Thịt, cá, rau củ, gạo. |
| Hợp (Gạo) | 合 (ごう) | Gō | ~180 ml / ~150 g gạo khô | Đơn vị nấu cơm điện. 1合 = 2 bát cơm to. 3合 = 5-6 bát. |
| Cái/Quả | 個 (こ) | Ko | 1 quả | Trứng, trái cây, củ, viên. |
| Bó | 束 (たば / そく) | Taba / Soku | 1 bó | Rau lá (Negi, Hōrensō, Komatsuna). |
| Cành/Đôi | 本 (ほん) | Hon | 1 cái dài | Đũa, đùi gà, cà rốt, gobo, daikon (to). |
| Lát | 枚 (まい) | Mai | 1 lát | Thịt, cá, bánh mì, trứng ốp la, ham. |
| Túi/Gói | 袋 (ふくろ) | Fukuro | 1 gói | Đậu phụ, mì, bột, rau đóng gói. |
| Hộp/Chai | 本 / 缶 / 瓶 / パック | Hon / Kan / Bin / Pakku | 1 hộp | Nước uống, gia vị, trứng (1パック = 10 quả). |
B. Nhiệt Độ & Mức Lửa (火加減 – Hikagen)
| Thuật Ngữ | Kanji/Kana | Romaji | Ý Nghĩa / Nhiệt Độ (Tham Khảo) |
|---|---|---|---|
| Lửa to | 強火 | Tsuyobi / Kyōka | Sôi sùng sục, chiên nhiệt cao (180-190°C), nướng nhanh. |
| Lửa vừa | 中火 | Chūbi / Chūka | Sôi nhẹ, xào, nướng vừa, chiên nhiệt trung (170-180°C). |
| Lửa nhỏ | 弱火 | Yowabi / Jakka | Sôi rất nhẹ (bọt nhỏ), ninh, hầm, làm sốt, nấu men. |
| Lửa rất nhỏ | とろ火 | Trobi | Chỉ có bọt rất nhỏ ở rìa, giữ ấm, ninh cực nhẹ (Chawanmushi, sốt phô mai). |
| Tắt bếp | 火を止める / 火から下ろす | Hi o tomeru / Hi kara orosu | Ngừng đun. 余熱 (Yonetsu – Nhiệt dư) – Dùng nhiệt nồi/lò còn lại để chín tiếp (Tâm thể, bánh). |
| Nhiệt độ dầu | 油の温度 | Abura no Ondo | 低温 (160-170°C) – Kakiage, Imo; 中温 (170-180°C) – Tempura, Karaage; 高温 (180-190°C) – Furai, Korokke. Kiểm tra: 菜箸で泡がシュワシュワ (Saibashi de awa ga shuwashuwa) – Bọt nhỏ đều = 170-180°C. 衣を落としてすぐ浮く (Koromo o otoshite sugu ukuru) – Bột rơi vào nổi ngay = 180°C+. |
C. Từ Vựng Trên Tem Thực Phẩm (食品表示ラベル – Shokuhyōji Raberu) – Bắt Buộc Đọc
| Từ Khóa | Kanji/Kana | Romaji | Nghĩa | Lưu Ý 2026 |
|---|---|---|---|---|
| Hạn dùng tốt nhất | 賞味期限 | Shōmikigen | Best Before (Vẫn ăn được sau hạn nếu bảo quản tốt, nhưng vị giảm). Áp dụng: Bánh kẹo, hộp, khô, nước uống, gia vị. | |
| Hạn dùng chắc chắn | 消費期限 | Shōhikigen | Use By / Expiry Date (Phải ăn trước giờ này. Quá hạn -> Rác). Áp dụng: Bento, Sandwich, Sashimi, Thịt tươi, Cá tươi, Tofu, Trứng, Sữa, Đồ ăn liền mâm. | |
| Ngày sản xuất | 製造年月日 | Seizō Nengappi | Ngày làm. | |
| Bảo quản | 保存方法 | Hozon Hōhō | 要冷蔵 (Yō Reizō) – Cần tủ mát (1-10°C). 要冷凍 (Yō Tōketsu) – Cần tủ đông (-18°C). 直射日光・高温多湿を避けて常温で保存 (Chokusha Nikkō, Kōon Tashitsu o sakete jōon de hozon) – Tránh nắng, nóng ẩm, bảo quản nhiệt độ phòng. | |
| Thành phần | 原材料名 | Genzairyōmei | Liệt kê theo thứ tự giảm dần trọng lượng. Xem添加物 (Tenkabutu – Chất phụ gia) sau dấu / hoặc dòng riêng. |
|
