Khi sống, du học hoặc làm việc tại Nhật Bản, việc nắm vững từ vựng tiếng Nhật về bệnh tai mũi họng không chỉ giúp bạn giao tiếp suôn sẻ với bác sĩ mà còn là kỹ năng sinh tồn thiết yếu để bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân. Năm 2026, với tình hình thời tiết biến đổi phức tạp và môi trường làm việc căng thẳng, các bệnh lý về tai, mũi, họng (ENT – Ear, Nose, Throat) ngày càng phổ biến tại xã hội Nhật. Bài viết này sẽ tổng hợp đầy đủ, hệ thống và cập nhật nhất các từ vựng, cấu trúc câu, kanji y tế chuyên ngành cùng các mẹo ghi nhớ hiệu quả để bạn tự tin “chiến” khám bệnh tại các bệnh viện, phòng khám Nhật Bản.
PHẦN 1: CẤU TRÚC CƠ BẢN VÀ TỪ VỰNG CHUNG VỀ KHOA TAI MŨI HỌNG (JIBI INKOUKA – 耳鼻咽喉科)
Trước khi đi vào chi tiết từng bộ phận, bạn cần nắm vững tên gọi khoa, các đối tượng tham gia khám chữa bệnh và động từ cơ bản.
1.1. Tên khoa và địa điểm khám
Từ vựng (Kanji)
Đọc (Hiragana/Romaji)
Nghĩa tiếng Việt
Ghi chú
耳鼻咽喉科
じびいんこうか (Jibiinkouka)
Khoa Tai Mũi Họng (ENT)
Từ quan trọng nhất để tìm đường chỉ dẫn tại bệnh viện.
耳鼻科
じびか (Jibika)
Khoa Tai Mũi (viết tắt phổ biến)
Thường thấy trên biển hiệu phòng khám nhỏ.
耳鼻咽喉科クリニック
じびいんこうかくりにっく (Jibiinkouka Kurinikku)
Phòng khám Tai Mũi Họng
Dùng cho cơ sở y tế quy mô nhỏ (Clinic).
大学病院
だいがくびょういん (Daigaku Byouin)
Bệnh viện Đại học
Nơi chuyển tuyến, khám phức tạp, cần thư giới thiệu (紹介状 – Shoukai jou).
総合病院
そうごうびょういん (Sougou Byouin)
Bệnh viện Đa khoa
Có khoa Jibiinkouka.
診察券
しんさつけん (Shinsatsu ken)
Thẻ khám bệnh
Cấp khi đăng ký lần đầu.
保険証
ほけんしょう (Hokenshou)
Thẻ Bảo hiểm y tế
Bắt buộc mang theo. Năm 2026, My Number Card (マイナンバーカード) tích hợp chức năng thẻ bảo hiểm đã phổ biến rộng rãi.
紹介状
しょうかいじょう (Shoukai jou)
Thư giới thiệu
Cần thiết khi đi khám bệnh viện lớn (tránh phí 選定療養費 – Senten ryouyouhi).
1.2. Đối tượng y tế
Từ Vựng Tiếng Nhật Về Bệnh Tai Mũi Họng
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Văn Phòng Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Quyết Giao Tiếp Hiệu Quả Tại Môi Trường Làm Việc Nhật Bản
Từ vựng
Đọc
Nghĩa
医師 / 医者
いし / いしゃ (Ishi / Isha)
Bác sĩ
専門医
せんもんい (Senmon i)
Bác sĩ chuyên khoa
看護師
かんごし (Kangoshi)
Y tá / Hộ lý
受付
うけつけ (Uketsuke)
Quầy tiếp tân / Nhân viên tiếp tân
患者
かんじゃ (Kanja)
Bệnh nhân
薬剤師
やくざいし (Yakuzaishi)
Dược sĩ (tại quầy phát thuốc – 調剤薬局 Chouzai Yakkyoku)
1.3. Các động từ y tế cốt lõi (Dạng Masu – Lịch sự)
Động từ (Kanji)
Đọc
Nghĩa
Ví dụ ngữ cảnh
診る
みる (Miru)
Khám (bác sĩ khám bệnh nhân)
先生が喉を診てください。 (Xin bác sĩ khám họng em).
診察する
しんさつする (Shinsatsu suru)
Khám bệnh (trang trọng)
診察は午前9時からです。 (Khám bệnh từ 9h sáng).
痛む
いたむ (Itamu)
Đau (tự động từ – bản thân đau)
のどが痛みます。 (Họng em đau).
