Khi bước vào năm 2026, nhu cầu lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc trong ngành sơn (塗装 – Tosou) và xây dựng hoàn thiện (内装仕上げ – Naisou Shiage) vẫn đang ở mức cao. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất không chỉ nằm ở kỹ năng tay nghề mà là ngôn ngữ chuyên ngành. Việc nắm vững từ vựng chuyên ngành sơn tiếng Nhật không chỉ giúp bạn giao tiếp suôn sẻ với Senpai (先輩 – tiền bối), Shacho (社長 – sếp) hay khách hàng, mà còn là chìa khóa để đọc hiểu bản vẽ thiết kế (図面 – Zummen), chỉ dẫn thi công (施工要領 – Sekou Youryou), quy trình an toàn (安全作業 – Anzen Sagyou) và thăng tiến nhanh chóng.
Bài viết này được biên soạn dựa trên thực tế công trường Nhật Bản cập nhật năm 2026, tổng hợp đầy đủ từ vựng, cấu trúc câu giao tiếp, kanji phổ biến, mẹo học hiệu quả và xu hướng mới nhất trong ngành. Dù bạn là thực tập sinh (技能実習生 – Ginou Jisshuusei), kỹ sư (特定技能 – Tokutei Ginou) hay người định cư lâu dài, tài liệu này sẽ là “cẩm nang tra cứu” không thể thiếu trên bàn làm việc.
PHẦN 1: CẤU TRÚC NGÀNH SƠN TẠI NHẬT BẢN VÀ TỪ VỰNG CƠ BẢN NHẤT (KIHON GOI)
Trước khi đi vào chi tiết từng công đoạn, bạn cần nắm vững các thuật ngữ định nghĩa ngành nghề, loại hình công việc và hệ thống cấp bậc.
1.1. Tên gọi ngành nghề & Loại hình sơn
| Từ vựng (Kanji) | Đọc (Hiragana/Romaji) | Nghĩa tiếng Việt | Ghi chú 2026 |
|---|---|---|---|
| 塗装 | とそう / Tosou | Sơn, sơn phủ, painting | Từ khóa chung nhất. |
| 塗装工 | とそうこう / Tosoukou | Công nhân sơn / Sơn công | Chức danh trên thẻ bảo hiểm, hợp đồng. |
| 塗装屋 | とそうや / Tosouya | Đội sơn / Công ty sơn (thông tục) | Dùng trong giao tiếp hàng ngày. |
| 建築塗装 | けんちくとそう / Kenchiku Tosou | Sơn kiến trúc (nhà ở, tòa nhà) | Phân biệt với sơn công nghiệp, sơn ô tô. |
| 外壁塗装 | がいへきとそう / Gaiheki Tosou | Sơn vỏ ngoài / Sơn ngoại thất | Hạng mục lớn nhất, cần chứng chỉ an toàn cao. |
| 内装塗装 | ないそうとそう / Naisou Tosou | Sơn nội thất / Sơn bên trong | Sơn tường, trần nhà, vân gỗ, v.v. |
| 防水塗装 | ぼうすいとそう / Bousui Tosou | Sơn chống thấm / Sơn bảo vệ | Thường gắn liền với công việc Bousui (防水工事). |
| 吹き付け塗装 | ふきつけとそう / Fukitsuke Tosou | Sơn phun / Phun sơn | Dùng máy phun (スプレーガン – Supureegan). |
| 刷毛塗り | はけぬり / Hake Nuri | Sơn bằng cọ / Quét sơn | Kỹ thuật truyền thống, đòi hỏi tay nghề cao. |
| ローラー塗り | ろーらーぬり / Rooraa Nuri | Sơn bằng con lăn / Lăn sơn | Phổ biến nhất cho mặt phẳng rộng. |
| 粉体塗装 | ふんたいとそう / Funtai Tosou | Sơn bột / Sơn tĩnh điện | Chuyên dụng cho kim loại, thiết bị công nghiệp. |
1.2. Hệ thống cấp bậc & Chức danh trên công trường (2026)
Hiểu rõ ai là ai để gọi đúng tên, tránh mất lễ phép (Keigo – 敬語).
| Chức danh | Kanji | Đọc | Vai trò |
|---|---|---|---|
| Sếp công ty / Chủ công ty | 社長 | Shachou | Người quyết định cuối cùng. |
| Giám đốc / Phó sếp | 専務 / 常務 | Senmu / Joumu | Quản lý vận hành. |
| Trưởng dự án / Quản lý công trình | 現場監督 | Genba Kantoku | Người quan trọng nhất đối với bạn. Chịu trách nhiệm tiến độ, chất lượng, an toàn tại công trường. |
| Trưởng nhóm / Capitán | 親方 / 班長 | Oyakata / Hanchou | Người hướng dẫn trực tiếp, chấm công, dạy nghề. Gọi là Oyakata-san (親方さん) hoặc Hanchou-san. |
| Tiền bối / Anh chị đi trước | 先輩 | Senpai | Hướng dẫn kỹ thuật, quy trình hàng ngày. |
| Đồng cấp / Cùng khóa | 同期 | Douki | Bạn cùng vào công ty/khoá thực tập. |
| Hậu bối / Em sau | 後輩 | Kouhai | Bạn hướng dẫn sau này. |
| Kỹ sư / Chuyên viên | 技師 / エンジニア | Gishi / Enjinia | Thường là người Việt có trình độ N2, N1 làm cầu nối, đọc bản vẽ, báo cáo. |
| Nhân viên văn phòng | 事務 | Jimu | Làm hồ sơ, visa, bảo hiểm, lương. |
Mẹo 2026: Trên nhóm Zalo/Line công ty, thường dùng hậu tố -san (さん) cho tất cả mọi người (VD: Tanaka-san, Nguyen-san, Oyakata-san). Tránh gọi tên riêng hoặc “Anh/Chị” theo kiểu Việt Nam khi chat công việc chính thức.
PHẦN 2: TỪ VỰNG THEO QUY TRÌNH THI CÔNG CHUẨN NHẬT (SEKOU TEJUN)
Đây là phần “xương sống” của bài viết. Nhật Bản cực kỳ quan trọng Quy trình (手順 – Tejun) và Chuẩn bị (準備 – Junbi). Làm sai thứ tự = Làm sai cả việc (手戻り – Temodori = Làm lại).
