Trong bối cảnh công nghệ thông tin Việt Nam hội nhập sâu rộng và thị trường lao động Nhật Bản đang “khát” nhân sự chất lượng cao năm 2026, việc nắm vững từ vựng chuyên ngành IT tiếng Nhật không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Dù bạn là sinh viên năm cuối, nhân viên đang làm việc tại môi trường đa ngôn ngữ, hay kỹ sư chuẩn bị sang Nhật (IT Engineer – IT エンジニア), một kho từ vựng chuẩn xác, tự nhiên sẽ là “chìa khóa vàng” giúp bạn giao tiếp hiệu quả, đọc hiểu tài liệu kỹ thuật (Specification – 仕様書) và tham gia các cuộc họp dự án (Meeting – 会議) một cách tự tin.

Bài viết này tổng hợp hơn 500 từ vựng thiết yếu, được phân loại theo chủ đề, kèm theo Kanji, Hiragana, Romaji, nghĩa tiếng Việt và quan trọng nhất là câu ví dụ thực tế (例文 – れいぶん) được cập nhật theo xu hướng làm việc năm 2026 (Agile, DevOps, Cloud Native, AI/ML).

PHẦN 1: CƠ SỞ HẬT ĐIỀU KIỆN – KHỞI ĐỘNG (インフラ・基礎)

Trước khi đi vào code hay kiến trúc phức tạp, bạn cần thành thạo các thuật ngữ định danh môi trường làm việc.

1.1. Phần cứng & Mạng (ハードウェア・ネットワーク)

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa tiếng Việt Ví dụ thực tế 2026
サーバー サーバー Sābā Server (Máy chủ) 本番サーバー (Honban sābā) – Production server.
Ví dụ: 本番サーバーのCPU使用率が90%を超えています。 (CPU usage trên production server đã vượt 90%.)
クライアント クライアント Kuraianto Client (Máy khách) クライアント側 (Kuraianto-gawa) – Phía client (Frontend).
ネットワーク ネットワーク Nettowāku Network (Mạng) ネットワーク遅延 (Nettowāku chien) – Network latency.
帯域幅 たいいきはば Taiiki-haba Bandwidth (Băng thông) 帯域幅の制限 (Taiiki-haba no seigen) – Giới hạn băng thông.
IPアドレス アイピーアドレス Aipī Adoresu IP Address グローバルIP (Gurōbaru IP) – Public IP. / プライベートIP (Puraibēto IP) – Private IP.
ファイアウォール ファイアウォール Faiawōru Firewall (Tường lửa) ファイアウォールのルール追加 (Faiawōru no rūru tsuika) – Thêm rule firewall.
ロードバランサー ロードバランサー Rōdo Baransā Load Balancer (Cân bằng tải) ALB (Application Load Balancer) – Cân bằng tải lớp ứng dụng (AWS term).
プロキシ プロキシ Purokishi Proxy リバースプロキシ (Ribāsu Purokishi) – Reverse Proxy (Nginx, Apache).
DNS ディーエヌエス Dī Enu Esu Domain Name System DNSレコードの設定 (Dī Enu Esu rekōdo no settei) – Cấu hình DNS record (A, CNAME, TXT).
SSL証明書 エスエスエル しょうめいしょ Esueseru Shōmeisho SSL Certificate 証明書の更新 (Shōmeisho no kōshin) – Gia hạn chứng chỉ (Let’s Encrypt, Certbot).
仮想化 かそうか Kasōka Virtualization 仮想マシン (Kasō Mashin / VM) – Virtual Machine.
コンテナ コンテナ Koniena Container Dockerコンテナ (Docker Koniena) – Docker Container.
オーケストレーション オーケストレーション Ōkesutorēshon Orchestration Kubernetes (k8s) でオーケストレーション – Điều phối container bằng K8s.

1.2. Hệ điều hành & CLI (OS・コマンドライン)

Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Câu ví dụ (Situational)
オペレーティングシステム (OS) オペレーティングシステム Operētingu Shisutemu Operating System Linuxサーバー (Linux Sābā) – Server Linux (Ubuntu, CentOS/Rocky, Amazon Linux 2023).
カーネル カーネル Kāneru Kernel カーネルパラメータのチューニング (Kāneru parāmēta no chūningu) – Tuning kernel parameter (sysctl).
シェル シェル Sheru Shell Bash / Zsh / Fish – Các shell phổ biến.
ターミナル ターミナル Tāminaru Terminal ターミナルエミュレータ (Tāminaru emyurēta) – Terminal emulator (iTerm2, Windows Terminal, Tabby).
コマンド コマンド Komando Command (Lệnh) コマンドライン引数 (Komando rain hikisū) – Command line arguments.
パッケージマネージャー パッケージマネージャー Pakkēji Manējā Package Manager apt / yum / dnf / brew / npm / pip / go mod – Quản lý gói tin.
プロセス プロセス Purosesu Process (Tiến trình) プロセスID (PID / プロセスアイディー) – Process ID.
Cmd: ps aux \| grep nginx
デーモン デーモン Dēmon Daemon (Tiến trình nền) systemd でデーモン管理 (Systemd de dēmon kanri) – Quản lý service bằng systemd.
ログ ログ Rogu Log (Nhật ký) アクセスログ (Akusesu rogu) / エラーログ (Erā rogu) – Access log / Error log.
Tool: tail -f /var/log/nginx/access.log
権限 けんげん Ken’gen Permission (Quyền hạn) chmod / chown / sudo / su – Thay đổi quyền/người sở hữu.
環境変数 かんきょうへんすう Kankyō Hensū Environment Variable 環境変数を設定する (Kankyō hensū o settei suru) – Set env var.
File: .env, /etc/environment.

PHẦN 2: PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM – CỐT LÕI (開発・プログラミング)

Đây là phần quan trọng nhất cho Developer (プログラマー / エンジニア). Năm 2026, xu hướng Polyglot Programming (đa ngôn ngữ) và Type Safety (an toàn kiểu) rất mạnh.

