Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và xu hướng xuất khẩu lao động chất lượng cao sang Nhật Bản năm 2026, ngành sơn kim loại (金属塗装 – Kinzoku Tosou) đang trở thành một trong những lĩnh vực “thèm ăn” nhất đối với người lao động Việt Nam. Không chỉ đòi hỏi tay nghề cao, việc nắm vững từ vựng chuyên ngành sơn kim loại tiếng Nhật là chìa khóa vàng giúp bạn giao tiếp trơn tru trên dây chuyền, hiểu đúng bản vẽ kỹ thuật, tuân thủ an toàn lao động (Anzen) và thăng tiến nhanh chóng lên vị trí Team Leader (班長 – Hancho) hay Supervisor (主任 – Shunin).
Bài viết này được biên soạn dựa trên thực tế làm việc tại các nhà máy sản xuất ô tô, máy móc, thiết bị điện tử và xây dựng tại Nhật Bản cập nhật năm 2026. Chúng tôi phân loại từ vựng theo quy trình sản xuất chuẩn, kèm theo Kanji, Hiragana, Romaji, nghĩa tiếng Việt và quan trọng nhất là cách dùng trong ngữ cảnh thực tế (Example).
PHẦN 1: CƠ SỞ HẠ TẦNG – TỪ VỰNG VẬT LIỆU & THIẾT BỊ (基本用語：材料と設備)
Trước khi cầm súng sơn (スプレーガン), bạn phải biết tên gọi chính xác của từng loại sơn, phôi, và thiết bị. Việc nhầm lẫn “Primer” (底塗り) và “Topcoat” (上塗り) có thể khiến cả lô hàng phải làm lại (やり直し – Yarinaoshi), gây thiệt hại hàng triệu Yen.
1.1. Phân Loại Sơn & Chất Liệu Phụ Gia (塗料・関連材料)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Ghi Chú / Ngữ Cảnh 2026 |
|---|---|---|---|---|
| 塗料 | とりょう | Toryou | Sơn, Chất sơn | Từ chung. Hay dùng cụm: Toryou no Hinshitsu (Chất lượng sơn). |
| 下塗り | したぬり | Shitanuri | Sơn nền / Primer / Undercoat | Quan trọng: Shitanuri wa teikou ryoku ga inochi desu (Sơn nền tính bám dính là sự sống còn). |
| 中塗り | なかぬり | Nakanuri | Sơn trung gian / Surfacer / Mid-coat | Dùng để làm phẳng bề mặt, che khuyết điểm. |
| 上塗り | うわぬり | Uwanuri | Sơn mặt / Topcoat / Finish coat | Quyết định màu sắc, độ bóng, độ bền thời tiết. |
| クリアー | くりあ | Kuriaa | Sơn trong / Clear coat | Bảo vệ lớp màu (Basecoat). Yêu cầu độ bóng cao (高光沢 – Koukoukaku). |
| ベースコート | べーすこーと | Beesukooto | Sơn màu / Basecoat | Cung cấp màu sắc. Thường đi kèm Clear (2-coat system). |
| 硬化剤 | こうかざい | Koukazai | Chất làm cứng / Hardener | Cực quan trọng: Nhầm tỷ lệ (混合比 – Kongoubhi) là hỏng sơn ngay. |
| シンナー | しんなー | Shinnaa | Nước cọ / Thinner / Solvent | Có nhiều loại: Urethane thinner, Epoxy thinner, Lacquer thinner. |
| プライマー | ぷらいまあ | Puraimaa | Primer (Sơn nền chuyên dụng) | Etch primer (プライマー・エッチ) cho kim loại mịn, Epoxy primer cho chống rỉ. |
| パテ | ぱて | Pate | Bột mastic / Putty | Polyester putty (ポリエステルパテ) phổ biến nhất. |
| マスキングテープ | ますきんぐてーぷ | Maskingu Teepu | Dán giấy che / Masking tape | Có loại chịu nhiệt (耐熱 – Taiketsu) cho lò sấy. |
| 養生シート | ようじょうしーと | Youjou Shiito | Tấm che bảo vệ / Protective sheet | Dùng che sàn, máy móc khi sơn. |
| 研磨材 | けんまざい | Kenmazai | Vật liệu mài / Abrasive | Sandpaper (サンドペーパー – Sandopeepaa), Compound (コンパウンド). |
| 脱脂剤 | だっしざい | Dashizai | Chất tẩy rửa / Degreaser | Bước tiền xử lý bắt buộc: Dashizai de nuguu (Vệ sinh bằng chất tẩy rửa). |
1.2. Thiết Bị & Dụng Cụ Trên Dây Chuyền (設備・工具)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Ghi Chú / Ngữ Cảnh 2026 |
|---|---|---|---|---|
| スプレーガン | すぷれーがん | Supureegan | Súng sơn / Spray gun | Gravity type (重力式 – Juuryoku shiki), Suction type (吸上式 – Kyuuage shiki). |
| コンプレッサー | これっぷれっさー | Konpuressaa | Máy nén khí / Compressor | Kiểm tra áp suất (圧力 – Atsuryoku) hàng ngày. |
| エアホース | えあほーす | Eahoosu | Ống dẫn khí / Air hose | Cẩn thận cuốn gọn (巻き取り – Makitori) tránh vấp ngã. |
| 塗装ブース | とそうぶーす | Tosou Buusu | Buồng sơn / Paint booth | Dry booth (乾式 – Kanshiki), Wet booth (湿式 – Shisshiki). |
| 乾燥炉 / 焼付炉 | かんそうろ / やきつけろ | Kansouro / Yakitsukero | Lò sấy / Lò nung | Nhiệt độ thiết định (設定温度 – Settei Ondo) thường 140-180°C. |
| 赤外線ヒーター | せきがいせんひーたー | Sekigaisen Hiitaa | Đèn hồng ngoại / IR Heater | Dùng sấy cục bộ (局所乾燥 – Kyokusho Kansou). |
| 研磨機 | けんまき | Kenmaki | Máy mài / Sander / Polisher | Orbital sander (オービタル), Belt sander (ベルトサンダー). |
| 粘度計 | ねんどけい | Nendokei | Viscosity cup / Cốc đo độ nhớt | Loại phổ biến: Ford Cup #4, Iwata Cup. Đơn vị: giây (秒 – Byou). |
| 膜厚計 | まくあつけい | Makuatsukei | Máy đo độ dày màng sơn / DFT Gauge | Đơn vị: ミクロン (Mikuron – Micron/µm). Phân loại: Magnetic type (磁気式 – Jikishiki), Eddy current (渦電流式 – Kadenryuu shiki). |
| 光沢計 | こうたくけい | Koutakukei | Máy đo độ bóng / Gloss meter | Góc đo thường 20°, 60°, 85°. |
| 色差計 | しゃさけい | Shasakei | Máy đo màu / Spectrophotometer | Thiết bị đắt, dùng phòng Lab (ラボ – Rabo) để đối màu (調色 – Choushoku). |
| 防塵マスク | ぼうじんますく | Boujin Masuku | Khẩu trang phòng bụi / Dust mask | Bắt buộc: DS2, RS2, RS3 (theo chuẩn JIS T 8150). |
| 防毒マスク | どくますく | Dokumasku | Khẩu trang phòng độc / Gas mask | Bộ lọc (カートリッジ – Kaatorijji) cho hữu cơ (有機 – Yuuki). |
PHẦN 2: QUY TRÌNH SẢN XUẤT – TỪ VỰNG THEO TỪNG BƯỚC (工程別用語)
Một quy trình sơn kim loại chuẩn tại Nhật năm 2026 thường tuân thủ luồng: Tiền xử lý (前処理) -> Sơn nền (下塗り) -> Mài trung gian (中研磨) -> Sơn mặt (上塗り) -> Khô/Sấy (乾燥) -> Kiểm tra (検査) -> Đóng gói (梱包).
