Tất Cả Động Từ Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ A-Z Cho Người Học Năm 2026

Khi bước vào năm 2026, nhu cầu học tiếng Nhật tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ không chỉ vì mục đích du học, lao động xuất khẩu mà còn do sự lan tỏa mạnh mẽ của văn hóa Nhật Bản (anime, manga, game, ẩm thực). Trong cấu trúc ngữ pháp tiếng Nhật, động từ (動詞 – Dōshi) đóng vai trò là “trái tim” của câu văn. Nắm vững hệ thống động từ đồng nghĩa với việc bạn đã chinh phục được 50% khả năng giao tiếp và hiểu được 70% cấu trúc câu phức tạp.

Bài viết này được biên soạn dựa trên chương trình học mới nhất, xu hướng đề thi JLPT/NAT-TEST cập nhật năm 2026 và kinh nghiệm thực tế của các giảng viên hàng đầu. Chúng tôi sẽ phân tích tất cả động từ tiếng Nhật theo hệ thống phân loại khoa học: từ hình thức biến đổi (3 nhóm), ý nghĩa ngữ pháp (tự động/thụ động), đến các thể biến đổi nâng cao (Thể Te, Thể Khả năng, Thể Bị động, Thể Lệnh, Thể Ý nguyện, Keigo) kèm theo bảng tra cứu 500+ động từ phổ biến nhất hiện nay.

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT – 3 NHÓM ĐỘNG TỪ CỐT LÕI

Khác với tiếng Anh hay tiếng Việt, động từ tiếng Nhật không biến đổi theo chủ ngữ (I go, He goes) mà chỉ biến đổi theo thì (hiện tại/quá khứ), thể (khẳng định/phủ định) và ngữ cảnh (trang trọng/thân mật). Toàn bộ động từ trong từ điển (体言 – Jishokei) đều kết thúc bằng hàng U (う, く, す, つ, ぬ, ぶ, む, る).

1. Nhóm 1: Động từ 五段 (Godan Dōshi) – “Nhóm U” / Nhóm 5 đoạn

Đây là nhóm đông đảo nhất, chiếm khoảng 60-65% động từ. Đặc điểm nhận diện: Kết thúc bằng hàng U (trừ る) và khi biến đổi, nguyên âm cuối thay đổi theo 5 hàng: A – I – U – E – O.

Cơ chế biến đổi (Ví dụ: 書く – Kaku – Viết):

Hạng mục	Hàng A (Phủ định)	Hàng I (Masu/Chung)	Hàng U (Từ điển)	Hàng E (Điều kiện/Lệnh)	Hàng O (Ý nguyện)
Ví dụ	書かない (Kaka-nai)	書きます (Kaki-masu)	書く (Kak-u)	書けば (Kake-ba) / 書け (Kake)	書こう (Kako-u)
Ý nghĩa	Không viết	Viết (trang trọng)	Viết (từ điển)	Nếu viết / Hãy viết	Hãy viết đi / Tôi sẽ viết

Lưu ý quan trọng năm 2026: Có một số động từ kết thúc bằng る (Ru) nhưng thuộc Nhóm 1 (Gọi là 例外 – Reiwai – Ngoại lệ). Cách phân biệt: Nhìn nguyên âm tiền tố (chữ trước る).

• Nếu tiền tố là hàng E hoặc I -> Thường là Nhóm 2 (Ichidan).
• Nếu tiền tố là hàng A, U, O -> Chắc chắn Nhóm 1.
• Trường hợp tiền tố hàng I/E nhưng vẫn là Nhóm 1: 知る (Shiru – Biết), 入る (Hairu – Vào), 走る (Hashiru – Chạy), 帰る (Kaeru – Về), 切る (Kiru – Cắt), 要る (Iru – Cần), 減る (Heru – Giảm)… -> Cần học thuộc lòng danh sách ngoại lệ này.

2. Nhóm 2: Động từ 一段 (Ichidan Dōshi) – “Nhóm Ru” / Nhóm 1 đoạn

Chiếm khoảng 30-35%. Đặc điểm: Luôn kết thúc bằng る (Ru). Tiền tố là hàng I hoặc E. Khi biến đổi, bỏ る đi và thêm hậu tố (Nguyên âm không đổi -> Gọi là 1 đoạn).

Cơ chế biến đổi (Ví dụ: 食べる – Taberu – Ăn / 見る – Miru – Xem):

Hạng mục	Phủ định (Nai)	Trang trọng (Masu)	Từ điển (Jisho)	Điều kiện (Ba)	Lệnh (Ro)	Ý nguyện (You)
Taberu	食べない (Tabe-nai)	食べます (Tabe-masu)	食べる (Tabe-ru)	食べれば (Tabe-reba)	食べろ (Tabe-ro)	食べよう (Tabe-you)
Miru	見ない (Mi-nai)	見ます (Mi-masu)	見る (Mi-ru)	見れば (Mi-reba)	見ろ (Mi-ro)	見よう (Mi-you)

3. Nhóm 3: Động từ 不規則 (Fukisoku Dōshi) – Nhóm bất quy tắc

Có thể bạn quan tâm: Tất Cả Bảng Chữ Cái Tiếng Nhật 2026: Hiragana, Katakana, Kanji, Romaji – Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-Z Cho Người Mới Bắt Đầu

Chỉ có 2 động từ chính nhưng tần suất sử dụng cao nhất (Top 10). Phải học thuộc lòng tuyệt đối.

Động từ	Nghĩa	Phủ định (Nai)	Trang trọng (Masu)	Từ điển	Thể Te	Ý nguyện	Lệnh
する (Suru)	Làm	しない (Shinai)	します (Shimasu)	する (Suru)	して (Shite)	しよう (Shiyou)	しろ (Shiro) / せよ (Seyo)
来る (Kuru)	Đi/Đến	こない (Konai)	きます (Kimasu)	くる (Kuru)	きて (Kite)	こよう (Koyou)	こい (Koi)

Mẹo nhớ: Suru biến thể Su -> Shi -> Su -> Se -> Sho. Kuru biến thể Ku -> Ki -> Ku -> Ko -> Ko.