2.1. Vòng đời phát triển & Quy trình (開発プロセス・手法)

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Bối cảnh 2026 (Agile/Scrum/DevOps)
要件定義 ようけんていぎ Yōken Teigi Requirements Definition (Định nghĩa yêu cầu) 要件定義書 (Yōken Teigisho) – Spec/Requirement Doc. Giai đoạn thượng lưu (上流工程 – Jōryū Kōtei).
基本設計 きほんせっけい Kihon Sekkei Basic Design (Thiết kế tổng quát) 画面設計 (Gamen Sekkei), API設計 (API Sekkei), DB設計 (DB Sekkei).
詳細設計 しょうさいせっけい Shōsai Sekkei Detailed Design (Thiết kế chi tiết) クラス図 (Kurasu Zu – Class Diagram), シーケンス図 (Shīkensu Zu – Sequence Diagram – Mermaid/PlantUML).
実装 じっそう Jissō Implementation (Cài đặt/Code) コーディング (Kōdingu) – Coding. コーディング規約 (Kōdingu Kiyaku) – Coding Convention (Lint/Format).
単体試験 たんたいしけん Tantai Shiken Unit Test (Kiểm thử đơn vị) UT (Unit Test). Tool: JUnit, pytest, Vitest, Go testing. カバレッジ (Kabarēji – Coverage).
結合試験 けつごうしけん Ketsugō Shiken Integration Test (Kiểm thử tích hợp) IT (Integration Test). Test API, DB interaction. Tool: Postman, RestAssured, Testcontainers.
システム試験 システムしけん Shisutemu Shiken System Test (Kiểm thử hệ thống) ST (System Test). End-to-End (E2E). Tool: Playwright, Cypress, Selenium.
運用試験 うんようしけん Unyō Shiken Operation Test (Kiểm thử vận hành) UAT (User Acceptance Test) / 受け入れ試験 (Ukeire Shiken). Khách hàng duyệt.
リリース リリース Rirīsu Release (Phát hành) リリースノート (Rirīsu Nōto) – Release Note. ロールバック (Rōru Bakku – Rollback).
保守・運用 ほしゅ・うんよう Hoshu・Unyō Maintenance & Operation 障害対応 (Shōgai Taiō) – Incident Response. 改修 (Kai-shū) – Modify/Enhancement.
技術的負債 ぎじゅつてきふさい Gijutsu-teki Fusai Technical Debt (Nợ kỹ thuật) リファクタリング (Rifakutaringu – Refactoring) để trả nợ. レガシーコード (Regashī Kōdo).
スクラム スクラム Sukuramu Scrum スプリント (Supurinto – Sprint), デイリースクラム (Deirī Sukuramu – Daily Standup), レトロスペクティブ (Retorosupekutibu – Retrospective).
カンバン カンバン Kanban Kanban WIP制限 (WIP Seigen – WIP Limit), リードタイム (Rīdo Taimu – Lead Time), サイクルタイム (Saikuru Taimu – Cycle Time).
CI/CD シーアイシーディー Shī Ai Shī Dī Continuous Integration / Continuous Deployment パイプライン (Paipurain – Pipeline). Tool: GitHub Actions, GitLab CI, Jenkins, ArgoCD, CircleCI.
インフラとしてのコード (IaC) インフラとしてのコード Infura toshite no Kōdo Infrastructure as Code Terraform, Pulumi, AWS CDK, Ansible. 冪等性 (べきとうせい – Bekitōsei – Idempotency).

2.2. Git & Quản lý phiên bản (Git・バージョン管理) – Bắt buộc thuộc lòng

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Câu lệnh / Cụm từ đi kèm
リポジトリ リポジトリ Repojitori Repository (Kho chứa) リモートリポジトリ (Remote Repo), ローカルリポジトリ (Local Repo).
コミット コミット Komitto Commit コミットメッセージ (Commit Message – Convention: Conventional Commits: feat:, fix:, chore:).
ブランチ ブランチ Buranchi Branch (Nhánh) main / master / develop / feature/… / hotfix/… / release/…. ブランチ戦略 (Branch Strategy – GitFlow, GitHub Flow, Trunk-Based Development).
マージ マージ Māji Merge (Gộp) マージコンフリクト (Merge Conflict – Conflict). Fast-forward / No-ff / Squash merge.
リベース リベース Ribēsu Rebase インタラクティブリベース (Interactive Rebase – git rebase -i). Sửa lịch sử commit.
プルリクエスト (PR) プルリクエスト Puru Rikuesuto Pull Request レビュー (Review / レビュー依頼 – Review Irai), Approve / Request Changes / Comment. Draft PR.
タグ タグ Tagu Tag リリースターグ (Release Tag – v1.0.0). Semantic Versioning (SemVer).
チェリーピック チェリーピック Cherīpikku Cherry-pick 特定のコミットを適用 (特定のコミットを適用 – Tokutei no komitto o tekiyō).
スタッシュ スタッシュ Sutasshu Stash 一時退避 (一時退避 – Ichiji Taihi). git stash push -m "msg", git stash pop.
コンフリクト解消 コンフリクトかいしょう Konfurikuto Kaishō Resolve Conflict 手動マージ (Manual Merge), マージツール (Merge Tool – VS Code, IntelliJ).

