Khi bước vào năm 2026, nhu cầu học tiếng Nhật để du học, lao động xuất khẩu (TITP, SSW) hoặc làm việc tại các tập đoàn Nhật tại Việt Nam vẫn đang ở mức độ cao. Trong ngữ pháp tiếng Nhật, tha động từ (他動詞 – tadoushi) và tự động từ (自動詞 – jidoushi) là một trong những cặp khái niệm “gây đau đầu” nhất cho người học, từ trình độ N5 cho đến N1. Việc phân biệt không chính xác giữa hai nhóm này dẫn đến sai sót trầm trọng trong giao tiếp hàng ngày, viết email kinh doanh, làm bài thi JLPT hay EJU.
Bài viết này được biên soạn dựa trên chương trình học mới nhất, xu hướng đề thi JLPT năm 2025-2026 và kinh nghiệm giảng dạy thực tế, nhằm giúp bạn chinh phục hoàn toàn tha động từ, hiểu bản chất, quy luật biến đổi, cách dùng trợ từ và tránh các lỗi thường gặp.
Phần 1: Bản Chất Cốt Lõi – Tha Động Từ Là Gì?
1.1. Định nghĩa chính xác (Theo tiêu chuẩn ngữ pháp học Nhật Bản 2026)
Tha động từ (他動詞 – Tadoushi) là động từ chỉ hành động do chủ thể (người/thứ) thực hiện tác động trực tiếp lên một đối tượng khác (vật, người, sự việc). Đặc điểm nhận diện cốt lõi: Hành động có “người làm” và có “vị nhận tác động” (đối tượng).
Công thức tư duy: A (Chủ thể) làm B (Đối tượng) thay đổi trạng thái/ vị trí/ hình thức.
Trợ từ đi kèm điển hình:を (Wo/O) – chỉ đối tượng trực tiếp của hành động.
Ví dụ kinh điển: 田中さんがドアを開ける (Tanaka-san ga doa o akeru) – Anh Tanaka mở cửa. Chủ thể: Tanaka-san (người làm). Đối tượng: Doa (cửa – thứ bị mở). Động từ: 開ける (Akeru) – Tha động từ.
1.2. So sánh cặp đôi: Tha động từ vs Tự động từ (自動詞 – Jidoushi)
Để hiểu tha động từ, bắt buộc phải so sánh với “bạn đời” của nó – Tự động từ. Năm 2026, các giáo trình mới (như Minna no Nihongo bản sửa đổi, Marugoto, TRY! JLPT) đều nhấn mạnh việc học theo cặp (対 – tsui).
Tiêu chí
Tha động từ (他動詞)
Tự động từ (自動詞)
Bản chất hành động
Có chủ thể tác động vô ý thức/có ý thức lên đối tượng.
Chủ thể tự thay đổi trạng thái, không có tác nhân bên ngoài trực tiếp.
Câu hỏi then chốt
“Ai làm gì đó?” (Ai mở cửa?)
“Điều gì xảy ra?” (Cửa mở rồi).
Trợ từ chủ thể
が (Ga) – Thường ẩn trong hội thoại, nhưng ngữ pháp đầy đủ dùng Ga.
が (Ga) – Bắt buộc, chỉ chủ thể của sự việc.
Trợ từ đối tượng
を (Wo) – BẮT BUỘC CÓ (trừ một số trường hợp đặc biệt).
Lưu ý quan trọng năm 2026: Nhiều học viên nhầm lẫn “Tha động từ = Chủ động (Active)” và “Tự động từ = Bị động (Passive)”. Đây là sai lầm nghiêm trọng. Tha động từ: 主動態 – Chủ thể làm. Bị động của tha động từ: 受動態 – Chủ thể bị làm (Cửa được mở bởi Tanaka). Tự động từ: Không có thể bị động thông thường (vì không có đối tượng để thành chủ thể bị động).