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Sơn Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Học Một Lần Nhớ Luôn, Làm Việc Nhật Bản Không Lo Ngại
2.1. Tiền Xử Lý Bề Mặt (前処理 – Zenshori) – Bước Quyết Định 80% Chất Lượng
Đây là nơi xảy ra nhiều thuật ngữ chuyên ngành nhất. Nếu không hiểu, bạn sẽ không thể đọc được Work Instruction (作業指示書 – Sagyou Shijisho).
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Câu Ví Dụ (Reibun) |
|---|---|---|---|---|
| 脱脂 | だっし | Dasshi | Tẩy dầu / Khử dầu | 本日の作業は、まず脱脂から始めます。 (Hôm nay công việc bắt đầu bằng khử dầu.) |
| 水洗い | みずあらい | Mizuarai | Rửa nước / Water rinse | 脱脂後は、十分に水洗いをしてください。 (Sau khử dầu, hãy rửa nước kỹ.) |
| 酸洗い / ピッキング | せんあらい / ぴっきんぐ | Senarai / Pikkingu | Tẩy rỉ bằng axit / Pickling | 酸洗い槽の温度管理を徹底してください。 (Quản lý nhiệt độ bể tẩy axit nghiêm ngặt.) |
| リン酸塩処理 | りんさんえんしょり | Rinsanen Shori | Xử lý Phosphate / Phosphate coating | Tạo lớp chuyển đổi (転換被膜 – Tenkan Himaku) tăng bám dính & chống rỉ. |
| 陽極酸化 / アルマイト | ようきょくさんか / あるまいと | Youkyokusanka / Arumaito | Anodizing / Anod (cho Nhôm) | アルマイト膜厚は10ミクロン以上確保。 (Đảm bảo màng Anod dày ≥ 10 micron.) |
| ショットブラスト | しょっとぶらすと | Shotto Burasuto | Phun cát / Shot blasting | Dùng thép丸 (Steel shot) hoặc グリット (Grit). Tạo độ nhám (アンカーパターン – Ankaa Pataan). |
| ケレン / 下地処理 | けれん / したじしょり | Keren / Shitaji Shori | Xử lý bề mặt thủ công / Mài xước | Keren Type 1, 2, 3, 4 (第1種~第4種ケレン). Loại bỏ rỉ, sơn cũ bằng cạo, chổi thép, máy mài. |
| パテ埋め | ぱてうめ | Pate Ume | Bôi mastic / Putty filling | パテ埋め後、研磨して面を出す。 (Sau bôi mastic, mài để làm phẳng mặt.) |
| マスキング | ますきんぐ | Maskingu | Che dán / Masking | マスキングテープでネジ穴を塞ぐ。 (Dùng dán che lỗ vít.) |
| 静電除去 | せいでんじょきょ | Seiden Jokyo | Khử tĩnh điện | 静電除去ガンでブローする。 (Dùng súng khử tĩnh điện thổi sạch.) |
2.2. Quy Trình Sơn (塗装作業 – Tosou Sagyou)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Câu Ví Dụ / Lưu Ý Kỹ Thuật 2026 |
|---|---|---|---|---|
| 調色 | ちょうしょく | Choushoku | Đối màu / Color matching | 分光光度計で調色データを確認。 (Kiểm tra dữ liệu đối màu bằng máy phân quang.) |
| 調合 / 配合 | ちょうごう / はいごう | Chougou / Haigou | Pha trộn sơn / Mixing | 主剤:硬化剤:シンナー = 4:1:1 の配合比。 (Tỷ lệ pha: Chính: Cứng: Nước = 4:1:1). |
| 攪拌 | かくはん | Kakuhan | Khuấy trộn / Stirring | 塗料は使用前によく攪拌してください。 (Sơn trước dùng phải khuấy kỹ.) |
| 粘度調整 | ねんどちょうせい | Nendo Chousei | Điều chỉnh độ nhớt / Viscosity adjustment | フォードカップ4号で20秒以内に調整。 (Điều chỉnh Ford Cup #4 trong 20 giây.) |
| 吐出量調整 | としゅつりょうちょうせい | Toshutsuryou Chousei | Điều chỉnh lượng phun / Fluid adjustment | Vặn vít điều chỉnh (フルードニードル – Furuudo Niidoru) trên súng. |
| パターン調整 | ぱたーんちょうせい | Pataan Chousei | Điều chỉnh hình phun / Pattern adjustment | パターンを横長に広げる。 (Mở rộng hình phun ngang – Horizontal). |
| エア圧調整 | えああつちょうせい | Ea Atsu Chousei | Điều chỉnh áp suất khí / Air pressure adjust | スプレーガン入口圧力 0.25MPa で設定。 (Đặt áp suất vào súng 0.25 MPa.) |
| スプレーディスタンス | すぷれーでぃすたんす | Supuree Disutansu | Khoảng cách phun / Spray distance | Tiêu chuẩn: 150mm ~ 200mm. Gần quá -> chảy (垂れ – Tare), Xa quá -> khô bụi (粉吹き – Kofuki). |
| オーバーラップ | おーばーらっぷ | Oobaarappu | Đè lớp / Overlap | Tiêu chuẩn 50% (半分被せ – Hanbun Kasane). Đè đều tay (手ブレ – Te-bure là cấm). |
| 膜厚管理 | まくあつかんり | Makuatsu Kanri | Quản lý độ dày màng / Film thickness control | 乾燥膜厚 (DFT) 30~40μm で管理。 (Quản lý DFT khô 30-40 micron.) |
| 湿膜厚 | しつまくあつ | Shitsumakuatsu | Độ dày màng ướt / Wet Film Thickness (WFT) | Đo ngay sau khi sơn bằng kim loại (湿膜厚計). WFT = DFT / Tỷ lệ thể tích rắn (固形分容積比 – Kokeibun Yousekibi). |
| リコートタイム | りこーとたいむ | Rikooto Taimu | Thời gian sơn lớp tiếp theo / Recoat time | リコートインターバルを守ること。 (Tuân thủ khoảng thời gian sơn lại.) |
| 指触乾燥 | ししょっかんそう | Shishoku Kansou | Khô chạm tay / Touch dry | Cảm giác không dính tay. |
| 完全硬化 | かんぜんこうか | Kanzen Koukka | Khô cứng hoàn toàn / Full cure | Đạt độ cứng bút (鉛筆硬度 – Enpitsu Koudou) yêu cầu. |
2.3. Khô & Sấy (乾燥・焼付 – Kansou / Yakitsuke)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Lưu Ý |
|---|---|---|---|---|
| 自然乾燥 | しぜんかんそう | Shizen Kansou | Khô tự nhiên / Air dry | Phụ thuộc nhiệt độ, độ ẩm phòng sơn (塗装ブース環境). |
| 強制乾燥 | きょうせいかんそう | Kyousei Kansou | Khô cưỡng bức / Force dry | Dùng lò sấy hoặc đèn IR. |