2.3. Kiến trúc & Thiết kế mẫu (アーキテクチャ・デザインパターン)

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Xu hướng 2026
マイクロサービス マイクロサービス Maikuro Sābisu Microservices サービスメッシュ (Service Mesh – Istio, Linkerd), API Gateway (Kong, Apisix, AWS API GW).
モノリス モノリス Monorisu Monolith モジュラーモノリス (Modular Monolith) – Xu hướng quay lại đơn giản hóa.
サーバーレス サーバーレス Sābāresu Serverless FaaS (Function as a Service – Lambda, Cloud Functions, Cloud Run). Event-Driven Architecture (イベント駆動アーキテクチャ).
クリーンアーキテクチャ クリーンアーキテクチャ Kurīn Ākitekucha Clean Architecture 依存性の逆転 (Dependency Inversion), ユースケース (Use Case), エンティティ (Entity), リポジトリ (Repository Pattern).
DDD (ドメイン駆動設計) ドメインくどうせっけい Domein Kudō Sekkei Domain-Driven Design 集約, エンティティ, 値オブジェクト, ドメインイベント, リポジトリ. Rất hot cho hệ thống phức tạp.
CQRS シーキュアーズ Shī Kyu Āzu Command Query Responsibility Segregation Tách Read/Write Model. Thường đi kèm Event Sourcing (イベントソーシング).
API ファースト API ファースト API Fāsuto API First OpenAPI Spec (Swagger), 契約テスト – Contract Testing (Pact).
GraphQL グラフキューエル Gurafu Kyū Eru GraphQL スキーマステッチング (Schema Stitching), フェデレーション (Federation – Apollo).
gRPC ジールピーシー Jī Āru Pī Shī gRPC Protocol Buffers (protobuf), ストリーミング (Streaming – Unary, Server/Client/Bidi Stream). Hiệu năng cao, contract-first.
オブザーバビリティ オブザーバビリティ Obuzābariti Observability 3 trụ cột: Metrics (指標), Logs (ログ), Traces (トレース). Tool: OpenTelemetry, Prometheus, Grafana, Loki, Tempo, Jaeger, Datadog, New Relic.

2.4. Cơ sở dữ liệu (データベース・DB) – SQL & NoSQL

Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Lưu ý kỹ thuật 2026
リレーショナルデータベース (RDB) リレーショナルデータベース Rirēshonaru Dētabēsu Relational DB PostgreSQL (Chuẩn de facto), MySQL / MariaDB, SQL Server, Oracle. ACID (アシッド).
NoSQL ノーエスキューエル Nō Esukyū Eru Not Only SQL Key-Value (Redis, DynamoDB), Document (MongoDB, Firestore), Wide-column (Cassandra, ScyllaDB), Graph (Neo4j). BASE (ベイス).
スキーマ スキーマ Skīma Schema マイグレーション (Migration – Flyway, Liquibase, Prisma Migrate, Golang Migrate). Schema-less (NoSQL).
インデックス インデックス Indekkusu Index B-Tree, Hash, GIN, GiST (Postgres), Composite Index (複合インデックス). カーディナリティ (Cardinality).
トランザクション トランザクション Toranzakushon Transaction 隔離レベル (Isolation Level – Read Committed, Repeatable Read, Serializable). デッドロック (Deadlock).
正規化 せいきか Seikika Normalization 第1正規形 ~ 第3正規形 (1NF~3NF), BCNF. 非正規化 (ひせいきか – Denormalization) cho hiệu năng đọc.
シャーディング シャーディング Shādingu Sharding 水平分割 (Horizontal Partitioning). Key: Sharding Key. Tool: Vitess, ShardingSphere, ProxySQL.
レプリケーション レプリケーション Repurikēshon Replication Master-Slave (Primary-Replica), Multi-Master, 同期 / 非同期 (Synchronous / Asynchronous). CDC (Change Data Capture – Debezium).
コネクションプール コネクションプール Konekushon Pūru Connection Pool HikariCP (Java), PgBouncer (Postgres), ProxySQL. プール枯渇 (Pool Exhaustion).
N+1問題 エヌプラスワンもんだい Enu Purasu Wan Mondai N+1 Problem ORM common issue. Fix: Eager Loading (JOIN FETCH / include / preload), DataLoader (GraphQL).

PHẦN 3: CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI & XU HƯỚNG 2026 (モダンテック・トレンド)

Năm 2026 đánh dấu sự bùng nổ của Generative AI (生成AI), Platform Engineering (プラットフォームエンジニアリング) và Rust/Go trong System Programming.

3.1. AI / Machine Learning / LLM (AI・機械学習・LLM)

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Ứng dụng thực tế
生成AI せいせいエーアイ Seisei Ē Ai Generative AI LLM (Large Language Model – 大規模言語モデル), RAG (Retrieval-Augmented Generation – 検索拡張生成), Fine-tuning (ファインチューニング), LoRA (Low-Rank Adaptation).
プロンプトエンジニアリング プロンプトエンジニアリング Puronputo Enjiniaaringu Prompt Engineering System Prompt / User Prompt, Few-shot / Zero-shot, Chain-of-Thought (CoT – 思考の連鎖).
ベクトルデータベース ベクトルデータベース Bekutoru Dētabēsu Vector Database Pinecone, Weaviate, Milvus, Qdrant, pgvector (Postgres extension). Lưu trữ Embedding (埋め込み – うめこみ).
埋め込み うめこみ Umekomi Embedding Text Embedding (text-embedding-3-large, bge-m3), Multimodal Embedding (CLIP).
エージェント エージェント Ējento AI Agent Autonomous Agent (AutoGPT, BabyAGI), Function Calling / Tool Use, MCP (Model Context Protocol).
推論 すいろん Suiron Inference Batch Inference / Real-time Inference / Streaming Inference. vLLM, TensorRT-LLM, Ollama để serve model local.
ハルシネーション ハルシネーション Harushinēshon Hallucination (Ảo giác) RAG để giảm thiểu. Guardrails (NeMo Guardrails).
MLOps エムエルオプス Emu Eru Opusu Machine Learning Operations MLflow, Kubeflow, ClearML, DVC (Data Version Control), Feature Store (Feast).
データセット データセット Dētasetto Dataset 学習データ / 検証データ / テストデータ (Train/Val/Test Split). アノテーション (Annotation – Gán nhãn).
GPU / アクセラレーター ジーピーユー / アクセラレーター Jī Pī Yū / Akuserarētā GPU / Accelerator NVIDIA H100 / A100 / L40S, CUDA, cuDNN, ROCm (AMD). GPU Sharing (MIG, Time-slicing).