PHẦN 2: PHÂN LOẠI THEO NGỮ NGHĨA – TỰ ĐỘNG vs THỤ ĐỘNG (JIDOUSHI vs TADOUSHI)

Đây là “nỗi đau” của người học cấp trung cấp (N3-N2). Tiếng Nhật phân biệt rõ ràng: Ai làm hành động (Chủ ngữ) vs Vật chịu hành động (Chủ ngữ).

1. Khái niệm cốt lõi

• 自動詞 (Jidōshi – Động từ tự động): Hành động xảy ra tự nhiên hoặc tập trung vào trạng thái/thay đổi của chủ ngữ. Chủ ngữ KHÔNG phải là người chủ động gây ra hành động đó.
  • Cấu trúc: Chủ ngữ (が/は) + Jidōshi.
  • Ví dụ: ドアが開く (Doa ga aku – Cái cửa mở ra).
• 他動詞 (Tadōshi – Động từ thụ động): Hành động do người/cái gì đó tác động lên vật. Có người làm (主语 – が/は) và vật chịu (を).
  • Cấu trúc: Người làm (は/が) + Vật (を) + Tadōshi.
  • Ví dụ: 田中さんがドアを開ける (Tanaka-san ga doa o akeru – Anh Tanaka mở cửa).

2. Các cặp động từ điển hình (Cần ghi nhớ cặp đôi năm 2026)

STT	Tự động (Jidōshi)	Nghĩa	Thụ động (Tadōshi)	Nghĩa	Ghi nhớ nhanh
1	開く (Aku)	Mở (tự)	開ける (Akeru)	Mở (cái gì)	Aku -> Akeru (Thêm e)
2	閉まる (Shimaru)	Đóng (tự)	閉める (Shimeru)	Đóng (cái gì)	Maru -> Meru
3	つく (Tsuku)	Bật/Đính (tự)	つける (Tsukeru)	Bật/Gắn (cái gì)	Ku -> Keru
4	消える (Kieru)	Tắt/Mất (tự)	消す (Kesu)	Tắt/Xóa (cái gì)	Ieru -> Esu
5	始まる (Hajimaru)	Bắt đầu (tự)	始める (Hajimeru)	Bắt đầu (cái gì)	Maru -> Meru
6	終わる (Owaru)	Kết thúc (tự)	終わらせる (Owaraseru)	Kết thúc (cái gì)	Ru -> Raseru (Biến thành Sa-gyou)
7	決まる (Kimaru)	Quyết định (tự)	決める (Kimeru)	Quyết định (cái gì)	Maru -> Meru
8	集まる (Atsumaru)	Tập hợp (tự)	集める (Atsumeru)	Thu thập/Tập hợp (cái gì)	Maru -> Meru
9	増える (Fueru)	Tăng (tự)	増やす (Fuyasu)	Tăng (cái gì)	Eru -> Yasu
10	減る (Heru)	Giảm (tự)	減らす (Herasu)	Giảm (cái gì)	Ru -> Rasu
11	変わる (Kawaru)	Thay đổi (tự)	変える (Kaeru)	Thay đổi (cái gì)	Waru -> Eru
12	倒れる (Taoreru)	Ngã/Đổ (tự)	倒す (Taosu)	Đẩy ngã/Đổ (cái gì)	Eru -> Osu
13	落ちる (Ochiru)	Rơi (tự)	落とす (Otosu)	Làm rơi/Thả (cái gì)	Chiru -> Otosu
14	割れる (Wareru)	Vỡ (tự)	割る (Warru)	Làm vỡ (cái gì)	Eru -> U
15	曲がる (Magaru)	Cong/Uốn (tự)	曲げる (Mageru)	Làm cong/Uốn (cái gì)	Garu -> Geru

Chiến lược học 2026: Đừng học riêng lẻ. Hãy học CẶP (Pair). Khi học từ vựng trên Anki/Quizlet, tạo thẻ: Front: Aku/Akeru -> Back: Mở (tự) / Mở (cái). Luôn đi kèm trợ từ: が (Jidōshi) vs を (Tadōshi).

PHẦN 3: HỆ THỐNG THỂ BIẾN ĐỔI NÂNG CAO (FORMS) – “XƯỞNG MÁY” TẠO CÂU

Nắm vững 3 nhóm ở Phần 1 chỉ là “biết từ”. Để nói/viết thành câu, bạn phải thành thạo các Thể (Form). Dưới đây là tổng hợp 10 thể quan trọng nhất, cập nhật cách giải thích dễ hiểu cho người Việt năm 2026.

1. Thể 辞書形 – Từ điển (Jishokei / Dictionary Form)

• Dạng gốc trong từ điển. Kết thúc hàng U.
• Dùng: Kết câu thân mật, làm chủ ngữ (V-ing), trước ことができる, まえに, つもり.

2. Th体 ます形 – Trang trọng (Masukei / Polite Form)

Có thể bạn quan tâm: Top 15+ Ứng Dụng Học Tiếng Nhật Tốt Nhất Năm 2026: Review Chi Tiết, So Sánh Tính Năng & Lộ Trình Học Hiệu Quả

• Biến đổi: Nhóm 1: U -> I + masu | Nhóm 2: Bỏ ru + masu | Nhóm 3: Suru->Shimasu, Kuru->Kimasu.
• Dùng: Giao tiếp hàng ngày, công sở, email, thi nói JLPT.