Phần 2: Hệ Thống Phân Loại & Quy Luật Biến Đổi (Quy Tắc “Vàng” Năm 2026)
Tiếng Nhật có hàng trăm cặp động từ tự/tha. Tuy nhiên, thay vì học vẹt từng từ, năm 2026 chúng ta áp dụng phương pháp Học theo nhóm quy luật (Pattern-based Learning). Có 5 nhóm quy luật chính bao phủ >90% động từ phổ biến.
Nhóm 1: Quy luật “Eru / Aru” (Nhóm phổ biến nhất – Group 2 / Ichidan)
Tha Động Từ Trong Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Tha Động Từ Tiếng Nhật Là Gì? Tổng Hợp Kiến Thức Toàn Diện, Cách Phân Biệt, Bảng Quy Tắc Và Bài Tập Thực Hành Chi Tiết Nhất Năm 2026
Đây là nhóm dễ nhớ nhất, thường gặp ở N5, N4.
Tha động từ: Chữ cái cuối là える (Eru).
Tự động từ: Chữ cái cuối là ある (Aru).
Phần gốc (語幹 – Gokan) GIỐNG NHAU.
Cặp động từ
Tha động từ (を + V)
Tự động từ (が + V)
Nghĩa
1
開ける (Akeru)
開く (Aku)
Mở / Mở ra
2
閉める (Shimeru)
閉まる (Shimaru)
Đóng / Đóng lại
3
始める (Hajimeru)
始まる (Hajimaru)
Bắt đầu / Bắt đầu (sự kiện)
4
終わらせる (Owaraseru)
終わる (Owaru)
Kết thúc (làm xong) / Kết thúc
5
集める (Atsumeru)
集まる (Atsumaru)
Thu thập / Tập hợp
6
出す (Dasu) -> Đặc biệt
出る (Deru)
Ra ngoài / Ra (vào/ra)
7
入れる (Ireru)
入る (Hairu)
Cho vào / Vào
Mẹo nhớ 2026:“E-ru la`m cho A-ru” (Eru làm cho Aru). Tha động từ (Eru) là người làm cho tự động từ (Aru) xảy ra. Akeru (Mở cửa) -> Làm cho Aku (Cửa mở). Shimeru (Đóng cửa) -> Làm cho Shimaru (Cửa đóng).
⚠️ CẢNH BÁO NGOẠI LỆ (Rất hay rơi đề JLPT N3/N2):
開く (Hiraku) – Tự động từ (Cửa mở to, hoa nở, cửa hàng khai trương). Không phải Aku.
開ける (Hirakeru) – Tha động từ (Mở to, khai trương).
Phân biệt:開く (Aku) = Trạng thái “không đóng” (cái khóa mở). 開く (Hiraku) = Hành động “mở rộng, nở ra”.
Nhóm 2: Quy luật “Su / Ru” (Nhóm Group 1 / Godan – Rất quan trọng)
Đây là nhóm lớn nhất, động từ Group 1 (Godan). Quy luật: Tha động từ kết thúc bằng す (Su), Tự động từ kết thúc bằng る (Ru).
Phần gốc KHÁC NHAU (chữ cái trước su/ru khác nhau).
Cặp động từ
Tha động từ (を + V)
Tự động từ (が + V)
Nghĩa
Ghi nhớ
1
落とす (Otosu)
落ちる (Ochiru)
Thả rơi / Rơi
Oto-su (Âm thanh rơi) vs Ochi-ru
2
出す (Dasu)
出る (Deru)
Đưa ra / Ra
Da-su vs De-ru
3
入れる (Ireru)
入る (Hairu)
Cho vào / Vào
Ireru là Ichidan (Nhóm 1), Hairu là Godan
4
止める (Tomeru)
止まる (Tomaru)
Dừng (xe, người) / Dừng lại
Tome-ru vs Toma-ru
5
消す (Kesu)
消える (Kieru)
Tắt (đèn, lửa) / Tắt (tự tắt)
Ke-su vs Ki-eru
6
割る (Waru)
割れる (Wareru)
Bẻ gãy / Gãy (vật cứng)
Wa-ru vs Ware-ru
7
切る (Kiru)
切れる (Kireru)
Cắt / Đứt (dây, giấy)
Ki-ru vs Kire-ru
8
曲げる (Mageru)
曲がる (Magaru)
Làm cong / Cong (đường, gối)
Mage-ru vs Maga-ru
9
回す (Mawasu)
回る (Mawaru)
Quay (vòi, volant) / Quay (tròn)
Mawa-su vs Mawa-ru
10
返す (Kaesu)
返る (Kaeru)
Trả lại / Trở về
Kae-su vs Kae-ru
Mẹo siêu tốc năm 2026: Hãy hình dung す (Su) = “Sự can thiệp” (Super/Action). Có Su là có tay chân can thiệp -> Tha động từ. Otosu (Có tay thả) vs Ochiru (Tự rơi). Kesu (Có tay tắt) vs Kieru (Tự tắt).
