Khi bước vào năm 2026, ngành in ấn tại Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ sang công nghệ số, in theo yêu cầu (Print on Demand) và tự động hóa quy trình prepress. Với vị trí là một trong những quốc gia có xuất khẩu dịch vụ prepress và sản xuất bao bì, nhãn mác lớn nhất Đông Nam Á, nhu cầu nhân sự am hiểu từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành in ấn chưa bao giờ nóng như hiện nay. Các tập đoàn in lớn như Toppan, Dai Nippon Printing (DNP), hay các xưởng in trung bình tại Tokyo, Osaka, Nagoya đều yêu cầu kỹ sư, operator, bridge engineer và nhân viên CS nắm vững thuật ngữ chuyên môn để giao tiếp trơn tru, giảm thiểu sai sót trong quy trình làm việc (workflow) phức tạp.
Bài viết này được biên soạn dựa trên thực tế làm việc tại các xưởng in Nhật Bản và các tiêu chuẩn JIS (Japanese Industrial Standards) cập nhật nhất tính đến năm 2026, cung cấp bộ từ vựng hệ thống, phân loại theo quy trình sản xuất, kèm theo cách đọc (Hiragana/Katakana), Kanji, nghĩa tiếng Việt và ví dụ ngữ cảnh thực tế.
Phần 1: Tổng Quan Về Cấu Trúc Ngành In Ấn Nhật Bản (印刷業界の構造)
Trước khi đi vào chi tiết từ vựng kỹ thuật, bạn cần hiểu các thuật ngữ chỉ loại hình doanh nghiệp và mô hình sản xuất, vì chúng xuất hiện liên tục trong email, hợp đồng (契約書 – Keiyakusho) và họp hàng ngày (朝礼 – Chōrei).
| Từ vựng (Kanji) | Đọc (Hiragana/Romaji) | Nghĩa tiếng Việt | Ghi chú ngữ cảnh 2026 |
|---|---|---|---|
| 印刷会社 | いんさつがいしゃ (Insatsugaisha) | Công ty in ấn | Thuật ngữ chung. |
| 総合印刷 | そうごういんさつ (Sōgō Insatsu) | In toàn diện / In tổng hợp | Làm từ prepress đến postpress, thường là các tập đoàn lớn (Toppan, DNP). |
| 専門印刷 | せんもんいんさつ (Senmon Insatsu) | In chuyên môn | Chuyên một lĩnh vực: bao bì (包装), nhãn (ラベル), xuất bản (出版), thiệp (カード). |
| オンデマンド印刷 | おんでまんどいんさつ (On Demand Insatsu) | In theo yêu cầu / In số | Xu hướng chủ đạo 2026: HP Indigo, Canon varioPRINT, Fuji Iridesse. |
| オフセット印刷 | おふせっといんさつ (Ofusetto Insatsu) | In Offset | Vẫn là chủ lực in lượng lớn (大ロット – Dai Rotto). |
| グラビア印刷 | ぐらびあいんさつ (Gurabia Insatsu) | In Hũ / Rotogravure | Bao bì mềm, decal, độ phân giải cao, chi phí làm khuôn (版 – Han) đắt. |
| フレキソ印刷 | ふれきそいんさつ (Furekiso Insatsu) | In Flexo | Nhãn mác, bao bì giấy, carton. Xu hướng chuyển sang UV LED, EB curing. |
| スクリーン印刷 | すくりーんいんさつ (Sukurīn Insatsu) | In lụa / Màn | In trên vật liệu đặc biệt, điện tử, gốm, dày mực. |
| 製版 | せいはん (Seihan) | Làm khuôn / Prepress | Bộ phận quan trọng nhất: CTF, CTP, kiểm tra dữ liệu (データチェック). |
| 印刷工場 | いんさつこうじょう (Insatsu Kōjō) | Xưởng in | Nơi chạy máy in (印刷機 – Insatsuki). |
| 営業 | えいぎょう (Eigyō) | Kinh doanh / Sales | Người liên lạc trực tiếp khách hàng, ra chỉ thị sản xuất (指示書 – Shijisho). |
| 進行管理 | しんこうかんり (Shinkō Kanri) | Quản lý tiến độ / Production Control | “Tim mạch” xưởng in, điều phối giấy, mực, máy, nhân lực. |
| 品質管理 | ひんしつかんり (Hinshitsu Kanri) | QA/QC / Kiểm soát chất lượng | Theo chuẩn ISO 12647, Japan Color. |
Ví dụ ngữ cảnh:
「今月の受注残（ジュザンザン）が増えて、進行管理の負荷が高まっています。来週の段取り（ダンドリ）を早めに確定させてください。」
(Kimu no Juzanzan ga fuete, Shinkō Kanri no fuka ga takamatte imasu. Raishū no Dandori o hayame ni kettei sasete kudasai.)
Dịch: Đơn hàng chờ (backlog) tháng này tăng lên, bộ phận quản lý tiến độ bị quá tải. Hãy xác định sớm kế hoạch sản xuất (Dandori) cho tuần sau nhé.
Phần 2: Quy Trình Prepress & Dữ Liệu (データ入稿・製版工程) – “Trái Tim” Của Chất Lượng
Năm 2026, tỷ lệ lỗi phát sinh tại giai đoạn Prepress vẫn chiếm 70-80% tổng số lỗi in. Nắm vững từ vựng này là bắt buộc cho Bridge Engineer, Operator CTP, Designer và Nhân viên kiểm tra dữ liệu (データチェック担当).
2.1. Định Dạng File & Tiêu Chuẩn (ファイル形式・規格)
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Lưu ý 2026 |
|---|---|---|---|
| 入稿 | にゅうこう (Nyūkō) | Nhập dữ liệu / Gửi file lên xưởng in | Động từ: 入稿する (Nyūkō suru). Deadline gọi là 入稿締切 (Nyūkō Shimekiri). |
| 完全データ | かんぜんデーター (Kanzen Dētā) | File hoàn chỉnh / Print-ready PDF | Không cần xưởng in chỉnh sửa. Yêu cầu chuẩn PDF/X-4:2010 hoặc PDF/X-1a. |
| ネイティブデータ | ねいてぃぶでーた (Neitibu Dētā) | File gốc (Native file) | .ai (Illustrator), .psd (Photoshop), .indd (InDesign). Thường KHÔNG khuyến khích gửi loại này trừ khi có hợp đồng chỉnh sửa. |
| アウトライン化 | あうとらいんか (Autorain-ka) | Chuyển chữ thành đường viền (Outline font) | Bắt buộc đối với file .ai/.eps nếu không nhúng font. Lệnh: Shift+Ctrl+O (Win) / Shift+Cmd+O (Mac). |
| 画像解像度 | がぞうかいぞうど (Gazō Kaizōdo) | Độ phân giải ảnh | Chuẩn in Offset: 300-350 dpi (tỷ lệ 100%). In số: 200-300 dpi. Banner lớn: 72-150 dpi. |
| カラーモード | からーもーど (Karā Mōdo) | Chế độ màu | CMYK (Process), Spot Color (Mực chuyên/Pantone), RGB (Chỉ dùng cho màn hình/web). |
| 特色 | とくしょく (Tokushoku) | Mực chuyên / Spot Color / Pantone | Dùng cho logo, màu kim loại (金・銀 – Kin/Gin), màu蛍光 (Keikō – Huỳnh quang). Trong file: スウォッチ (Suwocchi – Swatch). |
| リッチブラック | りっちぶらっく (Ricchi Burakku) | Đen đậm (Rich Black) | CMYK: C40 M30 Y30 K100 (hoặc C60 M40 Y40 K100). Tránh K100% đơn độc (ソリッドブラック – Soriddo Burakku) cho khối lớn dễ bị lem mực. |
| オーバープリント | おーばーぷりんと (Ōbā Purinto) | Overprint (In đè) | Thường dùng cho chữ đen (K100%) lên nền màu. Cẩn thận: オーバープリントプレビュー (Overprint Preview) trong Acrobat/InDesign. |
| ノックアウト | のっくあうと (Nokkuauto) | Knockout (Đục lỗ) | Mặc định: vật thể trên đè lên dưới sẽ đục lỗ màu dưới. Ngược với Overprint. |
| トンボ | とんぼ (Tonbo) | Dấu cắt / Trim marks / Crop marks | 内トンボ (Uchi-Tonbo – Dấu cắt trong) & 外トンボ (Soto-Tonbo – Dấu cắt ngoài). Chuẩn JIS: 3mm line, offset 3mm. |
| 塗り足し | ぬりたし (Nuritashi) | Bleed (Lùi viền in) | Chuẩn Nhật Bản: 3mm (mỗi cạnh). File size = Size thành phẩm + 6mm (chiều ngang) + 6mm (chiều dọc). |
| 仕上がりサイズ | しあがりサイズ (Shiagari Saizu) | Kích thước thành phẩm (Trim size) | Kích thước sau khi cắt (断裁 – Danzai). |
| 天地 | てんち (Tenchi) | Trên dưới / Head-Tail | 天 (Ten – Trên/Đầu), 地 (Chi – Dưới/Cuối). Dùng cho quyển sách, lịch treo. |
| 左右 | さゆう (Sayū) | Trái phải / Left-Right | 左 (Hidari – Trái), 右 (Migi – Phải). |
| 背幅 | せはば (Sehaba) | Bề dày cột gáy (Spine width) | Tính toán dựa trên 頁数 (Kessū – Số trang), 紙厚 (Kamiatsu – Độ dày giấy), 綴じ方 (Tojikata – Cách gáy). Công thức: Sehaba = Kessū × Kamiatsu / 2 (đối với gáy keo/đinh). |