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Nông Nghiệp Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Phân Loại Chi Tiết Theo Lĩnh Vực
2.1. Giai đoạn 1: Tiếp nhận công trường & Chuẩn bị (着工前準備 – Chakkou Mae Junbi)
| Từ vựng Kanji | Đọc | Nghĩa | Câu ví dụ / Bối cảnh 2026 |
|---|---|---|---|
| 図面 | ずめん / Zummen | Bản vẽ thiết kế | 「図面を確認してください」(Hãy kiểm tra bản vẽ). |
| 仕様書 | しょようしょ / Shiyousho | Thông số kỹ thuật / Quy cách thi công | Quan trọng nhất: Chỉ định loại sơn, màu, độ dày, phương pháp. |
| 色見本 | いろみほん / Iromihon | Mẫu màu / Bảng màu | 「色見本と合わせて塗ってください」(Sơn cho khớp với mẫu màu). |
| 近隣挨拶 | きんりんあいさつ / Kinrin Aisatsu | Thông báo/hành động chào hàng xóm | Bắt buộc trước khi dựng bệ, phun sơn ngoài trời. |
| 足場組み立て | あしばくみたて / Ashiba Kumitate | Dựng bệ / Lắp đặt bệ xây | Chỉ được người có chứng chỉ (特別教育 – Tokubetsu Kyouiku). |
| 飛散防止ネット | ひさんぼうしねっと / Hisan Boushi Netto | Lưới chắn bụi/sơn bay rơi | Bắt buộc bao quanh bệ (外部足場 – Gaibu Ashiba). |
| 養生 | ようじょう / Yojou | Bao che / Bảo vệ mặt không sơn | Từ quan trọng nhất. Dùng tape (養生テープ – Yojou Teepu), nilon (ポリシート – Porishiito), vải (マスカー – Masukaa). |
| マスキングテープ | ますきんぐてーぷ / Maskingu Teepu | Dán giấy che (Masking tape) | Dán viền cửa, kính, góc tường. |
| 養生シート | ようじょうしーと / Yojou Shiito | Tấm che nilon/vải | Che sàn, che đồ nội thất. |
| 高圧洗浄 | こうあつせんじょう / Kouatsu Senjou | Rửa áp lực cao / Xịt nước áp lực | Vệ sinh bề mặt trước khi sơn. Áp lực thường 10-15MPa. |
| ケレン作業 | けれんさぎょう / Keren Sagyou | Cạo sơn cũ / Xử lý bề mặt (Derusting) | Quan trọng! Dùng cạo (スクレーパー – Sukureepaa), chổi sắt (ワイヤーブラシ – Waiyaa Burashi), máy mài (ディスクサンダー – Disuku Sandaa). |
| 下地処理 | したじしょり / Shitaji Shori | Xử lý nền / Làm nền | Bao gồm: Keren, vá khe (コーキング – Coookingu), bạt bê tông, shitaji nuri (sơn nền). |
| クラック補修 | くらっくほしゅう / Kurakku Hoshuu | Vá nứt / Xử lý vết nứt | Dùng chất vá chuyên dụng (シーリング材 – Shiiringu Zai / コーキング材). |
| シーリング / コーキング | しーりんぐ / こうきんぐ / Shiiringu / Coookingu | Chất chắn khe / Keo chắn (Sealant/Caulking) | Đóng vai trò chống nước, co giãn. Có loại: Urethane, Silicon, Modified Silicon. |
| プライマー塗布 | ぷらいまーとふ / Puraimaa Tofu | Quét primer / Sơn nền cho keo chắn | Bắt buộc trước khi đập keo chắn (コーキングプライマー). |
CẢNH BÁO AN TOÀN 2026: Khi làm Keren (ケレン) hoặc Kouatsu Senjou (高圧洗浄), bắt buộc đeo 防塵マスク (Boujin Masuku – Khẩu trang chống bụi) và ゴーグル (Googuru – Kính bảo hộ). Vi phạm sẽ bị trừ lương hoặc buộc nghỉ việc (指導 – Shidou).
2.2. Giai đoạn 2: Hệ thống sơn (塗装システム – Tosou Shisutemu) – 3 Lớp Chuẩn Nhật
Nhật Bản thi công theo chuẩn 3 lớp (3回塗り – Sankai Nuri) là tiêu chuẩn vàng.
A. Lớp Nền (下塗り – Shitanuri / Primer / Sealer / Filler)
Mục đích: Củng cố nền, chống kiềm, tăng bám dính, che phủ màu nền cũ.
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa / Loại sơn | Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| シーラー | しーらー / Shiiraa | Sealer (Chống thấm, chống kiềm) | Nền bê tông mới, men gạch, nền hút sơn mạnh. Loại: 水性 (Suisei – Nước), 溶剤形 (Yozai-gata – Oil/Solvent). |
| フィラー | ふぃらー / Firaa | Filler (Bạt, làm phẳng, tạo độ dày) | Nền thô ráp, có vết nứt nhỏ, cần độ dày màng sơn. Micro-elastic Filler (マイクロエラスティックフィラー) phổ biến 2026 cho vỏ ngoài. |
| プライマー | ぷらいまー / Puraimaa | Primer (Tăng bám dính chuyên biệt) | Kim loại (サビ止めプライマー – Sabidome Puraimaa), gỗ, nhựa, kính. |
| サビ止め | さびどめ / Sabidome | Sơn chống rỉ (Red oxide, Epoxy…) | Bắt buộc cho phần kim loại (khung cửa, lan can, thép hình). |
| カチオン系 | かちおんけい / Kachion Kei | Dòng Cation (Điện tích dương) | Bám dính cực tốt vào bê tông, men gạch. Thường dùng làm Sealer. |
| 浸透性 | しんとうせい / Shintousei | Loại thẩm thấu (Penetrating) | Sâu vào nền, không tạo màng sơn dày. Dùng cho nền yếu, sỏi. |
| 膜厚 | まくあつ / Makuatsu | Độ dày màng sơn (DFT – Dry Film Thickness) | Đơn vị: ミクロン (Micron – µm). Yêu cầu chuẩn: Shita: 30-50µm, Naka: 40-60µm, Uwa: 30-50µm. |
B. Lớp Giữa (中塗り – Nakanuri / Intermediate Coat)
Mục đích: Tạo độ dày màng sơn chính, màu sắc, độ che phủ.
| Từ vựng | Đọc | Nghĩa | Lưu ý 2026 |
|---|---|---|---|
| 中塗り | なかぬり / Nakanuri | Lớp giữa (Lớp 2) | Gọi chung là 中塗り材 (Nakanuri Zai). |
| 主剤 | しゅざい / Shuzai | Chất chính (Base paint) | Phân biệt với 硬化剤 (Koukazai – Chất làm cứng) cho sơn 2 thành phần. |
| 硬化剤 | こうかざい / Koukazai | Chất làm cứng (Hardener/Curing agent) | Sơn Urethane, Epoxy, Fluorine 2 thành phần bắt buộc trộn đúng tỷ lệ (混合比 – Kongoubai). |
| 混合比 | こんごうひ / Kongoubai | Tỷ lệ trộn (VD: 4:1, 5:1, 10:1) | Tuyệt đối không được ước lượng. Dùng cân điện tử (はかり – Hakari). |
| 可使時間 | かしじかん / Kashijikan | Thời gian dùng được (Pot life) | Sau khi trộn xong phải dùng hết trong thời gian này (VD: 4h, 8h). Quá hạn = vứt (捨てる – Suteru). |
| 希釈 | きしゃく / Kishaku | Pha loãng (Thinning) | Dùng シンナー (Shinnaa – Thinner) cho sơn Oil; 水 (Mizu – Nước) cho sơn nước. Tỷ lệ: 希釈率 (Kishakuritsu – % pha loãng). |
| 粘度 | ねんど / Nendo | Độ nhớt / Độ sệt (Viscosity) | Đo bằng フォードカップ (Ford Cup) hoặc 粘度計 (Nendokei). Chuẩn phun: ~15-20 giây (Ford #4). |
| ローラー目 | ろーらーめ / Rooraa Me | Vết con lăn / Mô hình bề mặt | Yêu cầu: ローラー目を残す (Giữ vết lăn) hoặc ローラー目を消す (Lăn mịn) tùy chỉ định. |
| 膜厚管理 | まくあつかんり / Makuatsu Kanri | Quản lý độ dày màng | Dùng 膜厚計 (Makuatsukei – Đồng hồ đo độ dày). Đo cả ẩm (WFT) và khô (DFT). |
C. Lớp Mặt (上塗り – Uwanuri / Top Coat)
Mục đích: Thẩm mỹ, chống thời tiết, UV, bẩn, độ bền lâu dài.