| 焼付け | やきつけ | Yakitsuke | Nung / Baking / Stoving | 焼付け条件: 160℃ × 30分 (金属温度到達後)。 (Điều kiện nung: 160°C x 30p tính từ khi kim loại đạt nhiệt độ). |
| 金属温度 | きんぞくおんど | Kinzoku Ondo | Nhiệt độ kim loại / Metal temperature | Quan trọng hơn nhiệt độ lò. Dùng nhiệt kế tiếp xúc (表面温度計). |
| 温度上昇曲線 | おんどじょうしょうきょくせん | Ondo Joushou Kyokusen | Đường cong nhiệt độ lên / Temperature ramp | Tránh sốc nhiệt (熱衝撃 – Netsu Shougeki) làm nứt sơn. |
| 冷却 | れいきゃく | Reikyaku | Làm mát / Cooling | 自然冷却後、検査へ移す。 (Làm mát tự nhiên rồi chuyển sang kiểm tra.) |
PHẦN 3: CHẤT LƯỢNG & KHẮC PHỤC SỰ CỐ (品質・不良対応) – “SỐNG CÒN” CỦA NGƯỜI LÀM CHUYÊN NGÀNH
Năm 2026, các nhà máy Nhật áp dụng Zero Defect (ゼロディフェクト) và PDCA cực kỳ chặt chẽ. Việc báo cáo sự cố (報告 – Houkokku) đúng thuật ngữ quyết định tốc độ giải quyết.
3.1. Các Lỗi Phổ Biến (塗装不良 – Tosou Furyou)
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Nông Nghiệp Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Phân Loại Chi Tiết Theo Lĩnh Vực
| Tên Lỗi (Kanji) | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Nguyên Nhân & Đối Phó (原因・対策 – Genin / Taisaku) |
|---|---|---|---|---|
| 垂れ / ダレ | たれ / だれ | Tare / Dare | Chảy sơn / Sag / Run | NN: Sơn loãng, phun dày, gần quá, phun chậm. ĐP: Điều chỉnh độ nhớt, tăng khoảng cách, tăng tốc độ di chuyển. |
| 粉吹き / 粉化 | ふき / ふんか | Fuki / Funka | Khô bụi / Dry spray / Overspray | NN: Sơn đặc, áp suất cao, khoảng cách xa, gió đối lưu mạnh. ĐP: Loãng sơn, giảm áp suất, điều chỉnh gió hút. |
| オレンジピール | おれんじぴーる | Orenji Piiru | Da cam / Orange peel | NN: Khô quá nhanh, độ nhớt cao, áp suất thấp, súng bẩn. ĐP: Dùng thinner chậm bay (遅乾シンナー – Chikan Shinnaa), tăng áp suất, làm sạch súng. |
| ピンホール | ぴんほーる | Pinhooru | Lỗ kim / Pinhole | NN: Bề mặt bẩn (dầu, nước), màng nền có lỗ, sơn phun dày, khí nén có nước. ĐP: Tẩy dầu kỹ, thoát nước máy nén (ドレン排出 – Doren Haishutsu), mài nền kỹ. |
| クレーター / クレータリング | くれーたー / くれーたりんぐ | Kureetaa / Kureetaringu | Lỗ h lõi / Crater | NN: Silicon (シリコン) bẩn trên bề mặt hoặc trong khí nén/sơn. ĐP: Cấm dùng silicon gần khu sơn, lọc khí nén, thêm chất khử crater (流れ止め – Nagaredome). |
| ブリスター / 膨れ | ぶりすたー / ふくれ | Burisutaa / Fukure | Phồng rộp / Blister | NN: Nước/hơi bốc từ phôi (kim loại ẩm, lỗ hàn kín), sơn không thoáng hơi. ĐP: Khô phôi kỹ, kiểm tra độ ẩm bề mặt (表面湿度 – Hyomen Shitsudo). |
| 剥がれ / はがれ | はがれ | Hagare | Bong tróc / Peeling / Delamination | NN: Tiền xử lý kém (Keren không đạt),primer không tương thích, vượt Recoat time. ĐP: Kiểm tra độ bám dính (付着試験 – Fuchaku Shiken: Cross cut test). |
| 色ブレ / 色違い | いろぶれ / いろちがい | Iro-bure / Iro-chigai | Sai màu / Color mismatch | NN: Sai công thức, phun không đồng đều (phim mỏng/dày), ánh sáng kiểm tra khác chuẩn (D65, TL84, A). ĐP: Đối màu bằng máy (分光測色 – Bunkou Sokushoku), kiểm tra dưới hộp xem màu (ライトボックス – Raito Bokkusu). |
| 異物混入 | いぶつこんにゅう | Ibutsu Konnyuu | Lộn vật lạ / Dirt / Contamination | NN: Bụi từ quần áo, tóc, rối sơn khô, côn trùng. ĐP: 5S nghiêm ngặt, mặc áo phòng sạch (塗装服 – Tosou Fuku), che tóc (ヘアネット – Hea Netto), lọc khí nạp buồng sơn. |
| 流れ止め不良 | ながれどめふりょう | Nagaredome Furyou | Lỗi chảy dọc mặt dọc | Dùng chất phụ gia Anti-sag (チクソ剤 – Chikuso Zai – Thixotropic agent). |
3.2. Kiểm Tra & Tiêu Chuẩn (検査・基準 – Kensa / Kijun)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Ứng Dụng Thực Tế 2026 |
|---|---|---|---|---|
| 外観検査 | がいかんけんさ | Gaikan Kensa | Kiểm tra ngoại quan / Visual inspection | Dùng đèn kiểm tra (検査用ライト – Kensa-you Raito) độ sáng > 1000 lux, nhiệt độ màu 5000K-6500K. |
| 膜厚検査 | まくあつけんさ | Makuatsu Kensa | Kiểm tra độ dày màng | Đo 5 điểm/1 mặt (4 góc + giữa). Theo JIS K 5600-1-7 / ISO 2808. |
| 付着試験 | ふちゃくしけん | Fuchaku Shiken | Thử bám dính / Adhesion test | Cross Cut Test (格子切り試験 – Koushikiri Shiken / JIS K 5600-5-6). Kết quả: 0 (tốt nhất) -> 5 (tổn thương > 65%). |
| 鉛筆硬度試験 | えんぴつこうどしけん | Enpitsu Koudou Shiken | Thử độ cứng bút / Pencil hardness | JIS K 5600-5-4. Kết quả: 6H, 5H… H, F, HB, B… 6B. Yêu cầu thường ≥ H hoặc 2H. |
| 耐衝撃試験 | たいしょうげきしけん | Taishougeki Shiken | Thử va đập / Impact test | Du Pont Impact Tester. Rơi đòn từ độ cao quy định, kiểm tra nứt/bong. |