| ノド | のど (Nodo) | Lõi / Gutter (Khoảng trống tại cột gáy) | Cần để đủ ノド幅 (Nodohaba) để chữ không bị chui vào khe gáy. Thường ≥ 10-15mm tùy loại gáy. |
| 小口 | こぐち (Koguchi) | Ba cạnh cắt (Three edges) | 天小口 (Ten-koguchi – Cạnh trên), 地小口 (Chi-koguchi – Cạnh dưới), 前小口 (Mae-koguchi – Cạnh trước/mở). |
| 見当 | けんとう (Kentō) | Register / Đăng ký (Căn chỉnh vị trí in) | 見当マーク (Kentō Māku – Register marks). Lỗi: 見当ズレ (Kentō Zure – Lệch đăng ký). Cho phép ≤ 0.1mm (Offset), ≤ 0.05mm (Gravure). |
2.2. Quy Trình CTP & Làm Khuôn (CTP・製版)
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Giáo Dục: Bí Kíp Học Tập Hiệu Quả & Danh Sách Tra Cứu Toàn Diện Nhất Năm 2026
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Chi tiết |
|---|---|---|---|
| CTP | シーティーピー (Shī Tī Pī) | Computer-to-Plate | Làm khuôn trực tiếp từ máy tính. Thay thế quy trình Film -> Khuôn (CTF). |
| 版 | はん (Han) | Khuôn in / Printing Plate | PS版 (Pī Esu Han – PS Plate) phổ biến nhất. 無処理版 (Mushori Han – Khuôn không rửa/Processless) là xu hướng 2026 (tiết kiệm hóa chất, thân thiện môi trường). |
| 露光 | ろこう (Rokō) | Chiếu sáng / Exposure | Máy CTP dùng laser nhiệt (Thermal Laser) 830nm hoặc UV. |
| 現像 | げんぞう (Genzō) | Hiển hiện / Developing | Rửa khuôn sau khi chiếu. Máy: 現像機 (Genzōki). Hóa chất: 現像液 (Genzōeki). |
| 焼き付け | やきつけ (Yakitsuke) | Nung khuôn / Baking | Tăng độ bền khuôn (độ bền in – 耐刷性 – Taishusei) bằng lò nung (焼き付け機 – Yakitsukeki). Nhiệt độ ~230-250°C. |
| ガム塗り | がむぬり (Gamunuri) | Bôi gôm / Gumming | Bôi lớp bảo vệ hydrophilic cho phần không in (khuôn offset). Tự động trên máy CTP hoặc máy bôi gôm riêng. |
| 検版 | けんぱん (Kenpan) | Kiểm tra khuôn | Kiểm tra chấm (網点 – Amten), bụi, vết xước, độ đậm (濃度 – Nōdo) bằng máy đo 濃度計 (Nōdokei – Densitometer). |
| 網点 | あみてん (Amten) | Chấm raster / Halftone dot | 線数 (Sensū – LPI): 175 lpi (Offset couché), 133-150 lpi (Offset giấy offset), 60-80 lpi (Newsprint). 網点形状 (Amten Keijō): Tròn (円形), Ellipse (楕円), Square (方形 – ít dùng), FM/Stochastic (確率的スクリーニング – Kakuritsuteki Screening). |
| モアレ | もあれ (Moare) | Moire (Nhiễu sóng) | Xảy ra do góc màn (スクリーン角度 – Sukurīn Kakudo) không chuẩn. Chuẩn CMYK: C:15°, M:75°, Y:0°, K:45°. |
| ロゼッタ | ろぜった (Rozetta) | Rosette pattern | Hình hoa hồng tạo ra bởi 4 màu CMYK in chồng lên nhau đúng góc màn. Dấu hiệu in đẹp. |
| ドットゲイン | どっとげいん (Dotto Gein) | Dot Gain / Mở chấm | Chấm in lớn hơn trên file. Giá trị chuẩn Japan Color: 16-18% (tông 40%), 12-14% (tông 70%). Cần トーンカーブ補正 (Tōn Kābu Hosei – Điều chỉnh đường cong tonal) ở RIP/CTP. |
| 版胴 | はんどう (Handō) | Cylinder khuôn / Plate Cylinder | Trục gắn khuôn trên máy in. Cần 版胴周長 (Handō Shūchō – Chu vi trục khuôn) khớp với 機械周長 (Kikai Shūchō – Chu vi máy). |
Phần 3: Giấy & Vật Liệu In (用紙・基材) – “Làn Da” Của Sản Phẩm
Nhật Bản có hệ thống phân loại giấy cực kỳ chi tiết (JIS P 3101). Năm 2026, xu hướng FSC® certified (FSC認証紙), Recycled paper (古紙パルプ配合紙 – Koshik Parupu Haigōshi), Non-wood paper (非木材紙 – Himokuzai Shi) và Specialty substrates cho in số (デジタル印刷用紙 – Dejitaru Insatsu Yōshi) rất mạnh.
3.1. Phân Loại Giấy Theo JIS & Thông Số Kỹ Thuật
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Đặc điểm / Ứng dụng 2026 |
|---|---|---|---|
| 上質紙 | じょうしつし (Jōshitsushi) | Giấy Offset / Woodfree paper | Trắng, mịn, không phủ. Sách, tài liệu, vở. Khối lượng: 55, 70, 90, 110 kg (g/m²). |
| コート紙 | こーとし (Kōtoshi) | Giấy Couché / Coated paper | Phủ nhũn (Coating). A1, A2, A3, B1, B2 (Cấp độ trắng/mịn giảm dần). Tạp chí, catalogue, poster. |
| マットコート紙 | まったこーとし (Matto Kōtoshi) | Giấy Couché Matt / Dull coated | Không bóng, sang trọng. Bao bì cao cấp, báo cáo thường niên, thiệp. |
| アート紙 | あーとし (Ātoshi) | Giấy Art / High-gloss coated | Độ bóng cực cao (Cast coated). Thiệp, bao bì mỹ phẩm, hộp thuốc lá. |
| 軽量コート紙 | けいりょうこーとし (Keiryō Kōtoshi) | Giấy LWC (Light Weight Coated) | Mỏng, nhẹ, couché. Tạp chí lớn, catalog dày. 40-60 g/m². |
| 中性紙 | ちゅうせいし (Chūseishi) | Giấy trung tính (Neutral pH) | Độ bền cao, không vàng theo thời gian. Sách thư viện, lưu trữ lâu dài. Tiêu chuẩn ISO 9706 / JIS P 3103. |
| 再生紙 | さいせいし (Saiseishi) | Giấy tái chế / Recycled paper | Chứa % bột giấy cũ (古紙パルプ配合率 – Koshik Parupu Haigōritsu). 2026: Yêu cầu tối thiểu 70% cho văn phòng, 40-50% cho xuất bản. |
| FSC認証紙 | えふえすしーにんしょうし (Efu Esu Shī Ninshōshi) | Giấy chứng nhận FSC | Bắt buộc cho xuất khẩu EU, Mỹ, các tập đoàn lớn Nhật (DNP, Toppan, Kyodo Printing). |
| 厚紙・板紙 | あつがみ・いたがみ (Atsugami / Itagami) | Giấy dày / Carton / Board | 白板紙 (Hakubanshi – Ivory/Back white), クラフト紙 (Kurafutoshi – Kraft), チップボール (Chip Ball – GiấyChip). Dùng làm hộp, bao bì. Đơn vị: g/m² hoặc μm (mikuron – micron). |
| 合成紙 | ごうせいし (Gōseishi) | Giấy tổng hợp / Synthetic paper | ユポ (Yupo – PP base). Chống nước, rách. Nhãn mác ngoại thất, bản đồ, menu. In Offset cần mực oxy hóa (酸化重合インキ – Sankajūgō Inki) hoặc UV. |
| 不乾燥ラベル | ふかんそうラベル (Fukansō Rabel) | Giấy nhãn dán / Sticker / Pressure-sensitive label | Cấu trúc: 表面基材 (Hyōmen Kizai – Vật liệu bề mặt) + 粘着剤 (Nenchakuzai – Keo) + 剥離紙 (Hakurishi – Giấy lót/Release liner). Loại: タック紙 (Takku Kami – Tack paper). |
| 坪量 | つぼりょう (Tsuboryō) | Khối lượng đơn vị / Grammage (g/m²) | Chuẩn quốc tế. Nhật cũ dùng 連量 (Renyō – Khối lượng 1000 tờ kích thước chuẩn). Cần chuyển đổi chính xác. |
| 厚み | あつみ (Atsumi) | Độ dày / Caliper (μm) | Quan trọng cho 送り (Okuri – Feeding) máy in, 断裁 (Danzai – Cắt), 製本 (Seihon – Gia công). |
| 剛度 | こうど (Kōdo) | Độ cứng / Stiffness | Quan trọng cho máy in tốc độ cao, máy cắt, máy gấp. Đơn vị: mN (miliNewton). |
| 平滑度 | へいかつど (Heikatsudo) | Độ mịn / Smoothness | Bekk Smoothness (ベッカ平滑度) hoặc PPS (ピーピーエス平滑度). Ảnh hưởng đến chuyển mực, độ bóng. |
| 白色度 | はくしょくど (Hakushokudo) | Độ trắng / Whiteness | ISO Whiteness (ISO白色度). D65 illumination. Giấy couché cao cấp ≥ 90%. |
| 透明度 | とうめいど (Tōmeido) | Độ trong / Opacity (nghịch đảo) | Giấy mỏng cần Opacity cao (Opacity % cao = Transmittance % thấp) để tránh lộ mặt sau (裏写り – Uramutsuri). |
3.2. Kích Thước Giấy Chuẩn Nhật Bản (JIS B Series – Chuẩn B) vs ISO A Series
Đây là điểm khác biệt lớn nhất gây sai sót khi tính giấy, impose (面付 – Menzuke), và báo giá.