Tsuzukeru: Có chủ thể làm. Tsuzuku: Sự việc tự kéo dài.
準備する (Junbi suru)
準備が整う (Junbi ga totonou)
Chuẩn bị / Sẵn sàng
Suru động từ tha. Totonu tự động từ.
始める (Hajimeru)
始まる (Hajimaru)
Bắt đầu (làm gì) / Bắt đầu (sự kiện)
Đã có Nhóm 1.
終わらせる (Owaraseru)
終わる (Owaru)
Kết thúc (làm xong) / Kết thúc
Owaraseru = させる (Causative) của Owaru -> Buộc kết thúc.
Chiến lược học nhóm 4 năm 2026: Sử dụng Anki/Flashcard với câu ví dụ ngữ cảnh (Context) thay vì học đơn từ. Sai: 決める = Decide, 決まる = Be decided. Đúng: 会議の日程を決める (Quyết định lịch họp) vs 会議の日程が決まる (Lịch họp đã được quyết định).
Nhóm 5: Động từ “Một chiều” (Chỉ có Tha hoặc Chỉ có Tự) – Kiến thức N1/Chuyên gia
Năm 2026, để đạt band điểm cao (170+ JLPT N1) hoặc dịch thuật chuyên nghiệp, bạn phải biết nhóm này.
Tha Động Từ Trong Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Top Các Trang Web & Ứng Dụng Test Từ Vựng Tiếng Nhật Uy Tín Nhất Năm 2026: Ôn Tập Hiệu Quả Từ N5 – N1
5.1. Chỉ có Tha động từ (Không có cặp tự)
Thường là hành động mang tính ý chí, sáng tạo, tiêu hủy hoàn toàn.
作る (Tsukuru) – Làm ra, chế tạo. (Không nói “Tsukuru” tự động).
壊す (Kowasu) – Phá hủy, làm hỏng. (Tự: 壊れる – Kowareru – Có cặp nhé, nhầm lẫn chỗ này).
殺す (Korosu) – Giết.
洗う (Arau) – Rửa.
読む (Yomu) – Đọc.
書く (Kaku) – Viết.
買う (Kau) – Mua.
食べる (Taberu) – Ăn.
Lý do: Hành động này buộc phải có tác nhân (Ai đó làm) và đối tượng (Cái gì bị làm). Vật không thể “tự được làm”, “tự được ăn”.
5.2. Chỉ có Tự động từ (Không có cặp tha)
Thường chỉ trạng thái, cảm giác, hiện tượng tự nhiên, sự tồn tại.
Lý do: Đây là trạng thái/bản chất nội tại, không ai “làm cho” nó xảy ra được trực tiếp qua động từ đơn.
Phần 3: Trợ Từ – “Xương Sống” Của Câu Tha Động Từ
Nắm vững tha động từ mà sai trợ từ thì câu vẫn sai. Năm 2026, xu hướng giao tiếp tự nhiên (Natural Japanese) và đề thi JLPT tập trung mạnh vào trợ từ を (Wo) và sự thay thế của nó.
3.1. を (Wo) – Trợ từ “Vua” của Tha động từ
Quy tắc vàng:Tha động từ + を + Đối tượng.
本を読む (Hon o yomu) – Đọc sách.
ドアを開ける (Doa o akeru) – Mở cửa.
電気を消す (Denki o kesu) – Tắt đèn.