3.2. DevOps / Platform Engineering / Cloud Native (クラウドネイティブ)

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Tool/Concept Hot 2026
プラットフォームエンジニアリング プラットフォームエンジニアリング Purattofōmu Enjiniaaringu Platform Engineering Xây Internal Developer Platform (IDP – 内部開発者プラットフォーム). Backstage (Spotify), Port, Cortex. Giảm Cognitive Load (認知的負荷) cho Dev.
GitOps ギットオプス Gitto Opusu GitOps ArgoCD, FluxCD. Declarative (宣言的 – せんげんてき). Sync Wave, Health Check, Rollback tự động.
Service Mesh サービスメッシュ Sābisu Messhu Service Mesh Istio, Linkerd, Cilium (eBPF). mTLS, Traffic Splitting (Canary/Blue-Green), Retry, Timeout, Circuit Breaker.
eBPF イービーピーエフ Ī Bī Pī Efu extended Berkeley Packet Filter Cilium, Tetragon, Pixie, bpftrace. Quan sát kernel không cần sidecar. Kernel-level Observability & Security.
WASM (WebAssembly) ワズム / ウェブアセンブリ Wazumu / Webu Asenburi WebAssembly WasmEdge, Spin, WasmCloud. Chạy code bất kỳ ngôn ngữ nào ở Edge/Server/Plugin. Component Model.
FinOps フィンオプス Fin Opusu Financial Operations Cloud Cost Optimization (クラウドコスト最適化). Showback / Chargeback. Tool: Kubecost, CloudHealth, Finout, Vantage.
SBOM エスボム Esu Bomu Software Bill of Materials CycloneDX, SPDX. Supply Chain Security (サプライチェーンセキュリティ). Syft, Grype, Trivy, Cosign (Sigstore).
Zero Trust ゼロトラスト Zero Torasuto Zero Trust Security Identity-based Access (IDベースアクセス), ZTNA (Zero Trust Network Access), SPIFFE/SPIRE (Workload Identity).
Chaos Engineering カオスエンジニアリング Kaosu Enjiniaaringu Chaos Engineering LitmusChaos, Chaos Mesh, Gremlin. Game Days. Tăng cường Resilience (レジリエンス – Khả năng phục hồi).
Internal Developer Portal (IDP) 内部開発者ポータル Naibu Kaihatsusha Pōtaru Cổng thông tin nội bộ Backstage Software Catalog, TechDocs, Scaffolder (Template tạo project). Golden Path (ゴールデンパス).

3.3. Ngôn ngữ & Runtime Hot (言語・ランタイム)

Ngôn ngữ Từ khóa tiếng Nhật quan trọng 2026
Go (Golang) ジェネリクス (Generics – 1.18+), Fuzzing (ファジング), Workspace (ワークスペース – go work), Go Modules, pprof (Profiling), Delve (Debugger), Wire (DI), Ent/Prisma/GORM (ORM).
Rust 所有権, 借用, ライフタイム, Cargo, Tokio / async-std, Serde (Serialization), Trait / Generics, Pattern Matching, WASM Target (wasm32-wasi), Axum / Actix-web.
TypeScript 型推論, ユニオン型 / 交差型, ジェネリクス, Conditional Types, Mapped Types, Template Literal Types, tsconfig.json (strict: true), ESLint (flat config), Prettier, tRPC / Zod (Type-safe API), Bun / Deno / Node.js 22+ (LTS).
Java (21 LTS / 24) Virtual Threads (仮想スレッド – Project Loom), Record Classes (レコードクラス), Pattern Matching for switch, String Templates (Preview), Spring Boot 3.x (GraalVM Native Image – AOT Compilation), Gradle (Kotlin DSL).
Python (3.12/3.13) Type Hinting (typing – Generic, Protocol, TypedDict), Asyncio / uvloop, FastAPI / Starlette, Pydantic v2 (Rust core), Ruff (Linter/Formatter – Rust based), UV (Package Manager – Rust based), Polars / DuckDB (DataFrame/OLAP).

PHẦN 4: GIAO TIẾP & TIẾT NGỮ THÔNG DỤNG TRONG MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC NHẬT (ビジネス日本語・現場用語)

Kiến thức kỹ thuật là chưa đủ, bạn cần “nói chuyện” được với PM, QA, PO, Leader Nhật.

4.1. Vai trò & Chức danh (役割・役職)

Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Ghi chú
プロジェクトマネージャー (PM) プロジェクトマネージャー Purojekuto Manējā Project Manager Quản lý tiến độ, ngân sách, khách hàng.
プロダクトオーナー (PO) プロダクトオーナー Purodakuto Ōnā Product Owner Quyết định Backlog, ưu tiên tính năng (Scrum).
スクラムマスター (SM) スクラムマスター Sukuramu Masutā Scrum Master Facilitator, gỡ rối trở ngại (Impediment – インピーディメント).
テックリード / リードエンジニア テックリード / リードエンジニア Tekku Rīdo / Rīdo Enjinia Tech Lead / Lead Engineer Kiến trúc, Code Review, hướng dẫn kỹ thuật.
アーキテクト アーキテクト Ākitekuto Architect (Solution/Enterprise) Thiết kế hệ thống cấp cao, lựa chọn Tech Stack.
バックエンドエンジニア バックエンドエンジニア Bakkuendo Enjinia Backend Engineer API, DB, Logic, Infra.
フロントエンドエンジニア フロントエンドエンジニア Furontoendo Enjinia Frontend Engineer UI/UX, React/Vue/Svelte/Solid, Performance (Core Web Vitals).
ネイティブアプリエンジニア ネイティブアプリエンジニア Neitibu Apuri Enjinia Native App Engineer iOS (Swift/SwiftUI), Android (Kotlin/Jetpack Compose), Flutter / React Native (Cross-platform).
QAエンジニア / テストエンジニア キューエーエンジニア / テストエンジニア Kyū Ē Enjinia / Tesuto Enjinia QA / Test Engineer Automation (E2E), Performance Test, Security Test.
SRE (Site Reliability Engineering) エスアールイー / サイトリライアビリティエンジニアリング Esu Āru Ī / Saito Riraibiriti Enjiniaaringu Site Reliability Engineer SLI/SLO/SLA, Error Budget (エラーバジェット), Toil (トイル – Việc lặp lại thủ công), On-call (オンコール – Trực ban).
DevOpsエンジニア / プラットフォームエンジニア デブオプスエンジニア / プラットフォームエンジニア Debuopusu Enjinia / Purattofōmu Enjinia DevOps / Platform Engineer CI/CD, IaC, K8s, Developer Experience (DX – デベロッパーエクスペリエンス).
データエンジニア / MLエンジニア データエンジニア / エムエルエンジニア Dēta Enjinia / Emu Eru Enjinia Data / ML Engineer Data Pipeline (Airflow/dbt), Feature Engineering, Model Serving.