| Kích thước | Kích cỡ (mm) | Tên gọi phổ biến | Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| A列本判 (A-retsu Honban) | 625 x 880 | A-zen (A全) / A-honban | Chuẩn ISO A0 cắt 1 tờ. Dùng cho máy in size A (A1, A2…). |
| B列本判 (B-retsu Honban) | 765 x 1085 | B-zen (B全) / B-honban / Kiku-zen (菊全 – Kikuzen) | Chuẩn Nhật Bản truyền thống. Kích thước gốc của B0 (1030×1456) cắt nhỏ hơn. Phổ biến nhất ở VN & Nhật cho Offset B2, B3, B4. |
| 四六判 | 788 x 1091 | Shiroku-ban (シロクバン) | Kích thước gốc cho giấy Offset (Jōshitsushi). Cắt ra B5 (182×257), A5 (148×210). |
| 菊判 | 636 x 939 | Kiku-ban (キクバン) | Kích thước gốc cho giấy Couché (Kōtoshi). Cắt ra A4 (210×297), B5. |
| ハトロン判 (Hatoron-ban) | 900 x 1200 | Hatoron-zen | Giấy Kraft, giấy gói, carton lớn. |
Lưu ý quan trọng 2026: Khi nhập đơn hàng (受注 – Juchū) hoặc báo giá (見積 – Mitsumori), phải xác nhận rõ: “Kích thước giấy gốc là B-zen (765×1085) hay Shiroku-zen (788×1091) hay Kiku-zen (636×939)?”. Sai kích thước gốc -> Sai số tờ in trên 1 tờ giấy (取り数 – Torisu) -> Sai giá thành, sai thời gian máy.
Phần 4: Mực In & Quy Trình Chuyển Mực (インキ・インキング系統)
Năm 2026, xu hướng chuyển dịch mạnh sang UV LED Inks (UV-LEDインキ), EB Inks (EBインキ – Electron Beam), Water-based Inks (水性インキ – Suisei Inki) cho bao bì thực phẩm (Food packaging) và Low Migration Inks (低移行性インキ – Tei Ikōsei Inki). Tuy nhiên, Offset Sheetfed (枚葉 – Maiha) và Web (輪転 – Rinten) dùng mực Oxydative (酸化重合 – Sankajūgō) vẫn là chủ lực lượng lớn.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Cơ Khí Hàn: Bí Kíp Chinh Phục Môi Trường Kỹ Thuật Nhật Bản Năm 2026
4.1. Thành Phân & Loại Mực
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Phân loại / Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| インキ | いんき (Inki) | Mực in / Ink | Viết tắt từ 印刷インキ (Insatsu Inki). Không viết “Ink” (カタカナ) trong văn bản kỹ thuật chính thức. |
| 顔料 | がんりょう (Ganryō) | Pigment / Chất 착 màu | 有機顔料 (Yūki Ganryō – Hữu cơ): Màu sắc sáng, đa dạng (Azo, Phthalocyanine). 無機顔料 (Muki Ganryō – Vô cơ): TiO2 (Trắng), Carbon Black (Đen), Oxide sắt (Đỏ/Vàng nâu). Độ bền ánh sáng cao. |
| ビヒクル | びひくる (Bihikuru) | Vehicle / Chất mang / Dung môi | 樹脂 (Jushi – Resin/Nhựa) + 溶剤 (Yōzai – Dung môi) + 添加剤 (Tenkazai – Chất phụ gia). Quyết định độ粘度 (Nendo), 乾燥速度 (Kansō Sokudo), 光沢 (Kōshaku – Độ bóng). |
| 樹脂 | じゅし (Jushi) | Resin / Nhựa kết dính | ロジン変性樹脂 (Rojin Hensei Jushi – Rosin modified), 炭化水素樹脂 (Tanka Suiso Jushi – Hydrocarbon), アクリル樹脂 (Akuryru Jushi – Acrylic), ポリエステル樹脂 (Poriesuteru Jushi – Polyester). |
| プロセスインキ | ぷろせすいんき (Purosesu Inki) | Mực quy trình / Process Ink (CMYK) | Chuẩn ISO 2846-1 / JIS K 5701. Japan Color là tiêu chuẩn màu tham chiếu tại Nhật. |
| 特色インキ | とくしょくいんき (Tokushoku Inki) | Mực chuyên / Spot Ink | Pantone, DIC (Dainippon Ink & Chemicals – hãng mực lớn nhất Nhật), Toyo Ink. |
| UVインキ | ユーブイインキ (Yū Bui Inki) | Mực UV / UV Curable Ink | Khô moment bằng đèn UV (Mercury/LED). 無溶剤 (Muyōzai – No VOC). In trên vật liệu không thấm (PP, PE, Metal, Giấy couché). |
| UV-LEDインキ | ユーブイエルイーディーインキ (Yū Bui Erū Ī Dī Inki) | Mực UV LED | Khô bằng đèn LED UV (365/385/395/405nm). Tiết kiệm điện, không ozone, không nhiệt độ cao (tốt cho giấy mỏng, nhãn PE). Chuẩn 2026 cho máy in số (Inkjet UV) và Offset UV LED. |
| EBインキ | イービーインキ (Ī Bī Inki) | Mực EB (Electron Beam) | Khô bằng chùm tia electron. Không cần Photoinitiator (光重合開始剤 – Kō Jūgō Kaishizai). An toàn tuyệt đối cho bao bì thực phẩm (Food contact), dược phẩm. Chi phí trang thiết bị cao. |
| 水性インキ | すいせいいんき (Suisei Inki) | Mực nước / Water-based Ink | Flexo, Gravure bao bì thực phẩm, giấy sóng. VOC cực thấp. Yêu cầu máy in có hệ thống sấy mạnh (IR, Hot air). |
| 低移行性インキ | ていこうせいいんき (Tei Ikōsei Inki) | Mực di trú thấp / Low Migration Ink | Bắt buộc cho 食品包装 (Shokuhin Hōsō – Bao bì thực phẩm). Tuân thủ Swiss Ordinance (スイス規制 – Suisu Kisei), EU PI/2011, Nestlé Guidance. |
| 植物油インキ | しょくぶつゆいんき (Shokubutsu Yu Inki) | Mực dầu thực vật / Vegetable Oil Ink | Thay thế dầu khoáng (Mineral oil). 大豆インキ (Daizu Inki – Mực đậu nành) là tiêu biểu. Chứng nhận エコマーク (Ecomark – Eco Mark Nhật Bản). |
| メタリックインキ | めたりっくいんき (Metarikku Inki) | Mực kim loại / Metallic Ink | Chứa bột アルミニウム (Aruminiumu – Aluminum) hoặc 銅粉 (Dōko – Bột đồng). Cần in lớp底 (Base coat) hoặc 上塗り (Uwanuri – Overprint varnish) để bảo vệ. |
| 蛍光インキ | けいこういんき (Keikō Inki) | Mực huỳnh quang / Fluorescent Ink | Màu sắc neon (Pink, Orange, Green, Yellow). Độ bền ánh sáng rất kém (耐光性低 – Taikōsei Tei). Chỉ dùng nội bộ, thời gian ngắn. |
4.2. Hệ Thống Chuyển Mực & Cân Bằng Nước – Mực (ダンピング・インキング系統)
Đây là “linh hồn” của máy Offset. Operator (印刷オペレーター – Insatsu Operētā) phải thành thạo các thuật ngữ này để điều khiển 水ローラー (Mizu Rōrā – Trục nước) và インキローラー (Inki Rōrā – Trục mực).