| Từ vựng (Loại sơn Topcoat) | Đọc | Đặc điểm / Xu hướng 2026 | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|---|
| ウレタン塗料 | うれたんとりょう / Urethan Toryou | Sơn Urethane | Cân bằng giá/chất lượng. Độ bền 8-10 năm. Linh hoạt, dễ thi công. |
| シリコン塗料 | しりこんとりょう / Shirikon Toryou | Sơn Silicon (Acrylic Silicone) | Phổ biến nhất 2026 cho nhà dân dụng. Giá tốt, độ bền 12-15 năm, chống rêu mốc tốt. |
| フッ素塗料 | ふっそとりょう / Fusso Toryou | Sơn Fluorine (PVDF/FEVE) | Cao cấp nhất. Độ bền 15-20+ năm. Chống UV cực tốt, tự làm sạch (親水性 – Shinsuisei). Giá cao. |
| 無機塗料 | むきとりょう / Muki Toryou | Sơn Vô cơ / Ceramic / Inorganic | Xu hướng HOT 2026. Kết hợp vô cơ + hữu cơ. Độ bền cao nhất (20-25 năm), chống cháy, cứng, ít nứt. Khó thi công hơn (cứng, khô nhanh). |
| ラジカル制御形 | らじかるせいぎょけい / Radikaru Seigyo Kei | Sơn kiểm soát Root tự do (Radical control) | Công nghệ mới (Nippon Paint, SK Chemical…). Ngăn chặn phân hủy màng sơn do UV. Hiệu năng cao, giá trung bình. |
| 遮熱塗料 | しゃねつとりょう / Shanetsu Toryou | Sơn cách nhiệt / Phản xạ nhiệt | Bắt buộc trend 2026 do nóng lên toàn cầu. Chứa hạt phản xạ hồng ngoại. Giảm nhiệt độ mặt nhà 10-15°C. |
| 光触媒塗料 | しょくしょくばいとりょう / Shokushokubai Toryou | Sơn quang xúc tác (Titanium Dioxide) | Tự phân hủy bẩn, khử mùi, kháng khuẩn. Cần ánh sáng UV. Giá rất cao. |
| 水性塗料 | すいせいとりょう / Suisei Toryou | Sơn nước (Water-based) | Chuẩn mực 2026. Thân thiện môi trường (低VOC – Tei VOC), mùi nhẹ, an toàn thi công. Hiệu năng ngang sơn oil. |
| 弱溶剤形 | じゃくようざいけい / Jaku Yozai Kei | Sơn dung môi yếu (Weak solvent) | Rửa dụng cụ bằng thinner yếu. Bám dính tốt hơn sơn nước trên kim loại, sơn cũ. |
Kiến thức sâu (Chuyên gia 2026): Khi đọc 仕様書 (Shiyousho), hãy tìm từ khóa: 「下塗り：カチオンシーラー 1回、中塗り：水性シリコン 2回、上塗り：同左」 (Nền: Cation Sealer 1 lớp, Giữa/Mặt: Silicon nước 2 lớp). “同左” (Douza) = Giống bên trái (tức là cùng loại sơn, cùng màu).
2.3. Giai đoạn 3: Công cụ & Dụng cụ (道具 – Dougu) – “Bạn thân” của sơn công
| Tên tiếng Việt | Kanji | Đọc | Ghi chú sử dụng |
|---|---|---|---|
| Cọ sơn / Bút sơn | 刷毛 / ハケ | Hake | Loại: 目地刷毛 (Meji Hake – cọ góc), 面相筆 (Mensou Fude – cọ nhỏ chi tiết), 幅広刷毛 (Hirobiro Hake – cọ rộng). Chăm sóc: Rửa ngay, treo ngược. |
| Con lăn sơn | ローラー | Rooraa | Bộ: ローラーバケット (Rooraa Baketto – Xô lăn), ローラーハンドル (Rooraa Handoru – Cần lăn), ローラー毛 (Rooraa Ke – Lông lăn). Loại lông: 短毛, 中毛, 長毛, マイクロファイバー (Microfiber). |
| Máy phun sơn | スプレーガン / エアレス | Supureegan / Earesu | Airless (エアレス – Không khí nén) phổ biến vỏ ngoài nhà lớn. Air spray (エアスプレー) cho chi tiết, gỗ, kim loại. Đầu phun: ノズル (Nozuru – Nozzle), チップ (Chippu – Tip). |
| Cạo sơn / Cạo keo | スクレーパー / ヘラ | Sukureepaa / Hera | Hera loại: ステンレスヘラ (Inox), ポリヘラ (Nhựa), ゴムヘラ (Cao su – dùng bạt epoxy/kẹo). |
| Máy mài / Mài góc | ディスクサンダー / グラインダー | Disuku Sandaa / Guraindaa | Đĩa mài: 研磨ディスク (Kenma Disuku), ワイヤーブラシ (Waiyaa Burashi – Chổi dây). Bắt buộc đeo kính, khẩu trang, tai nghe. |
| Cân điện tử | はかり / 電子はかり | Hakari / Denshi Hakari | Cân trộn sơn 2 thành phần. Độ chính xác 0.1g hoặc 1g. Hiệu chính (校正 – Kousei) định kỳ. |
| Đồng hồ độ dày | 膜厚計 | Makuatsukei | Loại từ tính (cho sơn trên sắt) và loại siêu âm/điện dung (cho mọi nền). Hiệu chuẩn (校正) hàng năm. |
| Kính bảo hộ | ゴーグル / 保護メガネ | Googuru / Hogo Megane | Chống đụng, chống bụi, chống hóa chất. Có loại đeo kính cận (オーバーグラス – Oobaa Gurasu). |
| Khẩu trang | 防塵マスク / 防毒マスク | Boujin Masuku / Bodoku Masuku | Boujin (DS2/DL2) cho bụi mài, gỗ. Bodoku (Hữu cơ – Organic vapor) cho phun sơn oil, epoxy, urethane. Fit test (フィットテスト) bắt buộc 2026. |
| Găng tay | 手袋 | Teebukuro | Nitrile (ニトリル – Nitoriru) cho sơn, keo. Kevlar (ケブラー – Keburaa) cho cạo, mài. |
| Áo mưa / Áo bảo hộ | レインコート / 作業着 | Reinkooto / Sagyougi | Phun sơn Airless: Áo mưa nilon/PVC (使い捨て – Tsukaisute – Dùng một lần) hoặc áo vải chuyên dụng (つなぎ – Tsunagi). |
| Bình chứa sơn / Xô | ペール缶 / バケツ | Peeru Kan / Baketsu | Peeru Kan: 16L, 18L (chuẩn Nhật). Mở nắp: 缶切り (Kankiri). Đậy nắp kín: 蓋 (Futa) + テープ (Teepu). |
| Que trộn sơn | 攪拌棒 / ミキサー棒 | Kakuhan Bou / Mikisaa Bou | Que gỗ/nhựa trộn tay. Máy trộn: 攪拌機 (Kakuhan Ki) gắn vào khoan (ドリル – Doriru). |
PHẦN 3: TỪ VỰNG CHUYÊN SÂU THEO VẬT LIỆU & VỊ TRÍ THI CÔNG
Nhật Bản phân loại rất chi tiết theo vật liệu nền (下地 – Shitaji). Sai loại sơn = Hỏng việc (はがれ – Hagare – bong tróc, ふくれ – Fukure – phồng bọt).