Trường hợp đặc biệt: を bị thay thế bởi が (Ga) – Quan trọng N4/N3
Trong 3 trường hợp sau, を của tha động từ biến thành が:
V-たい (Muốn làm):
本を読む -> 本が読みたい (Muốn đọc sách).
Lý do: Tài nguyên (Taihen) – Tính từ mong muốn mang tính chủ quan, đối tượng trở thành chủ thể của cảm xúc.
V-られる (Khả năng – Potential Form):
本を読む -> 本が読める (Có thể đọc sách / Sách có thể đọc được).
Lưu ý 2026: Dạng ら抜き言葉 (Ranuki kotoba) như 食べれる (Tabereru), 見れる (Mireru) đang được chấp nhận rộng rãi trong giao tiếp nói (Spoken Japanese) và một số bài kiểm tra nghe, nhưng văn bản trang trọng, thi viết, JLPT chính quy vẫn yêu cầu 食べられる (Taberareru). Hãy thuộc cả hai.
V-やすい / V-にくい (Dễ/Khó làm):
この字は読みにくい -> この字が読みにくい (Chữ này khó đọc).
Cơ chế: Tương tự V-tai, động từ biến thành tính từ chỉ độ dễ/khó.
CẢNH BÁO: Chỉ có を mới biến thành が. Các trợ từ khác (に, で, から, まで, と) KHÔNG BAO GIỜ biến thành が. 友達に会う -> 友達に会いたい (O) / 友達が会いたい (X – Sai ngữ pháp).
3.2. に (Ni) – “Người nhận” trong cấu trúc Cho/Trao đổi (Giving/Receiving)
Khi tha động từ chỉ hành động cho, tặng, gửi, dạy, trả lời…, đối tượng vật dùng を, người nhận dùng に.
友達に本をあげる (Tomodachi ni hon o ageru) – Tặng bạn sách.
先生に質問をする (Sensei ni shitsumon o suru) – Hỏi thầy (Làm câu hỏi cho thầy).
父に車を借りる (Chichi ni kuruma o kariru) – Mượn xe của bố (Mượn xe từ bố).
Mẹo phân biệt に và から (Kara) với động từ nhận (Morau, Kariru, Uketsu): に: Người cho tự nguyện, chủ động (Tặng, cho mượn, dạy). から: Người cho bắt buộc, do hoàn cảnh (Mượn tiền ngân hàng, nhận thư từ bưu điện, bị phạt). Năm 2026, ranh giới này mờ đi trong văn nói, nhưng văn viết/bài thi vẫn phân biệt chặt.
3.3. で (De) – Nơi chốn hành động / Công cụ / Nguyên nhân
Tha động từ diễn ra ở đâu hoặc bằng cái gì.
図書館で本を読む (Toshokan de hon o yomu) – Đọc sách ở thư viện.
ペンで字を書く (Pen de ji o kaku) – Viết chữ bằng bút.
風邪で学校を休む (Kaze de gakkou o yasumu) – Nghỉ học bởi ốm.
Phần 4: Các Cấu Trúc Ngữ Pháp Nâng Cao Gắn Liền Với Tha Động Từ (Target N2/N1 2026)
4.1. Thể Bị Động (受動態 – Judoutai) – Chuyển Tha thành Chủ thể bị động
Đây là cách tiếng Nhật biểu đạt “Ai đó bị ai đó làm gì”. Chỉ có Tha động từ mới có thể bị động hóa trực tiếp.
Công thức:Đối tượng (Chủ thể mới) は/が + Người làm (に/によって) + Tha động từ (Bị động hình).
Quy tắc biến đổi Bị động (Group 1/Godan): Âm A + れる (Reru).
Quy tắc biến đổi Bị động (Group 2/Ichidan): Bỏ る + られる (Rareru).
Quy tắc biến đổi Bị động (Group 3/Kahen): する -> される (Sareru), くる -> こられる (Korareru).
Ví dụ so sánh:
1. Tha (Chủ động): 田中さんがドアを開けた。 (Tanaka mở cửa).
2. Bị động: ドアは田中さんに開けられた。 (Cửa bị Tanaka mở). Chú ý: Đối tượng cũ (を) -> Chủ thể mới (は/が). Chủ thể cũ (が) -> Người làm (に).