4.2. Tình trạng & Tiến độ (進捗・ステータス) – Dùng trong Daily Standup / Jira / Redmine / Backlog

Kanji Hiragana Romaji Nghĩa Cách dùng
着手 ちゃくしゅ Chakushu Bắt đầu làm (Start) 「今日から着手します」(Kyou kara chakushu shimasu) – Hôm nay mình bắt đầu làm.
進行中 しんこうちゅう Shinkōchū Đang tiến hành (In Progress) 「現在、実装進行中です」(Genjitsu, jissō shinkōchū desu) – Đang code dở.
レビュー待ち レビューまち Rebyū Machi Chờ Review (Waiting for Review) 「PR出してレビュー待ちです」(PR dashite rebyū machi desu) – Đã tạo PR chờ review.
修正中 しゅうせいちゅう Shūsei Chū Đang sửa (Fixing/Updating) 「指摘事項を修正中です」(Shiteki jikō o shūsei chū desu) – Đang fix comment review.
完了 かんりょう Kanryō Hoàn thành (Done) 「動作確認まで完了しました」(Dōsaku kakunin made kanryō shimashita) – Xong cả test chạy.
完了定義 かんりょうていぎ Kanryō Teigi Definition of Done (DoD) 「DoDを満たしていますか?」(DoD o mitashite imasu ka?) – Đủ điều kiện Done chưa?
ブロッカー / 阻害 ブロッカー / そがい Burokkā / Sogai Blocker / Impediment (Vướng mắc) 「ブロッカーがあります。DBの権限が足りません」(Burokkā ga arimasu. DB no ken’gen ga tarimasen) – Bị chặn, thiếu quyền DB.
持ち帰り もちかえり Mochikaeri Mang về làm / Để offline / Follow-up sau 「この議題は持ち帰りで」(Kono gidai wa mochikaeri de) – Vấn đề này thảo luận riêng sau nhé.
スコープ外 スコープがい Sukōpu Gai Out of Scope (Ngoài phạm vi) 「その機能は今回スコープ外です」(Sono kinō wa konkai sukōpu gai desu) – Tính năng này sprint này không làm.
見積もり みつもり Mitsumori Estimation (Ước lượng effort) 「ストーリーポイントで見積もりしてください」(Sutōrī Pointo de mitsumori shite kudasai) – Ước lượng bằng Story Point.
ベロシティ ベロシティ Beroshiti Velocity (Tốc độ team) 「今スプリントのベロシティは30です」(Kon Supurinto no beroshiti wa 30 desu) – Velocity sprint này 30 SP.
テックデット / 技術的負債 テックデット / ぎじゅつてきふさい Tekku Detto / Gijutsu-teki Fusai Tech Debt 「リファクタリングチケットを作ってテックデットを返済します」(Rifakutaringu chiketto o tsukutte tekku detto o hensai shimasu) – Tạo ticket refactor để trả nợ.

4.3. Cụm từ “Sống còn” trong Meeting & Chat (Slack/Teams/Line Works)

Tiếng Nhật Romaji Nghĩa & Nuance Ví dụ ngữ cảnh
了解です / 承知しました Ryōkai desu / Shōchi shimashita Hiểu rồi / Đã nắm (Trang trọng: 承知しました / かしこまりました). Leader giao việc -> Bạn: 承知しました。着手します。
念のため (確認ですが) Nen no tame (Kakunin desu ga) Cho chắc chắn / Xác nhận một chút (Rất quan trọng để tránh hiểu lầm). 「念のため確認ですが、このAPIはv2で合っていますか?」
認識合わせ Ninshiki Awase Căn chỉnh nhận định / Đồng bộ hiểu nhau (Quan trọng đầu project/sprint). 「実装前に認識合わせをしましょう」(Jissō mae ni ninshiki awase o shimashō) – Căn chỉnh trước khi code.
手戻り Te-gomori Làm lại / Return back (Do hiểu sai spec, thiếu confirm). 「認識合わせをしっかりやれば手戻りが減ります」(Ninshiki awase o shikkari yareba te-gomori ga heredimasu).
早めに (共有/相談/報告) Hayame ni (Kyōyū/Sōdan/Hōkoku) Sớm nhất có thể (Chia sẻ/Tham vấn/Báo cáo). Nguyên tắc Ho-Ren-So (報連相 – Hō-Ren-Sō). 「エラーが出たら早めに共有してください」(Erā ga detara hayame ni kyōyū shite kudasai).
詰まる (作業が) Tsumaru Kẹt / Không tiến triển được / Stuck. 「ここで詰まっています。助けてください」(Koko de tsumatte imasu. Tasukete kudasai).
切り分け (原因) Kiriwake Phân tách / Đi tìm nguyên nhân gốc rễ (Root Cause Analysis – RCA). 「障害の切り分けを進めています」(Shōgai no kiriwake o susumete imasu) – Đang RCA sự cố.
暫定対応 / ワークアラウンド Zantei Taiō / Wāku Araundo Workaround / Giải pháp tạm thời (Chưa fix root cause). 「まずはワークアラウンドで回避し、根本対応は次スプリントで」(Mazu wa wāku araundo de kaihi shi, konpon taiō wa ji supurinto de).
デグレ (デグレード) Degure (Degurēdo) Regression (Lỗi hồi quy – Tính năng cũ bị hỏng do deploy mới). 「今回のリリースでデグレが発生しました」(Konkai no rirīsu de degure ga hassei shimashita).
ホットフィックス Hotto Fikkusu Hotfix (Fix gấp trên Production). 「本番にホットフィックスを当てます」(Honban ni hotto fikkusu o atemasu) – Apply hotfix lên prod.
ナレッジ共有 / ドキュメント化 Narejji Kyōyū / Dokyumento-ka Share knowledge / Viết tài liệu (Wiki/Notion/Confluence). 「対応手順をナレッジとして残しておいてください」(Taiō tejun o narejji toshite nokoshite oite kudasai).
アサイン Asain Assign (Giao việc / Phân công). 「このタスク、田中さんにアサインします」(Kono tasuku, Tanaka-san ni asain shimasu).
キャパオーバー / キャパシティオーバー Kyapa Ōbā / Kyapasiti Ōbā Over capacity (Quá tải, không nhận thêm việc được). 「今キャパオーバーなので、来週着手になります」(Ima kyapa ōbā na node, raishū chakushu ni narimasu).