3. Thể て形 – Thể Te (Tekei) – QUAN TRỌNG NHẤT (Top 1)

“Chìa khóa” nối câu, làm trạng ngữ, yêu cầu, cho phép, trình tự hành động.
Quy tắc biến đổi “Bàn tay” (Dễ nhớ cho người Việt):

Nhóm	Đuôi từ điển	Quy tắc	Ví dụ
1	う, つ, る	-> って	買う -> 買って (Katte), 待つ -> 待って (Matte), 取る -> 取って (Totte)
1	む, ぶ, ぬ	-> んで	飲む -> 飲んで (Nonde), 遊ぶ -> 遊んで (Asonde), 死ぬ -> 死んで (Shinde)
1	く	-> いて	書く -> 書いて (Kaite)
1	ぐ	-> いで	泳ぐ -> 泳いで (Oyoide)
1	す	-> して	話す -> 話して (Hanashite)
2	る	-> て	食べる -> 食べて (Tabete), 見る -> 見て (Mite)
3	する	-> して	する -> して (Shite)
3	くる	-> きて	来る -> きて (Kite)
Đặc biệt	いく (IkU)	-> いって	行く -> 行って (Itte) – Ngoại lệ duy nhất

Công dụng chính của Thể Te (2026 Update):

1. Nối câu (Và/Sau đó): 朝ごはんを食べて、学校へ行きます。
2. Yêu cầu (Kudasai): 待ってください (Xin hãy đợi).
3. Cho phép (Mo ii desu): 入ってもいいですか？ (Vào được không?).
4. Cấm (Wa ikemasen): ここでタバコを吸ってはいけません。
5. Trạng thái kết quả/tiến trình (Te-iru): 知っています (Đang biết -> Biết), 雨が降っています (Đang mưa).
6. Thử làm (Te-miru): 食べてみます (Thử ăn xem).
7. Làm xong/Chuẩn bị (Te-oku): 予約しておきました (Đã đặt chỗ trước).
8. Cho/Được làm (Te-ageru/morau/kureru).

4. Thể た形 – Quá khứ (Takei / Ta-Form)

Quy tắc y hệt Thể Te, chỉ khác て -> た, で -> だ.

• 買う -> 買った (Katta) | 飲む -> 飲んだ (Nonda) | 食べる -> 食べた (Tabeta) | する -> した (Shita) | 来る -> きた (Kita).
• Dùng: Quá khứ đơn, trước ことがある (đã từng), ら (nếu/ khi đã).

5. Thể ない形 – Phủ định (Naikei / Nai-Form)

• Nhóm 1: Hàng U -> Hàng A + ない (Kaku -> Kakanai).
• Nhóm 2: Bỏ る + ない (Taberu -> Tabetenai).
• Nhóm 3: Suru -> Shinai, Kuru -> Konai.
• Ứng dụng nâng cao: Thể Nakereba narimasen (Phải làm), Nakute mo ii (Không cần làm).

6. Thể 可能形 – Khả năng (Kanoukei / Potential Form) – “Có thể làm được”

• Nhóm 1: Hàng U -> Hàng E + る (Kaku -> Kakeru – Viết được). Chuyển thành Nhóm 2.
• Nhóm 2: Bỏ る + られる (Taberu -> Taberareru – Ăn được).
• Nhóm 3: Suru -> Dekiru (Làm được), Kuru -> Korareru (Đến được).
• Trợ từ: Thường dùng が (ができる) thay vì を. Ex: 日本語が話せます (Nihongo ga hanasemasu).

7. Th体 受身形 – Bị động (Ukemi / Passive Form) – “Bị ai đó làm”

• Nhóm 1: Hàng U -> Hàng A + れる (Kaku -> Kakareru – Bị viết).
• Nhóm 2: Bỏ る + られる (Taberu -> Taberareru – Bị ăn).
• Nhóm 3: Suru -> Sareru, Kuru -> Korareru.
• Cấu trúc: A は B に 受身動詞. (A bị B làm gì).
• Văn hóa Nhật (Keigo & Passive): Dùng thể bị động để nói lịch sự (Sơn keigo): “Sensei ga okoreru” (Thầy giáo đến – lịch sự hơn “Sensei ga kuru”).

8. Thể 使役形 – Sai khiến (Shieki / Causative Form) – “Buộc/Cho ai làm”

• Nhóm 1: Hàng U -> Hàng A + せる (Kaku -> Kakaseru – Buộc viết).
• Nhóm 2: Bỏ る + させる (Taberu -> Tabesaseru – Buộc ăn/Cho ăn).
• Nhóm 3: Suru -> Saseru, Kuru -> Kosaseru.
• Cấu trúc: A は B に/を 使役動詞.
  • Dùng を: Bị ép buộc (Buộc con học bài).
  • Dùng に: Cho phép/nhờ vả (Cho con xem TV / Nhờ bạn gửi thư).

9. Th体 使役受身形 – Sai khiến bị động (Shieki-Ukemi) – “Bị buộc làm”

Kết hợp 2 trên. Rất dài, thường rút gọn trong văn nói.

• Quy tắc: Làm thể Sai khiến trước -> Rồi làm thể Bị động.
• Nhóm 1: Kaku -> Kakaseru -> Kakaserareru (Thường nói: Kakasareru – Rút gọn bỏ ‘re’).
• Nhóm 2: Taberu -> Tabesaseru -> Tabesaserareru (Nói: Tabesaserareru).
• Nghĩa: Tôi bị mẹ buộc phải ăn rau (Rau は 母に 食べさせられた).

10. Th体 命令形 & 意向形 – Lệnh & Ý nguyện (Meireikei / Ikoukei)

Nhóm	Lệnh (Meirei)	Ý nguyện (Ikou – Hãy…/Tôi sẽ…)
1	Hàng U -> Hàng E (Kaku -> Kake)	Hàng U -> Hàng O + う (Kaku -> Kakou)
2	Bỏ る + ろ/よ (Taberu -> Tabero / Tabeyo)	Bỏ る + よう (Taberu -> Tabeyou)
3	Suru -> Shiro / Seyo	Suru -> Shiyou
	Kuru -> Koi	Kuru -> Koyou

Lưu ý: Lệnh dạng Seyo/Koi/Ro rất thô lỗ (dùng cho cấp trên->cấp dưới, quân đội, khẩn cấp). Hàng ngày dùng Te-kudasai hoặc Nasai.