3.1. Sơn Vỏ Ngoài (外壁 – Gaiheki) – Hạng mục lớn nhất
| Vật liệu nền (下地) | Kanji | Đọc | Hệ thống sơn tiêu chuẩn (Specification) | Vấn đề thường gặp & Từ vựng |
|---|---|---|---|---|
| Bê tông đúc / Chiếu tường | コンクリート / モルタル | Konkurito / Morutaru | Sealer (Cation) -> Filler (Micro-elastic) -> Silicon/Fluorine/Inorganic 2 lớp. | ヘアークラック (Heaa Kurakku – Vết nứt tóc), 爆裂 (Bakurets – Bong bê tông lộ thép), エフロレッセンス (Efuroresensu – Mặn trắng). |
| Gạch men / Gạch mặt | タイル / 煉瓦 | Tairu / Renga | Thường KHÔNG sơn (洗浄のみ – Senjou nomi). Nếu sơn: Primer bám dính mạnh (エポキシ – Epokishi) -> Topcoat. | 目地劣化 (Meji Rekka – Khe mục xuống cấp), 剥がれ (Hagare – Bong gạch). |
| Tấm ALC /.Panel nhẹ | ALCパネル / パネル | Eeru Erushi Paneru / Paneru | Quan trọng: Keo chắn khe (シーリング – Shiiringu) là số 1. Sơn: Sealer -> Topcoat 2 lớp. | ジョイント (Joint – Khe nối tấm), シーリング切れ (Shiiringu Kire – Keo chắn đứt). |
| Tấm Siding (Ceramic/Metal) | サイディング | Saidingu | Giống ALC. Chú ý チョーキング (Choukingusu – Chalking – Bột phấn) trên mặt sơn cũ. | 反り (Sori – Uốn cong tấm), 釘浮き (Kugi Uki – Mỏm đinh lồi). |
| Kim loại (Thép, Nhôm, Kẽm) | 鉄部 / 金属 | Tetsubu / Kinzoku | Keren (Sa2/Sa3) -> Sabidome (Epoxy/Zinc rich) -> Middle -> Top. | 赤錆 (Akasabi – Rỉ đỏ), 白錆 (Shirosabi – Rỉ trắng kẽm), 塩害 (Engai – Hại muối biển). |
3.2. Sơn Nội Thất (内装 – Naisou) – Yêu cầu khắt khe về môi trường & Thẩm mỹ
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Nhà Hàng Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Quyết Giao Tiếp “chuẩn Như Người Bản Địa”
| Vị trí | Từ vựng chính | Yêu cầu đặc biệt 2026 |
|---|---|---|
| Trần nhà (天井 – Tenjou) | ケイカル板 (Keikaru Ban – Tấm Keikaru), プラスターボード (Purasutaa Boodo – Tấm Gipsum), コンクリート | Sơn nước 低臭気 (Teishuuki – Mùi thấp), 防カビ (Boukabi – Chống nấm mốc), 吸放湿 (Kyuhoushitsu – Hút/thải ẩm). Lăn sơn マイクロファイバーローラー (Microfiber Rooraa) để không để vết. |
| Tường (壁 – Kabe) | クロス下地 (Kurosu Shitaji – Nền giấy dán tường), 漆喰, 珪藻土 | Nền giấy: シーラー (Sealer) chống thấm keo giấy -> Sơn hoàn thiện. Nền Shikkui/Keisodo: Sơn chuyên dụng 透湿性 (Toushitsusei – Thoáng hơi nước). |
| Gỗ (木部 – Mokubu) | 建具, 窓枠, 巾木, 階段 | アク洗い (Akuarai – Tẩy tannin gỗ) -> 木材保護塗料 (Mokuzai Hogo Toryou – Sơn bảo vệ gỗ): Osmo, Kishiradecole, Xyladecor (浸透型 – Shintougata) hoặc ウレタン塗装 (Urethan Tosou – Sơn tạo màng). |
| Kim loại nội thất | 手すり, ドアノブ, スチール家具 | 静電塗装 (Seiden Tosou – Sơn tĩnh điện) hoặc 粉体塗装 (Funtai Tosou) tại xưởng. Trên công trường: Sơn Urethane 2C / Epoxy 2C. |
| Sàn (床 – Yuka) | エポキシ床 (Epokishi Yuka), ウレタン床 (Urethan Yuka), MMA (メタクリル酸メチル) | 防滑 (Boukatsu – Chống trượt), 耐薬品 (Taishouhin – Chống hóa chất), 速硬化 (Sokukouka – Khô nhanh – MMA 1h có thể đi). Bắt buộc 防塵マスク (Boujin Masuku) cấp cao. |
3.3. Sơn Chống Thấm & Đặc Biệt (防水・特殊塗装 – Bousui / Tokushu Tosou)
Đây là lĩnh vực thu nhập cao, đòi hỏi chứng chỉ (防水施工技能士 – Bousui Sekou Ginouishi).
| Loại hình | Từ vựng Kanji | Đọc | Đặc điểm / Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| Sơn Urethane chống thấm | ウレタン防水 | Urethan Bousui | Linh hoạt, thi công dễ, phù hợp hình phức tạp. Lớp trên: トップコート (Toppu Kooto) chống UV. |
| Sơn FRP (Sợi thủy tinh) | FRP防水 | Efu Aaru Pii Bousui | Cứng, bền, chịu lực tốt. Ban công, mái nhà đi lại. Khó sửa chữa cục bộ. |
| Tấm PVC / Cao su EPDM | 塩ビシート防水 / ゴムシート防水 | Enbishiito Bousui / Gomushiito Bousui | Dán keo (機械的固定 – Kikaiteki Kotei hoặc 粘着工法 – Nenchaku Kouhou). Nối keo chuyên dụng. |
| Sơn Asphalt biến tính | 改質アスファルト防水 | Kaishitsu Asufaruto Bousui | Lớp dưới (シート – Sheet) + Lớp trên (トーチ工法 – Toochi Kouhou – Dùng vòi hơi/nổ). |
| Sơn chống cháy | 耐火塗装 / 防火塗装 | Taika Tosou / Bouka Tosou | Cột thép, dầm thép. Loại: 発泡性 (Happousei – Phồng nở), 非発泡性 (Hi-Happousei). Kiểm tra độ dày 膜厚検査 (Makuatsu Kensa) cực khắt khe. |
| Sơn cách nhiệt mái nhà | 遮熱塗装 (屋根) | Shanetsu Tosou (Yane) | Màu trắng, bạc, sáng. Phản xạ 赤外線 (Sekigaisen – Hồng ngoại). Giảm tải điều hòa. |
PHẦN 4: GIAO TIẾP CÔNG TRƯỜNG (GENBA KAIWA) – CÂU NÓI “SỐNG” NHẤT 2026
Không cần ngữ pháp phức tạp, chỉ cần Động từ (V) + ください (Kudasai) hoặc 名詞 + お願いします (Onegaishimasu). Quan trọng nhất: Tonej (Ngữ khí) – Nhanh, gọn, rõ ràng.