| 耐塩水噴霧試験 | たいえんすいふんむしけん | Taien-sui Funmu Shiken | Thử phun muối / Salt Spray Test (SST) | JIS K 5600-7-1 / ISO 9227. Thời gian: 240h, 480h, 1000h… Đánh giá rỉ vết cắt (scribe). |
| 耐候性試験 | たいこうせいしけん | Taikousei Shiken | Thử chịu thời tiết / Weathering test | Xenon Arc (キセノンアーク – Kisenon Aaku) hoặc Sunshine Weatherometer. Đánh giá mất bóng, đổi màu, phấn bạc (チョーキング – Chouking). |
| 光沢測定 | こうたくそくてい | Koutaku Sokutei | Đo độ bóng / Gloss measurement | Góc 60° chuẩn. High gloss > 70 GU, Semi-gloss 10-70, Matt < 10. |
| 色差評価 | しゃさひょうか | Shasa Hyouka | Đánh giá sai số màu / Color difference eval | Chỉ số ΔE (Delta E). ΔE < 1.0: Không nhận ra; 1-2: Gần giống; > 3: Khác biệt rõ rệt. |
| 合格判定 | ごうかくはんてい | Goukaku Hantei | Phán định hợp格 / Pass judgment | 判定票 (Hantei-hyou) ký tên, đóng dấu (判子 – Hanko). |
| 不適合品 | ふてきごうひん | Futekigouhin | Sản phẩm không đạt / Non-conforming product | Dán nhãn đỏ (赤ラベル – Aka Raberu), cách ly (隔離 – Kakuri), báo cáo NCR (Non-Conformance Report). |
PHẦN 4: AN TOÀN LAO ĐỘNG & MÔI TRƯỜNG (安全・環境 – Anzen / Kankyou) – ƯU TIÊN SỐ 1 TẠI NHẬT
Năm 2026, Nhật Bản siết chặt luật Anzen Eisei Hou (Anzen Eisei Hou – 労働安全衛生法) và PRTR Hou (化学物質排出把握管理促進法). Không tuân thủ = Buộc trả về nước (強制帰国 – Kyousei Kikoku).
4.1. Thiết Bị Bảo Hộ Cá Nhân (保護具 – Hogu) – Bắt Buộc 100%
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Tiêu Chuẩn / Lưu Ý |
|---|---|---|---|---|
| 防毒マスク | どくますく | Dokumasku | Khẩu trang phòng độc (Có bộ lọc) | Bắt buộc khi phun sơn, pha trộn, vệ sinh súng. Bộ lọc loại A (有機ガス – Yuuki Gas) hoặc A1/A2. Thay bộ lọc định kỳ (交換時期 – Koukan Jiki). |
| 送気マスク | そうきますく | Souki Masuku | Mặt nạ cấp khí / Supplied-air respirator | Dùng trong buồng sơn (ブース内作業) hoặc nơi nồng độ VOC cao. Nguồn khí sạch (圧縮空気 – Asshuku Kuuki) riêng biệt. |
| 防塵マスク | ぼうじんますく | Boujin Masuku | Khẩu trang phòng bụi | Dùng khi mài (研磨作業). Chuẩn DS2, RS2, RS3. Không dùng cho hơi sơn. |
| 保護メガネ / ゴーグル | ほごめがね / ごーぐる | Hogo Megane / Googuru | Kính bảo hộ / Goggles | Chống bay hơi, bụi mài. Có loại đeo ngoài kính cận (オーバーグラス – Oobaa Gurasu). |
| 保護手袋 | ほごてぶくろ | Hogo Tebukuro | Găng tay bảo hộ | Nitrile (ニトリル – Nitoriru) chống hóa chất. Kevlar (ケブラー – Keburaa) chống cắt khi mài. Cấm dùng găng vải thường. |
| 塗装作業服 | とそうさぎょうふく | Tosou Sagyou Fuku | Áo quần làm sơn / Coverall | Chất liệu chống tĩnh điện (帯電防止 – Taiden Boushi), không rơi sợi (無塵 – Mujin). Màu trắng hoặc xanh nhạt để thấy bẩn. |
| 安全靴 | あんぜんぐつ | Anzen Gkutsu | Giày an toàn | Mũi thép (鋼製先芯 – Kousei Senshin), đế chống đâm (耐貫通 – Taikantsuu), chống trơn trượt. |
| 保護帽 | ほごぼう | Hogo Bou | Mũ an toàn / Hard hat | Khu vực có rủi ro vật thể rơi. |
4.2. Quản Lý Hóa Chất & Môi Trường (化学物質管理・環境)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Nội Dung Cốt Lõi |
|---|---|---|---|---|
| SDS (エスディーエス) | せふてぃーでーたしーと | Seefuti Deeta Shiito | SDS / MSDS (Bản an toàn hóa chất) | Bắt buộc đọc hiểu trước khi dùng. 16 mục: Nhận biết, Nguy hiểm, Thành phần, Biện pháp cấp cứu, Cháy nổ, Xả rỉ, Xử lý/Lưu trữ, Kiểm soát曝露… |
| リスクアセスメント | りすくあせすめんと | Risuku Asesumento | Đánh giá rủi ro / Risk Assessment | Thực hiện TRÁI PHIẾU (リスクアセスメントシート) trước khi làm việc mới. Xác định: Nguy hiểm -> Rủi ro -> Biện pháp giảm thiểu (除去・代替・工学的・管理的・保護具). |
| 特化物 / 特定化学物質 | とっかぶつ / とくていかがくぶっしつ | Tokkabutsu / Tokutei Kagaku Busshitsu | Chất đặc biệt / Hóa chất đặc định | Pb, Cr6+, Asbestos, Benzene, Toluene, Xylene, Formaldehyde… Yêu cầu: Chủ nhiệm xử lý (作業主任者 – Sagyou Shuninsha), kiểm tra môi trường làm việc (作業環境測定 – Sagyou Kankyou Sokutei) 6 tháng/lần. |
| 有機溶剤 | ゆうきようざい | Yuuki Youzai | Dung môi hữu cơ / Organic Solvent | Thinner, Toluene, Xylene, MEK, Acetone… Áp dụng Yuki Kizai (有機則 – 有機溶剤中毒予防規則). Biện pháp: Thông gió cục bộ (局所排気 – Kyokusho Haiki), cấp khí, khẩu trang, kiểm tra nồng độ (濃度測定 – Noudou Sokutei). |
| VOC (ブイオーシー) | ぶいおーしー | Bui Oo Shii | VOC (Chất hữu cơ bay hơi) | 揮発性有機化合物 (Kihatsusei Yuuki Kagoubutsu). Quy định phát thải nghiêm ngặt. Xu hướng 2026: Chuyển sang Water-based (水性塗料 – Suisei Toryou), High Solid (高固形分 – Kou Kokeibun), UV Cure (紫外線硬化 – Shigaisen Koukka), Powder Coating (粉体塗装 – Funtai Tosou). |
| PRTR (ピーアールティーアール) | ぴーあーるてぃーあーる | Pii Aaru Tii Aaru | PRTR (Sổ khai thác hóa chất) | Báo cáo lượng phát thải, chuyển chuyển hóa chất ra môi trường hàng năm. |