痛い
いたい (Itai)
Đau (tính từ)
耳が痛いです。 (Tai em đau).
腫れる
はれる (Hareru)
Sưng
扁桃腺が腫れています。 (Hạch hạnh nhân sưng).
出る
でる (Deru)
Ra, chảy (mủ, máu, nước mũi)
鼻水が出ます。 (Chảy nước mũi).
詰まる
つまる (Tsumaru)
Tắc, nghẹt
鼻が詰まっています。 (Mũi nghẹt).
聞こえる
きこえる (Kikoeru)
Nghe thấy (tự động từ)
最近、あまり聞こえません。 (Gần đây em nghe kém).
聞こえにくい
きこえにくい (Kikoenikui)
Khó nghe / Nghe kém
右耳が聞こえにくいです。 (Tai phải nghe kém).
飲む
のむ (Nomu)
Uống (thuốc)
薬を飲んでください。 (Xin uống thuốc).
塗る
ぬる (Nuru)
Bôi (thuốc bôi, nhỏ tai/mũi)
この軟膏を鼻に塗ってください。 (Xin bôi thuốc này vào mũi).
点滴する
てんてきする (Tenteki suru)
Truyền dịch
点滴をします。 (Sẽ truyền dịch).
手術する
しゅじゅつする (Shujutsu suru)
Phẫu thuật
手術が必要です。 (Cần phẫu thuật).
PHẦN 2: TỪ VỰNG CHI TIẾT THEO TỪNG BỘ PHẬN (TAI – MŨI – HỌNG)
Phần này là “xương sống” của bài viết, cung cấp từ vựng giải phẫu, triệu chứng, tên bệnh và thuốc men chuyên biệt cho từng khu vực.
2.1. KHU VỰC TAI (耳 – MIMI)
2.1.1. Giải phẫu tai (耳の構造 – Mimi no Kouzou)
Kanji
Hiragana
Romaji
Nghĩa Việt
Ghi nhớ / Phân tích Kanji
外耳
がいじ (Gaiji)
Tai ngoài
Phần nhìn thấy + ống tai.
耳介
じかい (Jikai)
Andnh tai / Tai ngoài (phần sụn)
介: Giữa, vỏ bọc.
外耳道
がいじどう (Gaijidou)
Ống tai ngoài
道: Đường, lối.
中耳
ちゅうじ (Chuujuu)
Tai giữa
Phần sau màng nhĩ.
鼓膜
こまく (Komaku)
Màng nhĩ
鼓: Trống. 膜: Màng. “Màng trống”.
耳小骨
じしょうこつ (Jishoukotsu)
Xương con (Chuôi, Kìm, Điêu)
3 chiếc xương nhỏ nhất cơ thể.
内耳
ないじ (Naiji)
Tai trong
Chứa ốc tai, tiền đình.
蝸牛
かぎゅう (Kagyuu)
Ốc tai / Cốc tai
蝸: Ốc. 牛: Bò (hình dáng cuộn). Chuyển đổi âm thanh -> thần kinh.
半規管
はんきかん (Hankikan)
Nửa quyển quản / Tiền đình
Cảm giác cân bằng.
耳管 / 咽鼓管
じかん / いんこかん (Jikan / Inkokan)
Ống Tai – Họng (Ống Eustachius)
Cân bằng áp suất. Quan trọng khi cảm cúm, bay máy bay.
耳垢
みみあか / じこう (Mimiaka / Jikou)
Tai vôi / Sáp tai
垢: Dơ, bã. Phổ biến: 耳あか (Mimi aka).
2.1.2. Triệu chứng thường gặp ở tai (耳の症状 – Mimi no Shoujou)
2.1.3. Các bệnh lý phổ biến tại tai (耳の病気 – Mimi no Byouki)
Tên bệnh (Kanji)
Đọc
Nghĩa
Đặc điểm / Từ khóa liên quan 2026
中耳炎
ちゅうじえん (Chuujien)
Viêm tai giữa
Bệnh phổ biến nhất ở trẻ em. 急性中耳炎 (Kyusei Chuujien – Viêm tai giữa cấp), 滲出性中耳炎 (Shinshutsu-sei Chuujien – Viêm tai giữa dịch xuất – hay gặp ở trẻ nhỏ, điếc âm thầm).
外耳炎
がいじえん (Gaijien)
Viêm ống tai ngoài
Hay gặp do tăm bông, nước bơi, nấm. 真菌性外耳炎 (Shinkinsei Gaijien – Viêm ống tai nấm).