Tha Động Từ Trong Tiếng Nhật
Có thể bạn quan tâm: Test Bảng Chữ Cái Tiếng Nhật 2026: Bộ Đề Ôn Thi Trọn Bộ, Mẹo Luyện Hiragana/katakana Hiệu Quả Nhất
4.1.1. Bị động khổ (迷惑の受身 – Meiwaku no Ukemi) – Đặc trưng văn hóa Nhật
Chủ thể không phải là đối tượng trực tiếp của hành động, mà là người chịu ảnh hưởng tiêu cực.
雨に降られて、濡れてしまった。 (Bị mưa rơi vào -> Tôi ướt cả người). 降る (Furu) là Tự động từ, nhưng ở đây dùng bị động khổ.
妹にケーキを食べられた。 (Bị em gái ăn mất bánh -> Tôi buồn). 食べる (Taberu) là Tha động từ. Cấu trúc: Tôi (Chủ thể khổ) は Em (に) Bánh (を) Taberu (Bị động).
Kiến thức N1 2026: Phân biệt 直接受身 (Choketsu Ukemi – Bị động trực tiếp) vs 間接受身 (Kansetsu Ukemi – Bị động gián tiếp/khổ). Trực tiếp: 本が読まれた (Sách được đọc). Gián tiếp: 私が本を読まれた (Tôi bị ai đó đọc sách của tôi -> Tôi mất sách/khó chịu).
4.2. Thể Làm (使役態 – Shiekitai) – “Buộc/Cho phép” ai làm gì
Chỉ dùng cho Tha động từ (và một số Tự động từ chỉ chuyển động).
Công thức:Người làm cho (Chủ thể) は/が + Người bị làm (に/を) + Động từ (Làm hình).
Quy tắc “Đại chiến” trợ từ に vs を trong Thể Làm (Cực kỳ quan trọng N3/N2):
Loại động từ
Người bị làm (Chủ thể của hành động con)
Trợ từ
Ví dụ
Tha động từ (Có を riêng)
Người bị làm thực hiện hành động mang ý chí.
に (Chuẩn) / を (Cũng dùng được, nhưng ít hơn, nghe như “bắt buộc mạnh”).
子供に宿題をさせる (Cho/Buộc con làm bài tập).
Tự động từ (Không có を)
Người bị làm rơi vào trạng thái.
を (Bắt buộc).
子供を泣かせる (Làm con khóc). 彼を走らせる (Buộc anh ta chạy).
Tóm gọn năm 2026: Tha động từ + させる -> Người bị làm dùng に (An toàn nhất cho thi cử). Tự động từ + させる -> Người bị làm dùng を. Ngoại lệ: 勉強する (Benkyou suru – Tha), 待つ (Matsu – Tha). Vẫn là Tha -> Dùng に.
4.3. Thể Làm – Bị động (使役受身 – Shieki Ukemi) – “Bị buộc làm”
Cấu trúc “Rùng rợn” nhất tiếng Nhật: ~させられる (Saserareru).
私は父に勉強をさせられた。 (Tôi bị bố bắt học bài).
構造: Tha động từ (Benkyou suru) -> Làm hình (Benkyou saseru) -> Bị động (Benkyou saserareru).
Trong cấu trúc này, “Tôi” là chủ thể bị ép buộc, “Bố” là người ép (に), “Học bài” là đối tượng (を).
4.4. Cấu trúc “Tự/Tha” trong Keigo (Kính ngữ – Năm 2026 Business Standard)
Trong môi trường làm việc Nhật Bản năm 2026, việc dùng sai Tự/Tha trong Keigo là lỗi “tử huyệt” (Shikkaku).
Sonkeigo (尊敬語 – Ngôn từ kính): Dùng cho hành động của người trên (Sếp, Khách).
Tha động từ: 開ける (Akeru) -> 開けられる (Akerareru) / お開けになる (O-ake ni naru).
Tự động từ: 開く (Aku) -> お開きになる (O-hiraki ni naru) / 開かれる (Hirakareru – Hiếm).