| 産業廃棄物 | さんぎょうはいきぶつ | Sangyou Haikibutsu | Chất thải công nghiệp | Phân loại: Sơn dư (廃塗料 – Hai Toryou), Bọc sơn rỗng (空缶 – Akikan), Giấy che bẩn (汚れた養生 – Yogoreta Youjou), Bộ lọc mũi (使用済みカートリッジ – Shiyou-zumi Kaatorijji). Phải giao cho đơn vị có gi phép (許可業者 – Kyoka Gyousha). Biểu mẫu Manifest (マニフェスト – Manifesuto) bắt buộc. |
| 排水処理 | はいすいしょり | Haisui Shori | Xử lý nước thải | Nước rửa súng, nước rửa bề mặt -> Hệ thống xử lý (処理施設 – Shori Shisetsu) trước khi xả. Kiểm tra pH, BOD, COD, SS, nồng độ kim loại nặng. |
4.3. An Toàn Cháy Nổ & Kyū Cấp (火災・爆発・緊急)
| Kanji | Hiragana | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt | Hành Động |
|---|---|---|---|---|
| 引火点 | いんかてん | Inkaten | Điểm cháy / Flash point | Thinner thường < 30°C (Lớp 1 – 第1類石油類). Sơn nước > 100°C (an toàn hơn). |
| 自然発火 | しぜんはっか | Shizen Hokka | Tự nhiên cháy / Spontaneous combustion | CỰC KỲ NGUY HIỂM: Vải, giấy, găng tay thấm sơn/nhựa đường (drying oil) để đống -> nhiệt độ lên -> cháy. Quy tắc: Ngâm ngay vào nước (水没 – Suibotsu) hoặc để trong thùng kim loại có nắp (金属製蓋付き容器 – Kinzokusei Futa-tsuki Youki). |
| 静電気火災 | せいでんきかさい | Seidenki Kasai | Cháy do tĩnh điện | Phun sơn tạo điện tích. Phải Địa nối (アース – Aasu) cho phôi, súng sơn, bồn sơn, người làm việc (giày chống tĩnh điện). |
| 消火器 | しょうかき | Shouka Ki | Bình chữa cháy | Loại ABC (粉末 – Funmatsu) hoặc CO2 (二酸化炭素 – Nisan Tanso) cho điện/ hóa chất. Vị trí rõ ràng, kiểm tra áp suất hàng tháng. |
| 避難経路 | ひなんけいろ | Hinan Keiro | Lối thoát hiểm / Evacuation route | Không được chắn chắn (塞がない – Fusagana), không đặt đồ. Biển báo sáng (誘導灯 – Yudoutou). |
| 緊急停止ボタン | きんきゅうていしぼたん | Kinkyuu Teishi Botan | Nút dừng khẩn cấp / E-Stop | Đỏ, hình nấm. Bấm ngay khi có sự cố máy móc, cháy nổ, người bị kẹt. |
| ヒヤリハット (Hiyari-Hatto) | ひやりはっと | Hiyari Hatto | G差点 tai nạn / Near Miss | “Hiyari” (giật mình), “Hatto” (bỗng nhận ra). Bắt buộc báo cáo mọi sự cố差点 xảy ra. Đây là văn hóa an toàn cốt lõi của Nhật. |
PHẦN 5: GIAO TIẾP CÔNG VIỆC HÀNG NGÀY (現場会話・コミュニケーション) – “SỐNG SÓT” TRÊN DÂY CHUYỀN
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Nhà Hàng Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Quyết Giao Tiếp “chuẩn Như Người Bản Địa”
Kiến thức sách vở là chưa đủ. Bạn cần “tiếng Nhật xương máu” để ra lệnh, hỏi han, báo cáo trên dây chuyền năm 2026.
5.1. Câu Lệnh & Yêu Cầu Phổ Biến (指示・依頼 – Shiji / Irai)
| Tình Huống | Câu Tiếng Nhật (Keigo/Teineigo) | Romaji | Nghĩa Tiếng Việt |
|---|---|---|---|
| Yêu cầu kiểm tra độ nhớt | 「粘度、測っておいてください。」 | “Nendo, hatte oite kudasai.” | “Đo độ nhớt giúp mình nhé (và để đó).” |
| Yêu cầu điều chỉnh súng | 「パターン、もう少し広げてくれませんか。」 | “Pataan, mou sukoshi hirogete kuremasen ka.” | “Bạn có thể mở hình phun rộng hơn một chút không?” |
| Phát hiện lỗi chảy sơn | 「ここ、垂れてますよ。直しておいて。」 | “Koko, tarete masu yo. Naoshite oite.” | “Đây chảy sơn nè. Sửa lại giúp mình.” |
| Kiểm tra độ dày màng | 「膜厚、規定内ですか？測定値、見せて。」 | “Makuatsu, kitei-nai desu ka? Sokutei-chi, misete.” | “Độ dày màng có trong quy định không? Cho mình xem giá trị đo.” |
| Yêu cầu làm lại (Rework) | 「ここは、やり直しです。ケレンからやり直して。」 | “Koko wa, yarinaoshi desu. Keren kara yarinaoshite.” | “Đây phải làm lại. Làm lại từ đầu (mài/Keren).” |
| Xác nhận màu sắc | 「色、合ってますか？ライトボックスで確認しましょう。」 | “Iro, attemasu ka? Raito Bokkusu de kakunin shimashou.” | “Màu đúng chưa? Kiểm tra dưới hộp xem màu nhé.” |
| Nhắc nhở an toàn | 「マスク、ちゃんとしてください。有機溶剤ですよ。」 | “Masuku, chanto shite kudasai. Yuuki youzai desu yo.” | “Đeo khẩu trang chuẩn nhé. Đây là dung môi hữu cơ.” |
| Báo cáo xong việc | 「今日のノルマ、終わりました。検査、お願いします。」 | “Kyou no noruma, owarimashita. Kensa, onegai shimasu.” | “Xong việc hôm nay rồi. Nhờ anh/chị kiểm tra.” |
| Hỏi hướng dẫn | 「この部品、どの色で塗りますか？指示書見せてください。」 | “Kono buhin, dono iro de nurimasu ka? Shijisho misete kudasai.” | “Phụ kiện này sơn màu nào? Cho mình xem chỉ thị sách.” |
| Báo cáo sự cố máy | 「スプレーガンの調子が悪いです。詰まってるみたい。」 | “Supureegan no choushi ga warui desu. Tsumatteru mitai.” | “Súng sơn hỏng. Có vẻ bị tắc.” |
5.2. Báo Cáo – Liên Lạc – Thảo Luận (報連相 – Hourensou) – Văn Hóa Cốt Lõi
Ở Nhật, Hourensou (Hou – Báo, Ren – Liên lạc, Sou – Thảo luận) là tính mạng. Không Hourensou = Không làm việc được.