外耳道炎
がいじどうえん (Gaijidouen)
Viêm ống tai ngoài (tên khác)
Tương đương Gaijien.
メニエール病
めにえーるびょう (Menieru Byou)
Bệnh Meniere
Triệu chứng 3 chính: Chóng mặt quay + Ê tai + Giảm thính + Buồn nôn. Cần quản lý lâu dài.
突発性難聴
とっぱつせいなんちょう (Toppatsusei Nanchou)
Điếc đột phát
CẤP CỨU Y TẾ. Phải khám trong 48-72h (Vàng 72h) để hồi phục thính lực. Năm 2026, nhận thức về bệnh này đã lan rộng qua mạng xã hội Nhật.
耳管開放症
じかんかいほうしょう (Jikan Kaihou Shou)
Hội chứng ống tai-họng hở
Nghe tiếng hô hấp mình, tiếng nói mình to trong tai (Tự thanh – 自声強聴 – Jisei Kyouchou). Hay gặp người gầy, mang thai.
耳管狭窄症
じかんきょうさくしょう (Jikan Kyousaku Shou)
Hội chứng ống tai-họng hẹp
Tai nghẹt, ù tai, đau khi bay máy bay, đạp thủy cung.
真珠腫性中耳炎
しんじゅしゅせいちゅうじえん (Shinjushusei Chuujien)
Viêm tai giữa u hạt châu
U lành tính nhưng phá xương, cần phẫu thuật.
聴神経腫瘍
ちょうしんけいしゅよう (Choushinkei Shuyou)
U thần kinh thính giác (Acoustic Neuroma)
U lành tính ở thần kinh cân bằng/thính giác. Triệu chứng: Điếc một bên, ê tai, chóng mặt.
耳硬化症
じこうかしょう (Jikouka Shou)
Bệnh cứng tai
Xương đạp (Stapes) cứng lại -> Điếc truyền dẫn. Di truyền.
2.1.4. Cận lâm sàng & Điều trị tai (検査・治療 – Kensa / Chiryō)
Quan trọng: 下鼻甲介 (Kabi koukai) – nơi gây nghẹt mũi chính.
副鼻腔
ふくびくう (Fukubikuu)
Hang mũi phụ / Xương hàm
上顎洞
じょうがくどう (Jougakudou)
Hang hàm (Maxillary sinus) – Hay viêm nhất.
篩骨洞
しこつどう (Shikotsudou)
Hang rây (Ethmoid sinus).
前頭洞
ぜんとうどう (Zentoudou)
Hang trán (Frontal sinus).
蝶形骨洞
ちょうけいこつどう (Choukeikotsudou)
Hang hình bướm (Sphenoid sinus).
嗅裂 / 嗅上皮
きゅうれつ / きゅうじょうひ (Kyuu retsu / Kyuu jouhi)
Khe ngửi / Niêm mạc ngửi
Vị trí cao, giữa 2 bòm mũi.
鼻水
はなみず (Hanamizu)
Nước mũi (Từ phổ thông)
鼻汁
びじる (Bijiru)
Dịch mũi (Y tế)
鼻血
はなぢ / びけつ (Hanaji / Biketsu)
Chảy máu mũi / Máu mũi
2.2.2. Triệu chứng mũi (鼻の症状 – Hana no Shoujou)
Triệu chứng
Đọc
Nghĩa
Câu mẫu / Phân biệt
鼻づまり / 鼻閉
はなづまり / びへい (Hanadzumari / Bihei)
Nghẹt mũi
Hanadzumari: Từ đời thường. Bi-hei: Y khoa. 完全鼻閉 (Kanzen Bihei – Nghẹt hẳn), 片側性鼻閉 (Hen Sokusei Bihei – Nghẹt một bên).
鼻水が出る
はなみずがでる (Hanamizu ga deru)
Chảy nước mũi
サラサラした鼻水 (Sarasara shita hanamizu – Nước mũi loãng, trong – Dị ứng/Viêm cấp). ネバネバした鼻水 (Nebaneba shita hanamizu – Nước mũi sệt, vàng/xanh – Viêm mũi mạn/Viêm xoang).
後鼻漏
こうびろう (Koubirou)
Chảy nước mũi ra họng
Cảm giác có đờm ở họng, phải nhổ ra, ho nhiều ban đêm/sáng sớm. Triệu chứng chính của viêm xoang mạn, dị ứng.
くしゃみ
くしゃみ (Kushami)
Hắt hơi
連続いくしゃみ (Renzoku no kushami – Hắt hơi liên tiếp – Dị ứng).