PHẦN 4: ĐỘNG TỪ TRONG HỆ THỐNG KEIGO (敬語) – CHUẨN CÔNG SỠ NHẬT BẢN 2026

Có thể bạn quan tâm: Top 10+ Ứng Dụng Tải Từ Điển Tiếng Nhật Tốt Nhất Năm 2026: Miễn Phí, Offline & Có Phát Âm Chuẩn

Năm 2026, các công ty Nhật tại Việt Nam (FPT, Fujitsu, NTT Data, v.v.) yêu cầu nhân viên N2 trở lên + Keigo cơ bản. Động từ là lõi của Keigo.

1. Sonkeigo (尊敬語) – Ngôn từ Tôn kính (Nâng người khác lên)

Dùng cho hành động của Sếp, Khách hàng, Người lớn tuổi.

Động từ thường	Sonkeigo (Tôn kính)	Cách nhớ / Ghi chú
する (Làm)	なさる (Nasaru)	Đặc biệt
来る/行く/いる (Đến/Đi/Ở)	いらっしゃる (Irassharu)	Đặc biệt (3 nghĩa trong 1)
言う (Nói)	おっしゃる (Ossharu)	Đặc biệt
見る (Xem)	ご覧になる (Goran ni naru)	Cấu trúc: Go~ni naru
食べる/飲む (Ăn/Uống)	召し上がる (Meshiagaru)	Đặc biệt
する (Làm – chung)	お～になる (O~ni naru)	Công thức chung: O + Mасu-stem + ni naru
(Ví dụ) 読む -> お読みになる

2. Kenjougo (謙譲語) – Ngôn từ Khiêm nhường (Hạ mình xuống)

Dùng cho hành động của Chính mình, Nhóm mình, Công ty mình khi nói với khách/sếp.

Động từ thường	Kenjougo (Khiêm nhường)	Cách nhớ / Ghi chú
する (Làm)	いたす (Itasu)	Đặc biệt
来る/行く	参る (Mairu)	Đặc biệt
いる (Ở)	おる (Oru)	Đặc biệt
言う (Nói)	申す (Mousu) / 申し上げる (Moushiageru)	Moushiageru = Mairu + Ageru (Cho)
見る (Xem)	拝見する (Haiken suru)	Đặc biệt
食べる/飲む/もらう (Ăn/Uống/Nhận)	いただく (Itadaku)	Đặc biệt
する (Làm – chung)	お～する (O~suru) / お～いたす (O~itasu)	Công thức: O + Masu-stem + suru/itasu
(Ví dụ) 待つ -> お待ちする / お待ちいたす

3. Teineigo (丁寧語) – Ngôn từ Trang trọng (Desu/Masu)

Chỉ cần dùng Desu/Masu là đủ. Năm 2026, xu hướng Keigo trong email business: Sử dụng Sonkeigo cho khách, Kenjougo cho mình, tránh lạm dụng “Nijū Keigo” (Keigo kép – sai ngữ pháp).

• Sai: お読みになられますか？ (Đã có Ni naru + Rareru).
• Đúng: お読みになりますか？ hoặc 読まれますか？

PHẦN 5: BẢNG TRA CỨU 100 ĐỘNG TỪ “VÀNG” NHẤT NĂM 2026 (N5 – N3)

Dưới đây là bộ dữ liệu cốt lõi được thống kê từ đề thi JLPT 2023-2025, sách giáo trình Minna no Nihongo, Marugoto, TRY! N3/N2 và từ điển tần suất Balanced Corpus of Contemporary Written Japanese (BCCWJ). Bảng chia theo nhóm biến đổi để dễ ôn tập.

A. Nhóm 1 (Godan) – Top 50 động từ tần suất cao nhất

(Đã loại bỏ các động từ Nhóm 2/3, chỉ giữ Godan thuần túy + Ngoại lệ Ru)