- 報告: “部長、塗装ブースの温度が上がりすぎてます。30度超えました。” (Trưởng phòng, nhiệt độ buồng sơn quá cao. Vượt 30 độ.)
- 連絡: “次のロット、色変えがあります。洗浄に30分かかります。” (Lô tiếp theo đổi màu. Vệ sinh mất 30 phút.)
- 相談: “このキズ、パテで埋めていいですか？それとも交換ですか？” (Vết xước này bôi mastic được không? Hay phải đổi mới?)
5.3. Thuật Ngữ “Ngành” Dùng Hàng Ngày (業界スラング・現場用語)
| Từ Lóng / Viết Tắt | Nguyên Bản | Nghĩa Thực Tế | Ví Dụ |
|---|---|---|---|
| ダレ (Dare) | 垂れ | Chảy sơn. | “Dare dete ru yo” (Đang chảy sơn nè). |
| ブツ (Butsu) | 異物 / ブツブツ | Lộn vật lạ / Đ粒. | “Butsu ga haitta” (Lộn rác). |
| ピン (Pin) | ピンホール | Lỗ kim. | “Pin aru” (Có lỗ kim). |
| オレピ (Orepi) | オレンジピール | Da cam. | “Orepi hidoi” (Da cam nặng). |
| ツヤ (Tsuya) | 光沢 | Độ bóng. | “Tsuya agaranai” (Không lên bóng). |
| ヒケ (Hike) | 引け | Thu co, lõi (thường ở góc, mép dày). | “Sumi ni hike deta” (Góc bị lõi). |
| シワ (Shiwa) | 皺 | Nhăn sơn (nhăn da cam nặng). | “Shiwa ni natta” (Bị nhăn). |
| カブリ (Kaburi) | かぶり | Phun đè lớp dưới chưa khô -> bong tróc, nhăn. | “Shitanuri ga kawakanai uchi ni kabutta” (Sơn nền chưa khô đã phun đè). |
| マスキング (Masking) | マスキング | Che dán. | “Masking yoku shiro” (Che kỹ nhé). |
| ケレン (Keren) | ケレン | Mài xước tiền xử lý. | “Keren ga amai” (Mài không sâu/sạch). |
| ノルマ (Noruma) | ノルマ (Quota) | Chỉ tiêu sản lượng/ngày. | “Kyou noruma kansei” (Hôm nay xong chỉ tiêu). |
| ダンドリ (Dandori) | 段取り | Chuẩn bị, sắp xếp quy trình. | “Dandori warui to jikan kakaru” (Chuẩn bị kém thì tốn thời gian). |
| ヨシ (Yoshi) | よし | OK, Được, Xong. | “Yoshi, tsugi ike” (OK, sang việc tiếp). |
| NG (エヌジー) | No Good | Không đạt, Làm lại. | “Koko NG. Yarinaoshi” (Đây NG. Làm lại). |
| OK (オーケー) | OK | Đạt. | “Dimension OK” (Kích thước OK). |
PHẦN 6: XU HƯỚNG CÔNG NGHỆ SƠN KIM LOẠI NĂM 2026 (2026年トレンド) – ĐỂ KHÔNG BỊ LỖI THỜI
Năm 2026, ngành sơn Nhật đang chuyển dịch mạnh mẽ. Nắm bắt từ vựng của các công nghệ mới giúp bạn trở thành “Nhân sự cốt cân” (要員 – Youin).
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành May Mặc Tiếng Nhật Toàn Diện Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Kíp Học Tập Hiệu Quả Cho Người Làm Việc Và Du Học Sinh
6.1. Sơn Nước (水性塗料 – Suisei Toryou) & Cao Thể Tích Rắn (高固形分 – Kou Kokeibun)
- Từ khóa:
VOC削減 (VOC Sakugen - Giảm VOC),水性ベース (Suisei Beesu - Nền nước),乾燥促進剤 (Kansou Sokushinzai - Chất 촉 khô),リコート性 (Rikooto-sei - Khả năng sơn lại). - Thách thức: Khô chậm hơn dung môi (đặc biệt độ ẩm cao – 梅雨 – Tsuyu), yêu cầu lò sấy nhiệt độ thấp hơn nhưng thời gian dài hơn, kiểm soát độ ẩm buồng sơn (ブース湿度管理 – Buusu Shitsudo Kanri) cực kỳ khắt khe.
- Thiết bị mới:
加温除湿ユニット (Kaon Joshitsu Yunitto - Máy sấy khử ẩm),赤外線乾燥 (Sekigaisen Kansou - Khô hồng ngoại)tối ưu cho sơn nước.
6.2. Sơn Bột (粉体塗装 – Funtai Tosou) – Zero VOC
- Từ khóa:
静電粉体塗装 (Seiden Funtai Tosou - Phun bột tĩnh điện),トライボ帯電 (Toraibo Taiden - Tribo charging),コロナ帯電 (Corona Taiden - Corona charging),流動床 (Ryuudoyuka - Fluidized bed),回収システム (Kaishuu Shisutemu - Hệ thống thu hồi bột). - Ưu điểm: Màng dày (60-100µm/lần), không chảy (垂れない – Tarenai), hiệu suất vật liệu > 95% (thu hồi tái dùng), không dung môi.
- Yêu cầu kỹ thuật: Phôi phải dẫn điện (접地 – Aasu), nung chảy (溶融 – Youyuu) -> chảy bằng (流平 – Ryuuhei) -> nung rắn (架橋 – Kakyou). Nhiệt độ nung thường 180-200°C.