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Mô tả kỹ thuật |
|---|---|---|---|
| 版胴 | はんどう (Handō) | Trục khuôn / Plate Cylinder | Gắn khuôn (版 – Han). Quay tiếp xúc với trục nước và trục mực. |
| 水ローラー | みずローラー (Mizu Rōrā) | Trục nước / Dampening Roller | メトロニック (Metoronikku – Molleton/Trục vải), クロムメッキ (Kuromu Mekki – Trục Crom), セラミック (Seramikku – Trục Gốm). Chức năng: Cung cấp nước ẩm (版濡れ水 – Han Nure Mizu) cho phần không in (親水部 – Shinsuibu). |
| インキローラー | いんきローラー (Inki Rōrā) | Trục mực / Inking Roller | Hệ thống: インクダクト (Inku Dakuto – Buồng mực/Ink Duct) -> デュクター (Dyuktā – Duct Roller) -> Các trục 分布 (Bunpu – Distribution) -> 形状 (Keijō – Form Rollers/Trục hình) chạm khuôn. |
| 版濡れ | はんぬれ (Han Nure) | Độ ẩm khuôn / Dampening level | 適正版濡れ (Tekisei Han Nure – Độ ẩm chuẩn). Quá nhiều -> 乳化 (Nyūka – Emulsification) mực trong nước, mất độ bão hòa màu, khô chậm. Quá ít -> 汚れ (Yogore – Bẩn/Scumming), 焼き付け (Yakitsuke – Khô khuôn/Blinding). |
| 乳化 | にゅうか (Nyūka) | Emulsification / Nhũ hóa | Mực hút nước thành dạng Water-in-Oil (W/O) hoặc Oil-in-Water (O/W). Chuẩn: 水分含有率 (Mizubun Gan’yūritsu) 15-25%. Đo bằng 水分計 (Mizubunkei) hoặc nén mực qua vải. |
| 水分含有率 | みずぶんがんゆうりつ (Mizubun Gan’yūritsu) | Tỷ lệ nước trong mực | Thông số quan trọng nhất kiểm soát ổn định màu. |
| インキバランス | いんきばらんす (Inki Baransu) | Cân bằng mực – nước | Mối quan hệ: 水少なめ・インキ少なめ (Mizu sukuname, Inki sukuname – Nước ít, Mực ít) là lý tưởng (High quality, Low waste). |
| 粘度 | ねんど (Nendo) | Độ nhớt / Viscosity | Đơn vị: Poise (ポアズ) hoặc mPa·s. Mực Offset: 40-80 Poise (tùi nhiệt độ). Nhiệt độ ↑ -> Nendo ↓ -> Mực chảy, dễ bẩn, dot gain lớn. 温度管理 (Ondo Kanri – Quản lý nhiệt độ) máy in là bắt buộc. |
| タック | くっく (Takku) | Tack / Độ dính / Cohesion | Lực tách mực giữa 2 trục. High Tack -> Dễ bong giấy (ピッキング – Pikkingu), khó chuyển mực. Low Tack -> Dễ emulsification. Điều chỉnh bằng タック減少剤 (Takku Genshōzai – Tack reducer) hoặc リデューサー (Ridyūsā – Reducer/Loãng mực). |
| ヨレ | よれ (Yore) | Trượt / Slur / Doubling | Hiện tượng chấm in thành elip, mờ do tốc độ vòng trục không khớp (滑り – Suberi) hoặc giấy bị kéo. Kiểm tra bằng ルーペ (Rūpe – Kính lúp) 10x-20x. |
| スリップ | するりっぷ (Sururippu) | Slip / Trượt trục | Trục mực/trục nước trượt trên trục khuôn do áp lực (圧力 – Atsuryoku) không đủ hoặc bề mặt trục bẩn/mòn. |
| インキキー | いんききー (Inki Kī) | Khóa mực / Ink Key / CIP3/CIP4 | 手動 (Shudō – Thủ công) hoặc 自動 (Jidō – Tự động/Preset). CIP4 (JDF) truyền dữ liệu từ Prepress để preset khóa mực tự động (減省セットアップ – Genshō Settoappu – Rút ngắn setup). |
| 濃度 | のうど (Nōdo) | Độ đậm / Density | Đo bằng 濃度計 (Nōdokei – Densitometer). 実測濃度 (Jissoku Nōdo – Density thực tế) vs 目標濃度 (Mokuhyō Nōdo – Density mục tiêu). Japan Color chuẩn: C: 1.35-1.45, M: 1.35-1.45, Y: 0.95-1.05, K: 1.65-1.75 (Status E, giấy couché). |
| 網点面積率 | あみてんめんせきりつ (Amten Mensekiritsu) | Dot Area / % Chấm | Đo tại tông 40% (中間調 – Chūkanchō), 70% (影 – Kage). So sánh với file để tính ドットゲイン (Dot Gain). |
| グレーバランス | ぐれーばらんす (Gurē Baransu) | Gray Balance / Cân bằng xám | In C, M, Y cùng % (ví dụ 40%) cho ra màu xám trung tính (không lệch màu). Tiêu chuẩn in chuẩn Japan Color / ISO 12647-2. Nếu C40 M40 Y40 in ra xám đỏ -> Thiếu C hoặc thừa M/Y. |
Phần 5: Máy In & Thông Số Kỹ Thuật (印刷機・仕様)
Năm 2026, dòng máy B2 (520mm – 550mm) và B1 (720mm – 750mm) là chủ lực Sheetfed. Máy LED UV trở thành tiêu chuẩn mới cho máy mới mua (新規導入 – Shinki Dōnyū). Máy Web (輪転機 – Ritenki) phân chia: Coldset (コールドセット – Kōrudosetto – Khô hơi tự nhiên) cho báo, tap chi; Heatset (ヒートセット – Hītosetto – Khô sấy nhiệt) cho catalog, tạp chí couché lớn.
5.1. Phân Loại & Cấu Tạo Máy Sheetfed (枚葉機 – Maihaki)
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Chi tiết 2026 |
|---|---|---|---|
| 枚葉機 | まいはき (Maihaki) | Máy in tờ / Sheetfed Press | In từng tờ giấy cắt sẵn. Đa năng, đổi việc nhanh (ジョブチェンジ – Jobu Chenji). |
| 輪転機 | りんてんき (Ritenki) | Máy in cuộn / Web Press | In trên giấy cuộn (ロール紙 – Rōru Kami). Tốc độ cao (30.000 – 60.000 vòng/phút). |
| 色数 | いろかず (Irokazu) | Số màu / Số đơn vị in | 1色 (Isshoku), 2色 (Nishoku), 4色 (Yonshoku), 5色 (Goshoku – +1 Spot/Varnish), 6色 (Rokushoku – +2 Spot/Varnish), 8色 (Hasshoku – Perfecting 4/4 hoặc 5/3). |
| 両面機 | りょうめんき (Ryōmenki) | Máy in 2 mặt / Perfecting Press | L型 (Eru-gata – L-type – Lấy mặt sau qua trục đảo), U型 (Yū-gata – U-type), S型 (Esu-gata – S-type). Blanket-to-Blanket (ブランケット対ブランケット – Buranketto Tai Buranketto) cho carton dày. |
| 最大用紙サイズ | さいだいようしサイズ (Saidai Yōshi Saizu) | Kích thước giấy tối đa | B2: 530x750mm ~ 550x780mm. B1: 720x1020mm ~ 750x1060mm. A1: 640x940mm. |
| 最小用紙サイズ | さいしょうようしサイズ (Saishō Yōshi Saizu) | Kích thước giấy tối thiểu | Thường 210x280mm (A4) hoặc 182x257mm (B5). In nhãn nhỏ cần オプション (Opushon – Option) feeder đặc biệt. |
| 最高機械速度 | さいこうきかいそくど (Saikō Kikai Sokudo) | Tốc độ máy tối đa | Đơn vị: 回転/分 (Kaiten/分 – ipm – ấn/h) hoặc 枚/時 (Mai/ji – Tờ/giờ). B2 hiện nay: 16.000 – 18.000 iph. B1: 14.000 – 16.000 iph. LED UV cho phép chạy tốc độ max mà không lo khô mực. |
| 給紙装置 | きゅうしそうち (Kyūshisōchi) | Bộ đưa giấy / Feeder | エアーサクション (Eā Sakushon – Hút khí). ノンストップ給紙 (Nonstop Kyūshi – Đưa giấy không ngừng/Non-stop feeder). 積載高さ (Saisai Takasa – Chiều cao chồng giấy) tối đa ~ 1.2m – 1.5m. |