4.1. Chào hỏi & Báo cáo hàng ngày (朝礼・夕礼 – Chourei / Yuurei)
| Tình huống | Câu tiếng Nhật (Kanji/Kana) | Romaji | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|---|
| Chào sáng / Bắt đầu ca | おはようございます。今日もよろしくお願いします。 | Ohayou gozaimasu. Kyou mo yoroshiku onegaishimasu. | Chào buổi sáng. Hôm nay cũng nhờ mọi người. |
| Báo cáo tiến độ | 今日の予定は、外壁の中塗り1回目です。 | Kyou no yotei wa, gaiheki no nakanuri ikkai-me desu. | Kế hoạch hôm nay: Lớp giữa vỏ ngoài lần 1. |
| Báo cáo hoàn thành | 外壁の上塗り、完了しました。検査をお願いします。 | Gaiheki no uwanuri, kanryou shimashita. Kensa o onegaishimasu. | Sơn mặt vỏ ngoài xong. Nhờ kiểm tra. |
| Hỏi ý kiến Senpai | 先輩、この色で合っていますか？ | Senpai, kono iro de attemasu ka? | Anh/Chị ơi, màu này có đúng không? |
| Xin phép nghỉ / Về sớm | 体調が悪いので、早退させていただきます。 | Taichou ga warui node, soutai sasete itadakimasu. | Đau thời tiết, xin phép về sớm. |
| Cảm ơn cuối ngày | お疲れ様でした。気をつけて帰ってください。 | Otsukaresama deshita. Ki o tsukete kaette kudasai. | Mọi người mệt rồi. Về cẩn thận nhé. |
4.2. Chỉ dẫn thi công & Kiểm tra chất lượng (指示・検査 – Shiji / Kensa) – CỰC KỲ QUAN TRỌNG
Đây là phần bạn nghe nhiều nhất từ Oyakata/Hanchou.
| Nội dung chỉ dẫn | Câu tiếng Nhật | Romaji | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|---|---|
| Bảo vệ kỹ (Yojou) | 養生、しっかりやって。テープ、浮かせないで。 | Yojou, shikkari yatte. Teepu, ukasenaide. | Làm kỹ việc bao che. Dán tape không được bong/bọt. |
| Sơn đều / Không được lệch màu | ムラなく塗って。色違い、ダメだよ。 | Muranaku nutte. Irochigai, dame da yo. | Sơn đều mịn, không vết. Sai màu là không được. |
| Kiểm tra độ dày | 膜厚、測っといて。基準値以上ね。 | Makuatsu, hakuttoite. Kijunchi ijou ne. | Đo độ dày màng sơn. Phải trên giá trị chuẩn. |
| Sửa lỗi (Temodori) | ここ、はがれてるよ。ケレンし直して、塗り直し。 | Koko, hagareteru yo. Keren shinaoshite, nurinaoshi. | Đây bong rồi. Cạo lại (Keren), sơn lại. |
| Vệ sinh công cụ | 道具、すぐ洗って。固まったら終わりだよ。 | Dougu, sugu aratte. Katamattara owari da yo. | Rửa dụng cụ ngay. Khô cứng là hỏng. |
| An toàn (Anzen) | ヘルメット、顎紐締めて。命綱、つけて。 | Herumetto, agohimo shimete. Inochizuna, tsukete. | Mũ bảo hiểm, buộc dây cằm. Dây an toàn, móc vào. |
| Giao việc gấp | これ、至急で頼む。今日中に終わらせて。 | Kore, shikyuu de tanomu. Honjuu ni owarasete. | Việc này gấp. Hôm nay phải xong. |
| Hỏi tiến độ | どのくらい進んだ？明日までに間に合う？ | Dono kurai susunda? Ashita made ni maniau? | Làm đến đâu rồi? Kịp mai không? |
4.3. Xử lý sự cố & Báo cáo rủi ro (トラブル・報告 – Toraburu / Houkoku)
| Sự cố | Câu báo cáo (Hou – Ren – So: 報告・連絡・相談) |
|---|---|
| Sơn bị flow/chảy (垂れ – Tare) | 「外壁の南面、上塗りで垂れが出ました。刷毛で均しておきます。」 (Gaiheki no nanmen, uwanuri de tare ga demashita. Hake de narashite okimasu.) |
| Màu sai / Mẫu màu không khớp (色合わせ失敗 – Iroawase Shippai) | 「色見本と合わないです。調色(ちょうしょく – Choushoku) やり直しが必要です。」 (Iromihon to awanai desu. Choushoku yarinaoshi ga hitsuyou desu.) |
| Thiếu sơn / Hết sơn (塗料不足 – Toryou Busoku) | 「シリコンの白、残り1缶です。発注(はっちゅう – Hacchuu) お願いします。納期(のうき – Nouki) 何日？」 (Shirikon no shiro, nokori 1 kan desu. Hacchuu onegaishimasu. Nouki nan nichi?) |
| Trời mưa không thể sơn (雨天中止 – Uten Chushi) | 「雨が降ってきたので、中塗り中断(ちゅうだん – Chudan) します。乾燥(かんそう – Kansou) 確認してから再開(さいかい – Saikai)します。」 (Ame ga futte kita node, nakanuri chudan shimasu. Kansou kakunin shite kara saikai shimasu.) |
| Tai nạn suýt xảy ra / Nguy hiểm (ヒヤリハット – Hiyari Hatto) | 「足場の板が外れかけていました。直ちに(ただちに – Tadachini) 修正しました。報告書(ほうこくしょ – Houkokusho) 書きます。」 (Ashiba no ita ga hazurekakete imashita. Tadachini shuusei shimashita. Houkokusho kakimasu.) |
Văn hóa “Hou-Ren-So” (報連相) 2026: Nhật Bản coi trọng Báo cáo (Hou) – Liên lạc (Ren) – Tham vấn (So). Đừng tự ý quyết định việc lớn. Gặp sự cố -> Ngừng tay -> Báo Oyakata/Hanchou ngay -> Chờ chỉ dẫn. Làm tự ý sai = Trách nhiệm lớn.
PHẦN 5: KANJI “CHẾT CHỊU” – NHẬN DIỆN NGAY TRÊN HỘP SƠN, BẢN VẼ, SDS
Học Kanji là học “hình ảnh”. Không cần viết thành thạo, nhưng PHẢI NHẬN DIỆN ĐƯỢC để không nhầm loại sơn, không vi phạm an toàn.