嗅覚障害
きゅうかくしょうがい (Kyuukaku Shougai)
Rối loạn khứu giác / Mất khứu giác
嗅覚消失 (Kyuu kaku Shoushitsu – Mất hoàn toàn), 嗅覚減退 (Kyuu kaku Gen tai – Giảm khứu giác), 異嗅症 (Ikyuushou – Ngửi sai mùi – Phantosmia), 幻嗅 (Genkyuu – Ngửi mùi không có – Phantosmia). Lưu ý 2026: Triệu chứng Long COVID (Post-COVID) thường gặp.
鼻血が出る
はなぢがでる (Hanaji ga deru)
Chảy máu mũi
前方性鼻出血 (Zenpousei Bishukketsu – Chảy máu mũi trước – Kiesselbach area – Phổ biến, tự cầm). 後方性鼻出血 (Kouhousei Bishukketsu – Chảy máu mũi sau – Nguy hiểm, cần can thiệp).
鼻が曲がっている
はながまがっている (Hana ga magatte iru)
Vách ngăn mũi cong / Mũi lệch
鼻中隔弯曲症 (Bichuukaku Wankyoku Shou).
2.2.3. Bệnh lý mũi & Xoang (鼻・副鼻腔の病気 – Hana / Fukubikuu no Byouki)
Tên bệnh
Đọc
Nghĩa
Chi tiết quan trọng
アレルギー性鼻炎
あれるぎーせいびえん (Arerugii-sei Bien)
Viêm mũi dị ứng
Bệnh quốc dân Nhật. Hoa cỏ (スギ – Sugi – Thông Nhật, ヒノキ – Hinoki – Thông đỏ) mùa xuân 2026 dự báo nở sớm. Phân loại: 通年性 (Tsuunensei – Cả năm), 季節性 (Kisetsusei – Theo mùa).
花粉症
かふんしょう (Kafunshou)
Dị ứng hoa phấn (Sốt cỏ)
Từ khóa tìm kiếm top 1 mùa xuân Nhật. Triệu chứng: Hắt hơi, nước mũi như nước, ngứa mắt, nghẹt mũi nặng.
急性鼻炎
きゅうせいびえん (Kyusei Bien)
Viêm mũi cấp (Cảm lạnh thường)
Do virus. Triệu chứng: Nghẹt, chảy nước mũi trong -> sệt, đau họng, sốt.
慢性鼻炎
まんせいびえん (Mansei Bien)
Viêm mũi mạn
Nghẹt mũi dai dẳng, chảy nước mũi sệt, giảm khứu giác. Nguyên nhân: Viêm cấp không hết, môi trường, cấu trúc mũi.
肥厚性鼻炎
ひこうせいびえん (Hikousei Bien)
Viêm mũi phì đại
Niêm mạc bòm mũi dày lên, nghẹt mũi mãn tính, thuốc co mạch không hiệu quả tốt.
萎縮性鼻炎
いしゅくせいびえん (Ishukusei Bien)
Viêm mũi teo
Niêm mạc mỏng, khô, vỏ, hôi (Ozaena). Hiếm.
急性副鼻腔炎
きゅうせいふくびくうえん (Kyusei Fukubikuu-en)
Viêm xoang cấp
Đau mặt (đau răng, đau trán, đau má), nước mũi xanh/vàng, sốt, nghẹt mũi. Thường sau cảm cúm.
慢性副鼻腔炎
まんせいふくびくうえん (Mansei Fukubikuu-en)
Viêm xoang mạn (Chảy mủ mũi)
> 12 tuần. Triệu chứng: Chảy nước mũi sệt vàng/xanh, 後鼻漏 (Koubirou), nghẹt mũi, giảm khứu giác, đau đầu nhẹ.
好酸球性副鼻腔炎
こうさんきゅうせいふくびくうえん (Kousankyuu-sei Fukubikuu-en)
Viêm xoang hiếu acid (Eosinophilic CRS)
Loại khó trị, dễ tái phát. Liên quan hen suyễn, polyp mũi. Cần thuốc sinh học (Biologics – デュピクセント Dupixent v.v.) năm 2026 đã phổ biến hơn.
鼻茸 / 鼻ポリープ
はなたけ / はなぽりーぷ (Hanatake / Hana Poriipu)
U polyp mũi / Polyp xoang
U lành do viêm mạn. Gây nghẹt mũi nặng, mất khứu giác. Phẫu thuật nội soi (ESS) + thuốc sinh học.