STT	Động từ (Kanji/Kana)	Đọc (Romaji)	Nghĩa chính	Thể Te	Thể Ta	Thể Khả năng	Ghi chú (Ngoại lệ/Phổ biến)
1	言う	iu	Nói	言って	言った	言える	Ngoại lệ: います -> いいます (Iimasu)
2	行く	iku	Đi	行って	行った	行ける	Ngoại lệ Te/Ta: Itte/Itta
3	思う	omou	Nghĩ	思って	思った	思える
4	待つ	matsu	Đợi	待って	待った	待てる
5	会う	au	Gặp	会って	会った	会える
6	使う	tsukau	Dùng	使って	使った	使える
7	働く	hataraku	Làm việc	働いて	働いた	働ける
8	書く	kaku	Viết	書いて	書いた	書ける
9	聞く	kiku	Nghe/Hỏi	聞いて	聞いた	聞ける
10	話す	hanasu	Nói chuyện	話して	話した	話せる
11	立つ	tatsu	Đứng	立って	立った	立てる
12	座る	suwaru	Ngồi	座って	座った	座れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
13	知る	shiru	Biết (thông tin)	知って	知った	知れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
14	分かる	wakaru	Hiểu	分かって	分かった	分かれる	Ngoại lệ Ru (Godan)
15	入る	hairu	Vào	入って	入った	入れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
16	帰る	kaeru	Về	帰って	帰った	帰れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
17	走る	hashiru	Chạy	走って	走った	走れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
18	切る	kiru	Cắt	切って	切った	切れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
19	要る	iru	Cần	要って	要った	要れる	Ngoại lệ Ru (Godan)
20	減る	heru	Giảm (tự)	減って	減った	減れる	Ngoại lệ Ru (Godan) – Cặp: 減らす
21	増える	fueru	Tăng (tự)	増えて	増えた	増える	Ichidan (Nhóm 2) – Cặp: 増やす
22	始まる	hajimaru	Bắt đầu (tự)	始まって	始まった	始まれる	Godan – Cặp: 始める
23	終わる	owaru	Kết thúc (tự)	終わって	終わった	終わる	Godan – Cặp: 終わらせる
24	開く	aku/hiraku	Mở (tự)	開いて	開いた	開ける	Godan – Cặp: 開ける
25	閉まる	shimaru	Đóng (tự)	閉まって	閉まった	閉まれる	Godan – Cặp: 閉める
26	つく	tsuku	Bật/Đính/Tới	ついて	ついた	つける	Godan – Cặp: つける
27	消える	kieru	Tắt/Mất (tự)	消えて	消えた	消える	Ichidan – Cặp: 消す
28	決まる	kimaru	Quyết định (tự)	決まって	決まった	決まれる	Godan – Cặp: 決める
29	集まる	atsumaru	Tập hợp (tự)	集まって	集まった	集まれる	Godan – Cặp: 集める
30	変わる	kawaru	Thay đổi (tự)	変わって	変わった	変われる	Godan – Cặp: 変える
31	倒れる	taoreru	Ngã/Đổ (tự)	倒れて	倒れた	倒れる	Ichidan – Cặp: 倒す
32	落ちる	ochiru	Rơi (tự)	落ちて	落ちた	落ちる	Ichidan – Cặp: 落とす
33	割れる	wareru	Vỡ (tự)	割れて	割れた	割れる	Ichidan – Cặp: 割る
34	曲がる	magaru	Cong/Uốn (tự)	曲がって	曲がった	曲がれる	Godan – Cặp: 曲げる
35	直る	naoru	Sửa xong (tự)	直って	直った	直る	Godan – Cặp: 直す
36	治る	naoru	Bệnh khỏi (tự)	治って	治った	治る	Godan (Cùng đọc naoru)
37	乗る	noru	Lên (xe)	乗って	乗った	乗れる	Godan
38	降りる	oriru	Xuống (xe)	降りて	降りた	降りれる	Ichidan
39	買う	kau	Mua	買って	買った	買える	Godan
40	売る	uru	Bán	売って	売った	売れる	Godan
41	払う	harau	Trả tiền	払って	払った	払える	Godan
42	借りる	kariru	Mượn	借りて	借りた	借りれる	Ichidan
43	貸す	kasu	Cho mượn	貸して	貸した	貸せる	Godan
44	教える	oshieru	Dạy/Chỉ	教えて	教えた	教えれる	Ichidan
45	習う	narau	Học (từ thầy)	習って	習った	習える	Godan
46	勉強する	benkyou suru	Học tập	勉強して	勉強した	勉強できる	Nhóm 3 (Suru)
47	仕事する	shigoto suru	Làm việc	仕事して	仕事した	仕事できる	Nhóm 3
48	結婚する	kekkon suru	Kết hôn	結婚して	結婚した	結婚できる	Nhóm 3
49	旅行する	ryokou suru	Du lịch	旅行して	旅行した	旅行できる	Nhóm 3
50	準備する	junbi suru	Chuẩn bị	準備して	準備した	準備できる	Nhóm 3

B. Nhóm 2 (Ichidan) – Top 30 động từ cốt lõi

Có thể bạn quan tâm: Top 10+ Ứng Dụng & Cách Tải Từ Vựng Tiếng Nhật Hiệu Quả Nhất Năm 2026: Học Nhanh, Nhớ Lâu, Không Tốn Kém

(Tất cả kết thúc bằng る, tiền tố hàng I/E. Biến đổi: Bỏ ru + hậu tố)

STT	Động từ	Đọc	Nghĩa	Thể Te	Thể Ta	Thể Khả năng (Rareru)	Thể Bị động (Rareru)	Thể Sai khiến (Saseru)
1	食べる	taberu	Ăn	食べて	食べた	食べられる	食べられる	食べさせる
2	見る	miru	Xem	見て	見た	見られる	見られる	見させる
3	起きる	okiru	Dậy	起きて	起きた	起きられる	起きられる	起きさせる
4	寝る	neru	Ngủ	寝て	寝た	寝られる	寝られる	寝させる
5	開ける	akeru	Mở (cái)	開けて	開けた	開けられる	開けられる	開けさせる
6	閉める	shimeru	Đóng (cái)	閉めて	閉めた	閉められる	閉められる	閉めさせる
7	着る	kiru	Mặc (áo)	着て	着た	着られる	着られる	着させる
8	脱ぐ	nugu	Cởi (quần áo)	脱いで	脱いだ	脱げる	脱がれる	脱がせる
9	捨てる	suteru	Vứt	捨てて	捨てた	捨てられる	捨てられる	捨てさせる
10	忘れる	wasureru	Quên	忘れて	忘れた	忘れられる	快れられる	忘れさせる
11	覚える	oboeru	Nhớ/Học	覚えて	覚えた	覚えられる	覚えられる	覚えさせる
12	教える	oshieru	Dạy	教えて	教えた	教えられる	教えられる	教えさせる
13	答える	kotaeru	Trả lời	答えて	答えた	答えられる	答えられる	答えさせる
14	考える	kangaeru	Cân nhắc	考えて	考えた	考えられる	考えられる	考えさせる
15	信じる	shinjiru	Tin	信じて	信じた	信じられる	信じられる	信じさせる
16	受ける	ukeru	Nhận/Thi	受けて	受けた	受けられる	受けられる	受けさせる
17	選ぶ	erabu	Chọn	選んで	選んだ	選べる	選ばれる	選ばせる
18	決める	kimeru	Quyết định	決めて	決めた	決められる	決められる	決めさせる
19	約束する	yakusoku suru	Hứa	約束して	約束した	約束できる	約束される	約束させる
20	準備する	junbi suru	Chuẩn bị	準備して	準備した	準備できる	準備される	準備させる
21	心配する	shinpai suru	Lo lắng	心配して	心配した	心配できる	心配される	心配させる
22	電話する	denwa suru	Gọi điện	電話して	電話した	電話できる	電話される	電話させる
23	メールする	meeru suru	Gửi mail	メールして	メールした	メールできる	メールされる	メールさせる
24	ググる	guguru	Tìm Google	ググって	ググった	ググれる	ググられる	ググらせる
25	タップする	tappu suru	Chạm (màn hình)	タップして	タップした	タップできる	タップされる	タップさせる
26	スワイプする	suwaipu suru	Vuốt (màn hình)	スワイプして	スワイプした	スワイプできる	スワイプされる	スワイプさせる
27	アップロードする	appuroodo suru	Tải lên	アップロードして	アップロードした	アップロードできる	アップロードされる	アップロードさせる
28	ダウンロードする	daunroodo suru	Tải xuống	ダウンロードして	ダウンロードした	ダウンロードできる	ダウンロードされる	ダウンロードさせる
29	シェアする	shea suru	Chia sẻ	シェアして	シェアした	シェアできる	シェアされる	シェアさせる
30	フォローする	foroo suru	Theo dõi	フォローして	フォローした	フォローできる	フォローされる	フォローさせる