Lưu ý:開けられる đồng dạng với Bị động & Khả năng. Ngữ cảnh quyết định.
Kenjougo (謙譲語 – Ngôn từ khiêm): Dùng cho hành động của mình (Tôi, Đơn vị tôi).
Tự động từ: 開く (Aku) -> 開かせていただく (Hirakasete itadaku) (Tôi xin phép để nó mở / Tôi khai trương).
Case Study thực tế 2026 (Email business): Sai: 「会議室のドアを開きます(Tự)。」-> Tôi làm cửa tự mở (Ma thuật?). Đúng: 「会議室のドアを開けます(Tha)。」-> Tôi mở cửa hội nghị. Kính (Sếp mở): 「部長がドアをお開けになります。」/ 「ドアがお開きになります。」(Sếp mở cửa / Cửa mở – sự kiện). Khiêm (Tôi mở cho sếp): 「ドアをお開けします。」/ 「ドアを開けさせていただきます。」
Phần 5: “Căn Bệnh” Thường Gặp & Cách Chữa Trị (Troubleshooting 2026)
Dưới đây là Top 10 lỗi “hàng năm” các bạn học viên Việt Nam mắc phải, được cập nhật theo xu hướng sai sót năm 2025-2026.
Lỗi 1: Nhầm “Mở/Đóng” thiết bị điện tử (つける vs つく)
Sai: エアコンがついた。(Máy lạnh bật tự động – nghe như tự bật do lỗi hoặc timer).
Đúng (Bạn bật tay): エアコンをつけた。(Tôi bật máy lạnh).
Đúng (Trạng thái): エアコンがついている。(Máy lạnh đang bật – trạng thái kết quả của tha động từ つける).
Phần 7: Bảng Tra Cứu Nhanh 50 Cặp “Quốc Gia” (Must-Know 2026 Edition)
In ấn trang này dán trước bàn học.
STT
Tha động từ (を)
Nhóm
Tự động từ (が)
Nhóm
Nghĩa cặp
Level
1
開ける (Akeru)
2
開く (Aku)
1
Mở / Mở ra
N5
2
閉める (Shimeru)
2
閉まる (Shimaru)
1
Đóng / Đóng lại
N5
3
つける (Tsukeru)
2
つく (Tsuku)
1
Bật/Gắn / Bật/Tự gắn
N5
4
消す (Kesu)
1
消える (Kieru)
2
Tắt/Xóa / Tắt/Mất
N5
5
落とす (Otosu)
1
落ちる (Ochiru)
2
Thả rơi / Rơi
N5
6
出す (Dasu)
1
出る (Deru)
1
Đưa ra / Ra
N5
7
入れる (Ireru)
2
入る (Hairu)
1
Cho vào / Vào
N5
8
始める (Hajimeru)
2
始まる (Hajimaru)
1
Bắt đầu (làm) / Bắt đầu (sự kiện)
N4
9
終わらせる (Owaraseru)
2
終わる (Owaru)
1
Kết thúc (làm xong) / Kết thúc
N4
10
集める (Atsumeru)
2
集まる (Atsumaru)
1
Thu thập / Tập hợp
N4
11
止める (Tomeru)
2
止まる (Tomaru)
1
Dừng (xe/người) / Dừng lại
N4
12
割る (Waru)
1
割れる (Wareru)
2
Bẻ gãy / Gãy
N4
13
切る (Kiru)
1
切れる (Kireru)
2
Cắt / Đứt
N4
14
曲げる (Mageru)
2
曲がる (Magaru)
1
Làm cong / Cong
N4
15
回す (Mawasu)
1
回る (Mawaru)
1
Quay (vật) / Quay (tự)
N4
16
返す (Kaesu)
1
返る (Kaeru)
1
Trả lại / Trở về
N4
17
変える (Kaeru)
2
変わる (Kawaru)
1
Thay đổi / Thay đổi
N3
18
決める (Kimeru)
2
決まる (Kimar u)
1
Quyết định / Được quyết
N3
19
直す (Naosu)
1
直る (Naoru)
1
Sửa / Hỏi/Sửa xong
N3
20
続ける (Tsuzukeru)
2