Viêm nắp thanh (Epiglottitis): CẤP CỨU TUYỆT ĐỐI. Sốt cao, đau họng dữ dội, ngồi nghiêng đầu về trước, ngậm nước dãi, tiếng thở khò khè (Stridor), sợ nằm xuống. KHÔNG KHÁM HỌNG CƠ QUẤN (Gây co thắt tử vong). Chụp X-quang cổ bên (Thumb sign), nội soi mềm tại ICU. Kháng sinh mạnh, intubation/tracheostomy.
Một bên: Khàn tiếng, sặc nước, mệt khi nói. Hai bên: Khó thở (Stridor), CẤP CỨU. Nguyên nhân: Phẫu thuật giáp, phổi, thực quản, chấn thương, u xâm lấn, thần kinh mòn. Điều trị: 声帯内転術 (Seita Naiten Jutsu – Phẫu thuật kéo dây thanh lại), tiêm chất độn (Fat, Hydroxyapatite), Tracheostomy (liệt 2 bên).
咽頭がん / 喉頭がん / 下咽頭がん
いんとうがん / こうとうがん / かいんとうがん (Intou Gan / Koutou Gan / Kai Intou Gan)
Ung thư họng / Ung thư hạt / Ung thư họng dưới
Nguyên nhân: Hút thuốc lá, Rượu bia, HPV (Ung thư họng mũi/hạch), Ăn muối, ủ. Triệu chứng: Khàn tiếng > 2 tuần, đau họng một bên lan ra tai, hạch cổ to, khó nuốt, sặc máu, giảm cân. Sàng lọc: Nội soi hạt mềm (ファイバースコープ – Faibaa Sukoupu) tại phòng khám. Năm 2026: HPV vaccine (シルガード9 – Silgard 9) nam/nữ đều tiêm miễn phí/giảm giá rộng rãi phòng ung thư HPV liên quan.
現病歴 (Genbyoureki) : Bệnh sử hiện tại (Bao giờ bắt đầu? 何日から – Nan nichi kara? Triệu chứng như thế nào? どんな症状 – Donna shoujou? Có uống thuốc không? 薬を飲みましたか – Kusuri o nomimashita ka?).
既往歴 (Kiourekki) : Tiền sử bệnh (Đã từng mắc bệnh gì? 今までにかかった病気 – Ima made ni kakkata byouki? Phẫu thuật? 手術歴 – Shujutsu reki? Nhạy thuốc? 薬アレルギー – Kusuri arerugii?).
アレルギー歴 (Arerugii reki) : Tiền sử dị ứng (Hoa phấn? Kafunshou? Thuốc? Thức ăn?).
家族歴 (Kazokureki) : Tiền sử gia đình (Ung thư? Hen? Dị ứng?).
社会歴 (Shakaireki) : Tiền sử xã hội (Hút thuốc? 吸煙 – Kitsuen? Bao nhiêu gói/năm? 包年 – Hounen? Uống rượu? 飲酒 – Inshu? Nghề nghiệp? 職業 – Shokugyou?).
3.2. Mô tả triệu chứng chính xác cho bác sĩ (診察室での会話 – Shinsatsushitsu de no Kaiwa)
「右耳がズキズキ痛みます。熱も38度あります。」 (Migi mimi ga zukizuki itaimasu. Netsu mo 38-do arimasu.) -> Tai phải đau nhức rát. Còn sốt 38 độ.
「左耳が詰まって、自分の声が響いて聞こえます。」 (Hidari mimi ga tsumatte, jibun no koe ga hibiite kikoemasu.) -> Tai trái nghẹt, tiếng mình nói vọng lại trong tai (Tự thanh – Jisei Kyouchou – Dấu hiệu ống tai-họng hở hoặc viêm tai giữa).
「耳から黄色い汁が出ます。枕が汚れました。」 (Mimi kara kiiroi shiru ga demasu. Makura ga yogoremashita.) -> Tai chảy dịch vàng. Gối bị bẩn. (Dấu hiệu viêm tai giữa thủng màng nhĩ).
「最近、テレビの音を大きくしないと聞こえません。」 (Saikin, terebi no oto o ookiku shinai to kikoemasen.) -> Gần đây phải bật to TV mới nghe thấy. (Giảm thính lực).
「回転性のめまいがして、吐き気がします。」 (Kaitensei no memai ga shite, hakike ga shimasu.) -> Chóng mặt quay cuồng, buồn nôn. (Bệnh Meniere / Viêm tiền đình).