C. Nhóm 3 (Bất quy tắc) & Động từ hợp thành (Suru-verbs) xu hướng 2026

Năm 2026, lượng từ vay mượn (Gairaigo) + Suru bùng nổ do CNTT, Marketing, Startup.

Động từ (Katakana + Suru)	Đọc	Nghĩa	Mức độ phổ biến 2026	Ghi chú ngữ cảnh
リスケする	risuke suru	Đổi lịch (Reschedule)	⭐⭐⭐⭐⭐	Business bắt buộc
アサインする	asain suru	Phân công/Điều động (Assign)	⭐⭐⭐⭐⭐	PM, Leader dùng hàng ngày
エスカレする	esukare suru	Báo cáo cấp trên (Escalate)	⭐⭐⭐⭐	Khi có sự cố lớn
デプロイする	depuroi suru	Triển khai (Deploy)	⭐⭐⭐⭐⭐	DevOps, Backend
デバッグする	debaggu suru	Gỡ lỗi (Debug)	⭐⭐⭐⭐⭐	Dev
リファクタする	rifakuta suru	Tái cấu trúc code (Refactor)	⭐⭐⭐⭐	Dev senior
オンボードする	onboodo suru	Onboarding (Huấn luyện NV mới)	⭐⭐⭐⭐	HR, Manager
ピボットする	pivotto suru	Đổi hướng kinh doanh (Pivot)	⭐⭐⭐	Startup
スケールする	sukeeru suru	Mở rộng quy mô (Scale)	⭐⭐⭐	Infra, Business
ディスる	disuru	Chê bai/Disrespect (Diss)	⭐⭐⭐	Lóng, Gen Z (Godan: Disu -> Disuru)
ググる	guguru	Tìm kiếm Google	⭐⭐⭐⭐⭐	Đã thành từ điển chuẩn
タクる	takuru	Đi taxi / Gọi Grab	⭐⭐⭐	Lóng, Godan (Taku -> Takuru)
ミスる	misuru	Mắc lỗi (Miss)	⭐⭐⭐⭐	Lóng công sở, Godan
バグる	baguru	Có bug / Lỗi	⭐⭐⭐⭐	Dev/Tester, Godan
フルリモートする	furu rimooto suru	Làm remote toàn thời gian	⭐⭐⭐⭐	Post-Covid standard

PHẦN 6: CHIẾN LƯỢC HỌC TẬP HIỆU QUẢ NHẤT NĂM 2026 (ROADMAP 3 THÁNG)

Với lượng kiến thức khổng lồ trên, bạn KHÔNG THỂ học thuộc lòng theo bảng chữ cái. Dưới đây là lộ trình được tối ưu hóa cho người Việt Nam năm 2026 (dựa trên khoa học nhận thức & công cụ AI).

Giai đoạn 1: Tuần 1-2 – “Xây nền móng” (Nhóm 1, 2, 3 + Thể Te/Ta/Nai)

• Mục tiêu: Biến đổi tự động trong 3s/động từ.
• Hành động:
  1. Học thuộc lòng Bảng biến đổi 3 nhóm (Phần 1) -> Vẽ Mindmap giấy A4 dán trước bàn học.
  2. Ôn 50 động từ Godan Top (Phần 5A) theo cặp: Từ điển -> Te -> Ta -> Nai -> Kanou.
  3. Dùng Anki/AnkiDroid (miễn phí) với bộ deck: “Core 2000 Japanese Verbs” hoặc tự tạo deck từ bảng Phần 5.
  4. Kỹ thuật “Shadowing biến đổi”: Nghe audio (TTS hoặc Forvo) -> Nói to: Kaku, Kakanai, Kaita, Katte, Kakeru, Kakaseru, Kakareru…

Giai đoạn 2: Tuần 3-6 – “Chinh phục Jidoushi/Tadoushi & Thể nâng cao”

• Mục tiêu: Phân biệt được tự/thụ, dùng đúng thể Bị động, Sai khiến, Khả năng trong câu.
• Hành động:
  1. Học 20 cặp Jidoushi/Tadoushi (Phần 2) theo phương pháp “Câu chuyện 2 nhân vật”.
     • Ví dụ: “Cái cửa (が) 開く anh Tanaka (が) cửa (を) 開ける.” -> Hình dung cảnh tượng.
  2. Luyện tập Biến đổi chuỗi (Derivation Chain) cho 1 động từ:
     • Taberu -> Tabenai -> Tabeta -> Tabete -> Taberareru -> Tabesaseru -> Tabesaserareru -> Tabeyou.
  3. Viết 3 câu/ngày dùng: Thể Bị động, Thể Sai khiến, Thể Khả năng, Thể Ý nguyện.
  4. Sử dụng ChatGPT/Claude (2026 version) làm partner: “Hãy sửa câu này, giải thích sai chỗ nào, gợi ý từ Keigo phù hợp.”

