Tết Nguyên đán là dịp quan trọng nhất của nhiều quốc gia văn hóa Á Đông, và Nhật Bản cũng không phải là ngoại lệ. Tuy nhiên, cách người Nhật mừng Tết, gọi chung là Oshogatsu (お正月), có rất nhiều đặc điểm riêng biệt so với Tết tại Việt Nam. Nếu bạn đang học tiếng Nhật hoặc lên kế hoạch du lịch, làm việc tại Nhật Bản vào dịp năm mới, nắm vững từ vựng tiếng Nhật chủ đề Tết sẽ giúp bạn giao tiếp tự tin hơn, hiểu sâu hơn về văn hóa địa phương và trải nghiệm thật ý nghĩa một mùa xuân mới. Dưới đây là bài viết tổng hợp từ A đến Z về từ vựng tiếng Nhật chủ đề Tết, cập nhật mới nhất cho năm 2026.
1. Tết Nhật Bản (Oshogatsu) là gì?
Trước khi đi vào chi tiết từ vựng, bạn cần hiểu rằng Tết tại Nhật Bản thường diễn ra vào ngày 1 tháng 1 theo lịch Dương, khác với Tết Nguyên đán tại Việt Nam theo lịch Âm. Ngày Tết Nhật Bản gọi chính xác là Ganjitsu (元日) hoặc Shogatsu (正月). Thời gian nghỉ Tết chính thức thường kéo dài từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 1, gọi là Sanganichi (三が日). Trong những ngày này, hầu hết các văn phòng, ngân hàng và trường học đều đóng cửa, gia đình tụ họp và thực hiện các phong tục đặc thù.
Việc nắm bắt từ vựng liên quan đến Oshogatsu không chỉ giúp bạn đọc hiểu được bài viết, bảng thông báo hay tin nhắn chúc Tết từ bạn bè người Nhật, mà còn giúp bạn tránh được những sai lầm về văn hóa khi giao tiếp vào năm 2026.
2. Từ vựng cơ bản về ngày tháng và thời gian dịp Tết
Dưới đây là bảng từ vựng nền tảng mà mọi người học tiếng Nhật chủ đề Tết cần nắm trong năm 2026:
| Từ tiếng Nhật | Hiragana/Katakana | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|---|
| お正月 | おしょうがつ | Oshogatsu | Tết Nguyên đán (Nhật Bản) |
| 元日 | がんじつ | Ganjitsu | Ngày đầu tiên của năm (1/1) |
| 三が日 | さんがにち | Sanganichi | Ba ngày đầu của năm mới (1/1 – 1/3) |
| 大晦日 | おおみそか | Omisoka | Ngày Remove Tết (31/12) |
| 年末 | ねんまつ | Nenmatsu | Cuối năm |
| 年始 | ねんし | Nenshi | Đầu năm |
| 明年 | めんねん | Men’nen | Năm tới (tương lai) |
| 去年 | きょねん | Kyonen | Năm ngoái |
| 今年 | ことし | Kotoshi | Năm nay (2026) |
| 正月休み | しょうがつやすみ | Shogatsu yasumi | Nghỉ lễ Tết |
Lưu ý: Khi nói đến “năm nay” trong bài viết này, chúng ta đang nhắm đến năm 2026. Năm 2026 trên lịch Âm là Năm Ngọ (午年 – Uma-doshi), một thông tin quan trọng nếu bạn muốn chào Tết hoặc chọn món quà phù hợp với con giáp tại Nhật Bản.
3. Câu chúc Tết tiếng Nhật phổ biến nhất
Khi đến dịp Tết, câu chúc là thứ không thể thiếu. Tại Nhật Bản, người ta ít khi dùng câu chúc dài dòng như ở Việt Nam, mà thường dùng những câu ngắn gọn, trang trọng và đầy đủ lễ phép.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chủ Đề Gia Đình – Hướng Dẫn Đầy Đủ Nhất Năm 2026
3.1. Câu chúc chuẩn nhất
あけましておめでとうございます
Akemashite omedetou gozaimasu
Chúc mừng năm mới.
Đây là câu chúc Tết phổ biến nhất, dùng từ ngày 1 tháng 1 trở đi. Bạn có thể nói với mọi người: bạn bè, đồng nghiệp, sếp, hoặc người quen lần đầu trong năm.
3.2. Câu chúc trang trọng hơn
謹賀新年
Kinga shinnen
Kính chúc năm mới.
Thường được in trên thiệp chúc Tết (Nengajo) hoặc banner trang trí. Đây là từ Hán Việt đọc theo cách đối âm Nhật, mang tính trang trọng cao.