| 搬送系統 | はんそうけいとう (Hansō Keitō) | Hệ thống vận chuyển / Delivery | チェーン搬送 (Chēn Hansō – Xích), グリッパー搬送 (Gurippā Hansō – Kẹp/Gripper). デリバリー (Deribarī – Hụi giấy/Delivery). パウダー散布 (Pawādā Sanpu – Phun bột). |
| ブランケット | ぶらんけっと (Buranketto) | Bàn in / Blanket | 標準 (Hyōjun – Tiêu chuẩn), 圧縮 (Asshuku – Nén/Compressible – 3-4 lớp), UV専用 (Yū Bui Senyō – Chuyên UV – EPDM rubber). Độ dày chuẩn: 1.95mm (JIS) hoặc 1.70mm (ISO). ブランケット交換 (Buranketto Kōkan – Đổi bàn in). |
| 版胴周長 | はんどうしゅうちょう (Handō Shūchō) | Chu vi trục khuôn | Quy định kích thước in tối đa theo chiều quay (機械周長 – Kikai Shūchō). B2: ~ 780-800mm. B1: ~ 1040-1080mm. |
| インキングユニット | いんきんぐゆにっと (Inkingu Yunitto) | Đơn vị mực / Inking Unit | Số trục: 10-15 trục (ローラー本数 – Rōrā Hon-sū). Hệ thống 温度調節装置 (Ondo Chōsetsu Sōchi – Hệ thống điều nhiệt) cho buồng mực và trục hình (Form roller) – Bắt buộc 2026. |
| ダンピングユニット | だんぴんぐゆにっと (Danpingu Yunitto) | Đơn vị nước / Dampening Unit | 連綿式 (Renmen-shiki – Continuous flow – Brush/Molleton), クロム式 (Kuromu-shiki – Chrome/Alcohol), H2O (Water only – Không cồn). Xu hướng: アルコールフリー (Arukōru Furī – Không cồn IPA) + 添加剤 (Tenkazai – Fountain solution additive). |
| 乾燥装置 | かんそうそうち (Kansō Sōchi) | Thiết bị khô / Dryer | IR (赤外線 – Sekigaisen), UV (紫外線 – Shigaisen – Mercury), UV-LED (ユーブイエルイーディー), EB (イービー). インターロック (Intārokku – Interlock an toàn) bắt buộc. |
| 検査装置 | けんさそうち (Kensa Sōchi) | Thiết bị kiểm tra / Inspection | 印刷検査装置 (Insatsu Kensa Sōchi – Print Inspection System). Camera line scan kiểm tra 100%: 見当ズレ (Kentō Zure), 汚れ (Yogore), ピンホール (Pinhōru), 色差 (Shikusa – ΔE), バーコード読取 (Bākōdo Yomitori). Hãng lớn: AVT (Scitex), BST, EyeC, 日本電産 (Nidec – セイコー – Seiko). |
5.2. Máy In Số (Digital Press) – Xu Hướng 2026
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Đại diện thị trường 2026 |
|---|---|---|---|
| オンデマンド印刷機 | おんでまんどいんさつき (On Demand Insatsuki) | Máy in theo yêu cầu / Digital Press | HP Indigo 100K/500K/5500/5900 (ElectroInk – Mực lỏng EP). Canon varioPRINT iX/i series (Toner khô – Dry Toner). Fuji Iridesse / Revoria Press PC1120 (Toner khô + Gold/Silver/Clear/White/Fluorescent). Kodak Nexpress (Toner khô). Konica Minolta AccurioPress (Toner khô). Screen Truepress Jet (Inkjet Web/Sheet). |
| トナー | となー (Tonā) | Toner / Mực bột | 乾式トナー (Kanshiki Tonā – Dry Toner): Nhựa polyester, nhiệt độ chảy thấp (Low Melt – 省エネ – Shōene). 液体トナー (Ekitaī Tonā – Liquid Toner – HP Indigo ElectroInk): Chiết điện trong dung môi Isopar. Chất lượng gần Offset. |
| インクジェット | いんくじぇっと (Inku Jetto) | Inkjet | 単一パス (Tan’itsu Pasu – Single Pass) tốc độ cao (Web). マルチパス (Maruchi Pasu – Multi Pass) chất lượng cao (Sheetfed). Mực: UV, Water-based (Pigment), Solvent/Eco-solvent (Outdoor). |
| 可変印刷 | かへんいんさつ (Kahen Insatsu) | In dữ liệu biến đổi / VDP (Variable Data Printing) | Tên, địa chỉ, mã QR, barcode, hình ảnh riêng biệt cho từng bản in. Phần mềm: XMPie, DirectSmile, Fiery FreeForm, HP SmartStream Designer. |
| カラーマネジメント | からーまねじめんと (Karā Manejimento) | Color Management / Quản lý màu | ICC Profile, G7 Master, Fiery Command WorkStation, HP PrintOS, Canon PRISMAsync. Đảm bảo màu đồng nhất Offset – Digital. |
| シートフェドインクジェット | しーとふぇどいんくじぇっと (Shīto Fedo Inku Jetto) | Máy Inkjet Sheetfed | Screen Truepress JET 520HD, HP PageWide T250/T490, Canon varioPRINT iX3200. Chạy giấy Offset thường (Untreated) nhờ mực Pigment nước mới. Game changer 2024-2026. |
Phần 6: Gia Công Sau In (後加工・仕上げ) – Tạo Hình Thức Sản Phẩm
Postpress (後加工 – Kōkakō) quyết định giá trị gia tăng và tính thẩm mỹ. Nhật Bản cực kỳ tỉ mỉ ở khâu này (箔押し – Hakuoshi, エンボス – Enbosu, PP加工 – Pī Pī Kakō).
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Cơ Khí: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Cho Kỹ Sư Và Kỹ Thuật Viên Năm 2026
6.1. Cắt, Gấp, Thu Nhận (断裁・折り・丁合)
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Kỹ thuật / Lưu ý |
|---|---|---|---|
| 断裁機 | だんさいき (Dansaiki) | Máy cắt giấy / Paper Cutter | 全自動 (Zendō – Tự động全程), 半自動 (Handō – Bán tự động). クランプ圧 (Kuranpu Atsu – Áp lực kẹp). 刃角 (Ha-kaku – Góc dao) chuẩn 19°-22°. 切り屑吸引 (Kirikuzu Kyūin – Hút rác cắt). |
| 断裁公差 | だんさいこうさ (Dansai Kōsa) | Dung sai cắt | JIS K 6202 / ISO 12647. Thường ±0.5mm – ±1.0mm tùy kích thước. Cần 見当合わせ (Kentō Awase – Căn chỉnh đăng ký) trước khi cắt chồng (積み断裁 – Tsumi Dansai). |
| 折り機 | おりき (Oriki) | Máy gấp / Folder | ナイフ折り (Naifu Ori – Gấp dao/Buckle folder) cho giấy mỏng. ローラー折り (Rōrā Ori – Gấp trục/Roller folder) cho giấy dày, carton. 折り位置精度 (Ori Ichi Seido – Độ chính xác vị trí gấp) ±0.3mm. |
| 折り方 | おりかた (Orikata) | Cách gấp / Fold Type | 二つ折り (Futatsu Ori – Half fold / V-fold), 三つ折り (Mittsu Ori – Letter fold / Z-fold / C-fold), 観音折り (Kannon Ori – Gate fold), 十字折り (Jūji Ori – Cross fold / 16 trang), 地獄折り (Jigoku Ori – Map fold / Accordion). |
| 丁合機 | ちょうあいき (Chōaiki) | Máy thu nhận / Collator / Gatherer | Thu nhận các 丁 (Chō – Quyen/Section) theo thứ tự trang. バーコード照合 (Bākōdo Shōgō – Kiểm tra barcode). 厚み検知 (Atsumi Kenchi – Phát hiện độ dày). 欠丁検知 (Kecchō Kenchi – Phát hiện thiếu quyển). |
| 綴じ機 | とじき (Tojiki) | Máy gáy / Binder | 中綴じ (Nakatoji – Saddle stitch – Đinh/gáy keo giữa). 平綴じ (Hiratoji – Side stitch – Đinh cạnh). 無線綴じ (Musen Toji – Perfect binding – Keo gáy). 糸綴じ (Ito Toji – Smyth sewing – Khâu chỉ). リング綴じ (Ringu Toji – Wire-O/Coil). |