| Dị ứng | アレルギー表示 | Arerugī Hyōji | 7 thành phần bắt buộc ghi: 卵, 乳, 小麦, えび, かに, 落花生, そば. 21 thành phần khuyến cáo: あわび, いか, いくら, オレンジ, カシューナッツ, キウイフルーツ, 牛肉, くるみ, ごま, さけ, さば, 大豆, 鶏肉, バナナ, 豚肉, まつたけ, もも, やまいも, りんご, ゼラチン. | |
| Dinh dưỡng | 栄養成分表示 | Eiyō Seibun Hyōji | Năng lượng (熱量 – Netsuryō – kcal), Protein (たんぱく質 – Tanpakushitsu – g), Chất béo (脂質 – Shishitsu – g), Tinh bột (炭水化物 – Tansuikagobutsu – g), Muối tương đương (食塩相当量 – Shokuen Sōtōryō – g). 1食当たり (Isshoku atari) – Mỗi phần / 100g当たり (Hyaku g atari) – Mỗi 100g. | |
| Xuất xứ | 原産国名 / 産地 | Gensankokumei / Sanchi | Nước sản xuất / Vùng trồng. 国産 (Kokusan) = Nhật Bản. 中国 (Chūgoku), アメリカ (Amerika), オーストラリア (Ōsutoraria), タイ (Tai)… | |
| Chế biến | 加熱用 / 生食用 | Kanetsu-yō / Namashoku-yō | Dùng nấu chín / Dùng ăn sống (Sashimi). Rất quan trọng với hải sản, trứng, gan. | |
| Giảm muối/đường | 減塩 / 低塩 / 無塩 / 糖質オフ / 糖質ゼロ / カロリーオフ | Gen’en / Teien / Mu-en / Tōshitsu Ofu / Tōshitsu Zero / Kyarorī Ofu | Giảm muối / Thấp muối / Không muối / Giảm tinh bột / Không tinh bột / Giảm calo. |
KẾT LUẬN: HÃY BẮT ĐẦU “NẤU” TIẾNG NHẬT HÔM NAY!
Chúc mừng bạn đã đọc hết bài viết “Kho Tàng Từ Vựng Tiếng Nhật Về Nấu Ăn 2026” này. Với hơn 2500 từ (thực tế nội dung chi tiết gấp nhiều lần con số này), bạn đã nắm trong tay một bộ toolkit hoàn chỉnh: Từ nguyên liệu theo mùa (Shun), gia vị linh hồn (Sa-Shi-Su-Se-So, Dashi, Koji), động từ “dao keo” xử lý (Shitagoshirae), phương pháp nấu chuyên nghiệp (Chōrihō), dụng cụ hiện đại (Air Fryer, Sous-vide, Hot Cook), đọc menu/thực đơn (Teishoku, Donburi, Nabe, Sushi), giao tiếp thực tế (Siêu thị, Izakaya, Ăn uống văn hóa), cho đến các xu hướng nóng hổi năm 2026 (Plant-based, Koji Life, Frozen Gourmet, Time-saving, Sustainable).
Hành động ngay hôm nay:
- Lưu lại bài viết (Bookmark/In PDF) làm tài liệu tra cứu bàn bên.
- Chọn 1 món Nhật yêu thích -> Tìm công thức tiếng Nhật (Cookpad/Kurashiru) -> Dịch, học từ, nấu thử theo quy trình: Xử lý (Shitagoshirae) -> Nấu (Chōrihō) -> Nêm (Chōmiryō) -> Trang trí (Mori-tsuke) -> Ăn (Itadakimasu).
- Đăng ký kênh YouTube nấu ăn Nhật (Koh Kentetsu, Ryuji, Haru-An…) -> Bật sub Nhật -> Shadowing khi xem.
- Đi siêu thị/chợ tuần này -> Đọc tem (Label) bằng tiếng Nhật -> Mua nguyên liệu -> Nấu.
- Chia sẻ bài viết này cho bạn bè cùng đam mê ẩm thực/tiếng Nhật.
Nhớ luôn: 料理は愛情 (Ryōri wa Aijō) – Nấu ăn là tình yêu. Và học tiếng Nhật qua nấu ăn là cách yêu thương ngôn ngữ đó mỗi ngày một chút.
いただきます！ (Itadakimasu! – Xin miễn phép ăn/học!)
Bài viết được biên soạn, cập nhật và mở rộng chuyên sâu cho năm 2026. Chúc bạn thành thạo tiếng Nhật ẩm thực và nấu ra những món ngon “chuẩn vị Nhật”!