3.3. Câu chúc dành cho đối tác kinh doanh
本年もよろしくお願いいたします
Honnichi mo yoroshiku onegai itashimasu
Hy vọng năm nay cũng được quý khách/đối tác hợp tác như trước.
Câu này rất quan trọng trong môi trường làm việc tại Nhật Bản. Nếu bạn làm tại công ty Nhật, hãy nhớ nói câu này với sếp và đồng nghiệp sau kỳ nghỉ Tết.
3.4. Câu trả lời khi được chúc Tết
あけましておめでとうございます。こちらこそ、よろしくお願いします。
Akemashite omedetou gozaimasu. Kochira koso, yoroshiku onegai shimasu.
Chúc mừng năm mới. Cũng chúc bạn/các bạn một năm mới tốt đẹp.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chủ Đề Du Lịch: Tổng Hợp Từ A-Z Cho Chuyến Đi Nhật Bản Năm 2026
4. Từ vựng về vật trí và phong tục mừng Tết
Nhật Bản có rất nhiều biểu tượng và vật dụng chỉ xuất hiện vào dịp Tết. Dưới đây là danh sách từ vựng bạn sẽ gặp nhiều vào cuối năm và đầu năm 2026.
4.1. Trang trí nhà cửa
門松 (かどまつ – Kadomatsu)
Trụ cây tre và cây lúa mây đặt trước cổng nhà, tượng trưng để chúc gods (kami) đến đến gia đình vào năm mới.
注連縄 (しめなわ – Shimenawa)
Dây thính rơm treo trên cửa hoặc nơi thờ cúng, dùng để ngăn cản tà xâm nhập.
鏡餅 (かがみもち – Kagami mochi)
Hai chiếc bánh dẻo xếp chồng lên nhau, đặt trên bàn thờ hoặc giá nhà bếp, tượng trưng cho sự thịnh vượng.
4.2. Phong tục và hoạt động
初詣 (はつもうで – Hatsumode)
Lần đầu tiên đi chùa chùa vào năm mới. Người Nhật thường đi vào đêm Remove Tết hoặc sáng ngày 1 tháng 1 để cầu an khang.
除夜の鐘 (じょやのかね – Joya no kane)
Tiếng chuông chùa vang 108 lần vào đêm Remove Tết, tượng trưng cho việc trừ đi 108 loại phiền não.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Điện Tử: Tổng Hợp Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Cho Kỹ Sư Và Người Học
お年玉 (おとしだま – Otoshidama)
Tiền lì xì cho trẻ em, thường được đóng trong phong bì nhỏ và tặng vào ngày đầu năm.
年賀状 (ねんがじょう – Nengajo)
Thiệp chúc năm mới gửi qua bưu điện. Đây là một truyền thống rất mạnh mẽ tại Nhật, dù vào năm 2026 có xu hướng chuyển sang thiệp điện tử nhưng thiệp giấy vẫn giữ được vị thế.
福袋 (ふくぶくろ – Fukubukuro)
Túi may mắn, chứa các sản phẩm ngẫu nhiên được bán với giá ưu đãi vào đầu năm. Nhiều người xếp hàng đêm để mua túi may mắn của các thương hiệu nổi tiếng.
5. Từ vựng món ăn Tết Nhật Bản
Ẩm thực là một phần không thể tách rời của Tết. Món ăn Tết Nhật Bản gọi chung là Osechi ryori (おせち料理), được chuẩn bị trước và ăn trong ba ngày đầu năm để không phải nấu ăn trong ngày nghỉ.
5.1. Osechi ryori và các món đi kèm
おせち料理 (おせちりょうり – Osechi ryori)
Bộ món ăn truyền thống Tết Nhật, sắp xếp trong hộp gỗ nhiều tầng gọi là Jubako (重箱). Mỗi món đều có ý nghĩa riêng: cá herring (kazunoko) hy vọng nhiều con cái, đen đậu (kuromono) hy vọng sức khỏe, etc.
雑煮 (ぞうに – Ozoni)
Canh bánh dẻo ăn vào sáng ngày Tết. Mỗi vùng miền Nhật Bản có cách nấu khác nhau (canh miso ở Kanto, canh trong ở Kansai, etc.).
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Ô Tô: Tự Điển Đầy Đủ Cho Kỹ Thuật Viên, Nhân Viên Bán Hàng Và Người Yêu Xe Năm 2026
年越しそば (としこしそば – Toshikoshi soba)
Mì mè ăn vào đêm Remove Tết, tượng trưng cho sự trường thọ và cắt断 các điều xấu của năm cũ.
餅 (もち – Mochi)
Bánh dẻo làm từ gạo nếp, là món không thể thiếu trong Osechi và Ozoni.