6.2. Bao Bì, Laminate, UV, Box (ラミネート・PP・箔・箱)
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Chi tiết 2026 |
|---|---|---|---|
| PP加工 | ピーピーかこう (Pī Pī Kakō) | Laminate PP (Polypropylene) | グロスPP (Gurosu Pī Pī – Gloss PP – Bóng). マットPP (Matto Pī Pī – Matt PP – Mờ). ソフトタッチPP (Sofuto Tacchi Pī Pī – Soft Touch/Velvet PP – Cảm giác da cam/velvet) – Rất HOT 2026 cho bao bì cao cấp, bìa sách. アンチスクラッチ (Anchi Sukuracchi – Anti-scratch – Chống xước). |
| ニス引き | にすびき (Nisu Biki) | Sơn nhũ / Varnish Coating | グロスニス (Gurosu Nisu – Gloss Varnish). マットニス (Matto Nisu – Matt Varnish). 部分ニス (Bubun Nisu – Spot Varnish – Sơn nhũ cục bộ). UVニス (Yū Bui Nisu – UV Varnish – Khô UV, độ bóng cao, cứng). 水性ニス (Suisei Nisu – Water-based Varnish – Thân thiện môi trường). |
| 箔押し | はくおし (Hakuoshi) | Dập hộp / Hot Stamping / Foil Stamping | 金箔 (Kinpaku – Hộp vàng), 銀箔 (Ginpaku – Hộp bạc), 色箔 (Iropaku – Hộp màu), ホログラム箔 (Horoguramu Haku – Hộp Hologram). Máy: 平盤式 (Heiban-shiki – Platen – Dập phẳng), ロール式 (Rōru-shiki – Roll – Dập cuộn tốc độ cao). 版 (Han – Khuôn dập): マグネシウム版 (Maguneshiumu Han – Khuôn Magie – Rẻ, nhanh), 銅版 (Dōhan – Khuôn Đồng – Bền, nét), 黄銅版 (Ōdōhan – Khuôn Vàng/Brass – Bền nhất, đắt). |
| エンボス加工 | えんぼすかこう (Enbosu Kakō) | Dập nổi / Embossing | 浮き出し (Ukidashi – Nổi lên), 押し込み (Oshikomi – Dập lõm/Debossing). ブラインドエンボス (Buraindo Enbosu – Blind Emboss – Dập nổi không mực/hộp). 箔押しエンボス (Hakuoshi Enbosu – Combo Hộp + Nổi). Cần 対版 (Tsuihan – Khuôn cặp: Đực + Lồi). Độ sâu: 0.1mm – 0.5mm. |
| トムソン加工 | とむそんかこう (Tomuson Kakō) | Dập khuôn / Die-cutting | Khuôn: トムソン型 (Tomuson-gata – Khuôn Tomson/Plywood die). Dao: 刃 (Ha – Dao cắt), スジ (Suji – Dao gấp/Creasing rule), ミシン目 (Mishin-me – Dao rọc/Perforation). 自動平盤打抜機 (Jidō Heiban Uchinuki-ki – Auto Platen Die-cutter). ロール打抜き (Rōru Uchinuki – Rotary Die-cutting – Tốc độ cao, cuộn). |
| 貼箱 | はりばこ (Haribako) | Hộp dán / Rigid Box / Setup Box | 蓋身箱 (Futa-mi Bako – Hộp nắp thân), 引き出し箱 (Hikidashi Bako – Hộp kéo), 折り畳み箱 (Oritatami Bako – Hộp gấp/Folding Carton – Carton). Quy trình: 角張り (Kakubari – Dán góc), 包み (Tsutsumi – Bọc), 貼り合わせ (Toriawase – Dán kết hợp). Máy tự động: 全自動貼箱機 (Zendō Haribako-ki). |
| シュリンク包装 | しゅりんくほうそう (Shurinku Hōsō) | Bọc co / Shrink Wrap | Phim: OPS, PET, PVC, POF. Máy: L-sealer + Heat tunnel. Dùng cho tạp chí, hộp thuốc, combo sản phẩm. |
| シール貼り | しーるはり (Shīru Hari) | Dán nhãn / Labeling | 自動ラベラー (Jidō Raberā – Auto Labeler). 上面貼り (Jōmen Hari – Dán mặt trên), 側面貼り (Sokumen Hari – Dán mặt hông), 巻き貼り (Maki Hari – Dán xoay/Wrap around). Kiểm tra: 欠品検知 (Keppin Kenchi), 位置ズレ検知 (Ichi Zure Kenchi). |
Phần 7: Quản Lý Chất Lượng & Màu Sắc (品質管理・色管理) – Chuẩn Japan Color 2026
Năm 2026, tiêu chuẩn Japan Color 2021/2022 (cập nhật liên tục) và ISO 12647-2:2013/2024 là “luật chơi” bắt buộc. Khách hàng Nhật (Brand owner, Agency) yêu cầu Báo cáo đo màu (測色レポート – Sokushoku Repōto) và Chứng chỉ Japan Color (ジャパンカラー認証 – Japan Color Ninshō).
7.1. Thiết Bị Đo & Thông Số Màu
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| 分光光度計 | ぶんこうこうどけい (Bunkō Kōdo Kei) | Máy đo phổ / Spectrophotometer | X-Rite eXact 2 / i1Pro 3 Plus, Konica Minolta FD-9 / FD-7, Techkon SpectroDens. Đo Lab, Density, Dot Area, Trapping, ΔE (Delta E). |
| 濃度計 | のうどけい (Nōdokei) | Máy đo độ đậm / Densitometer | Chỉ đo Density (CMYK), Dot Gain, Trap. Rẻ hơn Spectro. Dùng cho điều khiển máy in (Pressroom control). |
| 色差 | しくさ (Shikusa) | ΔE / Color Difference | ΔE00 (CIEDE2000) là chuẩn 2026. ΔE00 ≤ 2.0 (Pass – Đạt), 2.0 < ΔE00 ≤ 4.0 (Conditional – Điều kiện), ΔE00 > 4.0 (Fail – Trượt). |
| Lab | エル・エー・スター (Eru Ē Sutā) | Không gian màu CIELAB | L: Độ sáng (0-100). a: Trục Đỏ (+) / Xanh lá (-). b: Trục Vàng (+) / Xanh lam (-). Thiết bị đo dùng D50/2° (Mặc định in ấn) hoặc D65/10°. |
| ISO 12647-2 | アイエスオー… (Aisō…) | Tiêu chuẩn quy trình in Offset | Process Control (Quy trình kiểm soát) vs Conformity (Tuân thủ). Yêu cầu: Solid Density, Tone Value Increase (TVI/Dot Gain), Gray Balance, Colorimetry (Lab của Solid & Overprint). |
| Japan Color 認証 | じゃぱんからーにんしょう (Japan Color Ninshō) | Chứng nhận Japan Color | 標準印刷認証 (Hyōjun Insatsu Ninshō – Standard Print Cert) cho xưởng in. 標準製版認証 (Hyōjun Seihan Ninshō) cho prepress. 標準印刷用紙認証 (Hyōjun Insatsu Yōshi Ninshō) cho giấy. Có hiệu lực 2 năm,審査 (Shinsa – Thẩm định) định kỳ. |
| 標準色見本 | ひょうじゅんしょくみほん (Hyōjun Shikumi Hon) | Mẫu màu chuẩn / Reference Print | Japan Color Print 2022 (JCP2022), ISO 12647-7 Proof. Dùng để đối chiếu trực quan (Visual match) dưới D50 Viewer (標準光観察箱 – Hyōjun Kō Kansatsu Bako). |
| 校正刷り | こうせいずり (Kōseizuri) | Bản Proof / Proofing | デジタル校正 (Dejitaru Kōsei – Digital Proof – Inkjet Epson SureColor P series, Canon imagePROGRAF). 本機校正 (Honki Kōsei – Press Proof – In trên máy thật). DDCP (Direct Digital Color Proof). Yêu cầu: 校正用紙 (Kōsei Yōshi – Giấy proof) phải chứng nhận ISO 12647-7. |
| トラッピング | とらっぴんぐ (Torappingu) | Trapping / Độ chồng mực | Trapping % = (Density Overprint – Density 1st) / Density 2nd x 100. Chuẩn: 70-85%. Thấp -> Mực 2 không bám mực 1 (Trapping failure). Cao -> Mực 2 kéo mực 1 (Picking). |
7.2. Các Lỗi Thường Gặp & Từ Vựng Khiếu Nại (クレーム・不良用語)
Khi xảy ra lỗi, email báo cáo (不良報告書 – Furyō Hōkokusho) cần thuật ngữ chính xác để xưởng in hiểu ngay nguyên nhân (原因 – Gen’in) và đề xuất đối sách (対策 – Taisaku).