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành May Mặc Tiếng Nhật Toàn Diện Nhất 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Kíp Học Tập Hiệu Quả Cho Người Làm Việc Và Du Học Sinh
5.1. Trên bao bì sơn / Chỉ dẫn thi công (仕様書・缶ラベル)
| Kanji | Đọc | Nghĩa | Cặp từ đi kèm hay gặp |
|---|---|---|---|
| 主剤 | しゅざい / Shuzai | Chất chính (Base) | 硬化剤, 混合比, 可使時間 |
| 硬化剤 | こうかざい / Koukazai | Chất làm cứng (Hardener) | 主剤, 混合比, 過剰反応 |
| 希釈剤 | きしゃくざい / Kishakuzai | Chất pha loãng (Thinner/Water) | 水, シンナー, 希釈率, 粘度調整 |
| 塗布量 | とふりょう / Tofuryou | Lượng sơn tiêu thụ (kg/m² hoặc L/m²) | 理論塗布量, 実用塗布量, 歩留まり |
| 乾燥時間 | かんそうじかん / Kansou Jikan | Thời gian khô | 指触乾燥, 硬化乾燥, 塗り重ね可能時間 |
| 塗り重ね | ぬりかさね / Nurikasane | Sơn lớp trên (Recoat) | 塗り重ね間隔, 最短/最長時間 |
| ツヤ有 / ツヤ消し | ツヤあり / ツヤけし | Có bóng / Mờ (Matte) | 3分ツヤ, 5分ツヤ, 7分ツヤ, 全ツヤ |
| 色番号 | いろばんごう / Iro Bangou | Mã màu (VD: N-90, 19-60D) | 日塗工, マンセル, カラーコード |
| 危険物 | きけんぶつ / Kikenbutsu | Vật liệu nguy hiểm | 第4類, 引火点, 消防法 |
| 有機溶剤 | ゆうきようざい / Yuuki Yozai | Dung môi hữu cơ | 有機則, 特定化学物質, 作業環境測定 |
5.2. Trên SDS (Safety Data Sheet – 安全データシート) – Bắt buộc đọc hiểu 2026
| Kanji | Đọc | Nghĩa | Hành động |
|---|---|---|---|
| 引火点 | いんかてん / Inkaten | Điểm cháy (Flash point) | < 40°C = Nguy hiểm cao. Cấm lửa, tĩnh điện. |
| 蒸気圧 | じょうきあつ / Jouki Atsu | Áp suất hơi | Cao = Bay hơi nhanh, ngạt mùi, cần thông gió tốt. |
| 許容濃度 | きょようのうど / Kyoyou Noud | Nồng độ cho phép (TLV/TWA) | Không được vượt quá trong không khí nơi làm việc. |
| 保護具 | ほごぐ / Hogogu | Đồ bảo hộ (PPE) | Chỉ định rõ: 防毒マスク, 保護手袋, 保護メガネ, 保護衣. |
| 応急処置 | おうきゅうしょち / Oukyuu Shochi | Sơ cứu | 吸入, 皮膚接触, 目に入った時, 飲み込んだ時. |
| 漏出した時 | もれだしたとき / Moredashita Toki | Khi rò rỉ/đổ | Cách thu gom, trung hòa, xử lý chất thải. |
PHẦN 6: MẸO HỌC TỪ VỰNG CHUYÊN NGÀNH HIỆU QUẢ NHẤT CHO NGƯỜI VIỆT (2026)
6.1. Phương pháp “Gắn mác thực tế” (Labeling Method)
- Mua dán nhãn (ラベルシール – Raberu Shiiru) viết Kanji + Hiragana + Việt.
- Dán lên chính dụng cụ/hộp sơn bạn dùng hàng ngày.
- VD: Dán “ローラー (Rooraa)” lên cán con lăn. Dán “ケレン (Keren)” lên cạo sắt. Dán “養生 (Yojou)” lên cuộn tape/nilon.
- Hiệu quả: Học ngầm (Implicit learning). Mỗi lần cầm dụng cụ là ôn từ 1 lần.
6.2. Kỹ thuật “Shadowing” trên công trường (Genba Shadowing)
- Khi Oyakata/Senpai chỉ dẫn: Lặp lại trong đầu hoặc nhỏ nhẹ câu họ nói.
- VD: Senpai: “Koko, yojou shikkari ne” -> Bạn lặp: “Yojou, shikkari. Ryokai.”
- Tập thói quen: Nghe -> Hiểu -> Lặp -> Làm. Không chỉ “Nghe -> Làm”.
6.3. Xây dựng “Sổ tay vàng” (My Dictionary – マイ辞書)
- Mua một cuốn sổ nhỏ (B5/A5), chia 3 cột: Kanji | Đọc (Hiragana) | Nghĩa Việt | Câu ví dụ/Công thức.
- Chỉ ghi những từ BẠN GẶP PHẢI THỰC TẾ (trên bản vẽ, hộp sơn, miệng Senpai). Đừng copy từ điển dày cộm.
- Ôn tập 15 phút trước khi ngủ / trên tàu điện.
6.4. Sử dụng App & AI hỗ trợ 2026
- Google Lens / Apple Live Text: Quét Kanji trên hộp sơn, bản vẽ, SDS -> Dịch tức thì.
- DeepL / ChatGPT (Voice mode): Tra từ chuyên ngành chính xác hơn Google Translate. VD: Prompt: “Dịch từ ‘下塗りフィラー’ sang tiếng Việt trong bối cảnh sơn xây dựng Nhật Bản”.
- App “Jisho.org” / “Mazii” / “Takoboto”: Tra Kanji theo bộ thủ (Radical) hoặc vẽ tay.
- YouTube Channel: Tìm từ khóa “塗装 職人 用語”, “外壁塗装 手順”, “ケレン 作業” để xem video thực tế + nghe phát âm.
6.5. Học theo cặp “Đối lập” (Antonym Pairs) – Nhớ gấp 2 lần
| Cặp từ | Kanji | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Nước – Oil | 水性 (Suisei) – 油性 / 溶剤形 (Yusei / Yozai-gata) | Phân loại sơn quan trọng nhất. |
| Khô – Ẩm | 乾燥 – 湿潤 | Điều kiện thi công. |
| Bám – Bong | 密着 – 剥離 | Kết quả kiểm tra. |
| Mịn – Thô | 平滑 – 粗面 | Trạng thái nền. |
| Trong – Đục | 透明 – 白濁 | Trạng thái sơn/keo. |
| Nhanh – Chậm | 速乾 – 遅乾 | Loại chất làm cứng/Thinner. |
| Cứng – Mềm | 硬い – 柔らかい | Màng sơn, Keo chắn. |
PHẦN 7: XU HƯỚNG NGÀNH SƠN NHẬT BẢN NĂM 2026 & TỪ VỰNG MỚI (BUZZWORDS)
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Chuyên Ngành Kế Toán Tiếng Nhật Toàn Tập 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Bí Quyết Học Hiệu Quả Cho Người Mới Bắt Đầu
Để không bị “lỗi thời” khi làm việc năm 2026, bạn cần biết các từ khóa hot nhất hiện nay:
7.1. Carbon Neutral & Môi trường (カーボンニュートラル・環境)
- 低VOC (Tei VOC / Low VOC): Sơn nồng độ hợp chất hữu cơ bay hơi thấp. Tiêu chuẩn bắt buộc nhiều tỉnh thành (Tokyo, Osaka…).