Mẫu câu cho MŨI:
「鼻水が止まりません。透明でサラサラしています。」 (Hanamizu ga tomarimasen. Toumei de sarasara shite imasu.) -> Nước mũi không ngừng chảy. Trong và loãng. (Viêm mũi dị ứng / Cảm lạnh đầu).
「鼻が詰まって口で呼吸しています。夜眠れません。」 (Hana ga tsumatte kuchi de kokyuu shite imasu. Yoru nemuremasen.) -> Mũi nghẹt phải thở bằng miệng. Đêm không ngủ được.
「黄色いネバネバした鼻水が喉の方へ流れます。咳が出ます。」 (Kiiroi nebaneba shita hanamizu ga nodo no hou e nagaremasu. Seki ga demasu.) -> Nước mũi vàng sệt chảy ra họng. Ho. (Hậu bí lưu – Koubirou – Viêm xoang mạn).
「くしゃみが連続で出ます。目も痒いです。」 (Kushami ga renzoku de demasu. Me mo kayui desu.) -> Hắt hơi liên tục. Mắt cũng ngứa. (Điển hình Sốt cỏ – Kafunshou).
「においが全くわかりません。半年前からです。」 (Nioi ga mattaku wakarimasen. Hantoshi mae kara desu.) -> Không ngửi được mùi gì. Từ 6 tháng trước. (Mất khứu giác – Cần khám sớm).
Mẫu câu cho HỌNG/HẠT:
「のどが痛くて、唾も飲み込めません。熱はありません。」 (Nodo ga itakute, tsuba mo nomikome masen. Netsu wa arimasen.) -> Họng đau, nuốt nước bọt cũng không được. Không sốt. (Viêm họng/hạch cấp nặng / Ap xe quanh hạch).
「声がかれて2週間以上経ちます。タバコは吸います。」 (Koe ga karete 2-shuukan iji tachimasu. Tabako wa suimasu.) -> Khàn tiếng hơn 2 tuần. Em hút thuốc. (CẢNH BÁO UNG THƯ HẠT – Bắt buộc nội soi hạt).
「のどに何か詰まった感じがします。飲み込みは痛くないです。」 (Nodo ni nanka tsumatta kanji ga shimasu. Nomikomi wa itakunai desu.) -> Cảm giác có gì kẹt ở họng. Nuốt không đau. (Cảm giác dị vật – Globus / Viêm họng mạn / GERD/LPR).
「夜中に咳が出て眠れません。痰はからみません。」 (Yonaka ni seki ga dete nemuremasen. Tan wa karamimasen.) -> Đêm ho không ngủ được. Ho khan. (Hen suyễn biến thể cough-variant / GERD / Viêm họng mạn / Thuốc ACE inhibitor).
「食べ物が詰まる感じがして、よくむせます。」 (Tabemono ga tsumaru kanji ga shite, yoku musemasu.) -> Cảm giác đồ ăn kẹt, hay sặc. (Rối loạn nuốt – Enge Shougai – Cần VF/VE gấp).
3.3. Hiểu chỉ dẫn bác sĩ & Hỏi đáp về điều trị (説明・指示の理解 – Setsumei / Shiji no Rikai)
Bác sĩ thường nói:
「喉を見せてください。口を大きく開けて、『アー』と言ってください。」 (Nodo o misete kudasai. Kuchi o ookiku akete, “Aa” to itte kudasai.) -> Mở to miệng, nói “A” để bác sĩ nhìn họng.
「鼻の中を見ます。少し痛いかもしれませんが、我慢してください。」 (Hana no naka o mimasu. Sukoshi itai kamo shiremasen ga, gaman shite kudasai.) -> Khám trong mũi. Có thể hơi đau, xin chịu khó nhé. (Khi dùng kính mũi cứng hoặc nội soi).
「耳の穴に器具を入れます。動かないでください。」 (Mimi no ana ni kigu o iremasu. Ugokanai de kudasai.) -> Đặt dụng cụ vào lỗ tai. Đừng động.
「鼻水を吸引します。少しむずむずしますよ。」 (Hanamizu o kyuuin shimasu. Sukoshi muzumuzu shimasu yo.) -> Hút nước mũi. Sẽ hơi ngứa/buồn cười.
「ネブライザーをします。マスクをかけて深呼吸してください。」 (Neburaizaa o shimasu. Masuku o kakete shinkokyuu shite kudasai.) -> Làm máy xịt hít. Đeo mặt nạ, hít thở sâu.
Bạn hỏi bác sĩ (Quan trọng):
「この薬は一日何回、食前・食後どちらですか？」 (Kono kusuri wa ichinichi nankai, shokuzen/shoku go dochira desu ka?) -> Thuốc này uống mấy lần/ngày, trước hay sau ăn?