| Lỗi (Tiếng Nhật) | Đọc | Tiếng Việt | Nguyên nhân chính (原因) |
|---|---|---|---|
| 見当ズレ | けんとうずれ (Kentō Zure) | Lệch đăng ký / Misregister | Máy in: trục mòn, gác kẹp (グリッパー – Gurippā) không đồng đều, giấy co giãn (伸縮 – Shinshuku). Prepress: Impose (面付 – Menzuke) sai, output film/plate sai. |
| 汚れ | よごれ (Yogore) | Bẩn / Scumming / Toning | Nước nhiều (版濡れ過多), mực loãng, nhiệt độ cao, bàn in (ブランケット) bẩn, mực emulsification quá mức. |
| ヒッカキ | ひっかき (Hikkaki) | Vết xước / Scratch | Khuôn (版) xước, bàn in (ブランケット) có vết cắt, bụi kim loại, giấy có tạp chất, trục dẫn giấy (搬送ローラー – Hansō Rōrā) xước. |
| ピンホール | ぴんほーる (Pinhōru) | Lỗ kim / Pinhole | Bụi trên khuôn/giấy, mực không bám (phần không in bị bẩn ngược), áp lực in quá yếu, độ ẩm giấy thấp (tĩnh điện). |
| かすれ | かすれ (Kasure) | Mờ nét / Weak print / Skip | Áp lực in yếu, khuôn mòn (版摩耗 – Han Mamō), mực khô trên khuôn (焼き付け – Yakitsuke), giấy thô (平滑度低). |
| ダブり | だぶり (Daburi) | Đôi nét / Doubling / Slur | ヨレ (Yore – Slur): Trượt trục. ダブり (Daburi – Doubling): Đôi nét do gác kẹp (グリッパー) hoặc chuyển giấy giữa các đơn vị màu. |
| 裏写り | うらうつり (Uramutsuri) | Lộ mặt sau / Set-off | Mực chưa khô (乾燥不良 – Kansō Furyō), chồng giấy quá cao (積み高さ – Tsumi Takasa), áp lực cắt/ép quá lớn, thiếu phun bột (パウダー不足 – Pawādā Fusoku). |
| ブロッキング | ぶろっきんぐ (Burokkingu) | Dính giấy / Blocking | Mực chưa khô hẳn, nhiệt độ/khoảng chứa cao, áp lực chồng cao. Phổ biến ở UV, Heatset. |
| ピッキング | ぴっきんぐ (Pikkingu) | Bong giấy / Picking | Tack mực quá cao (タック高), giấy yếu (表面強度低 – Hyōmen Kyōdo Tei), áp lực in quá lớn, nhiệt độ thấp. |
| 色ブレ | いろぶれ (Iro Bure) | Lệch màu / Color variation | Khóa mực (インキキー) không ổn định, nhiệt độ buồng mực biến động, rouleau mực mòn,upply mực không đều (インクダクト – Inku Dakuto), giấy không đồng nhất. |
| モアレ | もあれ (Moare) | Moire | Góc màn (スクリーン角度) sai, độ phân giải output thấp, scan hình ảnh đã in (rescreening). |
| 鬼ひげ | おにひげ (Onihige) | Râu quỷ / Whiskers / Bearding | Mực khô đọng ở rìa chữ/hình (viết tắt của 墨溜まり – Sumidamari), do mực khô nhanh, khuôn sâu, áp lực mạnh. |
Phần 8: Từ Vựng Quản Lý Sản Xuất & Logistics (生産管理・物流)
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Cơ Khí CNC: Bộ Từ Điển Toàn Diễn Dành Cho Kỹ Sư & Công Nhân Năm 2026
Để làm việc trơn tru với bộ phận 進行管理 (Shinkō Kanri – Production Control), 営業 (Eigyō – Sales), 購買 (Kōbai – Purchasing), 出荷 (Shukka – Xuất hàng).
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Ngữ cảnh |
|---|---|---|---|
| 受注 | じゅちゅう (Juchū) | Nhận đơn hàng / Order received | 受注書 (Juchū-sho – Đơn đặt hàng/PO từ khách). 受注確認 (Juchū Kakunin – Xác nhận đơn). |
| 指示書 | しじしょ (Shijisho) | Chỉ thị sản xuất / Job Ticket | “Bí kíp” của xưởng in. Chứa: Size, Giấy, Mực, Số màu, Số lượng, Gia công sau in, Ngày giao, Địa chỉ giao. |
| 工程表 | こうていひょう (Kōteihyō) | Lịch trình sản xuất / Schedule | ガントチャート (Ganto Chāto – Gantt Chart). クリティカルパス (Kuritikaru Pasu – Critical Path). |
| 段取り | だんどり (Dandori) | Chuẩn bị / Setup / Make-ready | 段取り替え (Dandori-gae – Đổi việc/Changeover). Thời gian: 段取り時間 (Dandori Jikan). Mục tiêu 2026: 段取りレス (Dandori-resu – Zero setup) nhờ CIP4/JDF, Auto plate loading, Preset ink keys. |
| 刷り上がり | すりあがり (Suriaagari) | Xong việc in / Printed sheets | 刷り上がり枚数 (Suriaagari Maisū – Số tờ in xong). 良品 (Ryōhin – Sản phẩm tốt), 不良品 (Furyōhin – Sản phẩm lỗi), 予備 (Yobi – Dự phòng/Spare). |
| 取り数 | とりすう (Torisu) | Số tờ con / Up (Số sản phẩm trên 1 tờ giấy gốc) | 4取り (Yon-tori – 4-up), 8取り (Hachi-tori – 8-up). Tối ưu 取り数 (Torisu) = Tối ưu chi phí giấy (歩留まり – Budomari). |
| 歩留まり | ぶどまり (Budomari) | Tỷ suất thành phẩm / Yield | Budomari = (Số thành phẩm tốt / Số nguyên liệu đầu vào) x 100%. Mục tiêu > 97% (Offset), > 99% (Digital). |
| 紙代 | かみだい (Kamidai) | Tiền giấy / Paper cost | Thường chiếm 40-60% tổng chi phí trực tiếp (直接原価 – Chokusetsu Genka). Quản lý chặt chẽ ロス紙 (Rosu Kami – Giấy hao hụt/Scrap). |
| 版代 | はんだい (Handai) | Tiền khuôn / Plate cost | CTP版代 (Shī Tī Pī Handai). Tính theo 枚 (Mai – Tờ khuôn) hoặc m². |
| 刷版 | さつはん (Satsuhan) | In thử / Make-ready run / Proof on press | 刷り合わせ (Suriawase – In đối màu/Color matching). 本番 (Honban – Chạy chính thức/Production run). |
| 検品 | けんぴん (Kenpin) | Kiểm tra hàng / Inspection | 全数検査 (Zensū Kensa – 100% check), 抜き取り検査 (Nukitori Kensa – AQL Sampling). 検品基準 (Kenpin Kijun – Tiêu chuẩn kiểm). |
| 梱包 | こんぽう (Konpō) | Đóng gói / Packing | 段ボール箱 (Danbōru Bako – Hộp carton). パレット積み (Paretto Zumi – Chồng pallet). ストレッチフィルム (Sutoretchi Firumu – Phim co). シリカゲル (Shirika Geru – Hạt hút ẩm/Silica gel). 表示 (Hyōji – Nhãn mác hàng hóa: 上下・水濡れ注意・重ね置き禁止). |
| 出荷 | しゅっか (Shukka) | Xuất hàng / Shipping | 出荷指示 (Shukka Shiji – Lệnh xuất). 納品書 (Nōhinsho – Phiếu giao hàng/Delivery Note). 請求書 (Seikyūsho – Hóa đơn/Invoice). |
| 納期 | のうき (Nōki) | Hạn giao hàng / Deadline | 納期厳守 (Nōki Genshu – Giao đúng hạn tuyệt đối). 遅延 (Chien – Trễ hạn) -> ペナルティ (Punaruti – Phạt/Clause). |
| クレーム | くりーむ (Kurēmu) | Khiếu nại / Claim | クレーム処理 (Kurēmu Shori – Xử lý khiếu nại). 再製作 (Zai Seisaku – Làm lại), 値引き (Nebiki – Giảm giá), 返品 (Henpin – Trả hàng). なぜなぜ分析 (Naze Naze Bunseki – Phân tích 5 Why). |
Phần 9: Xu Hướng Công Nghệ 2026 & Từ Vựng Mới (2026トレンド・新用語)
Năm 2026 đánh dấu sự trưởng thành của Industry 4.0 (第4次産業革命 – Dai-4-ji Sangyō Kakumei) trong in ấn. Các từ vựng sau đây đang trở thành “tiêu chuẩn” trong các cuộc họp quản lý và đầu tư máy móc mới.