6.3. Tự Động Hóa & Robot (自動化・ロボット塗装 – Jidouka / Robotto Tosou)
- Từ khóa:
塗装ロボット (Tosou Robotto - Robot sơn),ティーチング (Tiichingu - Teaching/Định vị),軌道修正 (Kidou Shusei - Sửa quỹ đạo),オフラインティーチング (Ofurain Tiichingu - Offline teaching),ビジョンシステム (Bijion Shisutemu - Camera kiểm tra),AI検査 (AI Kensa - AI Inspection). - Vai trò người 2026: Không còn cầm súng phun hàng loạt. Chuyển sang: Robot Operator (ロボットオペレーター), Teaching Specialist (ティーチング担当), Maintenance (保全 – Hozen), Quality Auditor (品質監査 – Hinshitsu Kansa).
- Từ vựng bắt buộc:
プログラム修正 (Puroguramu Shusei),パラメータ調整 (Parameta Chousei),エラー解除 (Eraa Kaijo - Reset lỗi),予防保全 (Yobou Hozen - Bảo dưỡng dự phòng).
6.4. Số Hóa & Quản Lý Chất Lượng (DX – Digital Transformation)
- Từ khóa:
トレーサビリティ (Toreesabiriti - Truy xuất nguồn gốc),QRコード管理 (QR Koodo Kanri),IoTセンサー (IoT Sensaa - Cảm biến IoT),リアルタイム監視 (Riaru Taimu Kanshi - Giám sát realtime),ペーパーレス (Peeparesu - Vô giấy),電子帳票 (Denshi Chouhyou - Biểu mẫu điện tử). - Thực tế: Scan QR trên phôi -> Hiển thị công thức sơn, tham số súng, lịch sử xử lý -> Robot tự động set up -> Kết quả đo DFT, màu tự động lưu Cloud -> AI cảnh báo xu hướng lệch (トレンド管理 – Torendo Kanri).
PHẦN 7: LỘ TRÌNH HỌC TẬP & THĂNG TIẾN (キャリアパス・学習法) – TỪ “CÔNG NHÂN” THÀNH “KỸ SƯ TRƯỞNG”
7.1. Các Trình Độ & Chứng Chỉ Nhật Bản (資格・検定) – “Giấy Tờ” Nói Chuyện
| Chứng Chỉ | Tiếng Nhật | Romaji | Ý Nghĩa & Đề Thi | Lợi Ích 2026 |
|---|---|---|---|---|
| Kỹ năng Sơn (Cấp 3, 2, 1) | 塗装技能士 | Tosou Ginou-shi | Quốc gia. Thực hành: Mài, Sơn, Đối màu, Kiểm tra. Lý thuyết: Vật liệu, An toàn. | Cấp 1 (1級) = Chuyên gia. Được làm Sagyou Shuninsha (Chủ nhiệm an toàn), Shunin (Trưởng ca). Lương cao, ưu tiên PR (永住権). |
| Chủ nhiệm Xử lý Hóa chất Đặc biệt | 特定化学物質作業主任者 | Tokutei Kagaku Busshitsu Sagyou Shuninsha | Khóa học 2-3 ngày. Quản lý hóa chất độc hại (Pb, Cr6+, Solvent). | Bắt buộc có người này tại mọi nhà máy sơn. Phụ cấp trách nhiệm (手当 – Teate). |
| Chủ nhiệm Xử lý Dung môi Hữu cơ | 有機溶剤作業主任者 | Yuuki Youzai Sagyou Shuninsha | Khóa học 2 ngày. Quản lý Thinner, Toluene… | Bắt buộc tại khu pha trộn, kho hóa chất. |
| Kiểm tra Môi trường Làm việc | 作業環境測定士 | Sagyou Kankyou Sokuteishi | Quốc gia cao cấp. Đo nồng độ bụi, hơi, tiếng ồn. | Chuyên gia môi trường. Lương rất cao. |
| Quản lý An toàn Vệ sinh (Loại 1, 2) | 衛生管理者 | Eisei Kanrisha | Quản lý an toàn toàn nhà máy. | Yêu cầu cho vị trí quản lý (Section Chief – Kacho trở lên). |
| Kỹ sư Chất lượng (QC Kentei) | QC検定 | QC Kentei | 1-4 cấp. 7 công cụ QC, thống kê, quản lý quá trình. | Cần cho vị trí Hinshitsu Kanri (QC/QA). |
7.2. Phương Pháp Học Từ Vựng Hiệu Quả Cho Người Làm Việc (2026 Edition)
- Học theo “Quy trình” (Process-based): Đừng học theo bảng từ điển A-Z. Học theo luồng: Zenshori -> Shitanuri -> Nakanuri -> Uwanuri -> Kansou -> Kensa. Não bộ nhớ ngữ cảnh (Context) tốt hơn từ đơn lẻ.
- Gắn liền với “Cảm giác thực tế” (Embodied Cognition): Khi cầm súng -> nghĩ Supureegan, Nendo, Pataan, Disutansu. Khi thấy lỗi -> nghĩ Tare, Fuki, Pin, Butsu. Học tại chỗ (OJT – On the Job Training) là tốt nhất.
- Sổ tay “Sơn Nhật” (現場ノート – Genba Nooto): Mang theo sổ nhỏ. Ghi: Kanji – Hiragana – Ý nghĩa – Câu nói của Senpai/上司 (Joushi). Ôn lại trước ca làm việc.
- Học qua SDS & Chỉ thị Sách (Shijisho): Đây là tài liệu “chuẩn” nhất. Đọc hiểu được SDS và Sagyou Shijisho = Đã nắm 50% từ vựng chuyên ngành.
- App/Tool 2026: Dùng DeepL / Google Lens quét tài liệu tiếng Nhật -> Dịch ngay. Dùng Anki / Quizlet tạo thẻ từ vựng có hình ảnh (chụp lỗi sơn, chụp thiết bị, chụp bảng thông số).
- Giao tiếp “Bất lực” (Output-based): Dám hỏi: “Sumimasen, ‘Kouka-zai’ wa nan desu ka?” (Xin lỗi, ‘Chất làm cứng’ là gì?). Người Nhật rất sẵn sàng dạy nếu bạn hỏi khiêm tốn và ghi chép.
7.3. Lộ Trình Thăng Tiến Điển Hình (5-10 Năm)
- Năm 1-2 (Tân binh – Shinjin): Làm Keren, Masking, Dasshi, Pate Ume, Kenma. Học: Tên dụng cụ, tên lỗi cơ bản, An toàn (Anzen), 5S. Mục tiêu: Tosou Ginou-shi 3級.
- Năm 3-4 (Trung cấp – Chukan): Cầm Supureegan (Sơn nền, Sơn mặt). Biết Chougou, Nendo Chousei, Makuatsu Kanri. Xử lý lỗi Tare, Fuki, Pin cơ bản. Đọc hiểu Shijisho. Mục tiêu: Tosou Ginou-shi 2級, Yuuki Youzai Shuninsha.