「点鼻薬の正しいやり方を教えてください。」 (Tenbi yaku no tadashii yarikata o oshiete kudasai.) -> Xin hướng dẫn cách xịt mũi đúng. (Rất quan trọng: Xịt thẳng, không xịt vào vách ngăn, xịt xong không hít mạnh, lau đầu vòi).
「この薬の副作用はありますか？眠くなりますか？」 (Kono kusuri no fukusayou wa arimasu ka? Nemuku narimasu ka?) -> Thuốc có tác dụng phụ không? Có buồn ngủ không? (Kháng histamine gen 1 thường buồn ngủ, gen 2 ít hơn).
「次回の予約はいつですか？予約なしで来てもいいですか？」 (Jikai no yoyaku wa itsu desu ka? Yoyaku nashi de kitemo ii desu ka?) -> Lần sau hẹn khi nào? Không hẹn đến được không?
「手術の場合、入院期間はどのくらいですか？費用の目安は？」 (Shujutsu no baai, nyuuin kikan wa dono kurai desu ka? Hiyou no meyasu wa?) -> Nếu phẫu thuật, nằm viện bao lâu? Chi phí ước tính? (Năm 2026: Nhiều ca phẫu thuật mũi/hạt/tai là 日帰り手術 (Higaeri Shujutsu – Phẫu thuật ngày) hoặc 短期入院 (Tanki Nyuuin – 1-2 đêm). Chi phí có 高額療養費制度 (Kougaku Ryouyouhi Seido – Hệ thống chi phí y tế cao) cấp lại tiền nếu vượt ngưỡng).
PHẦN 4: TỪ VỰNG MỞ RỘNG & XU HƯỚNG MỚI NHẤT NĂM 2026
4.1. Thuốc mới & Điều trị tiên tiến (New Drugs & Advanced Tx 2026)
Từ khóa 2026
Đọc
Ý nghĩa / Cập nhật
P-CAB (カリウムイオン競合型アシッドブロッカー)
ぴーきゃぶ (P-Kyabu)
Vonoprazan (Takecab). Thế hệ mới thay PPI. Ức chế acid nhanh, mạnh, không phụ thuộc CYP2C19 (gen chuyển hóa). Tiêu chuẩn điều trị GERD/LPR năm 2026.
Biologics (生物学的製剤) 自宅自己注射
じたくじこちゅうしゃ (Jitaku Jiko Chuusha)
Tự tiêm thuốc sinh học tại nhà. Dupixent, Nucala, Fasenra… Bệnh nhân tự tiêm 피하 (béo) 2-4 tuần/lần. Giảm tải bệnh viện, tăng observance.
経鼻内視鏡手術 (経鼻的アプローチ)
けいびないしきょうしゅじゅつ (Keibi Naishikyou Shujutsu)
Phẫu thuật nội soi qua mũi không chỉ cho xoang mà cả cơ sở sọ não (Skull base – U tuyến yên, u màng não). Ít xâm lấn, không sẹo mặt.
Điều trị miễn dịch dưới lưỡi (SLIT) – Dị ứng bọ chét (Sidacure) & Hoa phấn Thông/Hinoki (Miticure). Gold standard根治 (Khỏi gốc) dị ứng. Năm 2026: Chỉ định mở rộng, trẻ em từ 5 tuổi, người lớn. Uống 3-5 năm.
睡眠時無呼吸 新治療 (舌下神経刺激療法)
ぜっかしんけいしげきりょうほう (Zesshinkei Shigeki Ryoho)
Kích thích thần kinh dưới lưỡi (Hypoglossal Nerve Stimulation – Inspire therapy). Dành cho OSA trung bình-nặng không chịu được CPAP. Cấy thiết bị kích thích thần kinh đẩy lưỡi ra khi ngủ. Được bảo hiểm y tế Nhật áp dụng rộng rãi từ 2024-2025.
再生医療 (耳・鼻・喉)
さいせいいりょう (Saisei Iryou)
Y tế tái tạo. Nghiên cứu: Tái tạo tế bào lông ốc tai (Khử điếc), niêm mạc mũi, dây thanh. Năm 2026 vẫn chủ yếu lâm sàng thử nghiệm (臨床試験 – Rinshou Shiken).
オンライン診療 (オンラインしんりょう)
おんらいんしんりょう (Onrain Shinryou)
Khám bệnh online. Sau COVID, khám tái khám, kê đơn thuốc đường xa (オンライン服薬指導 – Onrain Fukuyaku Shidou) đã hợp pháp hóa và phổ biến. Tiện cho người bận, ở xa.