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Giải thích bối cảnh 2026 |
|---|---|---|---|
| スマートファクトリー | すまーとふぁくとりー (Sumāto Fakutorī) | Smart Factory / Nhà máy thông minh | Kết nối IoT mọi thiết bị: Máy in, CTP, Máy cắt, Máy gáy, Kho giấy, Mực. Thu thập dữ liệu real-time (リアルタイム – Riaru Taimu). |
| JDF / CIP4 | ジェイディーエフ / シップフォー (Jei Dī Efu / Shippu Fō) | Job Definition Format | Chuẩn giao tiếp dữ liệu giữa MIS/ERP -> Prepress -> Press -> Postpress. JDF 1.8 hỗ trợ In số, Bao bì, VDP. CIP4 Interop là tiêu chuẩn đấu thầu. |
| MIS / ERP | エムアイエス / イーアールピー (Emu Ai Esu / Ī Āru Pī) | Hệ thống quản lý sản xuất/doanh nghiệp | Print MIS chuyên ngành: EFI Pace / Monarch, Heidelberg Prinect, Screen Equios, Konica Minolta AccurioPro, Datalink (VN). Quản lý: Báo giá, Đơn hàng, Kế hoạch, Nguyên vật liệu, Chi phí, Doanh thu. |
| ダッシュボード | っしゅぼーど (Dasshubōdo) | Dashboard / Bảng điều khiển | Hiển thị KPI real-time: OEE (Overall Equipment Effectiveness – 設備総合効率 – Setsubi Sōgō Kōritsu), WIP (Work In Process – 仕掛品 – Shikakuhin), On-time Delivery (納期遵守率 – Nōki Junshu Ritsu). |
| OEE | オーイーイー (Ō Ī Ī) | Hiệu suất thiết bị tổng thể | OEE = Availability (可動率 – Kadōritsu) x Performance (性能率 – Seinōritsu) x Quality (良品率 – Ryōhinritsu). Mục tiêu World-class: > 85%. Offset 2026 trung bình: 55-65%. Digital: 70-80%. |
| 予知保全 | よちほぜん (Yochi Hozen) | Bảo dưỡng dự báo / Predictive Maintenance | Cảm biến rung (振動センサ – Shindō Sensa), nhiệt độ, dòng điện trên motor trục chính, bơm mực, bơm nước. AI phân tích dự báo hỏng hóc trước khi xảy ra. Giảm 突発故障 (Toppatsu Koshō – Sự cố đột ngột). |
| デジタルツイン | でじたるついん (Dejitaru Tsuin) | Digital Twin / Bản sao số | Mô phỏng 3D quy trình in, vật lý mực-nước-giấy. Dùng để 工程シミュレーション (Kōtei Shimyurēshon – Mô phỏng quy trình), tối ưu 面付 (Menzuke), dự báo 色ブレ (Iro Bure). |
| カーボンニュートラル | かーぼんにゅーとらる (Kābon Nyūtoraru) | Carbon Neutral / Trung hòa carbon | Mục tiêu 2050 của Nhật. 2026: Bắt buộc báo cáo CO2排出量 (CO2 Haishutsuryō). Chuyển đổi: LED UV (省電力 – Shōdenryoku), 水性インキ (Suisei Inki), バイオマスインキ (Baiomasu Inki – Mực sinh khối), 再生可能エネルギー電力 (Saisei Kanō Enerugī Denryoku – Điện tái tạo). |
| LCA | エルシーエー (Eru Shī Ē) | Life Cycle Assessment / Đánh giá vòng đời | Tính toán carbon footprint của 1 cuốn sách, 1 hộp bao bì. Khách hàng lớn (Uniqlo, Muji, 7-Eleven, Aeon) yêu cầu LCA Report khi thầu in. |
| ウェブトゥープリント | うぇぶとぅーぷりんと (Webu Tū Purinto) | Web-to-Print (W2P) | Cổng đặt hàng online: Khách tự upload file, xem proof 3D, báo giá real-time, thanh toán, theo dõi tiến độ. Tích hợp Adobe Express / Canva API. B2B & B2C. |
| バリアブルデータ印刷 | ばりあぶるでーたいんさつ (Bariaburu Dēta Insatsu) | VDP (Variable Data Printing) | Không chỉ tên/địa chỉ. 2026: Personalized Packaging (パーソナライズド包装), Unique QR/Barcode per unit (シリアル化 – Shiriaru-ka), Image Personalization. Chạy trên HP Indigo, Canon varioPRINT, Inkjet Web. |
| インクジェット量産 | いんくじぇっとりょうさん (Inku Jetto Ryōsan) | Inkjet Mass Production | Single Pass Inkjet (Screen Truepress, HP PageWide, Canon varioPRINT iX) thay thế Offset cho run length 500 – 5.000 bản. Chạy giấy Offset chuẩn (Untreated) nhờ mực Pigment nước mới (Water-based Pigment). Game changer lớn nhất 2024-2026. |
| AI検版・AI校正 | エーアイけんぱん・えーあいこうせい (Ē Ai Kenpan / Ē Ai Kōsei) | AI Preflight / AI Proofreading | Tự động kiểm tra: フォント埋め込み (Fonto Umekomi – Font embedding), 画像解像度, オーバープリント設定, スペルチェック (Superu Chekku – Chính tả), バーコード検証 (Bākōdo Kenshō), 法令表記チェック (Hōrei Hyōki Chekku – Kiểm tra quy định pháp luật). Giảm 90% thời gian kiểm tra thủ công. |
| サブスクリプションモデル | さぶすくりぷしょんもでる (Sabusukuripushon Moderu) | Mô hình thuê bao / Subscription | Mua máy in không trả tiền máy (CapEx = 0), trả Cost per Click (CPC – クリック課金 – Kurikku Kakin) hoặc Monthly Fee + Click Charge. Phổ biến: HP PrintOS Site Flow, Canon PRISMAsync, Konica Minolta AccurioPro. Giảm rủi ro tài chính cho xưởng in VN. |
Phần 10: Mẹo Học & Áp Dụng Hiệu Quả (学習のコツ・実践活用)
Để thực sự “chinh phục” bộ từ vựng khổng lồ này (trên 500 thuật ngữ cốt lõi), bạn không nên học vẹt. Hãy áp dụng phương pháp “Contextual Learning – Học trong ngữ cảnh” theo quy trình sau:
1. Phân Loại Theo Vai Trò (Role-based Learning)
- Bridge Engineer / Prepress: Tập trung Phần 2 (Data, CTP, Color Management, PDF/X, JDF), Phần 7 (Proofing, Measurement).
- Offset Operator / Chief Operator: Tập trung Phần 4 (Ink/Water balance, Roller, Density, Dot Gain, Troubleshooting), Phần 5 (Machine Spec, Maintenance).
- Sales / CS / Project Manager: Tập trung Phần 1 (Industry terms), Phần 3 (Paper specs), Phần 6 (Finishing specs), Phần 8 (Production control, Logistics, Claims).
- QC / QA: Tập trung Phần 7 (ISO 12647, Japan Color, ΔE00, Spectro, Lab, Standard Viewer).
2. Kỹ Thuật “Shadowing” Tài Liệu Thực Tế
- Tìm 指示書 (Shijisho – Job Ticket) thực tế (có thể che tên khách hàng) và đọc to, dịch từng dòng.
- Xem video vận hành máy in Nhật Bản (YouTube:
印刷機 オペレーター,CTP 操作,断裁機 使い方). Nghe lặp lại các động từ chỉ thị: セットして (Set shite – Lắp đặt), 確認して (Kakunin shite – Kiểm tra), 調整して (Chōsei shite – Điều chỉnh), 交換して (Kōkan shite – Thay thế), 清掃して (Seisō shite – Vệ sinh).
3. Xây Dựng “Personal Glossary” (Từ Điển Riêng) Dưới Dạng Spreadsheet
Cột bắt buộc: Kanji | Yomi (Hiragana) | Romaji | Việt Nghĩa | Loại (Noun/Verb/Adj) | Ví dụ câu (Context) | Nguồn (JIS/ISO/Machine Manual/Shijisho) | Mức độ quan trọng (High/Med/Low).
- Review theo Spaced Repetition (Lặp lại ngắt quãng) qua app Anki/Notion.
4. Chuẩn Bị Chứng Chỉ & Thi Đấu Kỹ Năng
- 印刷技能士 (Insatsu Ginōshi – Kỹ sư In ấn Quốc gia Nhật): Cấp 1, 2, 3. Có bài thi thực hành (実技 – Jitsugi) và lý thuyết (学科 – Gakka). Từ vựng bài thi = 100% thuật ngữ chuẩn JIS.
- Japan Color 認証オペレーター (Japan Color Ninshō Operētā): Chứng chỉ điều khiển màu chuẩn Japan Color.
- 色彩検定 (Shikisai Kentei – Kiểm định Màu sắc): Cấp 1, 2, 3 (UC-level). Rất tốt cho Color Management.
5. Ứng Dụng Ngay Trong Công Việc Hàng Ngày (Output-based)
- Viết 日報 (Nippō – Báo cáo ngày) bằng tiếng Nhật: “今日はB2機で版替え(Han-gae)を行い、刷り合わせ(Suriawase)に30分かかりました。濃度(Nōdo)が目標より高かったため、インキキー(Inki Kī)を絞りました。” (Hôm nay trên máy B2 làm đổi khuôn, in thử đối màu mất 30p. Độ đậm cao hơn mục tiêu nên siết khóa mực).
- Soạn email báo cáo lỗi (不良報告 – Furyō Hōkoku) cho kỹ sư Nhật: Sử dụng cấu trúc: 現象, 原因推測, 対策案, 納期への影響.
Kết Luận: Từ Vựng Là Cánh Cửa, Thái Độ Là Chìa Khóa
Nắm vững từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành in ấn năm 2026 không chỉ là thuộc lòng hàng trăm từ Kanji. Đó là việc hiểu được tư duy sản xuất (モノズクリ – Monozukuri) của người Nhật: Chuẩn xác (正確 – Seikaku), Ổn định (安定 – Anteki), Hiệu quả (効率 – Kōritsu), Cải thiện liên tục (改善 – Kaizen).
Khi bạn nói được: “この案件は特色2色追加の6色機B1で、マットPP+部分UVニスのトムソン加工まで一貫生産可能です。用紙はFSC認証マットコート135kg、納期は来週水曜納品で歩留まり98%を見込んでいます。”
(Anken này là 6 màu B1 thêm 2 màu chuyên, Matt PP + Spot UV, dập Tomson, sản xuất liên tục. Giấy FSC Matt Couché 135kg, giao thứ 4 tuần sau, dự kiến yield 98%.)
Thì bạn đã không chỉ là người “biết tiếng Nhật”, mà là chuyên gia in ấn nói tiếng Nhật – đối tác tin cậy mà các tập đoàn Toppan, DNP, hay các xưởng in trung bình tại Việt Nam đang tìm kiếm với mức lương cao nhất ngành.
Hãy in bài viết này ra, gắn tại bàn làm việc, và bắt đầu chinh phục từng từ vựng một. 頑張ってください (Ganbatte kudasai – Hãy cố gắng nhé)!