- Năm 5-7 (Cao cấp / Team Leader – Jyuukyu / Hancho): Đối màu (Choushoku), Setup Robot (Tiichingu), Phân tích lỗi gốc gốc (Genin Kaiseki – Why-Why Analysis), Hướng dẫn tân binh, Viết báo cáo Houkoku-sho, Tham gia Kaizen (Cải tiến). Mục tiêu: Tosou Ginou-shi 1級, Tokutei Kagaku Shuninsha.
- Năm 8+ (Chuyên gia / Quản lý – Senmonka / Kacho): Lập quy trình (Standardization), Chọn vật liệu mới (Material Selection), Đàm phán với khách/Khách hàng, Quản lý ISO 9001/14001, DX hóa dây chuyền. Mục tiêu: QC Kentei 1/2級, Eisei Kanrisha, Sagyou Kankyou Sokuteishi.
PHẦN 8: TỔNG HỢP BẢNG TỪ VỰNG “SỐNG CÒN” (CHEAT SHEET) – IN RA DÁN MÁY
In trang này, dán cạnh bồn pha sơn, cạnh bàn điều khiển Robot, hoặc mang theo người.
| Nhóm | Kanji | Hiragana | Romaji | Việt | Ghi Nhớ Nhanh (Mnemonic) |
|---|---|---|---|---|---|
| Sơn | 塗料 | とりょう | Toryou | Sơn | “To” (Sơn) + “Ryou” (Lượng) = Lượng sơn. |
| 硬化剤 | こうかざい | Koukazai | Chất cứng | “Kouka” (Hiệu quả/Đóng) + “Zai” (Chất). Làm sơn “đóng” lại. | |
| シンナー | しんなー | Shinnaa | Nước cọ | Âm dịch từ Thinner. | |
| 粘度 | ねんど | Nendo | Độ nhớt | “Nen” (Nhanh/Đính) + “Do” (Độ). Như đất nặn (Nendo – 粘土). | |
| 膜厚 | まくあつ | Makuatsu | Độ dày màng | “Maku” (Màng) + “Atsu” (Dày). | |
| Lỗi | 垂れ | たれ | Tare | Chảy | “Tareru” (Chảy rơi). |
| 粉吹き | ふき | Fuki | Khô bụi | “Fuku” (Thổi) -> Bụi bay. | |
| ピンホール | ぴんほーる | Pinhooru | Lỗ kim | Pin (Kim) + Hole (Lỗ). | |
| クレーター | くれーたー | Kureetaa | Lỗ h lõi | Crater (Hố va chạm). | |
| ブリスター | ぶりすたー | Burisutaa | Phồng rộp | Blister (Phồng rộp da). | |
| QC | 付着 | ふちゃく | Fuchaku | Bám dính | “FU” (Phụ) + “CHAKU” (Chạm). |
| 光沢 | こうたく | Koutaku | Độ bóng | “Kou” (Sáng) + “Taku” (Độ). | |
| 色差 | しゃさ | Shasa | Sai màu | “Sha” (Chênh) + “Sa” (Khác). | |
| 合格 | ごうかく | Goukaku | Đạt | “Gou” (Hợp) + “Kaku” (Định). | |
| 不適合 | ふてきごう | Futekigou | Không đạt | “Fu” (Không) + “Tekigou” (Thích hợp). | |
| An Toàn | 有機溶剤 | ゆうきようざい | Yuuki Youzai | Dung môi hữu cơ | “Yuuki” (Hữu cơ) + “Youzai” (Dung môi). |
| SDS | エスディーエス | Seefuti Deeta Shiito | Bản an toàn hóa chất | Safety Data Sheet. | |
| リスクアセスメント | りすくあせすめんと | Risuku Asesumento | Đánh giá rủi ro | Risk Assessment. | |
| アース | あーす | Aasu | Địa nối / Ground | Earth. Sống còn khi phun sơn. | |
| 自然発火 | しぜんはっか | Shizen Hokka | Tự cháy | Vải thấm sơn -> Ngâm nước ngay! | |
| Hành Động | ケレンする | けれんする | Keren suru | Mài xước | Từ “Clean” (Làm sạch). |
| マスキングする | ますきんぐする | Maskingu suru | Che dán | Masking. | |
| 調色する | ちょうしょくする | Choushoku suru | Đối màu | “Chou” (Điều) + “Shoku” (Màu). | |
| 測定する | そくていする | Sokutei suru | Đo lường | “Soku” (Đo) + “Tei” (Định). | |
| 報告する | ほうこくする | Houkokusuru | Báo cáo | Hourensou chữ H. | |
| やり直し | やりなおし | Yarinaoshi | Làm lại | “Yari” (Làm) + “Naosu” (Sửa). |
KẾT LUẬN: NẮM VỮNG TỪ VỰNG – NẮM VỮNG TƯƠNG LAI TẠI NHẬT NĂM 2026
Năm 2026, ngành sơn kim loại tại Nhật Bản đang ở ngã rẽ: Tự động hóa (Robot/AI), Xanh hóa (Waterborne/Powder/UV), Số hóa (IoT/DX). Nhưng cốt lõi không đổi: Chất lượng màng sơn (塗膜品質 – Tomaku Hinshitsu) và An toàn con người (人の安全 – Hito no Anzen).
Việc học từ vựng chuyên ngành sơn kim loại tiếng Nhật không phải là học vẹt các từ Kanji khô khan. Đó là quá trình “Ngôn ngữ hóa kỹ thuật” (技術の言語化). Khi bạn gọi đúng tên một lỗi (“Koko wa Pin-hole desu, Genin wa Dasshi fusoku desu” – Đây là lỗ kim, nguyên nhân do khử dầu không đủ), bạn đã hiểu bản chất vấn đề. Khi bạn đọc được SDS và Shijisho mà không cần dịch, bạn đã tự bảo vệ mình và đồng nghiệp.
Hãy biến bài viết này thành “Sách hướng dẫn bên hông” (懐中本 – Kaichuu Bon) của bạn.
- In phần Cheat Sheet (Phần 8) dán tại bàn làm việc.
- Mỗi ngày học 5 từ mới trong ngữ cảnh thực tế (Phần 2, 3).
- Thực hành Hourensou bằng tiếng Nhật (Phần 5).
- Đặt mục tiêu thi chứng chỉ (Phần 7) để có “giấy tờ” nói lên trình độ.
Chúc bạn – những “chiến binh sơn” Việt Nam – năm 2026 không chỉ KHỎE – AN TOÀN – KINH TẾ mà còn THĂNG TIẾN VƯỢT BẬC nhờ vũ khí ngôn ngữ sắc bén nhất!
がんばれ！日本で塗装のプロになれ！ (Ganbare! Nihon de Tosou no Puro ni nare! – Cố lên! Hãy thành chuyên gia sơn tại Nhật Bản!)