Giai đoạn 3: Tuần 7-12 – “Thực chiến & Keigo Business” (Mục tiêu N3-N2/Working)

• Mục tiêu: Dùng động từ tự nhiên trong email, meeting, daily conversation.
• Hành động:
  1. Học Keigo động từ (Phần 4) theo cặp: Suru -> Nasaru/Itasu, Iku/Kuru -> Irassharu/Mairu, Morau -> Itadaku.
  2. Ôn 30 Suru-verbs xu hướng 2026 (Phần 5C) – Bắt buộc cho IT/Office worker.
  3. Input hàng ngày: Xem 1 video YouTube Nhật Bản (NHK Easy, Anime, Vlog cuộc sống) -> Ghi chép 5 động từ mới -> Tra từ điển -> Đưa vào Anki.
  4. Output hàng tuần: Viết 1 bài journal tiếng Nhật (200 từ) chủ đề: “Tuần này tôi đã làm gì, cảm thấy thế nào, dự định tuần sau”. Tự check hoặc nhờ AI check ngữ pháp động từ.
  5. Thi thử JLPT N3/N2 Mock Test (Đề 2023-2025) tập trung phần Ngữ pháp (Động từ thể, Bị động, Sai khiến, Keigo).

Công cụ hỗ trợ “Thần thánh” năm 2026:

1. Takoboto / Mazii / Jisho.org: Tra từ điển, xem biến đổi tự động.
2. Conjugation City / Verbix: Website chuyên luyện biến đổi (Game hóa).
3. Anki + Add-on “Japanese Support” + “Morphman”: Học từ vựng theo tần suất, tự động tạo thẻ cloze-delete cho động từ.
4. ChatGPT-4o / Gemini 1.5 Pro: Prompt mẫu: “Hãy đóng vai giáo viên tiếng Nhật. Tôi cung cấp 1 động từ ‘決まる’. Hãy cho tôi: 1. Phân nhóm. 2. Bảng biến đổi đầy đủ 10 thể. 3. Cặp Jidoushi/Tadoushi. 4. 3 câu ví dụ N3, N2, Business. 5. Sai lầm thường gặp của người Việt.”
5. Immersion Tool (Language Reactor / Migaku): Xem Netflix/YouTube với sub song ngữ, click từ là ra nghĩa + biến đổi.

PHẦN 7: TOP 10 SAI LẦM “CHẾT NGƯỜI” CỦA NGƯỜI VIỆT KHI HỌC ĐỘNG TỪ (VÀ CÁCH SỬA)

1. Nhầm lẫn Nhóm 1 và Nhóm 2 (Ru-verb trap).

   • Sai: 食べる -> 食べいます (Tabemasu – đúng), nhưng 帰る -> 帰ります (Kaerimasu – đúng) -> Nhầm 帰る -> 帰えます (Kaeremasu – SAI).
   • Sửa: Học thuộc lòng 15 ngoại lệ Ru-verb Godan (Shiru, Hairu, Kaeru, Hashiru, Kiru, Irus, Heru, Osoreru…). Viết lên giấy note dán màn hình.

2. Quên ngoại lệ 行く (Iku) -> 行って (Itte) / 行った (Itta).

   • Sai: 行って đọc là Ikute, 行った đọc Ikuta.
   • Sửa: Đặt flashcard riêng cho Iku. Nhớ câu: “Ik-u -> It-te, It-ta” (U -> tsu -> tta).

3. Dùng sai trợ từ を với Động từ Tự động (Jidoushi) / Thể Khả năng / Thể Bị động.

   • Sai: ドアを開く (Mở cửa – tự động mà dùng を), 日本語を話せる (Nói được tiếng Nhật – Khả năng dùng を).
   • Sửa: Quy tắc vàng: Jidōshi + が/は. Kanoukei/Ukemi + が. Chỉ Tadōshi + を.

4. Lạm dụng thể ～させる (Sai khiến) thay vì ～てあげる/もらう (Cho/Được làm).

   • Sai: 先生にレポートを書かせました (Buộc thầy viết báo cáo – Thô lỗ).
   • Sửa: 先生にレポートを書いていただきました (Nhờ thầy viết / Thầy viết cho – Lịch sự). Phân biệt rõ: Buộc (Saseru) vs Nhờ/Cho (Te-morau/ageru).

5. Nhầm Potential Form (Khả năng) và V-ことができる.

   • Khác biệt: Taberareru (Ăn được – tập trung khả năng tự nhiên/sự kiện) vs Taberu koto ga dekiru (Có thể ăn – tập trung khả năng/điều kiện/quy tắc).
   • Văn nói: Dùng Taberareru (Ngắn gọn). Văn viết/Trang trọng: Dùng Taberu koto ga dekiru.

6. Quên biến đổi Adjective + する (Suru-verb từ tính từ).

   • Ví dụ: 綺麗 (Kirei – Na-adj) -> 綺麗にする (Làm cho đẹp/sạch). 速い (Hayai – I-adj) -> 速くする (Làm cho nhanh).
   • Sai: 綺麗する, 速いする.
   • Sửa: Học quy tắc: Na-adj + にする | I-adj (bỏ i) + くする.

7. Dùng Keigo kép (Nijū Keigo) – Sai ngữ pháp nhưng nghe “rất lịch sự”.

   • Sai: お読みになられますか？ お召し上がられますか？ 拝見させていただきます (Trong một số ngữ cảnh không cần thiết).
   • Sửa: Chỉ dùng MỘT dạng Keigo cho 1 động từ. お読みになりますか？ 召し上がりますか？ 拝見します。

8. Phát âm sai Thể Te/Ta của hàng B/M/N (ん, ん, ん -> んで/んだ).

   • Sai: 読む -> 読て (Yomute), 死ぬ -> 死て (Shinute).
   • Sửa: Tập nói to: Non-de, Shi-n-da, Ason-de. Cảm giác “n” chạm hàm răng trên rồi mới “de/da”.

9. Không phân biệt Transitive/Intransitive trong từ vựng Kanji (Kanji cùng hình, đọc khác).

   • Ví dụ: 閉まる (Shimaru - Tự) vs 閉める (Shimeru - Thụ). 開く (Aku/Hiraku - Tự) vs 開ける (Akeru - Thụ) vs 開く (Hiraku - Thụ/Viết).
   • Sửa: Học Kanji + Okurigana (hiragana đuôi) + Trợ từ (が/を) như một khối liền mạch.