続く (Tsuzuku)
1
Tiếp tục / Kéo dài
N3
21
増やす (Fuyasu)
1
増える (Fueru)
2
Làm tăng / Tăng
N3
22
減らす (Herasu)
1
減る (Heru)
1
Làm giảm / Giảm
N3
23
上げる (Ageru)
2
上がる (Agari)
1
Nâng lên / Lên/Tăng
N3
24
下げる (Sageru)
2
下がる (Sagaru)
1
Hạ xuống / Xuống/Giảm
N3
25
広げる (Hirogeru)
2
広がる (Hirogaru)
1
Làm rộng / Rộng ra
N3
26
狭める (Semeru)
2
狭まる (Semaru)
1
Thu hẹp / Hẹp lại
N3
27
深める (Fukameru)
2
深まる (Fukamaru)
1
Làm sâu / Sâu lại
N2
28
速める (Hayameru)
2
速まる (Hayamaru)
1
Làm nhanh / Nhanh lên
N2
29
遅らせる (Okuraseru)
2
遅れる (Okureru)
2
Làm chậm / Chậm/Đi muộn
N2
30
準備する (Junbi suru)
3
整う (Totonou)
1
Chuẩn bị / Sẵn sàng
N3
31
注意する (Chuui suru)
3
気をつける (Ki o tsukeru)
–
Chú ý / Cẩn thận
N4
32
約束する (Yakusoku suru)
3
約束になる (Yakusoku ni naru)
–
Hứa / Được hứa/Định
N3
33
予約する (Yoyaku suru)
3
予約が入る (Yoyaku ga hairu)
1
Đặt trước / Có lịch
N3
34
キャンセルする (Kyanseru suru)
3
キャンセルになる (Kyanseru ni naru)
–
Hủy / Bị hủy
N3
35
登録する (Touroku suru)
3
登録される (Touroku sareru)
–
Đăng ký / Được đăng ký
N2
36
申請する (Shinsei suru)
3
申請が通る (Shinsei ga tooru)
1
Xin phép / Được duyệt
N2
37
開発する (Kaihatsu suru)
3
開発される (Kaihatsu sareru)
–
Phát triển / Được phát triển
N1
38
破る (Yaburu)
1
破れる (Yabureru)
2
Xé rách / Rách
N2
39
壊す (Kowasu)
1
壊れる (Kowareru)
2
Làm hỏng / Hỏng
N3
40
汚す (Yogosu)
1
汚れる (Yogoreru)
2
Làm bẩn / Bẩn
N3
41
洗う (Arau)
1
(洗われる – Arauwareru)
–
Rửa / Được rửa
N4
42
拭く (Fuku)
1
(拭かれる – Fukareru)
–
Lau / Được lau
N3
43
磨く (Migaku)
1
(磨かれる – Migakareru)
–
Mài/Giũa / Được mài
N2
44
積む (Tsumu)
1
積もる (Tsumoru)
1
Chồng lên / Tích tụ
N2
45
並べる (Naraberu)
2
並ぶ (Narabu)
1
Sắp xếp / Đứng hàng
N3
46
並べ替える (Narabekaeru)
2
並び替わる (Narabikawaru)
1
Sắp xếp lại / Tự sắp lại
N1
47
分ける (Wakeru)
2
分かる (Wakaru)
1
Chia/Phân / Hiểu/Phân biệt
N4
48
分かれる (Wakareru)
2
分かれる (Wakareru)
2
Chia tay/Tách / Tách ra
N3
49
移す (Utsusu)
1
移る (Utsuru)
1
Chuyển (dịch, bệnh) / Chuyển/Đổi
N2
50
替える (Kaeru)
2
替わる (Kawaru)
1
Thay thế (vật) / Thay thế (người/vị trí)
N2
Phần 8: Xu Hướng Đề Thi & Ứng Dụng Thực Tế Năm 2026
8.1. JLPT (Tháng 7 & 12/2026)
Ngữ pháp (Bunpou): Tập trung vào Thể bị động (Ukemi), Thể làm (Shieki), Thể làm-bị động (Shieki Ukemi). Câu hỏi thường cho một đoạn văn, yêu cầu chọn dạng động từ phù hợp (Tha/Tự/Bị động/Làm).