甘酒 (あまざけ – Amazake)
Nước gạo lên men không có cồn (hoặc có ít cồn), uống nóng vào mùa đông và dịp Tết để bổ dưỡng sức khỏe.
5.2. Từ vựng liên quan đến bữa ăn Tết
| Từ tiếng Nhật | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 重箱 | Jubako | Hộp đựng món Osechi |
| 黒豆 | Kuromame | Đậu đen nấu đường |
| 数の子 | Kazunoko | Trứng cá herring |
| 栗きんとん | Kurikinton | Dừa hạt và khoai lang ngọt |
| だてまき | Datemaki | Chả trứng cuộn ngọt |
| 紅白なます | Kohaku namasu | Đồ cải thảo và củ cải ngâm giấm đỏ trắng |
6. Từ vựng về con giáp và năm 2026
Tại Nhật Bản, con giáp (Eto – 干支) cũng được quan tâm vào dịp Tết, dù không nhấn mạnh bằng ở Việt Nam. Mỗi năm đều tương ứng với một con vật trong 12 con giáp.
干支 (えと – Eto)
Con giáp / Can chi.
午年 (うまどし – Uma-doshi)
Năm Ngọ. Năm 2026 là năm Uma-doshi theo lịch Âm.
申年 (さるとし – Saru-doshi)
Năm Thân (2024).
酉年 (とりどり – Tori-doshi)
Năm Dậu (2025).
Nếu bạn gửi thiệp chúc Tết hoặc chọn quà tặng vào năm 2026, có thể nhắc đến năm Ngọ để tạo điểm cộng về văn hóa.
7. Cách dùng từ vựng Tết trong câu giao tiếp thực tế
Để từ vựng không bị lãng quên, bạn hãy luyện tập các câu mẫu sau:
Câu 1: Chào đồng nghiệp vào ngày làm việc đầu tiên của năm 2026
あけましておめでとうございます。本年もよろしくお願いいたします。
Akemashite omedetou gozaimasu. Honnichi mo yoroshiku onegai itashimasu.
Chúc mừng năm mới. Hy vọng năm nay cũng được mọi người hợp tác.
Câu 2: Hỏi bạn đã đi Hatsumode chưa
初詣に行かれましたか？
Hatsumode ni ikaremashita ka?
Bạn đã đi chùa chùa đầu năm chưa?
Câu 3: Trả lời về Otoshidama
お年玉をもらってとてもうれしいです。
Otoshidama o moratte totemo ureshii desu.
Tôi rất vui vì đã nhận được lì xì.
Câu 4: Mời bạn ăn Ozoni
一緒にお雑煮を食べませんか？
Issho ni Ozoni o tabemasen ka?
Hãy cùng ăn canh bánh dẻo Tết đi.
8. Xu hướng mừng Tết và từ vựng mới tại Nhật Bản năm 2026
Vào năm 2026, nhiều người Nhật bắt đầu áp dụng các cách mừng Tết hiện đại hơn, đồng thời vẫn giữ gìn giá trị truyền thống. Dưới đây là một số từ vựng và xu hướng mới bạn có thể gặp:
デジタル年賀状 (dejitaru nengajo)
Thiệp chúc Tết điện tử, gửi qua email hoặc ứng dụng nhắn tin. Nhiều người trẻ tuổi tại Nhật đã chuyển sang dạng này để bảo vệ môi trường.
サステナブルおせち (sutenaburu osechi)
Món Osechi bền vững, sử dụng nguyên liệu hữu cơ và giảm thiểu rác thải nhựa.
オンライン初詣 (onrain hatsumode)
Tham gia lễ chùa chùa trực tuyến qua livestream, phù hợp với những người không thể đi trực tiếp vào năm 2026.
おせち宅配 (osechi takuhai)
Dịch vụ giao hàng Osechi đến tận nhà, rất phổ biến đối với các gia đình bận rộn.
9. Lời kết
Học từ vựng tiếng Nhật chủ đề Tết không chỉ giúp bạn mở rộng kho từ, mà còn mở ra cánh cửa hiểu biết về tâm hồn văn hóa Nhật Bản. Từ câu chúc đơn giản như Akemashite omedetou gozaimasu đến các món ăn đặc biệt như Osechi ryori và Ozoni, mỗi từ đều chứa đựng một câu chuyện về sự tôn trọng, hy vọng và tình gia đình.
Năm 2026 đang đến gần, hãy tận dụng dịp này để luyện tập tiếng Nhật, gửi thiệp chúc Tết cho bạn bè người Nhật, hoặc đơn giản là chào đón năm mới với những từ vựng mới vừa học. Chúc bạn một năm mới thật thành công và hạnh phúc!
Kính chúc năm mới 2026 – あけましておめでとうございます！