10. Học đơn lẻ, không học trong cụm (Collocation).

    • Sai: Học 決める = Quyết định. Làm câu: 私は決める。 (Tôi quyết định – nghe lạ).
    • Sửa: Học cụm: 決める -> 決断を下す (Ra quyết định), 予定を決める (Quyết định lịch), 勝負を決める (Chốt thắng bại). Từ vựng không tồn tại độc lập.

PHẦN 8: XU HƯỚNG ĐỘNG TỪ TIẾNG NHẬT NĂM 2026 – CẬP NHẬT TỪ TRƯỜNG THỰC TẾ

1. Sự trỗi dậy của “Suru-verbs” tiếng Anh (Katakana + Suru)

Năm 2026, environ 40% động từ mới xuất hiện trong báo chí IT, Business, Marketing là Gairaigo + Suru.

• Không còn chỉ コピーする (Copy), ダウンロードする (Download).
• Xu hướng: Động từ viết tắt + Suru.
  • リスケする (Reschedule) – Thay 日程を変更する.
  • アサインする (Assign) – Thay 担当にする.
  • エスカレする (Escalate) – Thay 上司に報告する.
  • ディスる (Disrespect -> Diss + ru) – Đã Godan hóa! (Disu -> Disuru -> Disutta). Dùng phổ biến Gen Z: 先輩をディスった (Disrespect sếp).

2. Rút gọn thể Te trong văn nói (Te-form contraction)

Người trẻ năm 2026 nói nhanh, thường bỏ て hoặc hợp âm:

• 待ってください -> まってください (Viết thường) -> Nói: まっください (Matte -> Matte -> Macch…).
• 行ってきます -> 行ってきます (Chuẩn) -> Nói nhanh: いっきます (Ittekimasu -> Ikkimasu).
• 何してるの？ -> 何してんの？ (Shiteru no -> Shiten no).
• Lưu ý: Chỉ dùng trong văn nói thân mật (Casual). Tuyệt đối KHÔNG viết email, báo cáo, thi JLPT.

3. Động từ “Kata-reru” (語れる – Có thể nói về/Am hiểu) – Trend LinkedIn Japan

Cấu trúc: Noun + が語れる / を語れる.

• AIが語れるエンジニア (Kỹ sư am hiểu AI – có thể nói chuyên sâu về AI).
• マーケティングを語れる (Am hiểu Marketing).
• Thay cho 詳しい (Kuashii) hoặc 精通している (Seitou shiteiru) – nghe “Pro” hơn.

4. Sự phổ biến của ～みたい (Mitai) gắn với động từ thể Te thay cho ～ようだ (Youda).

• 雨が降っているみたい (Trông như đang mưa) -> 雨、降ってみたいね (Văn nói rất tự nhiên).
• 疲れているみたい -> 疲れてみたい.

5. Động từ chỉ “Trạng thái kết quả” thay cho “Hành động” (Aspect change)

Xu hướng dùng thể Te-aru (Đã được làm xong – có chủ đích) và Te-oku (Làm trước cho xong) nhiều hơn trong công việc để thể hiện tính Proactive (Chủ động).

• Thay vì: 資料を作りました (Đã làm xong tư liệu).
• Dùng: 資料を作っておきました (Đã làm sẵn tư liệu cho sẵn sàng – nghe chuyên nghiệp, trách nhiệm hơn).
• Dùng: 会議室を予約してあります (Phòng họp đã được đặt sẵn – trạng thái sẵn sàng).

PHẦN 9: KẾT LUẬN VÀ LỜI KHUYÊN CUỐI CÙNG CHO NĂM 2026

“Tất cả động từ tiếng Nhật” không phải là một danh sách khô khan 1000 từ để học vẹt. Đó là một hệ thống logic chặt chẽ (3 nhóm biến đổi) kết hợp với tư duy ngữ pháp Nhật Bản (Tự/Thụ, Thể, Khả năng, Bị động, Sai khiến, Keigo).

Năm 2026, người thành công không phải người học thuộc lòng nhiều nhất, mà là người:

1. Hiểu bản chất: Biết tại sao Aku lại là Akeru (Tự vs Thụ), tại sao Iku lại thành Itte (Lịch sử âm vận).
2. Học theo cặp/nhóm: Luôn gắn Jidoushi với Tadoushi, Dictionary với Te-form, Plain với Keigo.
3. Đầu vào chất lượng (Input): Nghe/Đọc tài liệu thật (Native content) để não bộ “thấm” collocation tự nhiên.
4. Đầu ra ép buộc (Output): Viết journal, nói tự nói (Shadowing), dùng AI fix lỗi mỗi ngày.
5. Cập nhật xu hướng: Nắm vững Suru-verbs mới (Business/IT), hiểu văn nói rút gọn của Gen Z.

Hãy bắt đầu hôm nay bằng việc mở Anki, tạo 1 deck tên “Verbs 2026 Mastery”, nhập 20 động từ Godan Top đầu tiên (Phần 5A) và luyện biến đổi chuỗi chúng trong 15 phút. Sự kiên trì 15 phút/ngày trong 3 tháng sẽ thay đổi hoàn toàn trình độ tiếng Nhật của bạn hơn 1 năm học suông.

Chúc bạn chinh phục “Trái tim” của tiếng Nhật và đạt mục tiêu N2/N1/Business Japanese trong năm 2026 này!

Tác giả: Hệ thống AI Hỗ trợ Học tập Tiếng Nhật (Cập nhật dữ liệu JLPT, BCCWJ, Business Trend đến Quý 1/2026).
Tag: #TiengNhat2026 #DongTuTiengNhat #JLPT_N3_N2 #Keigo #BusinessJapanese #HocTiengNhatHieuQua #Roadmap2026