PHẦN 5: BẢNG TỔNG HỢP KANJI IT THƯỜNG GẶP (IT漢字マスター)

Nắm vững các Kanji gốc giúp bạn đoán nghĩa từ vựng mới cực nhanh.

Kanji On-yomi Kun-yomi Nghĩa cốt lõi Từ mở rộng (Ví dụ)
実 ジツ (Jitsu) み (Mi) / みの.る (Minoru) Thực tế, Thực hiện, Quả 実装, 実行, 実環境, 実データ, 実績
装 ソウ (Sō) よそお.う (Yosou) Trang bị, Lắp đặt, Triển khai 実装, 装置, インストール (インストールする -> インストール済み)
行 コウ/ギョウ/アン (Kō/Gyō/An) い.く (Iku) / おこな.う (Okona) Đi, Thực hiện, Hàng (Excel) 実行, 処理, 行数, ループ, 銀行
処 ショ (Sho) ところ (Tokoro) Chỗ, Xử lý 処理, 処理速度, 事後処理, 例外処理, 風処理 (Exception Handling)
理 リ (Ri) ことわり (Kotowari) Lý lẽ, Logic, Xử lý 処理, 論理, 論理削除, 物理削除, 経理
制 セイ (Sei) せい.する (Sei suru) Kiểm soát, Điều khiển 制御, 制限, 統制, 版管理, 品質管理
御/制 セイ (Sei) – Hệ thống, Kiểm soát システム, 制御, 制約, 制約条件
構 コウ (Kō) かま.える (Kamaeru) Cấu tạo, Xây dựng 構造, 構築, 構成, 構成管理, 再構築
築 チク (Chiku) きず.く (Kizuku) Xây dựng 構築, 築く, ビルド (Build)
成 セイ (Sei) な.る (Naru) / な.す (Nasu) Hoàn thành, Trở thành 完成, 成立, 生成, 生成AI, 成果物
成 セイ (Sei) – Kết quả 成果, 成果物, 成果報告
物 ブツ/モツ (Butsu/Motsu) もの (Mono) Vật, Đồ vật, Sản phẩm 成果物, 物理, 物理削除, 物理サーバー, オブジェクト
論 ロン (Ron) – Luận, Lý thuyết, Logic 論理, 論理設計, 論理名, 論理削除, 議論
物 ブツ (Butsu) – Vật lý 物理, 物理設計, 物理名, 物理削除 (Hard Delete)
削 サク (Saku) けず.る (Kezuru) Xóa, Gọt 削除, 論理削除, 物理削除, 削除フラグ (Delete Flag – is_deleted)
除 ジョ (Jo) のぞ.く (Nozoku) Loại trừ, Xóa 削除, 除外, 重複除外
更 コウ (Kō) あらた.める (Aratameru) / さら (Sara) Mới, Thay đổi, Cập nhật 更新, 更改, 改修, リニューアル, 新規
新 シン (Shin) あたら.しい (Atarashii) Mới 新規, 新機能, 新人, 新卒, 新環境
規 キ (Ki) – Quy chuẩn, Quy tắc 新規, 規約, 規定, 仕様, 規模
格 カク (Kaku) – Quy cách, Đối tượng 仕様, 仕様書, 格納, データ格納
納 ノウ (Nō) おさ.める (Osameru) Nộp, Chứa, Đóng gói 格納, 納品, 納期, 納入, 収納
品 ヒン/ホン (Hin/Hon) しな (Shina) Sản phẩm, Chất lượng 製品, 品質, 品質管理, 不具合, 商品
具 グ (Gu) そな.える (Sonaeru) Cụ thể, Chuẩn bị 具体, 具体的, 具現化, ツール (Tool – 道具)
体 タイ/テイ (Tai/Tei) からだ (Karada) Thể, Hình thức, Cấu trúc 実体, 実体化, オブジェクト, アーキテクチャ, システム全体
験 ケン (Ken) – Thử nghiệm, Kinh nghiệm 試験, 単体試験, 結合試験, 検証, 経験
検 ケン (Ken) – Kiểm tra, Điều tra 検証, 検索, 検知, 検収, 監視
証 ショウ (Shō) あかし (Akashi) Chứng minh, Chứng chỉ 証明書 (SSL証明書), 証明, 証跡 (Audit Log – 監査証跡)
跡 セキ (Seki) あと (Ato) Dấu vết, Log 証跡, 監査証跡, 履歴, スタックトレース
履 リ (Ri) – Lịch sử, Mang (giày) 履歴, 経歴, 履歴書, Git履歴, コミット履歴
歴 レキ (Reki) – Lịch sử, Trải qua 履歴, 歴史, 来歴, 職歴
監 カン (Kan) – Giám sát 監視, 監視ツール, 監査, 監査ログ
視 シ (Shi) み.る (Miru) Nhìn, Xem 監視, 視点, 可視化, ダッシュボード
可 カ (Ka) – Có thể, Được phép 可視化, 可能, 可用性, 許可, 不可
用 ヨウ (Yō) もち.いる (Mochiiru) Dùng, Ứng dụng 可用性, 使用, 利用, 用途, ユースケース
性 セイ/ショウ (Sei/Shō) さが (Saga) Tính chất, Bản chất 可用性, 可拡張性, 信頼性, 性能, セキュリティ
能 ノウ (Nō) – Năng lực, Khả năng 性能, 機能, 能力, 不能, 高性能
拡 カク (Kaku) ひろ.がる (Hirogaru) Mở rộng 拡張, 拡張性, スケールアウト, 水平スケーリング
張 チョウ (Chō) は.る (Haru) Kéo giãn, Mở rộng 拡張, 拡張子, テンション, スケールアップ (垂直スケーリング)
縮 シュク (Shuku) ちぢ.む (Chijimu) / ちぢ.める (Chijimeru) Thu nhỏ 縮小, スケールイン, ダウンサイジング, 圧縮
圧 アツ (Atsu) お.す (Osu) Nén, Áp lực 圧縮, 圧力, 負荷, 負荷試験, 負荷分散
縮 シュク (Shuku) – Nén dữ liệu 圧縮, 解凍, zip, gzip, tar, 圧縮アルゴリズム
解 カイ (Kai) と.く (Toku) / と.ける (Tokeru) Giải, Mở, Hiểu 解凍, 解析, 解決, 解析ツール, 解約
析 セキ (Seki) – Phân tích 解析, 分析, 静的解析, 動的解析, ログ解析
静 セイ/ジョウ (Sei/Jō) しず.か (Shizuka) Tĩnh, Động 静的解析, 静的サイト, 静的型付け, 静的リンク
動 ドウ (Dō) うご.く (Ugoku) Động 動的解析, 動的型付け, 動的リンク, 動的ルーティング
的 テキ (Teki) – Suffix hóa tính từ 静的, 動的, 論理的, 物理的, 具体的, 抽象的, 相対的, 絶対的
抽 チュウ (Chū) – Trích xuất, Tóm gọn 抽象, 抽象化, 抽象クラス, 抽象度
象 ショウ/ゾウ (Shō/Zō) – Hình tượng, Tượng 抽象, 具体, 象徴, オブジェクト (Object – 物/象)
具 グ (Gu) – Cụ thể hóa 具体, 具現化, 具体例, 具体策
相 – ソウ/ショウ (Sō/Shō) あい (Ai) Tương đối, Lẫn nhau 相対, 相対パス, 相対URL, 相互運用性, 相関関係
対 タイ (Tai) – Đối lập, Cặp 相対, 対象, 対応, 対比, 対話, インターフェース (Interface – 面対面)
絶対 ゼッタイ (Zettai) – Tuyệt đối 絶対パス, 絶対URL, 絶対値, 絶対に失敗しない
インターフェース インターフェース Intāfēsu Giao diện, Điểm tiếp xúc APIインターフェース, ユーザーインターフェース (UI), インターフェース定義
フェース フェース Fēsu Mặt, Bề mặt インターフェース, サーフェス (Surface), フェイス (Face)