4.2. Từ vựng “Sống còn” cho người Việt tại Nhật (Tình huống đặc thù)
Đánh giá thính lực, loại điếc (Truyền dẫn/Thần kinh/Hỗn hợp).
ティンパノ (Tympanogram)
鼓室図
Áp lực tai giữa, độ tuân thủ màng nhĩ, thể tích ống tai.
ファイバー (Fiber Scope)
鼻咽喉ファイバースコープ
Nhìn trực tiếp: Mũi, Họng mũi, Hạch adenoid, Hạt, Hàng lê. Bắt buộc khàn tiếng > 2 tuần.
ストロボ (Stroboscopy)
喉頭ストロボスコピー
Rung dây thanh chi tiết (U nốt, Polyp, Liệt, Ung thư sớm).
CT 副鼻腔
CT Scan Paranasal Sinuses
Chẩn đoán Viêm xoang, Polyp, U, Xương, Giải phẫu biến dị (Trước phẫu thuật).
VIEW39 / MAST36
アレルギー特異的IgE検査
Screening 39/36 allergen (Bọ chét, Hoa phấn, Nấm, Lông thú, Thức ăn).
PSG (Polysomnography)
終夜睡眠ポリグラフィー
Chẩn đoán chính xác SAS (Ngưng thở ngủ), phân độ.
VF / VE
嚥下造影 / 嚥下内視鏡
Đánh giá chức năng nuốt, sặc, dư lượng.
PHẦN 6: KẾT LUẬN VÀ LỜI KHUYÊN THỰC TẾ CHO NĂM 2026
Việc học từ vựng tiếng Nhật về bệnh tai mũi họng không chỉ là học thuộc lòng danh sách từ. Năm 2026, với sự phát triển của y học chính xác (Precision Medicine), thuốc sinh học (Biologics), nội soi mềm độ phân giải cao (4K/3D) và khám chữa bệnh từ xa (Online Shinryou), người bệnh (đặc biệt là người nước ngoài) cần chủ động trang bị kiến thức để:
Mô tả chính xác (Accuracy): Dùng đúng từ Zukizuki (đau nhức) vs Kirikiri (đau dồn dập) vs Itai (đau chung) giúp bác sĩ chẩn đoán nhanh hơn.
Hiểu chỉ dẫn tuân thủ (Adherence): Biết Tenbi yaku (xịt mũi) khác Tenji yaku (nhỏ tai), biết Shokuzen (trước ăn) vs Shokugo (sau ăn), biết Zenken (giảm liều dần) khi uống Steroid -> Tránh tái phát, tránh tác dụng phụ nguy hiểm.
Tận dụng hệ thống y tế Nhật (Navigation): Biết khi nào cần Shoukai jou (thư giới thiệu), cách dùng My Number Card làm thẻ bảo hiểm, cách xin Shindansho (chứng đơn), cách áp dụng Kougaku Ryouyouhi (hoàn chi phí y tế cao) -> Tiết kiệm thời gian, tiền bạc.
Phòng ngừa chủ động (Prevention): Hiểu Kafunshou (sốt cỏ) mùa nào, dùng SLIT (điều trị miễn dịch dưới lưỡi) để khỏi gốc dị ứng, rửa mũi Bikuu Senjou hàng ngày phòng viêm xoang, tiêm HPV Vaccine phòng ung thư họng/hạch.
Chăm sóc người thân (Caregiving): Biết Goen (sặc) nguy hiểm như thế nào ở người già, biết CPAP trị ngưng thở ngủ giúp giảm nguy cơ đột quỵ/nhồi máu cơ tim, biết Enge Rihabiri (phục hồi nuốt) sau đột quỵ.
Hy vọng bài viết dài hơn 2500 chữ này với cấu trúc hệ thống: Giải phẫu -> Triệu chứng -> Bệnh lý -> Cận lâm sàng -> Thuốc -> Giao tiếp thực tế -> Xu hướng 2026 sẽ trở thành “cẩm nang tra cứu” quý giá trên bàn làm việc hoặc điện thoại của bạn. Hãy lưu lại (Bookmark), in ra các bảng “Quick Reference” (Phần 5) để mang theo khi đi khám.
Chúc bạn và gia đình luôn khỏe re, ít ốm đau, và giao tiếp tiếng Nhật tại bệnh viện “như người bản xứ”! (お大事に – Odaiji ni!)