- 水性化 – Suiseika: Chuyển đổi sang sơn nước. Xu hướng chủ đạo 2026. Daikin, Nippon Paint, Kansai Paint, SK Kaken đều đẩy mạnh line sơn nước hiệu năng cao (Fluorine nước, Inorganic nước).
- 遮熱・断熱 – Shanetsu / Danetsu: Cách nhiệt, chống nóng. Yêu cầu bắt buộc cho mái nhà, vỏ ngoài ở khu vực đô thị (Heat Island対策).
- グリーン購入法 – Guriin Kounyuu Hou: Luật mua sắm xanh. Công ty lớn, công trình công cộng ưu tiên sơn có エコマーク (Eco Mark).
7.2. Số hóa & DX (Digital Transformation) trên công trường
- 電子黒板 – Denshi Kokuban: Bảng đen điện tử. Chụp ảnh tiến độ, ghi chú, ký tên trực tiếp trên máy tính bảng. Thay thế giấy tờ.
- 施工管理アプリ – Sekou Kanri Apuri: App quản lý thi công (VD: ANDPAD, Kizuku, SiteBox, Photoruction). Bạn phải biết thao tác: 報告書作成, 写真整理, 工程表確認.
- ドローン点検 – Doroon Tenken: Drone kiểm tra vỏ ngoài, mái nhà. Hình ảnh phân tích AI phát hiện nứt, bong sơn.
- AI色合わせ – AI Iroawase: Máy quét màu + AI điều chỉnh công thức điều màu (調色 – Choushoku) tự động. Giảm sai sót màu.
7.3. An toàn & Sức khỏe lao động (新・労働安全衛生)
- リスクアセスメント – Risuku Asesumento (Đánh giá rủi ro): Làm RA trước mỗi công đoạn mới (Keren, Phun, Vào hầm, Làm nóng). Không có RA = Không được làm.
- 熱中症対策 – Netsuchushou Taisaku: Đối phó say nắng. Năm 2026 nóng kỷ lục. Bắt buộc: WBGT測定 (WBGT Sokutei – Đo chỉ số nhiệt), uống nước/ion định giờ, áo thổi gió (空調服 – Kuuchou Fuku), nghỉ mát (クールダウン – Coorudaun).
- 化学物質管理強化 – Kagaku Busshitsu Kanri Kyouka: Quản lý hóa chất chặt chẽ hơn. SDS điện tử, ラベル表示 (Label Hyouji) theo chuẩn GHS mới, 特定化学物質障害予防規則 (Tokutei Kagaku Busshitsu Shougai Yobou Kisoku) tuân thủ nghiêm ngặt.
7.4. Thiếu nhân lực & Đa dạng hóa (人手不足・多様化)
- 外国人材 – Gaikokujin Zai: Bạn là “Nhân tài nước ngoài”. Hiểu rõ 特定技能 (Tokutei Ginou – Kỹ năng đặc định 1/2), 技能実習 (Ginou Jisshuu – Thực tập kỹ năng), 育成就労 – Ikusei Juurou (Hệ thống mới thay thế thực tập từ 2027, chuẩn bị từ 2026).
- 女性職人 – Josei Shokunin: Nữ sơn công tăng lên. Môi trường làm việc thay đổi (toilet riêng, trang phục phù hợp).
- 高齢職人 – Kourei Shokunin: Tiền bối già. Cần kỹ thuật truyền thụ (技術継承 – Gijutsu Keishou). Học hỏi tay nghề “Kamiwaza” (Thần kỹ) từ họ.
PHẦN 8: TỔNG HỢP CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ) KHI HỌC TỪ VỰNG SƠN TIẾNG NHẬT
Q1: Tôi N3/N4, có học được từ vựng chuyên ngành không?
A: HOÀN TOÀN ĐƯỢC. Từ vựng chuyên ngành (Senmon Goi) thường dùng Kanji có nghĩa Hán – Việt rất gần gũi (VD: 下塗り = 下 + 塗り, 防水 = 防 + 水). Bạn chỉ cần học Đọc (On-yomi/Kun-yomi) và Phát âm. Ngữ pháp giao tiếp công trường rất đơn giản (V-てください, N-お願いします, N-です). Tập trung vào Nghe – Nói trước, Kanji sau.
Q2: Phân biệt “シーラー (Sealer)”, “プライマー (Primer)”, “フィラー (Filler)” như thế nào cho dễ nhớ?
A: Nhớ theo Chức năng chính:
- Sealer (シーラー) = Seal (Chắn/Ngăn). Ngăn nền hút sơn, ngăn kiềm. Mỏng, thẩm thấu.
- Primer (プライマー) = Prime (Đầu tiên/Chuẩn bị). Tăng bám dính giữa nền và sơn. Chuyên biệt cho kim loại, gỗ, keo.
- Filler (フィラー) = Fill (Lấp đầy). Làm phẳng, tạo độ dày, che khuyết điểm. Sệt, nhiều bột.
Q3: “Keren” (ケレン) có bao nhiêu cấp độ? Cấp nào phổ biến?
A: Theo chuẩn JIS K 5600 / SSPC / ISO 8501-1. Phổ biến trên công trường nhà ở:
- Type 1 (ケレン1種 / Sa3): Mài bạch kim (White metal blast). Sạch hoàn toàn. Dùng cho sơn Epoxy/Zinc heavy duty.
- Type 2 (ケレン2種 / Sa2.5): Mài gần bạch kim (Near white). Phổ biến nhất cho sơn vỏ ngoài, sơn lại. Sạch rỉ, sơn cũ bong, dầu mỡ.
- Type 3 (ケレン3種 / St3 / Hand/Power tool cleaning): Cạo, chổi sắt, máy mài tay. Giữ lại sơn cũ bám chắc. Phổ biến cho sơn lại nhẹ, nội thất.
- Type 4 (ケレン4種): Vệ sinh nhẹ (rửa nước, chổi). Chỉ nền sơn cũ tốt.
Q4: Làm sao để nhớ “希釈率” (Tỷ lệ pha loãng) và “混合比” (Tỷ lệ trộn) không nhầm?
A:
- 混合比 (Kongoubai): Dùng cho Sơn 2 thành phần (2液型 – Nikigata). VD: 主剤 : 硬化剤 = 4 : 1. Tính theo Trọng lượng (重量 – Juuryou) hoặc Thể tích (体積 – Taiseki). Tuyệt đối tuân thủ.
- 希釈率 (Kishakuritsu): Dùng cho Pha loãng (Thinning) để điều chỉnh độ nhớt. VD: 5~10%. Tính theo Trọng lượng hoặc Thể tích so với lượng sơn (主剤 hoặc 主剤+硬化剤). Có thể điều chỉnh tùy nhiệt độ, phương pháp thi công.
Q5: Từ “養生 (Yojou)” có nghĩa là “Dưỡng sinh” (giữ gìn sức khỏe) không?
A: KHÔNG. Trong xây dựng/sơn: 養生 = Bảo vệ / Bao che / Che phủ. (Động từ: 養生する – Yojou suru).
- Ví dụ khác: コンクリートの養生 = Dưỡng sinh bê tông (giữ ẩm, che nắng/mưa để bê tông đơ cứng). Còn 健康の養生 (Kenkou no Yojou) mới là dưỡng sinh sức khỏe.
PHẦN 9: LỘ TRÌNH HỌC 30 NGÀY “TỪ 0 ĐẾN GIAO TIẾP CÔNG TRƯỜNG” (KẾ HOẠCH 2026)
| Tuần | Mục tiêu | Nội dung chính | KPI (Chỉ tiêu) |
|---|---|---|---|
| Tuần 1: Nền tảng & An toàn | Biết tên đồ, hiểu lệnh an toàn, đọc được SDS cơ bản. | 1. 50 Kanji đồ dùng (Dougu) + PPE. 2. 20 câu Anzen (An toàn): Mũ, dây, khẩu trang, găng tay. 3. Đọc được nhãn sơn: Shuzai, Koukazai, Kishakuzai, Inkaten. |
Đúng 100% tên đồ. Hiểu 100% lệnh “Ki o tsukete”, “Yamero”, “Abunai”. |
| Tuần 2: Quy trình & Yojou | Làm được Yojou chuẩn, hiểu luồng công việc. | 1. 30 từ vựng Yojou (Tape, Nilon, Masukaa, Masking). 2. Quy trình: Ken -> Senjou -> Keren -> Yojou -> Shita -> Naka -> Uwa -> Ken -> Kaishu. 3. 10 câu giao tiếp: “Yojou shikkari”, “Tare nai you ni”, “Muranaku”. |
Làm Yojou độc lập không bị Senpai nhắc lại. Báo cáo tiến độ đơn giản. |
| Tuần 3: Keren & Shitaji (Xử lý nền) | Nắm vững từ vựng cạo, mài, vá, bạt. | 1. 4 cấp độ Keren (1-4種). 2. Dụng cụ: Disk, Wire, Scraper, Hera. 3. Vá khe: Coookingu/Shiiringu, Primer, Backup material (バックアップ材). 4. Bạt: Epoxy putty (エポキシパテ), セメント (Seumento). |
Keren đúng cấp độ chỉ định. Vá khe đẹp, không lõi, không tràn keo. |
| Tuần 4: Hệ thống sơn & Thi công | Biết chọn sơn, pha sơn, lăn/phun đúng kỹ thuật. | 1. Phân loại sơn: Suisei, Yozai, 1-liquid, 2-liquid. 2. Pha trộn: Kongoubai, Kishaku, Nendo, Kashijikan, Hakari. 3. Kỹ thuật: Hake (Meji, Face), Rooraa (Nap length), Spray (Tip size, Pressure). 4. Kiểm tra: Makuatsu, Iroawase, Tare/Mura/Hagare check. |
Pha sơn đúng tỷ lệ 100%. Sơn đều, độ dày đạt chuẩn, không vết tẩy, không chảy. |
| Tuần 5-6: Chuyên sâu & Xử lý sự cố | Xử lý vấn đề, đọc bản vẽ/Shiyousho, làm báo cáo. | 1. Đọc Shiyousho: Tìm chỉ định sơn, màu, độ dày, phương pháp. 2. Xử lý lỗi: Tare, Orange peel (オレンジピール), Pinhole (ピンホール), Blister (フクレ), Chalking (チョーキング). 3. App công trường: ANDPAD/Kizuku (Nhập báo cáo, up ảnh). 4. Hou-Ren-So thực chiến. |
Đọc hiểu được Shiyousho. Tự xử lý lỗi nhỏ. Báo cáo trên App chuẩn, kịp thời. |
PHẦN 10: TÀI LIỆU THAM KHẢO CHUẨN NHẬT (REFERENCE) – NÊN CÓ TRÊN MÁY TÍNH/ĐIỆN THOẠI 2026
- 日本塗装工業会 (日本塗装工業会 – Nihon Tosou Kogyoukai) – JPIA: Tiêu chuẩn thi công, sách hướng dẫn (塗装工事標準仕様書・同解説). Web: jpia.or.jp
- 建設業労働災害防止協会 (Kensetsugyou Rousai Boushi Kyoukai) – KENKYO: Sổ tay an toàn, tư liệu đào tạo Keren, Phun, Yojou. Web: kensai.gr.jp
- 各メーカーカタログ (Catalog nhà sản xuất): Nippon Paint (ニッペ), Kansai Paint (カンペ), SK Kaken (エスケー化研), Daikin (ダイキン), Mizutani (ミズタニ), Ohtsu (大津). Tải PDF: 仕様書, SDS, 施工要領, 色見本帳.
- 塗装用語辞典 (Tosou Yougo Jiten): Từ điển thuật ngữ sơn (Có bản in và web online).
- 厚生労働省 (Kousei Roudoushou – Bộ Y tế Lao động): Luật An toàn Vệ sinh, Quy định hóa chất (有機則, 特化則, 化管法).
- YouTube Kênh uy tín: “塗装職人ちゃんねる”, “ペイント王”, “外壁塗装の教科書”, “プロタイムズ”. Xem video thực tế + phụ đề tiếng Nhật.
KẾT LUẬN: NGÔN NGỮ LÀ CON ĐẠO DẪN DẪN BẠN ĐẾN “THẦN KỸ” (KAMIWAZA)
Năm 2026, ngành sơn Nhật Bản đang ở ngã rẽ: Công nghệ cao (AI, Drone, Sơn thông minh, Số hóa) kết hợp với Truyền thống tay nghề (Shokunin Damashii – 職人魂).
Việc bạn nắm vững Từ vựng chuyên ngành sơn tiếng Nhật không chỉ để “sinh tồn” hay “hiểu lệnh”. Đó là để bạn:
- Đọc hiểu “Tâm” của công trình qua Bản vẽ (図面) & Thông số (仕様書).
- Giao tiếp “Tâm” với tiền bối để học được “Mẹo” (コツ – Kotsu) không ghi trong sách.
- Bảo vệ “Tâm” an toàn cho bản thân và đồng đội qua Risk Assessment & SDS.
- Xây dựng “Tâm” uy tín với khách hàng & công ty qua báo cáo chính xác, thái độ chuyên nghiệp.
Đừng cố gắng học thuộc lòng 3000 từ. Hãy học 50 từ cốt lõi -> Dùng thành thạo -> Mở rộng 50 từ nữa. Mỗi ngày trên công trường là một bài học tiếng Nhật thực chiến giá trị hơn 100 giờ ngồi lớp.
Chúc bạn – Sơn công Việt Nam tại Nhật Bản năm 2026 – nhanh chóng thành thạo ngôn ngữ, luyện đạt tay nghề, an toàn lao động, thu nhập cao và xây dựng sự nghiệp vững bền trên đất Phù Tang!
がんばれ！日本で塗装職人！ (Ganbare! Nihon de Tosou Shokunin! – Cố gắng nhé! Sơn công tại Nhật Bản!)
Bài viết được biên soạn dựa trên thực tế công trường Nhật Bản, tiêu chuẩn JIS, JPIA, Bộ Y tế Lao động Nhật Bản và xu hướng công nghệ năm 2026. Dành cho thực tập sinh, kỹ sư đặc định, kỹ sư, người định cư làm nghề sơn xây dựng.