PHẦN 6: HƯỚNG DẪN HỌC TẬP HIỆU QUẢ CHO NĂM 2026 (学習ロードマップ)

Với lượng từ vựng khổng lồ trên, bạn không thể học vẹt. Hãy áp dụng phương pháp “Context-Based Learning” (Học dựa trên ngữ cảnh).

6.1. Chiến lược 3 bước (3ステップ戦略)

Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
  1. Input: Chuyên đề hóa (テーマ別インプット)

    • Không học theo bảng chữ cái. Học theo Module: “Tuần này học CI/CD”, “Tuần sau học K8s”, “Tháng này học Rust/Go”.
    • Dùng Anki / Obsidian / Notion tạo Deck: IT_Japanese_2026::Backend::Database, IT_Japanese_2026::Infra::K8s.
    • Thẻ Anki mẫu (Cloze Deletion):
      • Front: {{c1::デプロイ}} パイプラインで {{c2::ビルド}} した成果物を {{c3::ステージング}} 環境に {{c4::デプロイ}} する。
      • Back: Deploy pipeline -> Build artifact -> Deploy to Staging env.
  2. Process: Đọc tài liệu gốc (一次情報を読む)

    • Đừng chỉ đọc blog dịch. Hãy đọc Official Documentation tiếng Nhật.
    • Ví dụ: Kubernetes.io (ja), AWS Docs (ja), Go.dev (ja), React.dev (ja), Rust-lang.org (ja).
    • Kết hợp Rikaikun / Yomitan / Migaku để tra từ ngay trên trình duyệt, xuất ra Anki 1 click.
  3. Output: Shadowing & Technical Writing (アウトプット・シャドーイング)

    • Shadowing: Nghe Podcast IT Nhật (ví dụ: fukabori.fm, mozaic.fm, backspace.fm, shiganai.org) và lặp lại câu thuật ngữ.
    • Technical Writing: Viết Zenn.dev / Qiita bài tiếng Nhật ngắn (300-500 từ) mỗi tuần. Chủ đề: “Tôi fix bug N+1 như thế nào”, “Thử deploy Go app lên Cloud Run”.
    • Pair Programming / Mob Programming: Nếu có cơ hội làm việc với đồng nghiệp Nhật, hãy chủ động xin Pair Pro (ペアプロ). Đây là cách nhanh nhất “huyết thống” từ vựng.

6.2. Các nguồn tài nguyên “Chuẩn Nhật” năm 2026

Loại Nguồn Link/Keyword tìm kiếm Ghi chú
Từ điển chuyên ngành IT用語辞典 e-Words e-words.jp Giải thích cực chi tiết, có sơ đồ, lịch sử. “Bible” của IT Jap.
ITmedia エンタープライズ / NEWS itmedia.co.jp Tin tức, xu hướng, case study doanh nghiệp Nhật.
Zenn / Qiita zenn.dev / qiita.com Blog kỹ thuật chất lượng cao. Tìm tag: Go, Kubernetes, TypeScript, AWS, Rust.
Podcast (Nghe khi đi lại) fukabori.fm Spotify / Apple Podcast Phỏng vấn Engineer cấp cao, nói rất tự nhiên, từ vựng thực chiến.
mozaic.fm mozaic.fm Frontend/Web Platform focus.
shiganai.org shiganai.org SRE/Infra/Platform Engineering focus. Rất “hardcore”.
backspace.fm backspace.fm Các chủ đề rộng, từ AI đến Career.
Video (YouTube) クラウドエース (Cloud Ace) YouTube GCP/AWS/K8s tutorial tiếng Nhật chuẩn.
エンジニアチャンネル (各社公式) Cybozu, Mercari, LINE, DeNA, SmartHR YouTube Tech Talk nội bộ công ty lớn. Xem playlist “Tech Talk” / “Study Meeting”.
Cộng đồng Connpass / Doorkeeper connpass.com / doorkeeper.jp Tìm event: Go, Kubernetes, Rust, SRE, DDD. Tham gia オフライン (Offline) hoặc オンライン (Online) để nghe live Q&A.
Ôn thi chứng chỉ 基本情報技術者試験 (FE) / 応用情報技術者試験 (AP) ipa.go.jp Hệ thống hóa kiến thức CS cơ bản + Từ vựng Kanji chuẩn. Ôn thi AP là cách tốt nhất để củng cố Kanji IT.