Đọc hiểu (Dokkai): Các bài văn nghị luận, khoa học, kinh tế sử dụng nhiều Tự động từ để miêu tả hiện tượng, xu hướng (増える, 減る, 変わる, 進む, 向上する). Cần phân biệt chủ thể là “Con người” (Tha) hay “Số liệu/Hiện tượng” (Tự).
Nghe hiểu (Choukai): Tốc độ nói tự nhiên. Cần phản xạ tức thì: Nghe “を” -> Dự đoán Tha động từ. Nghe “が” + động từ trạng thái -> Dự đoán Tự động từ.
8.2. Môi Trường Làm Việc Nhật Bản (Business Japanese 2026)
Báo cáo (Report): Dùng Tự động từ để khách quan hóa. “売上が増加した” (Doanh thu tăng) thay vì “我々が売上を増やした” (Chúng tôi làm tăng doanh thu) – trừ khi nhận công.
Email xin lỗi/Giải trình: Dùng Bị động khổ hoặc Tự động từ để giảm trách nhiệm cá nhân. “システムエラーが発生し、データが消えてしまいました” (Phát sinh lỗi hệ thống, dữ liệu bị mất) nghe chuyên nghiệp hơn “私がデータを消してしまいました” (Tôi xóa mất dữ liệu).
Họp/Yêu cầu: Dùng Tha động từ + させていただきたい (Sasete itadakitai) để đề nghị. “資料を確認させていただきたい” (Xin phép xác nhận tư liệu).
8.3. Du Học / Đời Sống (EJU / Daily Life)
EJU (Kỳ thi du học): Phần “Kanji/Go” hay cho câu: この機械は簡単に( )。 -> Chọn 壊れる (Kowareru – Tự) chứ không phải 壊す (Kowasu). Từ khóa 簡単に (dễ dàng) + Chủ thể 機械は -> Tự động từ.
Cuộc sống: Báo sửa chữa: “エアコンが効かない” (Máy lạnh không mát – Tự: 効く). “トイレが詰まった” (Bồn cầu bị tắc – Tự: 詰まる). Không nói “Tôi làm tắc bồn cầu” (Tha: 詰まらせる) trừ khi cố ý.
Phần 9: Kết Luận – Chinh Phục Tha Động Từ, Chinh Phục Tiếng Nhật
Tha động từ (他動詞) không chỉ là một chủ đề ngữ pháp khô khan. Nó là lối tư duy của người Nhật: Ai làm gì, ảnh hưởng đến cái gì, kết quả ra sao.
Nắm vững Tha động từ = Nắm vững Chủ động quyền lực trong câu (Tôi quyết định, Tôi thay đổi, Tôi tạo ra).
Nắm vững Tự động từ = Nắm vững Quan sát thực tại (Sự việc diễn ra, Trạng thái thay đổi, Kết quả tự nhiên).
Nắm vững Chuyển đổi (Tha <-> Tự, Bị động, Làm) = Nắm vững Nghệ thuật giao tiếp (Khiêm nhường, Trách nhiệm, Khách quan, Lịch sự).
Hành động ngay hôm nay (Năm 2026):
Tải file PDF/Excel “Bảng 50 cặp Quốc gia” (Phần 7) về máy/điện thoại.
Tạo bộ Flashcard Anki theo mẫu “Cặp ngữ cảnh” (Phần 6 – Bước 1).
Viết 3 câu Tha động từ, 3 câu Tự động từ hôm nay (Phần 6 – Bước 3).
Tập nói to: “私がやります” (Tôi làm – Tha) vs “そうなります” (Sẽ thành như vậy – Tự).
Chúc bạn năm 2026 “Tha” (Làm chủ) được mọi bài thi, mọi cuộc hội thoại và mọi cơ hội việc làm bằng tiếng Nhật! 頑張ってください！