PHẦN 7: MẸO “SỐNG SÓT” TRONG MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC NHẬT (生存戦略)

7.1. Văn hóa “Hō-Ren-Sō” (報連相) – Báo cáo, Liên lạc, Tham vấn

Đây không chỉ là từ vựng, là luật sinh tồn.

  • 報告 – 報告: Báo cáo tiến độ/kết quả. Khi xong task, khi gặp lỗi, khi deploy xong.
  • 連絡 – 連絡: Thông báo chia sẻ thông tin trung tính. Thông báo nghỉ, thông báo meeting, share link doc.
  • 相談 – 相談: Tham vấn khi đang vướng mắc (詰まっている), chưa quyết định được, hoặc rủi ro cao. Đừng ngại “相談ですけど…” (Có chút muốn tham vấn…).

7.2. “Nemawashi” (根回し) – Chuẩn bị gốc / Làm công tác tiền tuyến

Trước meeting quan trọng (Architecture Review, Sprint Planning, Release Go/No-Go), hãy chat 1-1 hoặc gửi doc trước cho Stakeholder chính (PM, TL, Architect).

  • Câu nói ma thuật: 「会議の前に少し根回しさせてください」(Kaigi no mae ni sukoshi nemawashi sasete kudasai) – Cho mình làm công tác tiền tuyến trước meeting nhé. Giúp meeting diễn ra suôn sẻ, tránh “対立 (Tairitsu – Đối립)” gay gắt trên công khai.

7.3. “Yoroshiku Onegaishimasu” (よろしくお願いします) – Nắm bắt ngữ cảnh

Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật
Từ Vựng Chuyên Ngành It Tiếng Nhật

Không chỉ là “Xin hãy đối xử tốt với tôi”.

  • Gửi PR: 「レビューよろしくお願いします」(Rebyū yoroshiku onegaishimasu) – Mong anh/chị review giúp. (Ngầm hiểu: Hãy xem kỹ, comment chỗ sai).
  • Giao task: 「このタスク、よろしくお願いします」(Kono tasuku, yoroshiku onegaishimasu) – Task này nhờ anh/chị lo. (Ngầm hiểu: Làm xong, báo cáo, chịu trách nhiệm).
  • Kết thúc meeting: 「本日はよろしくお願いします」(Honjitsu wa yoroshiku onegaishimasu) – Hôm nay nhờ mọi người hợp tác.

7.4. Phân biệt “Wakarimashita” vs “Shōchi Shimashita” vs “Ryōkai”

  • わかりました (Wakarimashita): “Tôi hiểu ý bạn” (Trung tính, bạn bè, cấp dưới).
  • 承知しました (Shōchi Shimashita): “Tôi đã nắm/Đồng ý thực hiện” (Chuẩn mực, dùng với Sếp, Khách hàng, Client). Nên dùng cái này nhất.
  • 了解です (Ryōkai Desu): “Đã nhận tin/OK” (Quân đội, thể thao, hoặc đồng cấp thân thiết). Tránh dùng với Sếp/Khách hàng (có thể bị coi là thiếu tôn trọng).

7.5. Kỹ năng “Kaki-Okosu” (書き起こす) – Viết Meeting Minutes (議事録 – Gijiroku)

Sau mỗi meeting, bạn bắt buộc gửi Gijiroku (Meeting Notes) lên Slack/Notion/Confluence trong vòng 30 phút.

  • Mẫu chuẩn:
    • 日時: 2026/XX/XX XX:XX – XX:XX
    • 参加者: Aさん, Bさん, 自分
    • 目的: API設計の認識合わせ
    • 決定事項:
      1. 認証はJWT (RS256) を採用。
      2. エラーレスポンスは RFC 7807 (Problem Details) 形式に統一。
    • 宿題 / アクションアイテム (Action Items):
      • 田中さん: OpenAPI Spec (yaml) を作成し、PR出す (期限: 週末)
      • 自分: 既存の認証ミドルウェアの互換性確認 (期限: 明後日)
    • 次回予定: 来週月曜 10:00~

Việc viết Gijiroku tiếng Nhật chuẩn xác là cơ hội rèn từ vựng tốt nhất và thể hiện sự 專業.

KẾT LUẬN: HÀNH TRÌNH 10.000 TỪ VỰNG BẮT ĐẦU TỪ HÔM NAY

Năm 2026, ranh giới giữa “Lập trình viên” và “Kỹ sư phần mềm toàn cầu” nằm ở khả năng giao tiếp kỹ thuật bằng tiếng Nhật. Danh sách từ vựng trên không phải để bạn học vẹt trong một đêm, mà là bản đồ (Map) để bạn định hướng chinh phục từng “ngọn núi” kiến thức: Backend, Infra, AI, Frontend, Management.

Hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng:

  1. Tạo Deck Anki: IT_JP_2026_Core.
  2. Chọn 1 chủ đề bạn đang làm thực tế (ví dụ: Docker/K8s).
  3. Đọc 1 bài docs tiếng Nhật về chủ đề đó.
  4. Viết 1 PR description / Commit message / Slack status bằng tiếng Nhật.
  5. Ghi chép 5 từ mới học được vào Obsidian/Notion kèm câu ví dụ của chính dự án bạn.

継続は力なり (Keizoku wa chikara nari) – Kiên trì chính là sức mạnh.

Chúc bạn sớm đạt trình độ Business Level / Native Level IT Japanese, tự tin nhận offer từ Top-tier Tech Companies tại Nhật Bản hoặc các tập đoàn Nhật tại Việt Nam vào năm 2026 và những năm sau đó!

がんばってください (Ganbatte kudasai) – Cố gắng nhé!

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *